Perspectiefnota 2026.pdf

Perspectiefnota 2026

Datum: 22 mei 2025

Inhoudsopgave

Inleiding .................................................................................................................................................................3 Terugblik................................................................................................................................................................3 Goirle financieel gezond .......................................................................................................................................3 1. Financiële taakstelling ...................................................................................................................................5 1.1 Resultaten .......................................................................................................................................................5 1.2 Conclusie .........................................................................................................................................................6 1.3 Toelichting .......................................................................................................................................................6 2.

Perspectiefnota regulier ...............................................................................................................................9 2.1 Indicatieve ontwikkeling van het saldo meerjarenperspectief .......................................................................9 2.2 Beleidswensen perspectiefnota 2026 – 2029 .............................................................................................. 10 2.3 Conclusie ...................................................................................................................................................... 12 3. Op naar de begroting ..................................................................................................................................... 13 Bijlage 1: Financiële uitgangspunten ................................................................................................................. 14

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

2

Inleiding Terugblik De perspectiefnota is altijd een moment van vooruitkijken. De blik terug is ook belangrijk om te zien wat we allemaal gedaan hebben in de afgelopen jaren. We blikken terug op een bestuursperiode waarin het college in wisselende samenstelling stappen voorwaarts heeft gezet. We zijn echter nog niet klaar. In deel drie bij deze perspectiefnota komen we terug op de stappen die we deze bestuursperiode nog gaan zetten. We zijn trots op een aantal van onze resultaten vanuit het bestuursakkoord: - Er is een gewijzigde vergadercyclus ingevoerd voor de raad; - Vanuit het realisatiekrachtonderzoek startten we het programma Goirle Groeit met mooie resultaten als “Goirle werkt voor jou”, de participatiebijeenkomsten en de benodigde formatie-uitbreiding; - We zetten intensief in op onze woningbouwopgave met de actualisatie van bestemmingsplannen, woningbouwontwikkelingen en gebiedsontwikkelingen en in het bijzonder de gebiedsvisie Riel; - Er is besloten over de gratis milieustraat; - Mill Hill krijgt nieuwbouw; - Er is een besluit om het sportpark Wildenberg niet te verplaatsen; - De realisatie van de rotonde Turnhoutsebaan/ Tijvoort staat op het punt van beginnen; - We namen – samen met alle betrokkenen – het besluit om de U-vleugel van het CC Jan van Besouw te behouden; - Het bestuursakkoord is vertaald in een realistische meerjarenbegroting.

Maar er is zoveel meer geweest dan alleen de resultaten uit het bestuursakkoord. Het programma Grip in het sociaal domein blijkt succesvol. De jaarlijkse groei in het sociaal domein (als gevolg van prijs- en volumegroei) is 2,5% ten opzichte van gemiddeld 5% bij vergelijkbare gemeenten. We zijn gestart met de uitvoering van de transformatieagenda, waarbij we de inwoner centraal stellen in de omgeving waarin hij verblijft. We maakten onze buitensportaccommodaties klaar voor de toekomst. De Omgevingswet is geïmplementeerd. We geven uitvoering aan het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Samen met de partners in de regio geven we uitvoering aan de REKS, met bijvoorbeeld de energiehubs De Baars en Kattenberg. De woonzorgvisie is vastgesteld. We nemen deel aan de woondeal. Het verkeerscirculatieplan is vastgesteld. De Pastoorsbuurt wordt op dit moment opnieuw ingericht. Het bezinningsbos is gereed. We zetten in op modernisering en professionalisering van onze organisatie en verbetering van de dienstverlening. De jeugdburgemeester is ingesteld. Het informeel gesprek (premediation) ter voorkoming van juridische procedures werpt zijn vruchten af. We huldigden onze olympische topatleten, zoals Ireen Wüst (2022), en Noortje en Bregje de Brouwer (2024). Dit is slechts een greep uit de resultaten van deze bestuursperiode.

Goirle financieel gezond We streven naar een gemeente die gezond is en gezond moet blijven. Jaarlijks wordt door BDO accountants een benchmark gepubliceerd over de financiële gezondheid van de gemeente. Hier scoort de gemeente Goirle een stabiele 9. De grootste uitdaging voor onze gemeente zit in de ontwikkeling van de exploitatie, simpel gezegd de ontwikkeling van het saldo van de begroting. Het doel is daarom dat de begroting 2026 – 2029 in alle jaren structureel en reëel sluitend is, zonder nog resterende (financiële) taakstellingen. De Perspectiefnota markeert de start van een nieuwe jaarcyclus. De Perspectiefnota is het voorportaal voor de begroting. Hierin maken raad en college afspraken over de kaders waarbinnen de begroting gemaakt zal worden. Deze Perspectiefnota is bijzonder. Het document wordt gemaakt voor een jaar waarin gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. We willen het nieuwe college zoveel mogelijk ruimte geven om Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

3

hun eigen keuzes te maken en ambities te bepalen. Daar hoort ook bij dat we het nieuwe college niet direct willen confronteren met de noodzaak tot ombuigingen. De raad bepaalde unaniem bij amendement op 4 juli 2024 dat een financiële taakstelling van € 3 miljoen structureel noodzakelijk was. Voor een deel hebben we hier bij de begroting 2025 – 2028 al invulling aan gegeven. De stap die we met deze Perspectiefnota 2026 – 2029 zetten, is om verder uitvoering te geven aan het amendement. We monitoren continu de ontwikkelingen die onze gemeente aangaan; zeker ook voor zover deze financiële consequenties met zich meedragen. Denk bijvoorbeeld aan de volumegroei en prijsontwikkelingen in het sociaal domein, de CAO-onderhandelingen voor gemeenten, reguliere loon- en prijsstijgingen, de ontwikkelingen in het gemeentefonds en de rente-ontwikkeling op de kapitaalmarkt. Naar verwachting, zal het uitvoeren van het amendement alleen niet voldoende zijn om voor de periode 2026 – 2029 een structureel en reëel sluitende begroting aan te bieden. Daarnaast laat het Bestuursprogramma op een aantal thema’s ruimte zien om strategische keuzes te maken. Die willen we als college graag in samenspraak met de raad doen. Daarom schetsen we in deze Perspectiefnota ook het proces hoe we komen tot een maatregelenpakket in de Begroting 2026 – 2029.

Belangrijke kanttekening bij deze perspectiefnota is dat het nog primair inschattingen zijn, omgeven door onzekerheden. In het begrotingsproces ontstaat meer zekerheid over deze ontwikkelingen. Dit zult u ook terugzien in de begroting. Kortom, deze perspectiefnota is richtinggevend voor de begroting. Dat geldt ook voor de gepresenteerde bedragen. Leeswijzer Deze perspectiefnota bestaat uit drie delen: - Deel 1 is gericht op het concretiseren van de financiële taakstelling; - Deel 2 is een reguliere perspectiefnota waarin we inzicht geven in enkele autonome ontwikkelingen en beleidskeuzes; - Deel 3 beschrijft het proces in aanloop naar de begroting.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

4

1. Financiële taakstelling Bij de perspectiefnota 2025 nam de raad een amendement aan waarin het college wordt opgedragen invulling te geven aan een financiële taakstelling. (bedragen x € 1.000)

Sociaal domein Bezuiniging gemeentebreed (inclusief overig) Totaal financiële taakstelling

2025 1.000 1.000 2.000

2026 1.250 1.750 3.000

2027 1.250 1.750 3.000

2028 1.250 1.750 3.000

2029 1.250 1.750 3.000

In de verschillende P&C-producten houden we de voortgang bij van deze taakstelling. We gebruiken de ombuigingsmonitor hiervoor. In de begroting 2025 lieten we daarin zien dat een deel van de taakstellingen reeds gerealiseerd is. Hieruit blijkt dat er nog een opgave voor het college ligt bij de start van de Perspectiefnota. (bedragen x € 1.000)

Sociaal domein Bezuiniging gemeentebreed (inclusief overig) Totaal financiële taakstelling

2025 662 787 1.449

2026 799 1.527 2.326

2027 876 1.518 2.394

2028 984 1.518 2.502

2029 984 1.518 2.502

1.1 Resultaten Het oplossen van de financiële taakstelling was de eerste stap in het proces bij de Perspectiefnota. We zijn op basis van onderstaand afwegingskader gekomen tot ombuigingen en besparingen op budgetten. Het afwegingskader kent de volgende onderdelen: - We zetten in op technisch-administratieve maatregelen; - We zetten in op de resultaten waar we als gemeente ook verantwoordelijkheid voor kunnen dan wel moeten nemen; - We blijven inzetten op het behoud van voorzieningen in onze gemeente, en zien keuzemogelijkheden in de differentiatie van het aanbod. In onderstaande tabel ziet u een samenvattend overzicht van de maatregelen die wij voorstellen om invulling te geven aan het amendement, zijnde de nog te realiseren taakstelling. (bedragen x € 1.000)

Totaal nog te realiseren taakstelling Administratief-technische maatregelen Investeringsagenda (lopende projecten) Investeringsagenda (voorgenomen projecten) Sociaal domein (budgetaanpassingen) Sociaal domein (beleidskeuzes) Belastingen (exclusief OZB) Maatschappelijke tarieven Van aanbesteding naar contractmanagement Subtotaal van reeds geconcretiseerde maatregelen Nog in te vullen via PM-posten Totaal nog resterende taakstelling na maatregelen

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

2026 2027 2028 2029 - 2.326 N - 2.394 N - 2.502 N - 2.502 N 1.270 V 1.220 V 1.172 V 1.115 V 404 V 131 V 45 V 0 Pm Pm Pm Pm 110 V 110 V 110 V 110 V Pm Pm Pm Pm 100 V 100 V 100 V 100 V 25 V 50 V 75 V 100 V 100 V 200 V 300 V 400 V 2.009 V 1.811 V 1.802 V 1.825 V 317 V 583 V 700 V 677 V 0 0 0 0

5

1.2 Conclusie Met de overtuiging dat de openstaande acties worden afgerond (zoals het afronden van de “planning van de voorgenomen project investeringsagenda” en “(beleidskeuzes) sociaal domein”), inclusief het wegnemen van de geschetste onzekerheden, verwachten wij dat we de taakstelling met deze maatregelen volledig kunnen oplossen. In de begroting ontvangt u het definitieve voorstel en deze zullen we dan ook verwerken in de ombuigingsmonitor. 1.3 Toelichting Administratief-technische maatregelen Onder de noemer “administratief-technische maatregelen” rekenen we een aantal aspecten: - De wijze waarop we omgaan met indexering in de begroting De systematiek die we op dit moment toepassen is dat we op een groot aantal (werk)budgetten een jaarlijkse index doorrekenen. Voor een deel is dit verklaarbaar omdat dit blijkt uit meerjarige contractafspraken. Deze zullen we ook als zodanig blijven toepassen. Voor meer algemene budgetten vervalt het mechanisme van jaarlijkse indexering. Er zijn situaties bekend dat de indexering pas bekend wordt, na vaststelling van de begroting. Daarom zullen we een algemeen budget creëren om deze situaties op te vangen. Het deel van dit budget dat gedurende het jaar niet nodig is, valt uiterlijk bij de slotwijziging vrij.

- Het bepalen van de rekenrente op nieuwe investeringen1 In de financiële uitgangspunten bij de begroting nemen we het rentepercentage op dat wordt gehanteerd voor nieuwe investeringen. De afgelopen jaren stond dat percentage op 3,5%. Onze huidige rekenrente is herberekend tot 1%. Deze zal stijgen op het moment dat we nieuwe (langlopende) financiering moeten aantrekken. De verwachting is echter dat we in de komende jaren nog geen nieuwe financiering aan hoeven trekken voor de reguliere investeringen en daarmee onze rekenrente niet wordt beïnvloed door de huidige ontwikkelingen in de marktrente. Daarom achten we het verantwoord om de rekenrente op nieuwe investeringen op 1% te bepalen. - Herschikking van budgetten als structurele doorwerking vanuit de jaarrekening Op basis van een analyse van de resultaten in de jaarrekening en een historische trendanalyse op deze budgetten, blijkt dat er op onderdelen een herschikking van budgetten nodig is. Deze herschikking gaat niet gepaard met beleidskeuzes. Op sommige budgetten zit een structurele onderuitputting en op andere budgetten juist een structurele overschrijding. Per saldo levert dit een voordeel op in de exploitatie.

- Aanpassing van de reserves kapitaallasten IMBK en MJOIP Bij de besluitvorming over het IMBK en het MJOIP is gekozen om een reserve dekking kapitaallasten in te stellen om daarmee de benodigde investeringen te kunnen financieren. Aannemende dat we hetzelfde uitvoeringsritme aanhouden, kunnen we ook op een verantwoorde manier begroten als we de kapitaallasten rechtstreeks en werkelijk verwerken in de begroting. Het uitgangspunt bij deze maatregelen is het blijven borgen van een financieel gezonde gemeente. Er zijn echter verschillende manieren om onderwerpen als indexering, rente en kapitaallasten te verwerken in de begroting. We hebben gezocht naar een manier waarop we minder beslag op de financiële middelen hoeven te leggen en toch aan het genoemde uitgangspunt kunnen blijven voldoen. Investeringsagenda De praktijk van de afgelopen jaren leert dat de financiële planning van de investeringsagenda en de realistische uitvoeringsplanning van de projecten niet altijd synchroon loopt. Deze praktijk is bij een groot aantal gemeenten aan de orde en ook door de provincie als aandachtspunt aangemerkt in de begrotingscirculaire 2026. Daardoor lijkt het alsof we projecten sneller afronden en mogelijk ook meer projecten uitvoeren, dan we werkelijk toe in staat zijn. Dit zorgt er voor dat er onnodig financiële ruimte wordt vastgehouden in de begroting.

De eerste fase is afgerond waarbij we ons hebben gericht op de 1

Deze maatregel staat los van de financiering Mill Hill omdat hier voor projectfinanciering is gekozen.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

6

planning van de lopende projecten. In de aanloop naar de begroting ronden we dit proces af met de planning van de voorgenomen projecten. Sociaal domein In het kader van de financiële taakstelling heeft de raad een accent gelegd bij het sociaal domein. De afgelopen jaren heeft de gemeente sterk ingezet op kostenbeheersing in het sociaal domein. Als we het tempo van kostenontwikkeling in Goirle vergelijken met andere gemeenten, zien we daar de positieve resultaten van. Dat maakt ook de ruimte om keuzes te maken die geen directe impact hebben op de Goirlese samenleving beperkt. In navolging van de maatregel “herschikking van budgetten” zien we binnen het sociaal domein nog enkele mogelijkheden, zonder dat dit leidt tot beleidskeuzes. Daarnaast bereiden we in het kader van de voorbereiding van de begroting 2026 een beslisdocument voor waarin we op basis van een risico-inschatting een voorstel doen voor maatregelen in het sociaal domein. In dat beslisdocument maken we onderscheid in drie categorieën: - Groen: het risico is acceptabel. De maatregel remt de ontwikkeling of voortgang in mindere mate; - Oranje: het risico is afweegbaar afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden of er is nader onderzoek nodig.

De maatregel remt de ontwikkeling of voortgang; - Rood: de maatregel is mogelijk maar het risico is dermate hoog dat het afbreuk doet aan de betreffende ontwikkeling of grote consequenties heeft. Belastingen Onder de noemer belastingen benaderen we twee vraagstukken. In de eerste plaats is het de vraag of we onze huidige belasting- en heffingsoorten zo optimaal mogelijk inzetten. Anders gezegd, rekenen we bijvoorbeeld alle mogelijke kosten toe aan de afvalstoffenheffing en rioolheffing en zijn onze tarieven dan 100% kostendekkend. Daarnaast brengen we in beeld wat de opties vanuit de Gemeentewet zijn voor (nieuwe) belastingsoorten. De vraag is daarmee vooral gericht op de afweging, welke eventuele nieuwe soorten van meerwaarde kunnen zijn. Meerwaarde wordt daarin ook bepaald dat de potentiële opbrengsten opwegen tegen de in- en uitvoeringskosten. Tarieven voor het gebruik van maatschappelijke voorzieningen We pakken dit vraagstuk gefaseerd op. Met maatschappelijke voorzieningen worden accommodaties voor binnen- en buitensport bedoeld en gebouwen die in eigendom zijn van de gemeente. Het gaat hier over huren en pachten over zowel commercieel als niet-commercieel gebruik. In de eerste fase van dit deelproject focussen we ons in deze opgave op de tarieven voor sportaccommodaties. Op dit moment zien we twee uitdagingen.

In de eerste plaats wordt wisselend omgegaan met de wijze van indexeren van huur- en gebruikstarieven. De indexeringen zijn niet meegegroeid met de kostenstijgingen van de gemeente voor deze activiteiten. In de tweede plaats gaat het over de mate van kostendekkendheid van de tarieven. Het beleidskader om de tarieven voor de sportaccommodaties te bepalen is op dit moment in ontwikkeling en zal aan u ter besluitvorming worden voorgelegd. Daarna zullen de gesprekken worden gevoerd met de sportverenigingen voor aanpassing van de huur- en pachtovereenkomsten en eventueel benodigd ingroeimodel daarbij. In de vervolgfase richten we ons op de tarieven voor gemeentelijke gebouwen, zoals wijkgebouwen en sociaal-culturele locaties. Voor een deel valt deze fase ook samen met het project CC Jan van Besouw. Van aanbesteding naar contractmanagement Deze opgave richt zich op het professionaliseren van de keten van aanbesteden, contractbeheer en contractmanagement. Als gemeente sluiten we jaarlijks voor zo’n € 40 miljoen aan contracten. Dit brengt de verantwoordelijkheid met zich mee om hier effectief en efficiënt mee om te gaan. Meer aandacht aan het bewust aanbesteden, en vervolgens hier het management op voeren, zorgt voor “meer voor minder”. Het Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

7

rendement in deze opgave zit in het reduceren van een administratieve en ambtelijke last, het strakker sturen op gemaakte contractafspraken en het meer bewust (en juist) in de markt zetten van opdrachten.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

8

2. Perspectiefnota regulier 2.1 Indicatieve ontwikkeling van het saldo meerjarenperspectief In bijlage 1 geven we inzicht in de financiële uitgangspunt die aan de begroting 2026 – 2029 ten grondslag zullen liggen. In de onderstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het saldo voorafgaand aan deze Perspectiefnota. We vertrekken hier vanuit de conclusie uit deel 1, dat de financiële taakstelling volledig wordt ingevuld met de genoemde maatregelen. Voor de begroting is dit een neutraal effect omdat de nog te realiseren taakstelling als stelpost al is meegenomen in het resultaat. De stelpost vervalt en hiervoor komen de specifieke maatregelen in de plaats. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Ontwikkeling begrotingssaldo Saldo primaire begroting 2025-2028 Wijz. 2025-1 Legesverordening (Raad 10-12-2024) Wijz. 2025-2 Slotwijziging 2024 (Raad 10-12-2024) Wijz. 2025-3 1e Burap 2025 (Raad 25-03-2025) Saldo begroting na 1e Burap 2025 CAO-ontwikkeling Prognoses sociaal domein Autonome ontwikkeling lokale heffingen Correctie doorbelasting personeel Inschatting gemeentefonds obv voorjaarsnota Deelnemersbijdragen verbonden partijen Resultaat 2024: reserve huisvesting onderwijs Resultaat 2024: compensatie jeugd Structureel beheer en herijking omgevingsvisie Toezicht op milieubelastende activiteiten Indicatief saldo (voorafgaand aan keuzes PPN)

2026 875 V 402 V -251 N 1.026 V 500 V -750 N 179 V -500 N 1.498 V -350 N 250 V -90 N -50 N 1.713 V

2027 1.144 V 365 V -178 N 1.331 V 575 V -750 N 212 V -500 N 1.473 V -350 N 250 V -90 N -50 N 2.101 V

2028 1.095 V 433 V -920 N 608 V 400 V -750 N 247 V -500 N 383 V -350 N 15 V 250 V -90 N -50 N 163 V

2029 1.095 V 433 V -920 N 608 V 250 V -750 N 247 V -500 N 383 V -350 N 15 V 250 V -90 N -50 N 13 V

Toelichting CAO-ontwikkeling We gingen in de begroting 2025 uit van een stijging van de personele lasten van 4,4% in 2025, in 2026 3,8%, in 2027 4,8% en in 2028 4,0%. In mei 2025 werd de nieuwe CAO vastgesteld met ingang van 1 april 2025. De totale CAO-ontwikkeling bedraagt bijna 3% in 2025, bijna 1% in 2026 en dan nog 1,6% in 2027. Vanaf 1 april 2027 rekenen we vooralsnog met 4% loonontwikkeling. De hier gepresenteerde bedragen zijn indicatieve berekeningen. In de tweede burap en begroting volgen de definitieve berekeningen. Autonome ontwikkelingen lokale heffingen Vooralsnog doen we hier de aanname dat de index zo’n 3,5% bedraagt. Deels is deze al verwerkt in meerjarig perspectief. Het bedrag hier wordt vooral verklaard door een inzicht in de jaarrekening over de omvang van de opbrengst OZB niet-woningen. Correctie doorbelasting personeel Dit betreft een inzicht vanuit de jaarrekening waarbij we zien dat we meer uren toerekenen aan investeringen dan werkelijk aan de orde is. De exacte omvang van dit bedrag moet blijken bij de begroting en is ook gerelateerd aan aanpassingen in de investeringsagenda.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

9

Inschatting gemeentefonds o.b.v. voorjaarsnota Deze inschatting is nog zeer indicatief. De bedragen zijn opgenomen met een voorzichtigheidsmarge en ontleend aan de voorjaarsnota zoals deze door het Rijk gepubliceerd is. Deelnemersbijdragen verbonden partijen Uitgaande van een inschatting van de ontwikkelingen bij verbonden partijen. Mogelijk is deze ontwikkeling te negatief ingeschat. Bij de gemeenschappelijke regelingen zien we het bewustzijn dat zij terughoudend moeten zijn met de ontwikkeling van de deelnemersbijdrage. 2.2 Beleidswensen perspectiefnota 2026 – 2029 Uit de inventarisatie van mogelijke beleidswensen en lopende ontwikkelingen zijn twee keuzes in de exploitatie en vier investeringsprojecten aangedragen, die financieel vertaald moeten worden. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Keuzes in de exploitatie Geluidswal - Geluidswal wordt niet gerealiseerd - Reserve geluidswal t.g.v. reserve OWH Transformatieopgave - Structurele inbedding Stevig Lokaal Team - Afbouw maatwerkvoorzieningen Totaal

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-

-

424 V -

418 V -

-

- 350 N 350 V -

- 350 N 350 V 424 V

- 350 N 350 V 418 V

Geluidswal In het bestuursprogramma staat de afspraak dat wij in 2025 een besluit aan u voorleggen over woningbouw in het Barbara Benz-park. In het bestuursprogramma maakten we tevens de afspraak dat we de Natuurzones T58 Boschkens Oost en West behouden. Dit was de beoogde locatie voor de geluidswal. Uit de voorbereidingen die tot op heden getroffen zijn, blijkt er geen directe noodzaak – vanuit de geldende geluidsnormen – om tot realisatie van een geluidswal over te gaan. Met deze keuze vervalt ook de reserve geluidwerende voorziening A58. Dit bedrag van € 750.000 wordt toegevoegd aan de reserve huisvesting onderwijs. Zowel de nieuwbouw van Mill Hill en de geluidwerende voorziening A58 kennen dezelfde afschrijvingstermijn waardoor deze mutatie geen effect heeft in de exploitatie. Transformatieopgave Voor de vorming van het Stevig Lokaal Team stelde de raad, bij de resultaatbestemming 2023, € 700.000 beschikbaar (€ 350.000 per jaar). Voor de structurele inbedding van het Stevig Lokaal Team is het nodig dat deze middelen, van € 350.000 per jaar, beschikbaar worden gesteld. Waar mogelijk vindt afbouw van maatwerkvoorzieningen plaats en worden ondersteuningsvragen vaker laagdrempelig opgepakt door het Stevig Lokaal Team en voorzieningen zoals maatschappelijk werk en jongerenwerk. Deze verschuiving gaat gepaard met lagere kosten voor de maatwerkvoorzieningen.

Het is nog onduidelijk wat het exacte rendement van deze inzet gaat zijn. Wel is de verwachting dat de lagere kosten voor de maatwerkvoorzieningen en de structurele inbedding van het Stevig Lokaal Team neutraal zijn voor de begroting. We blijven dit monitoren en indien nodig stellen we het beeld van het verwacht rendement bij.

(bedragen x € 1.000)

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

10

Cat.* Investeringsprojecten B Fietsoversteken snelfietsroute TGH B Fietsstraat Abcovenseweg uitvoering B Fietsstraat Abcovenseweg voorber. B Fietsverbinding Lage Wal voorber. B GOW30 v. Haestrechtstraat voorber. B GOW30 v. Haestrechtstraat uitvoering Totaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 238 743 495 55 350 160 940 398 1.683 405 495

TOTAAL 981 495 55 350 160 940 2.981

De impact van deze investeringsprojecten op exploitatie is: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Investeringsprojecten: Brabants Voorstel Fietsoversteken snelfietsroute TGH Fietsstraat Abcovenseweg Fietsverbinding Lage Wal voorbereidingskst. GOW30 v. Haestrechtstraat Totaal

Begroting 2026

Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029 - 12 N - 49 N - 49 N -3N - 18 N -8N - 55 N - 54 N - 20 N - 104 N - 123 N

Brabants Voorstel: snelfietsroute en fietsstraat Lage Wal In het Regeerprogramma staat de doelstelling om in Nederland de komende jaren 100.000 woningen per jaar te bouwen. Dit vraagt een versnelling van de woningbouw ten opzichte van de huidige plannen. Onder regie van de provincie werken we aan het Brabants Voorstel. Dit is een werkagenda met woningbouw, gebiedsontwikkeling en mobiliteitsprojecten die Rijk, provincie en gemeenten in de komende jaren, met elkaar (versneld) kunnen realiseren. Voor alle woningbouwlocaties en mobiliteitsprojecten die nu zijn opgenomen in het Brabants Voorstel geldt dat deze door de betreffende gemeenten in samenwerking met de provincie en in afstemming met het Rijk de komende periode worden opgewerkt tot aanvragen voor de relevante regelingen die in de loop van deze zomer door het Rijk opengesteld worden. Voor al deze projecten geldt dat er sprake is van co-financiering. Binnen het Brabants Voorstel heeft Goirle ook projecten aangedragen. Hiertoe behoren in ieder geval de vier projecten gericht op het vergroten van de fietsveiligheid en het realiseren van de snelfietsroute Tilburg – Goirle – Hilvarenbeek. De snelfietsroute kruist drie wegen in Goirle die we moeten aanpassen zodat de fietsers voorrang hebben op het gemotoriseerd verkeer.

Fietsoversteek met de Albert Schweitzerstraat: hierbij kruist de snelfietsroute een bestaande 30 km/uur-straat. Fietsoversteek met de Van Haestrechtstraat: hierbij kruist de snelfietsroute de Van Haestrechtstraat die momenteel een maximum snelheid heeft van 50 km/uur. Deze straat willen we in 2026 herinrichten tot een GOW30-straat. Fietsoversteek met de Abcovenseweg: hierbij kruist de snelfietsroute de Abcovenseweg die momenteel een maximum snelheid heeft van 50 km/uur-weg. Deze straat willen we in 2027 herinrichten tot een GOW30-straat. De realisatie van de fietsoversteken valt planmatig samen met de herinrichting van de genoemde wegen. Mede als gevolg van de woningbouwontwikkeling Bakertand is een verbetering van de ontsluiting over de Lage Wal noodzakelijk. Door de realisatie van de fietsverbinding over de Lage Wal verbetert de verkeersveiligheid voor de fietsers. Hiermee ontstaat een veilige fietserverbinding tussen de noordoost kant van Goirle (Bakertand) met de Hilvarenbeekseweg (en verder richting Elisabeth ziekenhuis Tilburg).

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

11

2.3 Conclusie Het meerjarenperspectief na verwerking van de beleidswensen uit de perspectiefnota 2026 – 2029 ziet er als volgt uit: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Indicatief saldo (voorafgaand aan keuzes PPN) Keuzes in de exploitatie Investeringsprojecten: Brabants Voorstel PPN 2026 – 2029

2026 1.713 V 1.713 V

2027 2.101 V -20 N 2.081 V

2028 163 V 424 V -104 N 483 V

2029 13 V 418 V -123 N 308 V

Het saldo daalt in 2028 met € 1,6 miljoen ten opzichte van 2027. Hierin wordt het effect van de Voorjaarsnota van het Rijk zichtbaar, namelijk dat het ravijnjaar wordt verplaatst naar 2028 en 2029. Ondanks deze verwachte terugval in het Gemeentefonds , laat deze perspectiefnota voor alle vier de jaren een positief saldo zien, zonder nog resterende financiële taakstellingen.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

12

3. Op naar de begroting Vanuit deze perspectiefnota zijn er twee sporen die gezamenlijk leiden tot de programmabegroting 2026 – 2029. Het eerste spoor is de concrete uitwerking en financiële vertaling van de keuzes en maatregelen zoals deze in deel 1 en 2 zijn gepresenteerd. We hebben het hier dan over het “normale” begrotingsproces. Het tweede spoor richt zich op enkele specifieke thema’s. In het bestuursprogramma staat het expliciete voornemen om in 2025 afgewogen besluiten over de financiële investeringen met betrekking tot CC Jan van Besouw, woningbouw Barbara Benz, opvang asielzoekers en huisvesting statushouders. Daarnaast bereiden we een scenariokeuze voor over de toekomst van het zwembad. Zoals eerder aangegeven is het nodig om keuzes te maken in de mogelijke oplossingsrichtingen voor het sociaal domein. Worden deze keuzes niet gemaakt, ontstaat er een groot risico op het niet kunnen realiseren van de opgelegde taakstelling in het sociaal domein. In het meest wenselijke proces zijn de besluiten in het tweede spoor, de basis voor een vertaling in de begroting 2026. Echter, deze kadernota was nog te vroeg om deze besluiten ook aan u voor te leggen. Dit zijn thema’s die vragen om een strategische keuze. Dit zijn keuzes die het college graag in samenspraak met de raad wil maken.

Afhankelijk van de te maken keuzes heeft elk van deze dossiers een potentieel financiële en maatschappelijke impact. Waar nodig willen we deze keuzes ook kunnen vertalen in de begroting. Het collegebesluit bij deze keuzes zullen we in de begroting verwerken. Op het moment dat uw raad op deze thema’s andere keuzes maakt, zullen we de impact daarvan in een addendum bij de begroting (dan wel de besluitvorming) zichtbaar maken.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

13

Bijlage 1: Financiële uitgangspunten Autonome gegevens

Begroting 2025

Aantal inwoners per 1 januari2 Aantal woonruimten 1 januari

3

Jaarlijkse toename inwoners meerjarenbegroting Jaarlijkse toename woonruimten meerjarenbegr. Aantal leerlingen voortgezet onderwijs

4

Aantal leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs Overige uitgangspunten

Begroting 2026 24.700

24.900

10.950

11.150

300

300

200

200

1.500

1.500

490

490

Begroting 2025

Begroting 2026

Stijging lonen 2025

4,40%

3,20%

Stijging lonen 2026

3,80%

2,50%

Stijging lonen 2027

4,80%

4,40%

Stijging lonen 2028

4,00%

4,40% 4,40%

Stijging lonen 2029 Stijging prijzen 2025

2,20%

2,90%

Stijging prijzen 2026

2,20%

2,10%

Stijging prijzen 2027

2,20%

2,20%

Stijging prijzen 2028

2,20%

2,20% 2,30%

Stijging prijzen 2029 Stijging subsidies

5

3,96%

2,50%

Rekenrente begroting6

3,50%

1,00%

Rente-omslagpercentage

0,50%

0,50%

2,20%

2,50%

n.n.b.

n.n.b.

Stijging van de inkomsten Stijging van de OZB-opbrengst

7

Rioolheffing

100% kostendekkend

Afvalstoffenheffing

100% kostendekkend

Marktgelden

Toegroeien naar kostendekkend

2

Ministerie van BZK, Databank Financiën Gemeenten De aantallen woonruimten zijn van belang voor de berekening van de Algemene uitkering. De werkelijke aantallen komen uit de Basisregistratie Gebouwen. De aantallen zijn gebaseerd op het reguliere woningbouwprogramma en de te verwachten te realiseren woonruimten uit de Woondeal. 4 Mill Hill, o.b.v. aanmeldingen voor schooljaar 2023-2024 volgens aanmeldingen. Ter vergelijk: aantal leerlingen per 1 oktober 2023 is 1.469. 5 Berekend o.b.v. een gewogen gemiddelde van de loon- en prijsstijgingen. Uitgangspunt is dat subsidies voor 80% loongevoelig zijn en voor 20% prijsgevoelig. 6 Rekenrente begroting: op basis van het rentepercentage voor een 25-jarige geldlening. Per 30 april 2025 is dat percentage 3,21%. In de Begroting 2026 wordt uitgegaan van 1,00%, zie 1.3 Toelichting. 7 CPI gezinsconsumptie werkelijk 1 mei 2024 – 1 mei 2025. Op dit moment is die index nog niet bekend. 3

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2026

14