Jaarstukken 2024.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Versie 23-05-2025
Inhoudsopgave Inhoud Nota van aanbieding .........................................................................................................................................................3 Leeswijzer .........................................................................................................................................................................6 Jaarverslag programma's ..................................................................................................................................................7 Programma 1 Inwoner ......................................................................................................................................................8 Thema 1.1 Preventie .....................................................................................................................10 Thema 1.2 Onderwijs.....................................................................................................................15 Thema 1.3 Zorg en activering ........................................................................................................18 Programma 2 Leefomgeving ...........................................................................................................................................22 Thema 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen
..................................................................................25 Thema 2.2 Klimaat, milieu en energie ...........................................................................................32 Thema 2.3 Zorg voor een veilige leefomgeving .............................................................................37 Programma 3 Bedrijvigheid ............................................................................................................................................40 Thema 3.1 Bedrijvigheid ................................................................................................................42 Programma 4 Bestuur en organisatie .............................................................................................................................45 Thema 4.1 Bestuur ........................................................................................................................47 Thema 4.2 Dienstverlening ............................................................................................................50 Algemene dekkingsmiddelen en overhead .....................................................................................................................52 Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen.......................................................................................54 Thema 5.2 Overhead
.....................................................................................................................57 Vennootschapsbelasting .................................................................................................................................................58 Onvoorzien......................................................................................................................................................................59 Jaarverslag paragrafen ....................................................................................................................................................60 Paragraaf Lokale heffingen .............................................................................................................................................61 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................64 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................71 Paragraaf Financiering ....................................................................................................................................................76 Paragraaf
Bedrijfsvoering................................................................................................................................................80 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................................86 Paragraaf Grondbeleid ....................................................................................................................................................92 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ..............................................................................................................................95 JAARREKENING ...............................................................................................................................................................96 Balans ..............................................................................................................................................................................97 Toelichting op de balans ...............................................................................................................................................100 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ....................................................................................................115 Ontwikkelingen na balansdatum
..................................................................................................................................118 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ..................................................................................................................119 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................................................120 Toelichting op het overzicht van baten en lasten per programma ...............................................................................121 Programma 1 Inwoner ..................................................................................................................................................121 Programma 2 Leefomgeving .........................................................................................................................................124 Programma 3 Bedrijvigheid ..........................................................................................................................................126 Programma 4 Bestuur en organisatie ...........................................................................................................................127 Algemene dekkingsmiddelen en overhead
...................................................................................................................128 Incidentele baten en lasten ..........................................................................................................................................132 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ...........................................................................................................136 Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
1
Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................................138 Bijlagen .........................................................................................................................................................................139 BIJLAGE 1. Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld .........................................................................140 BIJLAGE 2. Overzicht investeringskredieten .................................................................................................................149 BIJLAGE 3. Risicokaart ...................................................................................................................................................151 BIJLAGE 4. SISA ..............................................................................................................................................................156
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
2
Nota van aanbieding
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2024 van Gemeente Goirle. Dit is de beleidsmatige en financiële verantwoording van het college van Burgemeester en Wethouders over het jaar 2024. We sluiten 2024 af met een voordelig resultaat van afgerond € 1,76 miljoen. Onzekerheid over onze financiële toekomst Onzekerheid over onze financiële toekomst blijft ons parten spelen. In het sociaal domein rondden we het programma ’Grip in het sociaal domein’ af. Op basis daarvan stellen we met elkaar vast dat het loont om met focus en aandacht te sturen op de beheersing van de kosten in het sociaal domein. We maakten een start met de implementatie van de Hervormingsagenda. Door een versterking van het voorliggend veld en de inzet van het Stevig Lokaal Team in de komende jaren, verwachten we dat de inzet op maatwerkvoorzieningen (met name voor jeugd) afneemt. Inmiddels bracht de Commissie Van Ark advies uit aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), waaruit blijkt welke randvoorwaarden (landelijk) nog ontbreken om hier echt een succes van te maken en wie hieraan kan meewerken. Tegelijk zien we de autonome ontwikkelingen in het sociaal domein met een steeds groter wordende doelgroep. Wat we vooral zien is dat de bijdragen die we van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van taakvelden Jeugd en Wmo dalen, terwijl de kosten blijven stijgen.
De hulpvraag van gemeenten aan het Rijk om met oplossingen te komen voor het ravijnjaar, vindt momenteel nog geen gehoor. Bijzonder jaar We kijken terug op 2024 als een heel bijzonder jaar. We namen afscheid van twee wethouders. We gingen door met de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen. We besloten om de velden bij VOAB aan te pakken. We besloten over de nieuwbouw van het Mill Hill College. En we rondden het realisatiekrachtonderzoek af, waarin de stappen zichtbaar worden die wij als Gemeente Goirle in de komende jaren moeten zetten om een robuuste zelfstandige gemeente te blijven. De kleine successen We eren ook het kleine. De eerste editie van het Family Fit Festival werd met 130 deelnemende kinderen goed bezocht. We startten de gebiedsvisie Riel op. We realiseerden het woningbouwproject De Hertewei. Afgelopen jaar herplantten we 153 bomen en spillen (kleine bomen). We openden de nieuwe speelplek aan de Kerkstraat. We realiseerden de doelstelling van 136 openbare laadpunten. We stelden de randvoorwaarden voor de Centrumlocaties vast. In maart 2024 startte het internationale project ‘Brabant Kust de Kempen’ met het Bels Lijntje als levensader. We huldigden onder grote belangstelling de olympische kampioenen Noortje en Bregje de Brouwer. In oktober stonden we stil bij 80 jaar bevrijding van Goirle en Riel en zijn verhalen uit de oorlog in herinnering gebracht.
We openden het bezinningsbos. En tot slot namen we begin 2024 de nieuwe website in gebruik. Resultaten vanuit het bestuursakkoord In september 2023 ging een nieuw college van start met het ambitieuze bestuursakkoord ‘Samen bouwen’. Eind 2024 waren we halverwege deze bestuursperiode en maakten we met trots de balans op. Het bestuursakkoord bevat 38 ambities. Van de helft behaalden we het resultaat. Bij slechts één ambitie liepen we vertraging op. Het gaat hier om het nieuwe locatie- en prijsbeleid bij het maatschappelijk vastgoed. We zetten stappen; inmiddels definiëren we hiervoor de projectopdracht. Alle andere ambities zijn opgestart en verlopen volgens planning. We kijken ook vooruit We kijken tevreden terug op het afgelopen jaar. Maar we kijken ook vooruit. We werken op dit moment het amendement uit dat de raad op 2 juli 2024 vaststelde bij de behandeling van de Perspectiefnota 2025. Voorstellen hiervoor maken wij bekend met de Perspectiefnota 2026. Het afwegingskader waarbinnen wij dat doen: - We zetten in op technisch-administratieve maatregelen. - We zetten in op resultaten waar we als gemeente verantwoordelijk voor zijn.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
3
-
We zetten in op het behoud van het voorzieningenniveau in onze gemeente en zien mogelijkheden in de differentiatie van het aanbod.
Met alle ontwikkelingen die op ons afkomen en de keuzes die we zelf maken, is ons afwegingskader mogelijk niet breed genoeg. In de Perspectiefnota 2026 geven we daar oplossingen voor in het kader van het programma ‘Financieel gezond’. Dit sluit aan bij de ambitie in het bestuursakkoord. We streven naar een gemeente die (financieel) gezond is en gezond blijft. Financiële analyse Het jaarresultaat 2024 komt uit op voordelig € 1,76 mln.. Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024 is dit € 1,46 mln. voordeliger dan verwacht. Het jaarresultaat 2024 ontwikkelde zich als volgt: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)
Ontwikkeling exploitatieresultaat Saldo primaire begroting 2024-2027 (Raad 7-11-2023) Wijziging 2024-1 Slotwijziging 2023 (Raad 12-12-2023) Wijziging 2024-2 1e burap 2024 (Raad 26-03-2024) Wijziging 2024-3 2e burap 2024 (Raad 17-09-2024) Wijziging 2024-5 en 2025-2 Slotwijziging 2024 (Raad 10-12-2024) Saldo begroting na Slotwijziging 2024 Resultaat Jaarrekening 2024 Nog te verklaren resultaat
2024 2.421 V 755 N 14 V 1.684 N 297 V 293 V 1.757 V 1.464 V
In de jaarstukken lichten we de financiële afwijkingen, groter dan € 50.000 ten opzichte van de raming na de Slotwijziging 2024, toe. In onderstaande tabel staan de afwijkingen per programma. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)
Verschillen per programma 1. Inwoner 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur en organisatie Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal verklaard
473 V 1.185 V 68 V 438 N 175 V 1.464 V
Hieronder treft u een toelichting op hoofdlijnen. In de programma’s en in de jaarrekening werken we de financiële resultaten per programma en thema gedetailleerd uit. Ad 1. Programma 1. Inwoner Het voordelig programmaresultaat laat zich verklaren door voordelen bij onder andere Toegang en eerstelijnsvoorzieningen, Arbeidsparticipatie, Wmo-begeleiding, Maatwerkdienstverlening 18+ en onderwijs. Nadelige resultaten zien we onder andere bij de regionale jeugdzorg en Wmo-huishoudelijke hulp. De uitgaven voor huishoudelijke ondersteuning namen met € 159.000 toe ten opzichte van de begroting 2024, waardoor er een tekort van € 71.000 ontstond (tekort minus inkomsten eigen bijdragen). De oorzaak hiervan is dat we vanaf november 2024 de wachtlijst vrijwel geheel wegwerkten. Hierdoor kregen 40 nieuwe cliënten de laatste maanden van 2024 alsnog hulp (een netto toename van 30 cliënten).
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
4
Ad 2 Programma 2. Leefomgeving Binnen dit programma komen de grootste voordelige verschillen door vertraging bij het opstellen van het Soorten Managementplan (SMP) door het ontbreken van een geschikte partner. Hierdoor liep de uitvoering van het Plan van aanpak Nationaal Isolatieprogramma (NIP) vertraging op. De baten van de omgevingsvergunningen zijn hoger dan verwacht door het eerder realiseren van projecten. De tussentijdse winstneming van de grex Boschkens komt in 2024 uit op € 452.262. Nadelige financiële effecten zien we bij Openbaar groen en openluchtrecreatie. Ad 3 Programma 3. Bedrijvigheid Binnen het taakveld Economische ontwikkeling zijn er geen grote afwijkingen. Ad 4 Programma 4. Bestuur en Organisatie Om de voorziening pensioen en de voorziening wachtgeld van (voormalige) wethouders op peil te brengen zijn extra stortingen nodig. Dit zorgt binnen het taakveld Bestuur voor een negatief programmaresultaat. Ad 5 Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Door het achterblijven van investeringen blijft het bedrag in de schatkist uitzonderlijk hoog. Hierdoor worden er geen rentekosten op kortlopende leningen gemaakt. Dit levert een voordeel op van € 308.000. Door het vervallen van de taakstelling op de formatie ontstaat een nadeel in dit programma dat deels wordt gecompenseerd door lagere personele en inhuurlasten.
Meer detailinformatie staat in de betreffende programmaverantwoording en/of de toelichting op het overzicht van baten en pasten per programma. Reservepositie Door de positieve jaarrekeningresultaten van de afgelopen jaren, die deels zijn gebruikt om reserves aan te vullen, ontwikkelt de reservepositie van de gemeente Goirle zich gunstig. Daardoor kunnen we onvoorziene en incidentele tegenvallers beter opvangen en risico’s afdekken. Bestemmingsreserves zijn over het algemeen niet vrij besteedbaar. Een goed voorbeeld zijn bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten. De ontwikkeling van de reservepositie staat in onderstaande tabel: Bedragen * € 1.000
Algemene weerstandsreserve Algemene reserve grondexploitatie Bestemmingsreserves Totaal reserves Resultaat Eigen vermogen
2019 9.209 4.132 13.318 26.659 -3.510 23.149
2020 4.532 4.167 13.209 21.908 -787 21.121
2021 3.052 4.167 12.289 19.508 2.398 21.906
2022 5.039 4.151 14.540 23.730 5.374 29.104
2023 4.619 4.151 18.284 27.054 13.329 40.383
2024 7.619 5.141 28.608 41.367 1.757 43.125
* de raad neemt een besluit over de bestemming van het resultaat 2024 bij vaststelling van de jaarrekening 2024.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
5
Leeswijzer
Jaarverslag De ambitie, indicatoren en de activiteiten uit de begroting 2024 zijn het uitgangspunt voor het behaalde resultaat in de programma's en thema's. Wij geven inzicht in de resultaten aan de hand van de volgende vragen: wat waren onze ambities? Welke resultaten wilden we bereiken? Hoe bereikten we die resultaten (of bereikten we ze niet)? En wat kostte het? Ieder programma leiden we in met de ambities uit 2024. We kijken naar ontwikkelingen in 2024 en benoemen de verbonden partijen. Bij de thema's vermelden we realisatie of voortgang van de activiteiten en gewenste resultaten uit de begroting 2024 en genoemde afwijkingen en risico’s uit de Bestuursrapportage 2024. Wij informeren over de stand van zaken per einde jaar 2024. Waar mogelijk nemen we daarbij ook de lokale indicatoren op, zoals benoemd in de begroting 2024. De verplichte BBV-indicatoren presenteren we per thema. Per indicator geven we de landelijke cijfers en de meest actuele lokale cijfers weer. Bij het samenstellen van dit document zijn niet alle cijfers bekend. Waar niet bekend, geven we dat aan. Per programma geven we een toelichting op de financiële afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting 2024. In de tabellen bij de thema's presenteren we de gegevens uit de jaarrekening 2023.
Paragrafen In dit deel van de jaarstukken staan de verplichte paragrafen met wettelijk verplichte informatie volgens de BBV. Jaarrekening De jaarrekening bevat de balans, de programmarekening en de toelichting daarop. De programmarekening bevat een toelichting op hoofdlijnen volgens de voorschriften van de BBV en belangrijke afwijkingen die nog niet in de Bestuursrapportages 2024 of in de Slotwijziging 2024 zijn benoemd. Legenda • In de financiële overzichten zijn de verschillen met een minteken nadelen en verschillen zonder teken voordelen. o Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. o Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • We ronden bedragen in de tabellen en grafieken, tenzij anders vermeld, af in duizenden euro's. • Optellingen kunnen afwijken door afrondingen. • Afwijkingen groter dan € 50.000 per taakveld lichten we toe. • We presenteren afwijkingen ten opzichte van de laatste begrotingswijziging (tot en met Slotwijziging 2024). Snel navigeren in het boekwerk De voetnoot links onderaan iedere pagina met de tekst ’Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024’ is aanklikbaar en verwijst naar de inhoudsopgave. Dat maakt navigeren makkelijk.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
6
Jaarverslag programma's
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
7
Programma 1 Inwoner Ambities en doelstellingen Wij voeren onze visie Goirle GLANST uit door in te zetten op preventief werken, normaliseren en positieve gezondheid. Deze drie ontwikkellijnen dragen bij aan het behalen van de drie doelstellingen: a. Bevorderen van maatschappelijke participatie b. Vergroten van zelfredzaamheid c. Versterken van de kracht van de samenleving Ook de doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) sluiten naadloos aan op de visie Goirle GLANST en dragen bij aan het behalen van de drie doelstellingen. Vanuit onze visie en het GALA stimuleren we gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. Dit doen we samen met onze maatschappelijke partners. Eén van die partners is Dorpsteam Goirle. We gunnen elk kind een goede start en toekomst. Goed onderwijs is hiervoor een fundament. We willen optimale ontwikkelkansen voor alle kinderen in het onderwijs en de kinderopvang en we willen ieder kind in beeld hebben. Daarom zetten we, met onze partners, in op het voorkomen van onderwijsachterstanden en datagedreven werken. Maar onderwijs gaat verder dan alleen school. Voor de leeftijdsgroep van 0-18 jaar zijn er ook voor en na school mogelijkheden om te leren en te ontwikkelen1. Samen actief bezig zijn, bewegen en elkaar ontmoeten is belangrijk en waardevol.
Dit komt perfect tot uiting op de sportvelden of na afloop van een voorstelling. Sport en cultuur weerspiegelen de staat van ons sociale welzijn. We willen een bruisend en toekomstbestendig sportief en cultureel klimaat realiseren. Gezonde inwoners met een breed sociaal netwerk hebben minder zorg nodig, wat bijdraagt aan het welzijn en de leefbaarheid van onze dorpen. 2 Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: GGD Hart voor Brabant Regio Hart van Brabant Diamantgroep Midpoint Brabant Regionale Ambulancevoorziening Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2024 moeten bijdragen aan het behalen van onze doelstellingen formuleerden we in dit hoofdstuk aan de hand van de volgende thema's: 1.1 Preventie 1.2 Onderwijs 1.3 Zorg en activering
1 Bron: Lokaal Educatieve Agenda
2 bron: Bestuursakkoord, Cultuurnota , Sportakkoord
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
8
Wat kostte het? bedragen x € 1.000 1. Inwoner
Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma
Realisatie 2023 38.842 N 13.293 V 25.549 N 400 N 996 V 24.953 N
Begroting 2024 voor wijziging 34.415 N 6.401 V 28.014 N 800 N 203 V 28.611 N
Begroting 2024 na wijziging 41.814 N 12.131 V 29.682 N 2.614 N 1.109 V 31.188 N
Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 42.785 N 972 N 13.607 V 1.476 V 29.178 N 504 V 2.614 N 1.078 V 31 N 30.714 N 473 V
Financiële toelichting De onderstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)
1. Inwoner 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - CNO Tilburgseweg 209 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Diversen 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.71a Hulp bij het huishouden (Wmo) 6.71b Begeleiding (Wmo) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- Lokale jeugdzorg 6.62 + 6.72 + 6.73 + 6.74 + 6.82 Regionale jeugdzorg 6.72a Jeugdhulp begeleiding Salarislasten en kosten voor inhuur Overige verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal verschil
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
20 V 126 V 103 V 22 V 106 V 71 N 232 V 70 V 327 N 68 V 161 V 37 N 473 V
9
Thema 1.1 Preventie Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (wijkteams) Tegengaan van eenzaamheid In de monitor van de GGD voor jeugd en volwassenen en vanuit gesprekken met onze samenwerkingspartners zien we eenzaamheid bij verschillende groepen inwoners. In 2024 verminderde het taboe rondom eenzaamheid en kregen onze inwoners handvatten en oplossingen die vereenzaming terugdringen en/of voorkomen. Vanuit het GALA geven we hier extra invulling aan. Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Individualisering en sociale en economische verschillen tussen groepen inwoners namen toe. We willen deze verschillen verkleinen en de kans om mee te doen vergroten. Zo kunnen inwoners gebruikmaken van regelingen die meedoen makkelijker maken en bereiken we inwoners eerder die problemen hebben.
Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie Het aantal inwoners met financiële problemen nam toe. We brengen inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld, zodat we schulden of de verergering ervan voorkomen. We streven naar bestaanszekerheid en werk voor iedereen.
Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers We zijn ons bewust van de waarde én kwetsbaarheid van de mantelzorgers in onze gemeente. In onze gemeente erkennen en waarderen we onze mantelzorgers en Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Realisatie 2024 Samen met Dorpsteam Goirle en andere partners, zoals Thebe Extra, CC Jan van Besouw, Senioren Goirle en Dorpscollectief Riel, zetten we het Platform Eenzaamheid op en werkten we aan het tegengaan van eenzaamheid op basis van het Plan van aanpak Eenzaamheid. Daarnaast ondersteunden we burgerinitiatieven gericht op het voorkomen van eenzaamheid. Deze ondersteuning deden wij op basis van het GALA en de beleidsregels voor subsidieverstrekking Sociaal Domein 2023-2026. In 2024 voerden wij gesprekken met ongeveer 500 inwoners van Gemeente Goirle met vroegsignalering als uitgangspunt. Zowel in 2023 als 2024 intensiveerden we deze aanpak verder en versterkten we de samenwerking met collega’s en ketenpartners. We belden álle inwoners met een melding na en brachten indien nodig een huisbezoek. Actief ondersteuning aanbieden maakte dat mensen openstonden voor het aanbod. Door de verbeterde samenwerking met collega’s en ketenpartners kwamen we eerder en duurzamer in contact met inwoners. We deden meer dan alleen het wettelijk verplichte en zien dat een actieve inzet op vroegsignalering loont: we konden signalen vanuit het systeem vroegsignalering, collega’s, ketenpartners of inwoners zelf breder bekijken. In 2024 zetten we een wijk-GGD’er in die zich richt op de meer kwetsbare inwoner in Goirle.
De GGD’er hield nauw contact met Dorpsteam Goirle om inwoners met een psychische kwetsbaarheid zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen. Met alle inwoners die een uitkering voor levensonderhoud aanvragen of ontvangen vond voor aanvang van de uitkering en vervolgens periodiek een gesprek plaats over de leefomstandigheden. Doel van die gesprekken is om na te gaan of iemand een stapje kan maken op de participatieladder. Dit is een continu proces. In samenwerking met RIBW Brabant doorliepen we een succesvol traject waarin opgeleide ervaringsdeskundigen klantmanagers meehielpen om het perspectief van de klant te verbreden. In 2024 vond de dag van de mantelzorg weer plaats, een middag waarop mantelzorgers even konden ontspannen en samen met andere mantelzorgers konden genieten
10
Beoogd resultaat 2024 voorkomen we uitval van mantelzorgers bij de uitvoering van hun mantelzorgtaken. Door extra inzet vanuit het GALA werkten we aan een stevige basis waarbinnen we de mantelzorgers beter leren kennen en beter leren hoe we hen goed ondersteunen. Sport (beleid, activering en accommodaties) Stimuleren van sport, bewegen en cultuur Inzetten van sport, bewegen en cultuur voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis van Goirle. In 2024 blijven we de sport- en cultuurdeelname van onze inwoners stimuleren en/of faciliteren. Dat past binnen de lijn van positieve gezondheid binnen Goirle GLANST.
Sportaccommodaties en sportparkbeheer
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Realisatie 2024 van een lunch. Ook reikten we weer mantelzorgcomplimenten uit. In het kader van het GALA stelden we een plan van aanpak op met concrete adviezen over hoe we (jonge) mantelzorgers beter kunnen bereiken en ondersteunen. Dit plan wordt uitgevoerd door onder andere Dorpsteam Goirle. In 2024 stelde het college het Uitvoeringsprogramma Sport vast, waarna de uitvoering werd gestart. Dit programma loopt door in 2025 en 2026. Een belangrijk onderdeel van het sportbeleid was het stimuleren van sportdeelname onder inwoners. Zo nam de jeugd in groten getale deel aan Sjors Sportief. 753 kinderen schreven zich in en ontdekten op laagdrempelige wijze verschillende sporten. Daarnaast werd er actief gebruikgemaakt van de Beweegroute. Door te wandelen en kracht- en balansoefeningen te doen werd bewegen in de openbare ruimte gestimuleerd. Ook werd met enthousiasme de eerste editie van het Family Fit Festival georganiseerd. Met 130 deelnemende kinderen was het een succesvolle start. Gezinnen maakten op een laagdrempelige en actieve manier kennis met diverse sport- en beweegactiviteiten. Bovengenoemde activiteiten werden bekostigd met GALA-middelen. Door samenwerking met toekomstbestendige sport- en cultuurverenigingen en maatschappelijke partners maakten we het aanbod toegankelijker, inclusiever en duurzamer.
De verenigingsondersteuner legde duurzame verbindingen tussen de verschillende sportverenigingen. Zij weten elkaar steeds beter te vinden. In de culturele sector speelde de Cultuuraanjager een verbindende rol door initiatieven samen te brengen. Een mijlpaal was de eerste editie van De Opening, waar zowel sport- als cultuurverenigingen samenwerkten en deelnemers en bezoekers met elkaar verbonden. Uit het impactverslag van De Opening blijkt dat het evenement niet alleen een breed publiek bereikte, maar ook structurele kennisdeling en samenwerking tussen verenigingen en maatschappelijke initiatieven versterkte. Hiermee legden we een basis voor blijvende samenwerkingen binnen de gemeente. Vanuit het meerjarenbeleidsplan buitensportaccommodaties voerden we verschillende werkzaamheden uit. Bij GSBW en VOAB vervingen we de toplagen van de kunstgrasvelden. Bij GHV renoveerden we één asfaltveld en vervingen we één asfaltveld door een beachhandbalveld. Bij VV Riel vervingen we het hekwerk en renoveerden we het hoofdveld. Ook startten de voorbereidingen voor het capaciteitsvraagstuk van VOAB en het huisvestingsvraagstuk van St. Sebastiaan. 11
Beoogd resultaat 2024 Regie rondom de sportopgaven Vanuit de behoefte om meer grip te krijgen op het taakveld Sport bracht adviesbureau Kybys in beeld welke tijdelijke inzet nodig is om de ontstane achterstand weg te werken. Knelpunten op te lossen en ambities binnen het sportbeleid uit te voeren.
Volksgezondheid Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Onder jeugd zagen we een groeiend percentage dat kampt met gezondheidsproblematiek en depressie. De komende jaren willen we de ondersteuning verschuiven van het behandelen naar het voorkomen van zorg. In het integrale plan van aanpak voor het GALA is er extra aandacht voor mentale weerbaarheid, middelengebruik en eenzaamheid bij kinderen en jeugd. Zodat zij gezond en veilig opgroeien.
Investeren in gezond ouder worden De groep oudere inwoners wordt steeds groter in Goirle en Riel. Dit zien we in de demografische gegevens van de GGD en in het bevolkingsregister. De komende jaren verschuiven we de ondersteuning stap voor stap van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Vanuit het GALA geven we hier extra invulling aan, onder andere door in te zetten op bewegen en valpreventie onder ouderen. Hierdoor blijven ouderen langer fysiek en mentaal gezond.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Realisatie 2024 De wens om meer regie te krijgen op het taakveld Sport leidde tot het opstellen en vaststellen van het Uitvoeringsplan Sport. Daarmee pakken we sportbeleid structureler aan en laten we het beter aansluiten op maatschappelijke opgaven. De verenigingsondersteuner speelde een centrale rol in het ondersteunen van verenigingen en het faciliteren van samenwerking. Dit resulteerde in de versterking en uitbreiding van het sportplatform, dat verder vorm kreeg als Kernteam-Sport. Het kernteam vertaalt opgehaalde wensen en knelpunten uit het verenigingsleven naar gerichte acties. Daarmee geven wij vorm aan het SportAkkoord. Door nauw samen te werken met sportverenigingen en maatschappelijke partners zetten we stappen om sport toegankelijker en duurzamer te maken. Eind 2024 breidden we de ondersteuning verder uit met de rol van Buurtsportcoach Senioren. De buurtsportcoach legde verbindingen met het verenigingsleven, waar onder seniorenverenigingen. Er bleek een duidelijke behoefte aan valpreventie, waarvoor we gerichte acties opzetten vanuit het GALA.
In 2024 investeerden we in preventie met programma’s als aandacht voor basiskracht, ondersteuningsteams op de basisscholen en schoolmaatschappelijk werk. Daarnaast verstrekten we magazines van ‘Saar is niet gek’ aan scholen ter verbetering van de mentale gezondheid van de jeugd. Regionaal zijn we aangesloten bij het programma SKIP, gericht op middelenpreventie. De GGD organiseerde namens de gemeente diverse webinars over onder andere mediawijsheid, NIX18, pesten en de puberteit. Onze preventie-activiteiten maakten we mogelijk door de rijksmiddelen die we ontvingen vanuit de GALAgelden en het Integraal Zorgakkoord (IZA), Lokaal Preventie Akkoord (LPA) en de inwonersbijdrage GGD. We zetten in 2024, in samenwerking met onder andere Senioren Goirle, Senioren Belangen Riel en Dorpscollectief Riel, verschillende projecten voort rondom gezond ouder worden. We willen de sociale basis versterken, elkaar beter leren kennen, horen wat de behoeften van inwoners zijn, sociale netwerken versterken en bewustwording van eigen verantwoordelijkheid om gezond ouder te worden creëren. Daarnaast zetten we samen met Senioren Goirle en Senioren Belangen Riel het programma valpreventie voort.
12
Cultuur en media CC Jan van Besouw Om een principebesluit over het toekomstig gebruik te maken, wilden we het onderzoek naar een toekomstbestendig Cultureel Centrum Jan van Besouw afronden en een adviesvoorstel voor de gemeenteraad opstellen.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
In 2024 rondden we het onderzoek naar een toekomstbestendig Cultureel Centrum Jan van Besouw af. De Stuurgroep Jan van Besouw, bestaande uit de drie grootste gebruikers en de gemeente, speelde hierbij een belangrijke rol. De stuurgroep vertegenwoordigde de belangen van verschillende gebruikers en leverde waardevolle input. Daardoor werd het onderzoek breed gedragen. De onderzoeksresultaten en toekomstscenario’s deelden we met de gemeenteraad en andere belangstellenden. In 2025 volgt het voorstel.
13
Wat kostte het? bedragen x € 1.000 1.1 Preventie
Lasten Baten Saldo
Realisatie 2023 5.113 N 1.636 V 3.477 N
Begroting 2024 voor wijziging 4.488 N 974 V 3.514 N
Begroting 2024 na wijziging 5.294 N 1.114 V 4.180 N
Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 5.212 N 82 V 1.190 V 75 V 4.022 N 157 V
De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 1.1 Preventie Indicatoren (bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Niet-sporters
Eenheid %
Gemeente Goirle 2022 2023 2024 43 n.b. n.b.
Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl) 2 Inwoners die hulp geven aan buren 3 Inwoners die aandacht hebben voor buren in een zorgwekkende situatie 4 Inwoners hebben regelmatig contact met buren (minimaal 2x per maand) a 18 - 64 jaar b 65+ 5 Inwoners die vrijwilligerswerk doen a 18 - 64 jaar b 65+ 6 Score sociale samenhang a Ervaart sociale samenhang 18 - 64 jaar b Ervaart sociale samenhang 65+ 7 Burgerinitiatieven (die ondersteund worden) in de gemeente Goirle 8 Mantelzorg verlenen a 18 - 64 jaar b 65+ 9 Goed ervaren gezondheid (RIVM) a jongeren b 18 - 64 jaar c 65+ 10 Inwoners die voldoen aan beweegrichtlijn (RIVM) a 18 - 64 jaar b 65+
Eenheid
2022
2023
2024
% %
66 n.b.
66 n.b.
n.b. n.b.
aantal
39
47
48
% %
86 88
n.b. n.b.
n.b. n.b.
% %
21 28
n.b. n.b.
n.b. n.b.
% % aantal
10 26 46
n.b. n.b. n.b.
n.b. n.b. n.b.
% % %
14 15 16
n.b. n.b. n.b.
n.b. n.b. n.b.
% % %
n.b. 75 62
75 72 n.b.
n.b. n.b. n.b.
% %
44 39
52 40
45 38
Geheel Nederland 2022 2023 2024 46 n.b. n.b.
Legenda: 1 Percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 en ouder die niet minstens een keer per week aan sport doet.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
14
Thema 1.2 Onderwijs Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Onderwijsbeleid en leerling zaken Behoud van gezonde krachtige jeugd Lokale Educatieve Agenda (LEA) In de LEA 2022-2026 bouwen wij samen met de kinderopvang, onderwijs, welzijnsorganisaties, (jeugd) zorgpartners, bibliotheek en gemeente aan de beste ontwikkeling voor kinderen in Goirle en Riel. In de LEA staan twee specifieke ambities beschreven: Ambitie 1: Ieder kind in beeld Ambitie 2: Optimale ontwikkelkansen voor alle kinderen In 2024 zijn zes werkgroepen actief die specifieke thema’s en doelen bij de kop pakken en hiermee uitvoering geven aan bovengenoemde ambities. Vanuit deze thema’s stellen we een uitvoeringsplan op.
Realisatie 2024
Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) In de gemeente Goirle willen we het bereik van kinderen voor de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vergroten. Op basis van de cijfers van de CBSonderwijsachterstandenmonitor geven we nader vorm aan het VVE-aanbod en de geografische verspreiding van de VVE-locaties. We definiëren een brede doelgroep, wat bijdraagt aan gelijke kansen voor kinderen.
Ondanks meerdere communicatie-uitingen in verschillende talen en het organiseren van een peuterfestijn continueerde VE-locatie De Brinck (KC Frankische Driehoek) niet vanwege te weinig aanmeldingen. Wel opende een nieuwe VE-locatie, de Schatkisten, op locatie Boschkens. Daar vond harmonisatie van kinderopvang en VEpeuteropvang plaats. Ook stelden we een folder peuter- en kinderopvang op voor ouders. Sinds 2023 brengen we het bereik van de peuters in Goirle en Riel kaart gebracht door middel van de Peutermonitor. Zo krijgen we meer zicht en grip op het bereik van VVE en zien we de redenen van ouders om geen gebruik te maken van VVE. Humankind en de GGD leveren de data voor de monitor aan, die we elk kwartaal binnen de werkgroep VVE bespraken en voorlegden aan de LEA-stuurgroep. De werkgroep stuurt op het bereiken van meer kinderen op basis van de data. We stelden een werkwijze toeleiden en indiceren op, die we visueel maakten en verspreidden onder de samenwerkingspartners. Deze werkwijze is succesvol. Iedereen weet hoe we kinderen zo goed mogelijk in beeld krijgen, houden en waar nodig begeleiden. De volgende stap is om de kinderen die een VE-indicatie hebben en op een regulier KDV zitten nog beter te volgen en met elkaar af te stemmen wat nodig is voor een optimale ontwikkeling van het kind.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Het afgelopen jaar stond in het teken van implementatie; uitvoeren wat we samen ontwikkelden. Denk daarbij aan de werkwijze en folder ‘Ondersteuningsteam’, het toestemmingsformulier ‘AVG binnen de kindcentra’ en het overdrachtsformulier ‘Ik ga naar school. We gaven interessante en inspirerende lezingen voor professionals uit het onderwijs en/of kinderopvang. Daarnaast waren ouders eveneens van harte welkom tijdens de lezing van Steven Pont in Goirle en in Alphen. Samen met Dorpsteam Goirle, het Taalhuis en de Bibliotheek Goirle startten we Spel en Boek in januari van dit jaar op. Na de zomer evalueerden we Spel en Boek; het wordt goed bezocht en positief beoordeeld door (groot)ouders. Vanuit de werkgroep leesbevordering startte Boekstart en Bibliotheek op School op voor- en vroegschoolse educatielocaties (VVE). We leidden medewerkers op tot (voor)leescoördinator en maakten plannen op basis van de afgenomen monitor.
15
Beoogd resultaat 2024 Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een meerjarig programma waarmee we bijdragen aan het speerpunt 'behoud van een gezonde krachtige jeugd'. Met incidentele middelen willen we een duurzaam effect creëren. Doel van het NPO is het verminderen van leerachterstanden en bevorderen van mentaal welbevinden. De effecten die we willen bereiken zijn: - Vergroten van het sociaal en emotioneel welbevinden van jongeren; - Terugdringen van grensoverschrijdend gedrag door de inzet van het jongerenwerk op school en een schoolspreekuur van Halt; - Dekkend aanbod van onderwijs en onderwijsondersteunende voorzieningen in Goirle en Riel – door te investeren in ‘In de buurt gebeurt het’; - Voorkomen van schooluitval door extra inzet schoolmaatschappelijk werk, jeugdarts en jeugdverpleegkundige; - Voorkomen van overgewicht door het stimuleren van bewegen na school. Regionale samenwerking leerplicht In 2024 moet er een evaluatie van de regionale samenwerking leerplicht Hart van Brabant zijn, waarover we de raad informeren.
Realisatie 2024 Dankzij gemeentelijke NPO-middelen stelden we het bijscholingsprogramma ‘Samen Buurten’ op voor professionals en ouders.
Taalklas Goirle Sinds maart 2022 heeft Goirle een (fulltime) Taalklas waarin in nieuwkomers onderwijs krijgen. Deze groep is gesitueerd in kindcentrum Kamelot.
Bij aanvang van schooljaar in september 2024 groeide de groep nieuwkomers. De groep startte met 14 leerlingen en liep op tot 23 leerlingen. Gemeente en onderwijs hebben iedere zes weken overleg om bij meer nieuwkomers, vluchtelingen of statushouders goed voorbereid te zijn, zodat leerlingen zo snel mogelijk een onderwijsplek krijgen.
Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting In 2023 startte een onderzoek naar verschillende varianten voor de huisvesting van het Mill Hill College. Op basis hiervan brengen we in 2024 een voorstel naar de raad voor de toekomstige huisvesting van het Mill Hill College, inclusief financiële consequenties. In 2024 herzien we ook het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en leggen we dit met een voorstel ter besluitvorming voor aan de raad.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
We organiseerden 21 bijeenkomsten. De lezingen zijn goed bezocht en beoordeeld. Professionals raakten geïnspireerd, vinden het waardevol elkaar te ontmoeten in een andere setting en geven aan dat het geleerde (deels) bruikbaar is in de praktijk. Jongerenwerk, spreekuur bij Halt en extra inzet van schoolmaatschappelijk werk op het Mill-Hill College zijn opnieuw gesubsidieerd vanuit NPO-middelen.
We rondden de evaluatie succesvol af en kijken met tevredenheid terug op de periode dat de gemeente Tilburg voor onze gemeente de leerplichtfunctie uitvoerde. Daarom adviseren we een voortzetting van de samenwerking. Zie RIB 202-027777.
In 2024 rondden we het locatieonderzoek voor nieuwbouw voor het Mill Hill College af. Het schoolbestuur formaliseerde op basis daarvan de aanvraag voor vervangende nieuwbouw. De raad nam het besluit voor nieuwbouw en stelde het benodigde bedrag beschikbaar. Ook startten we in 2024 met het opstellen van het Integraal HuisvestingsPlan 2025-2040 (IHP). In 2025 ronden we dit af en leggen we het met een voorstel ter besluitvorming voor aan de raad.
16
Wat kostte het? bedragen x € 1.000 1.2 Onderwijs
Lasten Baten Saldo
Realisatie 2023 2.598 N 390 V 2.208 N
Begroting 2024 voor wijziging 2.656 N 221 V 2.435 N
Begroting 2024 na wijziging 2.591 N 308 V 2.282 N
Verschil Realisatie Begroting 2024 Realisatie 2024 2.516 N 75 V 321 V 13 V 2.195 N 88 V
De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 1.2 Onderwijs Indicatoren (bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Absoluut verzuim 2 Relatief verzuim 3 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-'ers)
Eenheid Aantal Aantal %
Gemeente Goirle 2022 2023 2024 7 5 n.b. 13 15 n.b. 2 2 2
Geheel Nederland 2022 2023 2024 4 6 n.b. 24 27 n.b. 2 2 2
Legenda: 1 Absoluut verzuim: als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Aantal per 1.000 leerlingen. 2 Relatief verzuim: als een jongere wel op een school of instelling staat ingeschreven maar gedurende een bepaalde tijd de lessen of praktijk verzuimt. Aantal per 1.000 leerlingen. 3 Percentage van het totaal aantal leerlingen van het vo en mbo dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
17
Thema 1.3 Zorg en activering Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2024 Samenkracht en burgerparticipatie Inburgering of maatschappelijke begeleiding Sinds 2022 bestaat de nieuwe Wet Inburgering. Deze wet maakt gemeenten verantwoordelijk als regisseur van inburgeringszaken. De periode waarin inburgering afgerond moet worden, is wettelijk drie jaar. Dat betekent dat de eerste inburgeraars begin 2025 hun traject afronden. We bieden samen met Dorpsteam Goirle ondersteuning aan statushouders. Sinds 2022 ook aan Oekraïense vluchtelingen: ze krijgen een dak boven hun hoofd, worden wegwijs gemaakt in Goirle of Riel, krijgen hulpverlening waar nodig en begeleiding naar onderwijs, dagbesteding of werk. Opvang statushouders en Oekraïners De huisvesting van statushouders was niet eerder doel in de begroting of het uitvoeringsprogramma. Voor de eerste helft van 2024 hadden we nog 60 statushouders te huisvesten (waarvan 34 uit een achterstand over 2023 en 26 voor de eerste helft van 2024). In de tweede helft van 2024 kwamen er nog 23 statushouders bij. In 2024 loopt er een extra project voor versnelde huisvesting van statushouders. De projectleider onderhoudt ook contacten met de provincie, die nauwlettend meekijkt. Grijpt de provincie in, dan heeft dat uiteindelijk financiële consequenties.
Inkomensregelingen en arbeidsparticipatie Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Wij ondersteunen inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis. Onze ondersteuning is zo licht en zo kortdurend als mogelijk. Maatwerk wordt alleen ingezet als dat écht nodig is.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Realisatie 2024 Dit jaar zijn er 112 inburgeraars die vallen onder de Wet Inburgering aan Goirle verbonden. Een deel van hen is aan het inburgeren.
In 2024 huisvestte Gemeente Goirle 70 Oekraïense ontheemden. Het afgelopen jaar openden we daarvoor één nieuwe locatie. Voor 2024 bedroeg de taakstelling tot huisvesting van statushouders in onze gemeente 91 (waarvan 44 uit een achterstand van 2023). In 2024 huisvestten we 33 statushouders. We voerden net als in 2023 bestuurlijke gesprekken met de provincie over het achterblijven op de taakstelling. Bij het zoeken naar oplossingen werkten we onder andere ook samen met flexwonen. We verwachten in 2025 stappen te zetten.
Met de regelingen uit de activeringsnota Meedoen Makkelijker Maken zorgen we dat mensen met een laag inkomen beter mee kunnen doen in de samenleving. Hier kunnen nog meer inwoners gebruik van maken. In 2024 zetten we samen met bijvoorbeeld Stichting Leergeld veel in op meedoen. In de zomer en herfst verstrekten we een speelpakket aan kinderen. We vergrootten het bereik van de meedoenregeling door ambtshalve uit te keren aan mensen van wie de gemeente het recht erop kan vaststellen. In 2023 startten we het Noodfonds. We hielpen daarmee in 2024 16 inwoners. Deze inwoners kwamen niet voor bestaande regelingen en wetten in aanmerking, maar een oplossing op maat was noodzakelijk om de situatie duurzaam te doorbreken. We borgden de werkwijze van het ‘doorbraakteam’ in de werkwijze van het sociaal domein.
18
Beoogd resultaat 2024 Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie Onze inzet legt de focus op het weer mee laten doen van kwetsbare inwoners op de arbeidsmarkt. Daarom continueren we in 2024 de aanpak Goirle aan de Slag en intensiveren we het minimabeleid.
Realisatie 2024 We zien in 2024 een lichte daling van het aantal bijstandsgerechtigden: van 294 naar 282. We ondersteunen bijstandsgerechtigden, afhankelijk van hun situatie, in een stijging op de participatieladder. De voortgezette samenwerking met een psycholoog via Anders Werkt, vanwege mentale problemen door de wachttijd bij huisarts/GGZ, leidde tot een succesvol resultaat. Er is ook een groep van bijna 130 mensen, 20 personen meer dan in 2023, uit het Doelgroepenregister. Voor deze doelgroep zijn we wettelijk verplicht inzet te plegen op de weg naar werk (en behouden van werk). Een groot deel van deze groep heeft geen recht op een uitkering. De acties om deze mensen te helpen aan (het behouden van) werk zien we niet terug in het aantal mensen in de bijstand. Verbinden wonen en zorg De planning liep uit. In 2024 stelden we de regionale en Eind 2023 stelden we de lokale woonzorgvisie Goirle lokale woonzorgvisies vast. In 2025 stellen we beide vast. Op basis van deze visie maakten we een uitvoeringsagenda’s vast. Eind 2024 startte een kwartiermaker met het aanjagen van en betrokkenheid uitvoeringsagenda, die we in 2024 concretiseren. bij projecten rondom de uitvoering van de vastgestelde lokale woonzorgvisie 2024- 2030, waarbij sociaal en fysiek domein nauw samenwerken.
Begeleide participatie (WSW en beschut werk) Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en De Diamant-groep is ons ontwikkel- en werkbedrijf. Het arbeidsparticipatie draagt bij aan de participatie in werk van mensen met Onze inzet legt de focus op het weer mee laten doen van een afstand tot de arbeidsmarkt. Diamant-groep kwetsbare inwoners op de arbeidsmarkt. Daarom verzorgt de intake, diagnose, advies en begeleiding. continueren we in 2024 de aanpak Goirle aan de Slag en Medewerkers worden gedetacheerd bij een regulier bedrijf (inclusief begeleiding) of ingezet binnen een van intensiveren we het minimabeleid. de bedrijfsonderdelen. Er is een diversiteit aan werkplekken binnen Groen Xtra, De Kwekerij, Vervoer, Inpakken en Post (VIP), Fietsbeheer, Dierenopvang Hart van Brabant, de Boerderijen en De Schoonmaak Coöperatie. In 2023 waren er 39 inwoners met een actief traject bij Diamant-groep. 22 van hen hadden een tijdelijke participatiebaan en 17 personen werkten op een beschutte werkplek. Bij gesprekken met inwoners nemen we dit mee. We hebben aandacht voor positieve gezondheid en daarmee ook voor de financiële situatie. In 2024 bereikten we 800 mensen met de meedoenregeling.
Maatwerkdienstverlening (Jeugd) Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Voor specialistische jeugdhulp is een doorverwijzing van De komende jaren willen we de ondersteuning voor de de gemeentelijke toegang, het medisch domein of een jeugd zoveel mogelijk binnen de eigen kracht en in de gecertificeerde instelling nodig. De gemeentelijke directe omgeving van de jeugdige organiseren. Waar toegang had in 2024 een wachtlijst voor het nodig kennen we specialistische jeugdhulp toe. keukentafelgesprek. Ook zorgaanbieders kunnen een wachtlijst hebben. We werken integraal samen in de Ondersteuningsteams op scholen en voeren gesprekken met partners in het medisch domein over de samenwerking. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
19
Beoogd resultaat 2024
Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Investeren in gezond ouder worden Samen met Dorpsteam Goirle ondersteunen wij inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis. Onze ondersteuning is zo licht en zo kortdurend mogelijk. Waar nodig zetten we maatwerk in vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Realisatie 2024 We vertaalden de landelijke Hervormingsagenda Jeugd naar een lokale aanpak in de Startnotitie Hervormingsagenda Jeugd in Goirle. Voor jeugd richtten we in 2024 een taskforce met betrekking tot segment 1/Crossroads in door de financiële tekorten. Om te monitoren en inzicht te krijgen in financiën, loopt deze in 2025 door. Huishoudelijke ondersteuning De inzet van ergotherapie bij nieuwe aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning (pilot Huishouden op eigen kracht) leidde tot meer lagere en minder nieuwe indicaties. Iedereen krijgt de hulp die nodig is, met ondersteuning van de eigen kracht. Deze afname gaan we in 2025 merken, zeker als we deze werkwijze voortzetten. Woonvoorzieningen In 2024 realiseerden we vier relatief grote woningaanpassingen. Het beleid voor woonvoorzieningen is scherp ingericht op inzetten van de goedkoopst passende oplossing. Vaak is dat verhuizen naar een meer geschikte woning, maar niet altijd is dat mogelijk door een tekort aan geschikte woningen.
Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers Wij ondersteunen mantelzorgers met een hulpvraag die niet op te lossen is in de sociale basis. Doordat we de mantelzorgers beter in beeld hebben, sluiten we beter aan op hun behoefte. De ondersteuning die nodig is, is zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk als dit écht nodig is.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
Regionale inkoop Wmo Met de start van de nieuwe regionale inkoop maakten we de eerste stappen naar een zorgvuldige transitie. In 2024 werkten we voor de Wmo intensiever samen met SIEM en gaf SIEM verdere invulling aan de transformatie die in 2023 startte. Ondersteuning van mantelzorgers vindt zoveel mogelijk plaats via Dorpsteam Goirle. Als het nodig is zetten we maatwerk in om mantelzorgers te ondersteunen, zodat zij zo lang mogelijk hun mantelzorgtaken uit kunnen voeren. Denk bijvoorbeeld aan tijdelijke inzet van huishoudelijke ondersteuning of enkele dagdelen dagbesteding.
20
Wat kostte het?
bedragen x € 1.000 1.3 Zorg en Activering
Lasten Baten Saldo
Begroting 2024 voor wijziging 27.271 N 5.206 V 22.065 N
Begroting 2024 na wijziging 33.929 N 10.709 V 23.220 N
Realisatie 2024 35.058 N 12.097 V 22.961 N
Verschil Begroting Realisatie 2024 1.128 N 1.388 V 260 V
Geheel Nederland 2022 2023 2024 704 715 n.b. 1 1 n.b. 6 6 n.b. 1 2 n.b. 72 73 n.b. 367 345 344 13 12 13 13 14 12 1 1 1 0 n.b. n.b. 710 700 650
De bovenstaande verschillen lichten we in de jaarrekening nader toe. Beleidsindicatoren BBV 1.3 Zorg en Activering Indicatoren (bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15 t/m 74 jaar) 2 Jongeren (12 t/m 21 jaar) met delict voor de rechter 3 Kinderen tot 18 jaar in bijstandsuitkeringsgezin 4 Werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar) 5 Netto arbeidsparticipatie 6 Personen met een bijstandsuitkering 7 Lopende re-integratievoorzieningen 8 Jongeren met jeugdhulp 9 Jongeren met jeugdbescherming 10 Jongeren met jeugdreclassering 11 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Eenheid Aantal % % % % Aantal Aantal % % % Aantal
Gemeente Goirle 2022 2023 2024 485 483 n.b. 1 1 n.b. 3 3 n.b. 2 2 n.b. 72 73 n.b. 199 196 200 6 7 6 14 13 12 1 1 1 0 n.b. n.b. 720 730 660
Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM) 12 Huishoudens zonder zorg en ondersteuning
Eenheid %
2022 80
2023 2024 80 79
Legenda: 4 Werkloze jongeren: als werkzoekenden staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de polisadministratie. 5 Netto arbeidsparticipatie: percentage van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking. 6 Het aantal personen met een bijstandsuitkering op grond van de wet WWB (t/m 2014) en de Participatiewet per 10.000 inwoners 7 Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar. 8 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 9 Jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. 10 Het percentage jongeren 12-23 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel t.o.v. alle jongeren van 12-23 jaar. 11 Het aantal per 10.000 in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
21
Programma 2 Leefomgeving
Ambities en doelstellingen3 De gemeente Goirle kenmerkt zich in de regio voornamelijk als een aantrekkelijke dorpse woongemeente met waardevolle natuur en landschappen. De stedelijke voorzieningen van het nabijgelegen Tilburg en de dorpse karakters van Goirle en Riel, maken de positie van de gemeente bijzonder. Onze ambitie is zorg dragen voor ontwikkelingen die bijdragen aan het behoud van de functionele structuur en leefbaarheid en niet voorbijgaan aan het dorpse karakter van onze gemeente. We gaan uit van de (regionale) behoefte en zetten in eerste instantie in op binnenstedelijke woningbouwlocaties, sleutellocaties en kansrijke locaties. In 2030 willen we een verminderde CO2-uitstoot van 49%. In 2050 willen we energieneutraal zijn. Dit doen we onder andere door het huidige energieverbruik terug te brengen (20% volgens REKS 1.0) en op een alternatieve wijze energie op te wekken (1TWh voor de regio volgens REKS 1.0). In 2050 willen we onze regio klimaatbestendig en waterrobuust hebben ingericht. We maken een omgeving waar woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid bijdragen aan de kwaliteit van leven in de gemeente Goirle. We willen ervoor zorgen dat inwoners veilig en snel hun wijk en het dorpscentrum kunnen bereiken. We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn.
We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. In ons beleid zetten we specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit. In de wijken en kernen richten we ons op langzaam verkeer en dus minder op de auto. Regionaal richten we ons op een mix van schone auto’s en openbaar vervoer. Het huidige mobiliteitsgebruik, dat voornamelijk is gericht op de auto, verliezen we niet uit het oog; het is een geleidelijke transitie. Tot slot is er vanuit het bestuursakkoord de ambitie voor het terugdringen van de geluidsoverlast van de A58 in de wijken. Reflectie 2024 In 2024 werkten we aan de realisatie en ontwikkeling van nieuwe woonwijken. Deze dragen bij aan onze behoeften en de leefbaarheid in onze kernen. We zetten zoveel mogelijk in op betaalbaarheid, de realisatie van woningen voor specifieke doelgroepen en de koppeling van wonen en zorg. Dat brachten we in beeld in de Woonzorgvisie. De procedure voor de nieuwe wijk Bakertand en de realisatie van flexwoningen loopt helaas langer dan gedacht. In 2025 hopen we hierin concrete stappen te zetten. De Gebiedsvisie Riel, die we in 2024 opstartten, geeft helderheid over de kansrijkheid van beoogde woningbouwlocaties rondom Riel. In 2024 bleek uit onderzoek dat verplaatsing van de sportparken naar het Riels Kwadrant ten gunste van woningbouw kostenneutraal niet mogelijk is.
Om de leefbaarheid, de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren, zetten we in op de realisatie van (snel)fietsroutes. We maken in onze reconstructieplannen steeds meer ruimte voor de voetganger en de fietser en stelden een verkeerscirculatieplan op. Besluitvorming hierover liep door de bestuurswissel vertraging op. We maakten ook een start met nieuw parkeerbeleid, voor de geleidelijke transitie in het autogebruik en meer aandacht voor duurzame mobiliteit. Het aandeel laadpalen nam flink toe. Per 1 januari 2024 trad de Omgevingswet na vele malen uitstel in werking. In dat licht nam de raad besluiten over verplichte participatie en bindend adviesrecht. Gemeente Goirle ondernam voor de nieuwe kerninstrumenten van de Omgevingswet actie: we maakten een aanzet voor de herijking van de omgevingsvisie, stelden een projectleider aan voor het omgevingsplan en werkten samen op dit thema met onze partners Hilvarenbeek en Oisterwijk. Begin 2024 zetten we met het besluit over de bestuursopdracht samen met de buurgemeenten concrete stappen in de realisatie van energiehub De Baars. De grootschalige opwek in dit gebied aan de oostzijde van Goirle draagt bij aan onze doelstellingen rondom de CO2-uitstoot. En het vormt de motor voor andere opgaven, bijvoorbeeld op het gebied van water en klimaatadaptatie.
Met de aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), de start van de aanbesteding ontzorgingspartij, en met het aanstellen van een adviseur Soortenmanagementplan (SMP), zijn we op weg naar aardgasvrije wijken. 3 Omgevingsvisie (2021), Woondeal (2023), Kernagenda HvB 2023-2027, bestuursakkoord ‘Samen Bouwen’ 2023-2026
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2024
22
De aantrekkelijkheid van onze gemeente krijgt met het project Brabant Kust de Kempen en de Regioboost een belangrijke impuls. Ook de aandacht voor groen, zowel in reconstructieplannen in ons stedelijk gebied als ons buitengebied in het kader van de GGA- en Stila-aanpak, draagt daaraan bij. Samen met onze verbonden partijen We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met onze verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma waren dat in 2024 de volgende organisaties: • Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant; • Regio Hart van Brabant; • NV Brabant Water; • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; • Publiek Ontwikkelbedrijf Thema-indeling De begroting 2024 is onderverdeeld in thema’s. Daarom verantwoorden we hier aan de hand van deze themaindeling: 2.1. Ruimte, leefomgeving en groen 2.2. Klimaat, milieu en energie 2.3. Veiligheid en crisisbeheersing