Jaarstukken 2024.pdf

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

23

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 2. Leefomgeving

Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Realisatie 2023 18.090 N 11.497 V 6.593 N 1.187 N 2.487 V 5.293 N

Begroting 2024 voor wijziging 20.289 N 9.266 V 11.023 N 37 N 381 V 10.679 N

Begroting 2024 na wijziging 18.902 N 8.043 V 10.859 N 1.179 N 912 V 11.127 N

Realisatie 2024 18.630 N 9.041 V 9.589 N 1.222 N 869 V 9.942 N

Verschil Begroting Realisatie 2024 273 V 998 V 1.271 V 43 N 43 N 1.185 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

2. Leefomgeving 5.7 Openbaar groen en recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer - NIP 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Boschkens 8.3 Wonen en bouwen Salarislasten en kosten voor inhuur Overige verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal verschil

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

183 N 109 N 135 V 255 V 133 V 452 V 340 V 204 V 43 N 1.185 V

24

Thema 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Wonen en bouwen Woningbouw op locaties die zijn genoemd in de Omgevingsvisie en de Woondeal We definieerden woningbouwlocaties in de Omgevingsvisie en de Woondeal. We werken conform de ladder voor duurzame verstedelijking om deze woningbouwlocaties te realiseren. In 2024 werken we verder aan de projecten Zuidrand Van Besouw, Zuidrand Land van Anna, Bakertand, Boschkens Hertenwei, Mill Hill, Barbara Benzpark, Centrumlocaties Goirle, Leijoever Riel, Heisteeg Riel, Rondom Riel (Spaanse Hoek, Riel-Noord en Riel-Zuid), de verplaatsing van sportparken en een aantal kleinere projecten die in het woningbouwprogramma zijn opgenomen. Bijvoorbeeld Molenpark, Emmaloods, Kalverstraat en Kerkstraat Riel.

Realiseren van voldoende aanbod voor alle doelgroepen en zorgen voor doorstroming We bouwen meer betaalbare woningen en verbeteren de doorstroming voor alle doelgroepen (jongeren, starters, huishoudens). We verdelen de woningbouwopgave in de regio evenredig. In Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) vindt hierover afstemming plaats. Het regionale woningmarktonderzoek en de regionale woonzorganalyse maken inzichtelijk hoe de regionale woningmarkt ervoor staat en wat de wensen zijn van huishoudens die willen doorstromen. In de nieuwe lokale en regionale woonzorgvisie geven we aan hoe we woningbouwontwikkelingen, de demografische Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 • We realiseerden woningbouwprojecten De Hertenwei en Ome Neeff. We realiseerden een deel van Van Besouw, een deel is nog in ontwikkeling. • We startten met de bouw van woonwijk Land van Anna, waaronder het wooninitiatief Kilimanjaro wonen. En daarnaast startten we met de bouw van het appartementencomplex De Waker. • We namen een besluit over de verplaatsing van het sportpark. • Het college verstrekte opdracht voor het opstellen van Gebiedsvisie Riel en stelde randvoorwaarden voor de Centrumlocaties vast. • We startten de ruimtelijke procedures voor woningbouwprojecten Molenpark, Sporenring (appartementen Leystromen), Emmaloods, Latenzo, Texaco, Tra Rabobank, Scheerdershofje, Boerenschuur Tuinmeubelen, CPO Riel op of in onderzoek (inclusief omgevingsdialoog). • We ontwikkelen actief in plangebied de Boschkens (zie paragraaf Grondbeleid). • In 2024 stelden we de volgende bestemmingsplannen vast: 1. Leijoever in Riel (14 woningen) 2. Hoogstraat in Goirle (6 woningen) 3. Koestraat ong. in Riel (2 ruimte voor ruimte woningen) 4. Hoek Koestraat - Looienhoek ong. in Riel (1 ruimte voor ruimte woning) 5. Emmaloods in Goirle (12 woningen) In nieuwe projecten zetten we in op twee derde aan betaalbare woningen.

Dat betekent dat marktpartijen in heel Goirle (Leystromen en projectontwikkelaars) 30% aan sociale huurwoningen en 40% aan middeldure huurwoningen/betaalbare koopwoningen realiseren. Onder andere door nieuwbouw bevorderen we doorstroming op de woningmarkt. In 2024 leverden we de lokale en regionale woonzorgvisie op. Daarin staan de woningbehoeften, de demografische trends en de monitoring van de woningbouw. We werkten integraal met het sociaal domein om alle woningzoekenden te bedienen en leefbare wijken 25

Beoogd resultaat 2024 trends en de woningbehoeften gaan monitoren. We besteden aandacht aan alle doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners. Zorgen voor voldoende geschikte huisvesting voor ouderen en zorgbehoevenden We willen het aanbod voor ouderen en mensen met een zorgvraag vergroten, passend bij de schaal van onze kernen. Dit doen we in overleg met marktpartijen, Leystromen en de regio. We toetsen initiatieven, zoals geclusterde woonvormen voor ouderen en seniorenhofjes, en denken mee met het levensloopbestendig maken van woningen die geschikt zijn voor minder mobiele ouderen en voor zorgbehoevenden. In de (regionale) woonzorgvisie versterken we de samenwerking met de ketenpartners wonen, welzijn en zorg. Huisvesten specifieke doelgroepen in overleg met Leystromen Leystromen vestigt (kwetsbare) aandachtsgroepen, zoals statushouders, spoedzoekers en uitstromers uit een zorginstelling, in betaalbare huurwoningen. We bouwen tijdelijke flexwoningen (25-50) om te versnellen. Implementatie nieuwe of gewijzigde wetgeving Volkshuisvesting We voeren de Woondeal uit met twee derde betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten en implementeren wetgeving die het Rijk en de provincie meer grip geeft op de woningmarkt en het brede domein van de volkshuisvesting.

Denk aan de Wet goed verhuurderschap (met een meldpunt voor misstanden in de verhuursector), de Huisvestingswet, de Wet betaalbare huur, Kamergewijze verhuur, Wet versterking regie op de volkshuisvesting en de Wet nationaal opkoopverbod. Groen Vergroenen van wijken We plegen dagelijks onderhoud en spelen in op veranderingen, zoals het veranderende klimaat en de afname van biodiversiteit.

Uit het Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) dat we begin 2024 voorleggen aan de raad volgen de komende jaren vervolgacties.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 te creëren. We experimenteerden met woningdelen. We stemden de evenredige opgave en fair share af in de SRBT. In 2024 stuurden we bij projecten op een aandeel aan seniorenwoningen. We dachten actief mee met senioren om geclusterde woonvormen te realiseren. Met Leystromen spraken we over een gemengd wonen-project in het centrumgebied. Om inspiratie op te doen was het college op bezoek bij een gemengd wonen-project in Zevenbergen. We zijn nog steeds in gesprek met de ketenpartners wonen, welzijn en zorg. In regionaal verband werken we met marktpartijen en zorgpartijen aan een platform vraag en aanbod van woonzorginitiatieven. Daardoor ontstaat een regionale marktplaats om woonzorginitiatieven en locaties te matchen. In de prestatieafspraken met Leystromen namen we afspraken op over huisvesten, die we vervolgens monitorden. We onderzochten de locaties ten behoeve van flexwoningen. De raad is hierover geïnformeerd.

We richtten een meldpunt goed verhuurderschap in naar aanleiding van de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur. Het Huurteam behandelde zaken rondom huurrecht. We voerden voorbereidende werkzaamheden uit voor het maken van een Huisvestingsverordening. Daarbij haakten we aan op de doelen uit de in werking getreden Omgevingswet op het gebied van volkshuisvesting, namelijk afstemming tussen overheden en een evenwichtige verdeling van de woningen voor alle doelgroepen.

In 2024 kozen we voor een beheersysteem. Hierin staan de arealen van groen en civiel met het jaar van aanleg en eventueel de technische staat. Zo kunnen we beter passend onderhoud plegen. We kozen hetzelfde beheersysteem als de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk, zodat we gebruik kunnen maken van elkaars kennis in de toekomst. In 2024 gaven we opdracht om onze huidige data over te zetten naar dit beheersysteem. In Q2 van 2025 wordt het beheersysteem opgeleverd en gaan we ermee werken.

26

Beoogd resultaat 2024

Uitvoeringsagenda groen, inclusief groeiplaatsverbetering Bij de herinrichting van straten of vervangen van riolering betalen we de kosten voor groen ook uit de budgetten van wegen en riolering. Hiervoor is geen geld voorzien. Om dit structureel te borgen en daarmee een bijdrage te leveren vanuit groen hebben we budget nodig. In 2022 informeerden we de raad over (noodzakelijke) majeure vervangingsinvesteringen en onderhoudsuitgaven in de komende jaren. Onderdeel daarvan zijn investeringen in het openbaar groen, waaronder ook groeiplaatsverbetering bij bomen. We willen dode planten en slecht sluitende plantvakken vervangen. Klimaatadaptieve groeiplaatsverbetering bij bomen is nodig omdat veel van onze bomen in te kleine groeiplaatsen staan. Hierdoor geven ze overlast (wortelopdruk) en groeien ze slecht. Door de groeiplaatsen te verbeteren, geven we de bomen kans om beter te groeien en geven ze minder overlast. Dit heeft ook het voordeel dat we minder bestrating hebben en boomkronen groter worden. Herplant bomen De afgelopen jaren kapten we op verschillende plaatsen onveilige bomen. We hebben een achterstand om deze bomen te compenseren. We werken verder aan het inhalen van de achterstand en investeren in goede groei-plaatsen.

Ecologisch berm- en slootbeheer In Programma groen staat dat we onze bermen ecologischer willen beheren. In 2023 begonnen we met de voorbereidingen voor een nieuw onderhoudsbestek voor berm- en slootbeheer. Begin 2024 besteden we het nieuwe bestek aan.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 Als vervolgactie uit het IMBK vervingen we waar nodig afvalbakken en parkmeubilair. We startten ook met optimalisatie van gebruik van afvalbakken. In 2025 gaan we meer datagedreven werken met sensoren die aangeven of een afvalbak vol is op plekken waar veel afval wordt weggegooid. We maakten plantvakken klimaatadaptief, biodivers en toekomstgericht. In 2024 stelden we geld beschikbaar voor groenvoorzieningen binnen projecten. Zo stelden we vanuit het IMBK budget € 180.000 beschikbaar voor project Pastorenbuurt. Hiervoor maakten we in 2024 en deels 2025 voorbereidingskosten. De uitvoering hiervan vindt plaats in het najaar van 2025. In 2024 herplantten we een aantal bomen. Op verschillende locaties voerden we groeiplaatsverbetering uit en wisselden we grond uit voor betere groei en aanslaan van de nieuwe bomen. Waar mogelijk vergrootten we de groeiplaatsen. Binnen ons bomenbestand hebben we te maken met klimaatverandering, waardoor bomen spontaan uitvallen of omwaaien. De komende jaren blijven we bezig met het vervangen van bomen, het aanbrengen van groeiplaatsverbeteringen en het vergroten van groeiplaatsen. Nog steeds is er een achterstand op het herplanten van bomen. Dat heeft te maken met klimaatverandering, en ook met het wijken van bomen voor woningbouw. Toch zijn er in 2024 153 nieuwe bomen en spillen (kleine bomen) herplant binnen de gemeente.

Ook plantten civiele aannemers bomen bij nieuwbouwplannen, al gaat dat niet altijd goed. Voor de toekomst maken we hier andere werkafspraken over, zodat we herplanten voorkomen. Ook in 2025 blijven we bomen herplanten. In 2024 besteedden we het nieuwe bestek aan. Daarin was nadrukkelijk aandacht voor ecologisch beheer, waar dat goede resultaten oplevert (bijvoorbeeld in bredere bermen). In 2025 werken we volgens dit nieuwe bestek.

27

Biodiversiteitsherstel We nemen deel aan een pilot om de Basiskwaliteit Natuur te meten. Vrijwilligers spelen hier de hoofdrol in. Uit de pilot komen concrete adviezen voor verbetering van het biodiversiteitsbeleid. Vanuit de klimaatsubsidie is er geld beschikbaar voor groene initiatieven op gebied van biodiversiteit. We stimuleren inwoners hier gebruik van te maken. Met deze aanpak geven we uitvoering aan de doelstelling uit de omgevingsvisie om de soortenrijkdom te vergroten in het openbaar groen. Voldoende speelplekken en ruimte om te bewegen Binnen het IMBK vergeleken we het benodigde budget voor spelen met het beschikbare budget. In de komende jaren is het nodig extra geld op te nemen voor vervanging van speeltoestellen. In het vervolgtraject van het IMBK werken we aan het beter organiseren van het onderhoud en de vervanging van speeltoestellen. In een nieuw speelbeleid (speelruimtebeleid) kijken we naar onderwerpen als inclusie, natuurlijk spelen en verduurzaming van het areaal aan speeltoestellen. Spelen moet aansluiten bij de doelstellingen van Goirle GLANST en de beheeruitgangspunten uit het IMBK.

Mobiliteit Optimale fietsinfrastructuur In 2024 gaan we verder met de realisatie van ons fietsroutenetwerk. Daarbij is extra aandacht voor snelle en comfortabele fietsroutes (zogenaamde snelfietsroutes of doorrijroutes). Snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek In 2023 stelden we het voorkeurstracé voor de snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek vast. Dit tracé gaat vanaf Stappegoor Tilburg over of onder de A58 door, dan via bufferzone Bakertand, loopt via de fietsbrug Rillaersebaan verder tot aan de Beeksedijk en vervolgens richting Hilvarenbeek. Eind 2023 en begin 2024 vindt het vervolgproces plaats om te komen tot een voorlopig ontwerp en een bestuursakkoord. In het door de raad vastgestelde koersdocument Bacaertlant (d.d. 18 februari 2020) is gekozen voor het opwaarderen van de Lage Wal. Hiervoor moeten we een gescheiden tweerichtingenfietspad langs de Lage Wal aanleggen vanaf de weg Hoge Wal tot aan het kruispunt Ambrosiusweg / Hilvarenbeekse weg. De omvang van het totale uitvoeringsbudget en bijbehorende voorbereidingskrediet maken we in 2024 inzichtelijk.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

De biodiversiteitsteams van de gemeente Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk definieerden het begrip Basiskwaliteit Natuur en dachten met veldinventarisaties en het opstellen van projectbeschrijvingen na over maatregelen en eenduidige samenwerking. Het ministerie van LVVN volgt dit proces. Ook gemeente Tilburg en provincie haakten aan. Wij faciliteren het project en blijven volgen hoe de biodiversiteitsteams dit project uitvoeren. De subsidie die we verstrekten op het gebied van biodiversiteit beschrijven we in thema 2.2. We investeerden in de actualisatie van het areaal speeltoestellen. Dit deden we door speeltoestellen, maar ook losse onderdelen te vervangen. We openden de volledig nieuwe speelplek aan de Kerkstraat en gaven opdracht voor vervanging van de skatebaan aan de Fabriekstraat. We plaatsten extra speeltoestellen in het Aagje Dekenpad en de Anthony Staringdreef. We gaven een bureau opdracht om speelruimtebeleid op te stellen. Dit beleid gaat Bewegen Ontmoeten Sporten en Spelen (BOSS) heten en geeft aandacht aan inclusie, natuurlijk spelen en verduurzaming van het areaal aan speeltoestellen. In het nieuwe beleid sluiten we aan bij de doelstellingen van Goirle GLANST en de beheeruitgangspunten uit het IMBK. Dit project loopt in 2025 door. In 2024 pakten we de voorbereiding van de snelfietsroutes Bels Lijntje, Tilburg-GoirleHilvarenbeek verder op.

We namen deze snelfietsroutes op in het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket SRBT. We pakten de voorbereiding van de snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek verder op met de uitwerking van het kunstwerk over/onder de A58. Gemeente Tilburg is daarvoor de kartrekker. Het fietspad Doctor Willem Dreespad (tussen de Rillaersebaan – Albert Schweitzerstraat) is verbreed. We stellen de bestuursovereenkomst in 2025 op. In 2024 werkten we het Verkeerscirculatieplan verder uit en lichtten we het toe aan de gemeenteraad. Door bestuurswisseling stelden we het nog niet vast. In dit plan komt de fietsverbinding Lage Wal als beoogde maatregel naar voren. Voor het jaar 2025 is in totaal €200.000 opgenomen voor de verdere uitwerking van de in het VCP benoemde knelpunten. De fietsverbinding Lage Wal is daar onderdeel van.

28

Fietsverbinding Riel-Gilze In 2024 willen we verder met de voorbereiding en realisatie van de fietsverbinding Riel – Gilze. In 2023 vindt de grondverwerving plaats waarna we in 2024 verdergaan met de verdere uitvoering. Verbreding Bels Lijntje Wij willen het Bels Lijntje verbreden en toerisme en de ecologische verbindingszone ontwikkelen. Voor het Bels Lijntje voerden we in 2023 een vooronderzoek uit om te beoordelen of en op welke manier de verbreding kan plaatsvinden. Dit stemmen we af met de gemeente Alphen-Chaam. We maken de omvang van het noodzakelijke uitvoeringsbudget tijdens de voorbereiding inzichtelijk. Inclusieve openbare ruimte Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is het Duurzaam Veilig-principe leidend en krijgen voetgangers, fietsers en minder validen prioriteit ten opzichte van auto’s, waar dat kan. We zoeken daarbij naar een balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid. Met name in woongebieden geven we steeds meer ruimtelijke prioriteit aan het langzame verkeer. In stand houden ov-voorzieningen We willen het niveau van de huidige openbaar vervoer-voorzieningen zoveel mogelijk in stand houden. Daarom blijven we verbeteren. In 2024 zetten we ons in regionaal verband in om optimalisatie van het openbaar vervoer op de regionale en provinciale agenda te krijgen.

We blijven ons ook in 2024 sterk maken voor een goede ov-ontsluiting van onze gemeente in de nieuwe concessie Openbaar Vervoer. Optimale auto-infrastructuur We zorgen ervoor dat verkeer op ontsluitingswegen blijft doorstromen en dat er een passend parkeeraanbod is bij de functies binnen de verschillende gebieden in de gemeente. In 2023 onderzochten wij de verkeerscirculatie in Goirle, waaruit bleek dat wij diverse locaties moeten verbeteren. Dat zal gedurende een periode van minimaal 10 jaar vooral in de hoofdwegenstructuur met flinke investeringen gepaard gaan. In 2024 maken wij een planning (wat, wanneer en welke kosten daarmee naar verwacht gemoeid zijn).

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

We zijn bezig met de grondverwerving. Dit proces duurt veel langer dan beoogd door lange onderhandelingen en de samenwerking met de gemeente Gilze en Rijen. Het Bels Lijntje is opgenomen als belangrijke snelfietsroute in het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket SRBT. In 2024 maakten we het schetsontwerp voor het Bels Lijntje. We zijn gemandateerd opdrachtgever namens de regio Hart van Brabant voor de regionale uitwerking. Enexis vervangt de kabels en leidingen onder het fietspad, waardoor het fietspad eruit wordt gehaald. Dit gebeurt in 2025/2026. In samenwerking met Enexis leggen wij het fietspad verbreed terug. Bij de realisatie van nieuwe woongebieden besteden we steeds meer aandacht aan de ruimte en positie van de voetganger en de fietser. De openbare ruimte richten we zoveel mogelijk inclusief in. In 2024 ontwikkelden we de Zuidrand Goirle en woningen in Boschkens/Hertenwei verder. In de bestaande woongebieden richtten we de straten in de Pastorenbuurt opnieuw in. In 2024 stelde de provincie het Programma van Eisen voor de aanbesteding van de nieuwe openbaar vervoer concessie Oost-Brabant 20272039 vast. In het Programma van Eisen is de mogelijkheid opgenomen voor een busroute over de Rillaersebaan (Tilburgseweg – Abcovenseweg).

In 2024 werkten we het Verkeerscirculatieplan verder uit. We lichtten het plan toe aan de gemeenteraad, maar stellen pas in 2025 vast door en bestuurswisseling. In dit plan komt de wetencategorisering aan bod. Hierin komen we tegemoet aan de landelijke ontwikkeling om de zogenaamde ’grijze wegen’ opnieuw in te richten tot Gebiedsontsluitingswegen 30 km/uur (GOW30).

29

Veilig verkeer We verminderen het risico op verkeersincidenten door gevaarlijke kruispunten en wegvakken aan te pakken en door educatie en communicatie. Alle scholen nemen in 2024 deel aan het verkeerseducatieprogramma Brabants Verkeersveiligheidslabel (BVL) en Totally Traffic. Ook in 2024 plaatsen we de jaarlijkse campagneborden van VVN.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

In 2024 namen de basis- en vo-scholen deel aan het Brabants VerkeersveiligheidsLabel (BVL) en Totally Traffic (TT). VVN organiseerde opfriscursussen voor de auto. We namen deel aan diverse regionale campagnes, zoals ‘De scholen zijn weer begonnen’ en ‘Doortrappen’.

30

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 10.032 N 4.827 V 5.205 N

Begroting 2024 voor wijziging 12.467 N 3.321 V 9.146 N

Begroting 2024 na wijziging 10.734 N 1.963 V 8.771 N

Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 10.668 N 66 V 2.860 V 897 V 7.808 N 963 V

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Nieuw gebouwde woningen

Geheel Nederland

Eenheid

2022

2023

2024

2022

2023

2024

Aantal

10

3

n.b.

9

9

n.b.

%

86

87

87

70

70

70

Lokale indicatoren (bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

2022

2023

2024

2022

2023

2024

3 Aantal verkeersongevallen per 100.000 inwoners

Aantal

263

277

n.b.

694

746

n.b.

2 Demografische druk

Legenda: 1 2

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

31

Thema 2.2 Klimaat, milieu en energie Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Afval Circulaire economie Ons streven is minder afval door betere afvalscheiding. Sinds 1 juli 2022 worden negen afvalstromen niet meer ingenomen op de milieustraat, maar er is een alternatief. Hierdoor ontstaat op de milieustraat ruimte om afval verder, en dus beter, te scheiden. In 2023 bekeken we de dienstverlening van de milieustraat. Het gratis brengen van (bepaalde) afvalstromen namen we hierin mee. De evaluatie presenteren we in 2024 aan de raad. Hierin nemen we de wensen uit het bestuursakkoord mee. Een nieuw milieubeleidsplan stellen we op bij de uitwerking van de Omgevingswet. Duurzaamheid We stimuleren duurzame mobiliteit We zorgen voor de realisatie van publieke oplaadpalen voor elektrische voertuigen in de openbare ruimte, daar waar de behoefte is. En we faciliteren deelmobiliteit. Eind 2024 zijn er in de gemeente Goirle 136 oplaadpunten (72 laadpalen). Deze plaatsen we op basis van de proactieve plaatsing en het ‘paal volgt auto’-principe. In 2024 voert de provincie Noord-Brabant een nieuwe collectieve aanbesteding uit voor de periode 2024-2028. Voor deelauto’s voeren we geen actief beleid, maar gaan we in gesprek als partijen zich melden.

In 2030 is 25% van onze energie duurzaam en we zijn in 2050 volledig energie- en CO2-neutraal Het opwekken van zonne- en windenergie stimuleren we op Goirles grondgebied binnen de landelijke en regionale kaders, zoals de REKS en provinciale transportschaarste. Wij bevorderen ‘zon op het dak’ en geven daaraan voorrang. We faciliteren mogelijke energiebronnen, zoals reeds vergunde zonneparken. In 2023 besloten we tot deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV, dat als taak heeft vijf energiehubs, waaronder onze energiehub De Baars, voor 2030 gerealiseerd zijn. We leveren ook in 2024 samen met de buurgemeenten een actieve bijdrage aan de projectorganisatie die we voor deze energiehub oprichtten. We plaatsen echter geen windmolens voordat er nieuwe landelijke richtlijnen zijn. We nemen ook in 2024 actief deel aan het REKSproces. Eind 2023 besloten we dat we in 2024 nog niet konden starten met een herijking van de REKS 1.0. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 De hoeveelheid restafval bleef ongeveer gelijk: +100kg per inwoner. De doelstelling vanuit het grondstoffenbeleidsplan om uit te komen op 60 kg restafval per inwoner behaalden we dan ook niet. Door aanpassingen aan afvalscheiding in de milieustraat verwachten we in 2025 een vermindering van de hoeveel afval per inwoner. We pasten het milieubeleidsplan nog niet aan.

We realiseerden de doelstelling van 136 openbare laadpunten in de gemeente Goirle. In 2024 gunden we een nieuwe collectieve aanbesteding aan Vattenfall. Voor de periode 20242028 plaatst Vattenfall openbare laadpalen in de gemeente Goirle. In 2024 troffen we de voorbereidingen hiervoor en leverden we een laadkaart met mogelijke locaties op. Hiervoor startten we een participatietraject. Er waren geen ontwikkelingen op het gebied van deelmobiliteit.

Het zonnepark Gorps Baantje is nog niet in aanbouw door problemen tussen Vattenfall en haar aannemer. Voor Zonnepark Beeksedijk sneuvelde de vergunning bij de Raad van State. Eind 2024 starttem we een nieuw vergunningstraject op. Door netcongestie ontstonden er problemen met aansluiting en teruglevering van zonnepanelen op bedrijfsdaken. We startten met de voorbereiding van de uitvoering van energiehub De Baars en stelden de bestuursopdracht vast. De project- en stuurgroep werkten aan de uitvoering. In 2024 leverden we een actieve bijdrage aan het strategieteam en de werkgroepen van de REKS. We maakten een regionaal programmaplan voor de warmtetransitie. We leverden een regionale energiesysteemverkenning op. We organiseerden twee regionale evenementen, het CongREKS en Update, waar we kennis deelden. Het besluit over de eventuele herijking van de REKS is uitgesteld tot 2025. 32

Beoogd resultaat 2024 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Wij hebben een uitkering aangevraagd die we in 2023, 2024, 2025 besteden aan capaciteit voor klimaat- en energiebeleid.

We faciliteren een efficiënt en betaalbaar energienetwerk We faciliteren de aanleg van het energienetwerk. Ook in 2024 blijven we de coördinatie van kabels en leidingen in de openbare ruimte uitoefenen. Wij blijven in gesprek met NUTS-bedrijven om tijdig op veranderingen te kunnen inspelen. Met Enexis bespreken we hoe we ondanks de netcongestie de beperkte capaciteit op het netwerk toch zo efficiënt mogelijk kunnen benutten voor onze inwoners en bedrijven. Reductie energiegebruik en toename aandeel duurzame energie We blijven duurzame initiatieven van inwoners stimuleren en faciliteren door middel van subsidie. We verstrekken duurzaamheidsleningen waarmee inwoners tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen in en aan hun eigen woning kunnen financieren. In 2024 verwachten we met behulp van subsidie vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) grotere stappen te kunnen zetten, vooral in de bestaande goedkopere woningvoorraad. Bij het verduurzamen van woningen zijn we verplicht op grond van de Wet natuurbescherming om bepaalde diersoorten te beschermen. We moeten hiervoor een Soorten Managementplan (SMP) laten opstellen. De provincie is toezichthouder. Efficiënte en duurzame alternatieven voor verwarming We geven uitvoering aan de Transitievisie Warmte. Hiervoor: - Werken we aan de communicatie- en participatiestrategie voor de warmtetransitie.

- Werken we aan een generieke aanpak voor inwoners en bedrijven voor de overstap naar aardgasvrij, via het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). - Blijven we in contact met Tilburg voor de gezamenlijke mogelijkheden van warmtenetten. - Starten we een onderzoek naar de potentie voor warmtebronnen binnen de gemeente Goirle. Blauw-Groen

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 In 2024 breidden we de formatie uit met twee beleidsadviseurs energietransitie, een participatieadviseur en een communicatiemedewerker. De Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO) reserveerde budget, zodat de tijdelijkheid van de regeling omgezet kan worden in een structurele regeling. In 2024 voerden we verschillende gesprekken met Enexis om het energienetwerk te faciliteren. Daarnaast spraken we over de vervanging van het middenspanningsstation in Riel en over de verzwaringen van het net op het tracé Bels Lijntje. Onder het Docter Willem Dreespad lieten we Enexis netverzwaringen toepassen.

In 2024 verleenden wij onze medewerking aan een drietal duurzame initiatieven (insectenhotel, zoekgroep Aziatische hoornaar en vogelvlotjes). We verstrekten duurzaamheidsleningen. En we startten met het opstellen van een Soorten Managementplan (SMP). Dit traject duurt ongeveer twee jaar. We dienden een aanvraag in voor de tweede tranche van het de toegekende subsidie vanuit het NIP. Wij startten met de voorbereidingen voor een samenwerking met een ontzorgingspartij en de subsidieregeling. Helaas liep dit project vertraging op, doordat het proces rondom het SMP meer tijd kostte dan beoogd. Begin 2025 selecteren we een ontzorgingspartij. In het tweede kwartaal starten we met de uitvoering. We werkten hard aan het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Isolatie is een belangrijke eerste stap in de warmtetransitie. In regionaal verband startte een regiocoördinator warmtetransitie. Deze ging aan de slag met een regionaal programmaplan warmte. Gemeente Goirle is kartrekker van het project rondom aquathermie.

33

Beoogd resultaat 2024 Effectief beheer stedelijk water We continueren de risico-gestuurde aanpak voor het beheer van de rioolgemalen en kolken, die we in 2023 aanbesteedden. We blijven de sloten maaien en wegen reinigen. We continueren de afkoppelsubsidie en evalueren deze. We doen mee aan het NK Tegelwippen en faciliteren ook onze inwoners om te vergroenen. We voeren infrastructurele vervangingsprojecten uit, waarbij we het water- en rioolsysteem vervangen en/of verbeteren. Inzicht in water, droogte, hitte en minder hittestress Bomen die zijn doodgegaan vervangen we door nieuwe. We streven in infrastructurele projecten naar voldoende waterinfiltrerend groen. We kijken naar mogelijkheden om bomen te planten, die uiteindelijk grote kronen krijgen en veel schaduw geven. Daar waar mogelijk vergroenen we bijvoorbeeld ook de parkeerplaatsen binnen infraprojecten. De monitoringssystemen voor de riolering en het grondwater continueren we. Waar we nieuwe bomen of struiken planten, kiezen we voor soorten die beter tegen droogte kunnen. Delen van het Natuurnetwerk Brabant realiseren Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het Groen Ontwikkelfonds Brabant voor de realisatie van ecologische verbindingszone en Natuur Netwerk Brabant, zoals in het Natuurbod in beeld gebracht.

In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we daarom naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. Voor de Hultense Leij zijn we met het waterschap Brabantse Delta in gesprek om tot een projectplan te komen. De verwachting is dat we in 2024 opleveren en daarna de realisatie kunnen voorbereiden. Stimuleren natuurinclusieve landbouw We stimuleren bewoners van het buitengebied met de Stimuleringsregeling Landschap om nieuwe landschapselementen, wandelpaden en kruidenrijke randen aan te leggen. We verlengen deelname aan deze stimuleringsregeling in 2024 en 2025. De provincie verdubbelt de bijdrage van de gemeente. Hiermee dragen we bij aan het landelijke Aanvalsplan landschapselementen, waarbij de doelstelling is om 10% groenblauwe dooradering van het landelijk gebied te realiseren in 2050. Het Aanvalsplan sluit in doelstelling en uitwerking aan bij de doelen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG), dat raakvlakken heeft met de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) van het Natura 2000gebied Regte Heide/Riels Laag. In 2023 sloten we de Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 2024 was een extreem nat jaar. Dat bracht meer mankementen aan de riolering aan het licht en gaf hogere grondwaterstanden, maar zorgde slechts beperkt voor extra overlast veroorzaakt. We gebruikten de afkoppelsubsidie voor stimuleringsmaatregelen. We troffen voorbereidingen voor het opstellen van de Blauw-Groen-strategie. Bij infrastructurele projecten, zoals de reconstructie van de pastorenbuurt, krijgen klimaatadaptatieve subthema’s – waterinfilratie en afkoppelen van regenwater – serieuze aandacht. Met het waterschap en Brabant Water deden we de technische monitoring (meten) van grondwater en riolering.

Bij het aanplanten van nieuwe bomen of struiken is blijvend aandacht voor de slagingskans van de beplanting, dus ook voor droogteresistente soorten. We gaven voor de EVZ Hultense Leij een extern bureau opdracht om een plan van aanpak en ontwerp op te stellen binnen de uitgangspunten van waterschap en de gemeente Goirle. In 2025 leveren ze dit project op.

In 2024 stelden we opnieuw budget beschikbaar, zodat grondeigenaren in het buitengebied mee kunnen doen met de Stimuleringsregeling Landschap (StiLa) van de provincie. De gebiedscoördinator vanuit de StiLa werkte in 2024 voor vijf initiatiefnemers een beplantingsplan en subsidieaanvraag uit. In 2024 stelden we in het kader van de GGA aanpak de Gebiedsvisie Regte Heide en Riels Laag vast. Op basis van deze visie werken we nu aan het in beeld brengen van maatregelen en projecten, om uitvoering te kunnen geven aan deze visie. Ondanks dat het Rijk en de provincie gestopt zijn met het NPLG en het BPLG.

34

Beoogd resultaat 2024 verkenningsfase af en in 2024 werken we in dit GGAgebied samen met onze gebiedspartners verder aan het visietraject. Recreatie en natuur in balans We starten in 2024 met de voorbereiding voor het opstellen van een toeristisch-recreatieve visie, waarin de doelstelling 'recreatie en natuur in balans' een vertaling krijgt.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024

In 2024 startten we met de voorbereidingen voor de toeristisch-recreatieve visie. Daarbij onderzochten we zowel lokaal als regionaal waar de gemeente Goirle op toeristisch-recreatief gebied naar toe wil. In 2025 starten we met het opstellen van een toeristischrecreatieve visie.

35

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 2.2 Klimaat, milieu en energie

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 6.426 N 6.576 V 150 V

Begroting 2024 voor wijziging 5.889 N 5.930 V 41 V

Begroting 2024 na wijziging 6.262 N 6.065 V 197 N

Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 6.072 N 190 V 6.175 V 110 V 103 V 300 V

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 2.2 Klimaat, milieu en energie BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Omvang huishoudelijk restafval per inwoner 2 Hernieuwbare elektriciteit

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Gemeente Goirle Geheel Nederland Eenheid 2022 2023 2024 2022 2023 2024 kg 91 n.b. n.b. 152 n.b. n.b. % 29 n.b. n.b. 41 n.b. n.b.

36

Thema 2.3 Zorg voor een veilige leefomgeving Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Ondermijning We voeren integrale controles uit en versterken onze informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Hiervoor werken we actief samen met onder andere de politie, Taskforce RIEC BrabantZeeland, de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie. We maken actief gebruik van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de Wet bibob, de Opiumwet en APV, om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Om de weerbaarheid van ondernemers, inwoners, bestuurders en ambtenaren tegen risico's van ondermijnende criminaliteit te verhogen, organiseren we (in GHO-verband) bewustwordingscampagnes, opleidingen en informatiebijeenkomsten. We werken daarvoor samen met de Taskforce RIEC BrabantZeeland. We voorkomen dat (kwetsbare) personen overlastgevend of crimineel gedrag vertonen. We geven we mensen zorg op maat en plegen tijdig interventies. We hanteren een persoonsgebonden aanpak en werken hierin samen met externe partners, zoals de politie, Zorg- en Veiligheidshuis MiddenBrabant, jongerenwerk, Halt, lokale zorgaanbieders, reclassering, Novadic Kentron, GGZ en woningcorporatie Leystromen.

Om de weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit te verhogen, geven we samen met de politie en overige gemeenten binnen de regio Hart van Brabant voorlichting. Evenementenveiligheid We zijn samen met de hulpdiensten intensief betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van evenementen met een verhoogd veiligheidsrisico. Crisisbeheersing We richten de processen bevolkingszorg en gemeentelijke crisisbeheersing opnieuw in. Dit doen we in samenwerking met de Veiligheidsregio Middenen West-Brabant en de overige 23 gemeenten.

Realisatie 2024

Om inzicht te hebben in de veiligheidsbeleving van onze inwoners doen we om het jaar onderzoek naar hun gevoel van veiligheid. Hiervoor maken we gebruik van de Veiligheidsmonitor.

In 2025 vindt een nieuw onderzoek plaats.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

We maken deel uit van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) Hart van Brabant. We voeren met BIT en aangesloten partners integrale controles op thema’s uit, zoals buitengebied, bedrijventerreinen en opslaglocaties. Daarnaast voeren we indien nodig op casusniveau controles uit. Per 1 september 2024 startte in GHO-verband een BIBOB-coördinator. We organiseerden bewustwordingssessies in GHOverband, gericht op afdeling/domein . In 2025 geven we daar vervolg aan.

Op casusniveau werken we samen met betrokken partners.

Vanuit Hart van Brabant maken we samen plannen en voeren we die uit. Hierbij nemen we kwetsbare doelgroepen in acht.

Tijdens de voorbereiding, vergunningverlening en uitvoering van evenementen, zoals Eastlake, de kermis en carnaval, werkten we samen met de hulpdiensten. We richtten de processen opnieuw in, stelden een bedrijfscontinuïteitsplan vast en richtten een gemeentelijk crisisteam in. De regionale crisisorganisatie die we in 2023 vormgaven vulden we hiermee aan.

37

Beoogd resultaat 2024 We houden de bluswatervoorzieningen (brandkranen Brabant Water en brandputten van Gemeente Goirle) bereikbaar. We vervangen brandputten en plegen onderhoud waar nodig.

Realisatie 2024 We zijn bezig met een onderhoudsovereenkomst voor het onderhoud door Brabant Water. Het college neemt binnenkort een besluit over deze onderhoudsovereenkomst.

We hebben aandacht voor alle overige veiligheidsvraagstukken en spelen in op (actuele) ontwikkelingen waar nodig. Bijvoorbeeld diefstal van (elektrische) fietsen.

We blijven aandacht vragen bij betrokken partners – zoals politie en OM – voor veiligheidsvraagstukken die in Goirle spelen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

38

Wat kostte het?

bedragen x € 1.000 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 1.632 N 94 V 1.538 N

Begroting 2024 voor wijziging 1.934 N 15 V 1.918 N

Begroting 2024 na wijziging 1.907 N 15 V 1.892 N

Realisatie 2024 1.889 N 5V 1.884 N

Verschil Begroting Realisatie 2024 18 V 10 N 8V

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Verwijzingen Halt 2 Misdrijven - winkeldiefstallen 3 Misdrijven - geweldsmisdrijven 4 Misdrijven - diefstallen uit woning Misdrijven - vernielingen en 5 beschadigingen (in de openbare ruimte)

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Eenheid Aantal per 1.000 inwoners van 1 18 jaar Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners

Gemeente Goirle Geheel Nederland 2022 2023 2024 2022 2023 2024 12

15

21

8

9

9

4 302 9

6 342 13

6 289 23

23 455 14

25 452 13

22 447 12

39

32

28

40

39

40

39

Programma 3 Bedrijvigheid Ambities en doelstellingen4 Goirle en Riel kenmerken zich door een goede combinatie van wonen en recreëren. Wij werken aan aantrekkelijke en goed functionerende dorpscentra. Dit is van belang voor een goed woonklimaat en voor de lokale economie. We willen in Goirle een compact, levendig en bereikbaar centrum creëren met een aantrekkelijk en uitgebreid aanbod. Er is ruimte voor een evenwichtige mix van activiteiten op het gebied van winkels, markt, horeca, cultuur, evenementen, toerisme en wonen. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau. Bovendien hebben we een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Bestaande bedrijven en werkgelegenheid blijven hierdoor bestaan. Op onze bedrijventerreinen richten we ons op het behoud van midden- en kleinbedrijf, met name in de maakindustrie. Op het bedrijventerrein en in de centra gaan we structurele leegstand tegen. Op het gebied van recreatie en toerisme willen we onze kleinschalige initiatieven meer profileren en positioneren binnen de regio. Samen met onze verbonden partijen Gemeente Goirle doet dit niet alleen. We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.

Voor dit programma waren dat de volgende organisaties: - Midpoint Brabant - Regio Hart van Brabant - Toerisme Provincie Antwerpen/Interreg VLANED Thema-indeling Realisatie van de beoogde doelstellingen verantwoorden we aan de hand van de door de raad vastgestelde themaindeling: 3.1. Bedrijvigheid

4 Bron: Omgevingsvisie, Detailhandelsstructuurvisie

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

40

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 3. Bedrijvigheid

Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Realisatie 2023 424 N 257 V 167 N

Begroting 2024 voor wijziging 482 N 235 V 247 N

Begroting 2024 na wijziging 472 N 256 V 216 N

Realisatie 2024 409 N 262 V 147 N

Verschil Begroting Realisatie 2024 62 V 6V 68 V

167 N

247 N

216 N

147 N

68 V

Financiële toelichting Verschillen kleiner dan € 50.000 per taakveld lichten we conform de financiële verordening 2024 niet nader toe. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

3. Bedrijvigheid Overige verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal verschil

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

68 V 68 V

41

Thema 3.1 Bedrijvigheid Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Economie, recreatie en toerisme Strategische koers Voor een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn, is bedrijvigheid in onze doenerige dorpen, gelegen in ons prachtlandschap, belangrijk. Om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers willen en moeten we bedrijvigheid ruimte blijven bieden. In de Omgevingsvisie formuleerden we daarom ambities en doelstellingen, die ook voor deze begroting centraal staan. Levendige centra en florerende detailhandel We willen in Goirle een compact, levendig centrum creëren waar de boodschappen- en winkelfunctie de functionele drager blijft én nadruk ligt op een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau. Dit voorzieningenniveau groeit op lange termijn wel mee met eventuele woningbouwontwikkelingen. Daarom werken we in 2024 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod • Voorzieningen in de buurt en tegengaan van structurele leegstand

Aantrekkelijker aanbod voor recreatie en toerisme Het behouden van een levendig centrum en het stimuleren van florerende detailhandel betekent ook dat de toeristische recreatieve sector meer aandacht moet krijgen. Met toerisme en recreatie creëren we een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. Samen met de lokale toeristische sector onderzoeken we kansen en mogelijkheden voor een toeristisch-recreatieve visie. Binnen deze visie werken we uit hoe Goirle en Riel zich op het gebied van recreatie en toerisme verder kunnen ontwikkelen. Daarbij bepalen we onze ambitie en haken we, zo mogelijk, aan bij de visie van de GHOGemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 Voor ondernemers schepten we mogelijkheden voor ondersteuning bij een breed scala een vragen of problemen. Zij kunnen terecht bij de bedrijvencontactfunctionaris (lokaal) of Midpoint – Station88 (regionaal). Daarnaast onderzochten we in 2024 of ondernemers zich duurzaam kunnen organiseren op bedrijventerreinen. We kenden hiervoor in 2024 een bijdrage uit een specifieke uitkering van het Rijk toe. In 2025 zetten we het project verder door. Met het wegvallen van de Bedrijveninvesteringszones op Tijvoort en in het centrum van Goirle is de organisatiegraad van het bedrijfsleven minimaal. In 2024 stelden we vast dat het bedrijfsleven zich nauwelijks zelf opnieuw organiseert. Een goed georganiseerd bedrijfsleven is goed voor het vestigingsklimaalt van het mkb en daarmee voor het aanbod. Een aantrekkelijk aanbod zorgt voor een minimale leegstand. Daarom startten we samen met ondernemers in 2024 met een inventarisatie naar de mogelijk- en onmogelijkheden voor het opzetten van een breed gedragen organisatiestructuur. Uit de bestuurlijke gesprekken met de nog wel bestaande lokale brancheorganisaties hoorden we terug dat sommige ondernemers het in 2024 zwaar hadden als gevolg van de economische crises van de afgelopen jaren. Daarnaast kwamen ondernemers in de problemen bij het terugbetalen van coronasteun. Deze trend lijkt zich in 2025 voort te zetten.

Hierop konden we niet actief sturen. Wel verwezen we ondernemers door naar regionale of landelijke loketten voor ondersteuning of begeleiding. In 2024 startten twee projecten die het toeristisch recreatieve kader in Goirle en Riel een boost moeten geven. In maart 2024 startte het internationale project Brabant Kust de Kempen (BKK). Dit project zorgt ervoor dat de regio’s tussen Turnhout en Tilburg en Hoogstraten en Arendonk een toeristisch-recreatieve boost krijgen. Onderdeel van dit project zijn het Bels Lijntje de levensader. Met behulp van het project BKK maken het Bels Lijntje en het achterland een ontwikkeling door en passen ze beter in de markt. Dit gebeurt onder andere met gerichte storytelling over 42

Beoogd resultaat 2024 partners Hilvarenbeek en Oisterwijk en de Baronie (Breda en omgeving), de regio Hart van Brabant en de regio Antwerpen (B). Dit omdat toeristen zich niet houden aan de gemeente- en landsgrenzen, maar juist naar onze regio komen voor de diversiteit. In 2024 werken we (verder) aan de volgende doelstellingen: • Promotie en citymarketing • Verbinden toeristische routes • Intensiveren samenwerking toeristische regio

Vitale, innovatieve en duurzame bedrijventerreinen We willen de huidige ruimte voor bedrijven behouden. We zetten in op het clusteren van bedrijven op de twee bedrijventerreinen (Tijvoort en Veertels) en dat deze terreinen goed bereikbaar zijn. Daarom werken we in 2024 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Behoud mix van bedrijvigheid • Faciliteren ondernemers • Stimuleren circulariteit • Vergroening bedrijventerreinen • Bereikbare bedrijventerreinen

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 het Lijntje en het realiseren van een eenduidige basisinfrastructuur langs het fietspad. In het najaar van 2024 startte de Regioboost, zoals regio’s De Kempen, Peelland en Langstraat eerder deden. Binnen dit project zetten we toeristische trekkers in de regio in de spotlights. VisitBrabant begeleidt ondernemers met het nog beter in de markt zetten van hun bedrijven (o.a. meertaligheid, reviewmanagement, upgrade website). Op het succes van deze zogenaamde ‘koplopers’ liften andere ondernemers mee. Samen met de Vereniging Recreatie en Toerisme/Visit Goirle startten we in 2024 met een traject om, met het oog op de toekomst, te kijken hoe zij als DMO (Destenation Management Organisatie) de Citymarketing van Goirle en Riel beter kunnen uitvoeren. In 2024 onderzochten we of ondernemers zich duurzaam kunnen organiseren op bedrijventerreinen. Daarvoor kenden we in 2024 een bijdrage uit een specifieke uitkering van het Rijk toe. In 2025 zetten we dit project verder door. De term ‘duurzaam ondernemen’ wordt dubbel uitgelegd (zowel gericht op klimaat, circulair en groen als op een toekomstbestendige organisatiestructuur). Ruimtevragers voor zowel Tijvoort als Veertels begeleidde we naar projectontwikkelaars en pandeigenaars met beschikbare grond of panden. Als gemeente voerden we geen actief grondbeleid op deze terreinen, omdat we geen eigen gronden beschikbaar hebben.

Het bouwen van nieuwe bedrijfscomplexen wordt daarnaast steeds ingewikkelder vanwege netcongestie, stikstofdoelen en klimaatdoelen. Waar mogelijk monitorden we projecten om zicht te houden op de behoud van een gezonden mix van bedrijvigheid.

43

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 3.1 Bedrijvigheid

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 424 N 257 V 167 N

Begroting 2024 na wijziging 472 N 256 V 216 N

Begroting 2024 voor wijziging 482 N 235 V 247 N

Realisatie 2024 409 N 262 V 147 N

Verschil Begroting Realisatie 2024 62 V 6V 68 V

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 3.1 Bedrijvigheid Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Functiemenging 2 Vestigingen (van bedrijven) Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl) 3 Ondernemerstevredenheid

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Eenheid % Aantal

2022 45 143

2023 45 181

2024 n.b. n.b.

Eenheid

2020

2023

2024

Cijfer

7

n.b.

n.b.

Geheel Nederland 2022 2023 54 54 148 182

2024 n.b. n.b.

44

Programma 4 Bestuur en organisatie Ambities en doelstellingen5 Strategische koers Met het bestuursakkoord 'Samen Bouwen' bereidt Gemeente Goirle zich voor op de koers voor de toekomst. Wij willen onze inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen meer betrekken bij wat we doen. Samen met hen maken we onze gemeente toekomstbestendig. Het bestuursakkoord wordt nog getoetst op haalbaarheid en realiseerbaarheid. Eerder stelden we al een nieuwe visie en koers vast voor onze organisatie. Sinds 2021 werken we in een nieuwe structuur. We ontwikkelen onze flexibele en wendbare organisatie, met oog voor onze omgeving, de komende jaren verder door. We denken hierbij in mogelijkheden. Waar mogelijk werken we samen met organisaties en andere overheden. Gemeente Goirle is er voor de inwoners van de gemeente. Daarom communiceren we begrijpelijk en zorgen we dat we onze informatie op orde hebben. Waar mogelijk bieden we nieuwe technologische mogelijkheden aan om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. We sluiten hierbij zoveel als mogelijk aan op landelijke standaarden en oplossingen. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.

Voor dit programma is dat de volgende organisatie: - Regio Hart van Brabant Thema-indeling De begroting 2024 is onderverdeeld in thema’s. Daarom verantwoorden we hier aan de hand van deze themaindeling: 4.1. Bestuur 4.2. Dienstverlening

5 Bron: Bestuursakkoord 2023- 2026 ‘Samen Bouwen’, Organisatievisie ‘Goirle Schakelt’ (2019), Visie op dienstverlening (februari

2022), kernagenda regio Hart van Brabant 2022, visie ‘Samen halen we het beste uit onszelf’ (2015).

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

45

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 4. Bestuur en organisatie

Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Realisatie 2023 2.292 N 293 V 1.999 N

Begroting 2024 voor wijziging 2.594 N 360 V 2.234 N

Begroting 2024 na wijziging 3.671 N 547 V 3.124 N

Realisatie 2024 4.135 N 573 V 3.561 N

Verschil Begroting Realisatie 2024 464 N 26 V 438 N

1.999 N

2.234 N

811 V 2.313 N

811 V 2.751 N

438 N

Financiële toelichting De onderstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

4. Bestuur en organisatie 0.1 Bestuur - voorziening wachtgeld 0.1 Bestuur - voorziening pensioen bestuurders Salarislasten en kosten voor inhuur Overige verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal verschil

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

338 N 118 N 42 N 60 V 438 N

46

Thema 4.1 Bestuur Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Bestuur Bestuurskracht In de afgelopen jaren veranderde het takenpakket van de gemeente. Vacatures die hierdoor ontstonden blijken vaak moeilijk in te vullen, met name door krapte op de arbeidsmarkt en beperkte budgetten. Dit heeft negatieve gevolgen op de werkdruk. Ook moeten we vaak gebruikmaken van (relatief dure) extern ingehuurde medewerkers. In 2023 voerden we een onafhankelijk onderzoek uit in opdracht van de gemeenteraad. Dat onderzoek loopt door in 2024 en bevat elementen van een gemiddeld bestuurskrachtonderzoek (kerntakendiscussie, doelmatigheidsonderzoek) en geeft ook aandacht aan het kwalitatieve werkklimaat. We willen ook duidelijkheid krijgen over de mate waarin we kosten kunnen besparen, bijvoorbeeld op ziekteverzuim, externe inhuur of door taken af te stoten. Bestuurlijke vernieuwing (bestuursakkoord 2023-2026) Waar het gaat om bestuurlijke vernieuwing willen we dichter bij de inwoners komen te staan. We verschuiven van een overheid die enkel regels stelt en controleert naar een meer 'netwerkende' overheid. Dat betekent dat we meer ruimte aan de inwoners geven, bijvoorbeeld als het gaat om het kappen van een boom in de eigen tuin.

Realisatie 2024

Ook de gemeenteraad kan efficiënter werken. Daarom laten we het tijdrovende vergaderen volgens het BOBmodel (beeldvorming – oordeelsvorming – besluitvorming) los en stappen we over op een geactualiseerde versie van het oude Raads- en Commissiemodel. Regionale samenwerking De GHO-samenwerking wordt in 2024 verder geoptimaliseerd. We verkennen met elkaar de mogelijkheden en onmogelijkheden om vooral slim met elkaar samen te werken en zo onze zelfstandigheid te behouden.

Vanaf januari 2024 wordt gewerkt met een nieuw reglement van orde, op basis van het oude raads- en commissiemodel. Dit wordt na 1 jaar na invoering geëvalueerd.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

In 2024 deed een extern bureau onderzoek naar de benodigde omvang en kwaliteit van de structurele formatie van de gemeente en de daarbij horende financiële middelen. In september 2024 bespraken we het eindverslag hiervan met de gemeenteraad. In december 2024 bent u met een RIB op de hoogte gebracht van de stand van zaken van de programmatische aanpak die betrekking heeft op de uitkomsten van het realisatiekrachtonderzoek, organisatieontwikkeling en taakstellingen.

De Werkgroep bestuurlijke vernieuwing is in 2024 opgeheven.

We versterkten de strategische samenwerking in de regio Hart van Brabant verder en realiseerden een operationele samenwerking met Hilvarenbeek en Oisterwijk in de GHO-samenwerking. In 2025 optimaliseren we onze samenwerkingen verder, met een focus op het verbeteren en efficiënter maken van de gezamenlijke bedrijfsprocessen.

47

Beoogd resultaat 2024

Realisatie 2024

Representatie en kabinetszaken Herdenken wordt steeds belangrijker om de betekenis van vrede door te geven aan jongere generaties. Daarom geven we geven aandacht aan jaarlijkse vieringen en herdenkingen en betrekken we onze inwoners, jong en oud, daarbij. Zoals de herdenking van 80 jaar bevrijding in het najaar van 2025 en mei 2025. We steunen hierbij initiatieven uit de samenleving. Ook hebben we aandacht voor lief en leed van onze burgers. Inwoners die zich op een bijzondere manier inzetten voor onze samenleving dragen we voor om in aanmerking te komen voor een gemeentelijke- of Koninklijke onderscheiding. Ook willen we aandacht geven aan de toename van huwelijksjubilea en honderdjarigen. Met de jeugdburgemeester zorgen we voor participatie van jongeren bij het gemeentebestuur.

In mei 2024 bracht de commissaris van de Koning een ambtsbezoek aan onze gemeente. We schetsten voor haar een goed beeld van de meest relevante ontwikkelingen, kansen en uitdagingen van onze gemeente. Verder hadden we aandacht voor inwoners die iets te vieren hadden. Echtparen, verenigingen of bedrijven die een jubileum vierden, zijn op een passende manier gefeliciteerd. Maar liefst tien inwoners ontvingen een Koninklijke onderscheiding en drie mensen kregen een gemeentelijke onderscheiding. We huldigden olympisch kampioenen Noortje en Bregje de Brouwer onder grote publieke belangstelling. Afgelopen jaar stond ook in het teken van vieren en herdenken. In september werd het ‘Bezinningsbos’ geopend. Dat deden we samen met nauw betrokken inwoners. Het resultaat is een bijzondere plek die alle inwoners ruimte geeft voor rust, bezinning en troost. In oktober stonden we uitgebreid stil bij 80 jaar bevrijding van Goirle en Riel. Met verschillende initiatieven vanuit de samenleving brachten we de verhalen uit de oorlog in herinnering bij de inwoners. Mr. Pieter van Vollenhoven onthulde bij ‘Schijnvliegveld De Kiek’ een monument. We kregen veel waardering voor de wijze waarop we de bevrijding herdachten.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

48

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 4.1 Bestuur

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 1.548 N

Begroting 2024 voor wijziging 1.950 N

Begroting 2024 na wijziging 2.840 N

1.548 N

1.950 N

2.840 N

Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 3.319 N 479 N 10 V 10 V 3.310 N 469 N

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 4.1 Bestuur BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

Gemeente Goirle 2022 2023 2024

Geheel Nederland 2022 2023 2024

Lokale indicatoren 2022 2023 2024 2022 2023 2024 Eenheid score 1-10 n.b. 6,00 n.b. 5,83 6,10 n.b. 1 Waardering van de samenwerking met inwoners Het onderzoek naar de waardering van de inwoners wordt 1 keer per 2 jaar uitgevoerd, vandaar dat daarover geen gegevens zijn in de karen 2022 en 2024.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

49

Thema 4.2 Dienstverlening Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Burgerzaken Vernieuwing website De gemeentelijke website is de spil van de digitale dienstverlening van onze gemeente. De huidige website voldoet niet meer. Een nieuwe website ondersteunt bezoekers beter: ze bereiken hun doel (bijvoorbeeld iets aanvragen, een afspraak maken of informatie opzoeken) makkelijk. De techniek voldoet aan de moderne tijd. Een nieuwe website voldoet ook aan de eisen die Rijksoverheid aan de digitale dienstverlening van gemeenten stelt. Servicenormen We vinden de mening van onze inwoners over dienstverlening belangrijk. Daarom stelden we een aantal servicenormen vast. Via een raadsinformatiebrief (RIB) informeerden we de gemeenteraad daarover. Het jaar 2024 gebruiken we als nulmeting. We rapporteren hierover in de jaarrekening 2024. In 2025 gebruiken we deze ervaringsgegevens als uitgangspunt voor het bepalen van de lokale indicatoren. Wet open overheid (Woo) Per 1 mei 2022 is er een inspanningsverplichting om een aantal categorieën actief te publiceren. Er is nog geen Koninklijk Besluit genomen voor het verplicht actief publiceren. We voldoen hier nog niet volledig aan. We werken aan een voorstel voor het versnellen van het uitvoeren van de Woo en het op orde brengen van de informatiehuishouding. We gebruiken hiervoor de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde Woo-middelen.

Verkiezingen In juni 2024 zijn de verkiezingen voor de leden van het Europees Parlement. Een half jaar daarvoor starten we met de voorbereiding van deze verkiezingen. We willen dat zoveel mogelijk inwoners op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit kunnen brengen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

Realisatie 2024 Begin 2024 namen we de nieuwe website in gebruik. Deze voldoet aan alle eisen van de digitale toegankelijkheid en functioneert naar volle tevredenheid.

Door personele wisselingen zijn we niet toegekomen aan de nulmeting. In 2025 gaan we hier mee aan de slag gaan.

Zie hiervoor de aparte Paragraaf Wet Open Overheid

Op 6 juni 2024 waren de verkiezingen voor de leden van het Europees Parlement. Het opkomstpercentage in de gemeente Goirle was 45%. Dat percentage ligt in lijn met de landelijke opkomst voor deze verkiezing.

50

Wat kostte het? bedragen x € 1.000 4.2 Dienstverlening

Lasten Baten Saldo

Realisatie 2023 743 N 293 V 450 N

Begroting 2024 voor wijziging 645 N 360 V 284 N

Begroting 2024 na wijziging 831 N 547 V 283 N

Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 816 N 15 V 564 V 16 V 252 N 31 V

De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 4.2 Dienstverlening BBV-indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) Lokale indicatoren 1 Online aangevraagde producten en diensten in relatie tot het aantal baliebezoeken 2 Directe dienstverlening

Eenheid

Gemeente Goirle 2022 2023 2024

Geheel Nederland 2022 2023 2024

Eenheid

2022

2023

2024

2022

2023

2024

%

66,0

66,0

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

score 0-10

n.b.

6,7

n.b.

6,5

6,7

n.b.

Legenda: 2 Gemiddeld rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van de gemeente (waarstaatjegemeente.nl).

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024

51

Algemene dekkingsmiddelen en overhead Ambities en doelstellingen We werken doorlopend aan een financieel gezonde gemeente. Door te behouden, reserveren en investeren. We behouden onze huidige voorzieningen en realiseren nieuwe taken, ambities en opgaven. We reserveren een ruim voldoende buffer aan (onze reservepositie) voor onvoorziene zaken. We investeren door financieel meerjarig vooruit te kijken. De haalbaarheid en uitvoerbaarheid van nieuwe ambities onderzoeken we eerst goed; randvoorwaarde is altijd dat we een financieel gezonde gemeente zijn en blijven. We houden onze uitgaven in (structureel) evenwicht met onze inkomsten. Nu en in de toekomst. We willen een stevig financieel fundament hebben. Onze belangrijkste inkomstenbron van het Rijk vormt daarbij een grote onzekerheid. Voor de toekomst verwachten we voor ons huidige takenpakket fors minder geld uit Den Haag te ontvangen. Om een stevig financieel fundament te leggen, richten onze uitdagingen zich deze bestuursperiode daarom op het: - Vinden van financiële ruimte om verplichtingen na te kunnen komen én ambities te realiseren; - Zo laag mogelijk houden van gemeentelijke woonlasten; - Efficiënt, effectief en innovatief besteden van gemeenschapsgeld. Samen met onze verbonden partijen We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met verbonden partijen.