11 Brief VVD Goirle inzake onderzoek geluidswal A58 en Barbara Benz Park (incl. motie).pdf

Goirle, 3 maart 2022 Geacht college, De VVD Goirle heeft in de afgelopen jaren regelmatig haar zorgen uitgesproken over de toenemende geluidsoverlast veroorzaakt door het verkeer op de A58. Deze overlast heeft een grote negatieve invloed op de gezondheid en het woongenot van honderden Goirlese huishoudens. Bovendien werd onlangs ook duidelijk dat het bouwproject Barbara Benz Park mede als gevolg van deze geluidsoverlast heroverwogen moet worden (en daardoor feitelijk stilligt). Men zou verwachten dat een college dat hiermee geconfronteerd wordt de beperking van geluidsoverlast tot een van haar belangrijkste speerpunten maakt. Je kunt namelijk nog zo vaak roepen dat het in Goirle ‘goed toeven is’ of dat je de ‘global goals’ (waaronder gezondheid van inwoners) heel belangrijk vindt; uiteindelijk gaat het erom wat je daarmee in de praktijk dóét! Om nu eindelijk eens werk te kunnen gaan maken van de beperking van geluidsoverlast van de A58 heeft de VVD Goirle tijdens de begrotingsbehandeling van november j.l. voorgesteld om budget te reserveren voor een onderzoek naar de mogelijkheden voor de bouw van een geluidswerende voorziening. Feitelijk ging het hierbij om de beantwoording van onderzoeksvragen die door het college zélf zijn opgesteld, in samenwerking met de de Stichting Geluidsoverlast A58 Goirle.

In de raadsinformatiebrief (RIB) van 6 juli 2021 heeft het college echter laten weten voorlopig niet mee te willen werken aan de uitvoering van een onderzoek. Hiervoor zijn in de RIB en tijdens de begrotingsbehandeling 4 verschillende redenen genoemd: 1. 2. 3. 4.

Het ontbreken van budget voor het onderzoek. De (toen nog) onbekende uitkomst van een handhavingsverzoek aan RWS. De inwerkingtreding van nieuwe regelgeving. Angst voor de eventuele vervolgvraag.

In deze brief zal de VVD Goirle ingaan op elk van deze genoemde redenen. Tot slot zullen we onze zienswijze geven op de eerder genoemde problematiek omtrent het Barbara Benz Park en een voorstel doen om de impasse te doorbreken. 1. Het ontbreken van budget voor een onderzoek In de loop van 2020 hebben gesprekken plaatsgevonden tussen de gemeente Goirle (o.a. wethouder Poos) en de Stichting Geluidoverlast A58 Goirle. Tijdens deze gesprekken zijn een aantal onderzoeksvragen gedefinieerd. Een van deze vragen had betrekking op het maken van een inschatting van de kosten voor een geluidswerende voorziening (inclusief geluidswalwoningen). Vervolgens zijn er offertes opgevraagd bij twee gerenommeerde

Pagina 2 van 9

adviesbureaus voor de uitvoering van dat onderzoek. Hieruit bleek dat dit onderzoek zo’n €35.000 (incl. btw) zou gaan kosten. Op 6 juli 2021 liet wethouder van de Wiel (inmiddels aangetreden als opvolger van wethouder Poos) in een brief aan de gemeenteraad weten dat er geen budget voorhanden was. Dit was naar de mening van de VVD Goirle een weinig overtuigend argument aangezien de gemeente Goirle op dat moment op een begrotingsoverschot van bijna €1.200.000 afkoerste. 2. De (toen nog) nog onbekende uitkomsten van een handhavingsverzoek aan RWS In de eerder genoemde brief aan de gemeenteraad noemt wethouder van de Wiel nog een ándere reden om voorlopig geen onderzoek te laten doen. Bij het raadplegen van het geluidregister van Rijkswaterstaat (RWS) is gebleken dat hierin een aantal onjuiste gegevens is opgenomen. Meer specifiek: het geluidsscherm aan Tilburgse zijde is circa 10 meter hoger dan de gedocumenteerde hoogte. Hierdoor wordt een behoorlijk deel van de geluidreflectie (met een negatief effect) niet meegenomen in de berekening van het geluid. De wethouder wil daarom namens de gemeente Goirle een handhavingsverzoek indienen bij RWS. Indien hieruit zou blijken dat de geluidsproductieplafonds (GPP’s) overschreden worden, dan zou RWS het probleem op hún kosten en grondgebied op moeten lossen.

Met deze opmerking gaf de wethouder veel mensen hoop op een spoedige en gedegen oplossing van het probleem van de toenemende geluidsoverlast van de A58. Mede als gevolg van deze mededeling besloot een meerderheid van de gemeenteraad om tegen een motie van de VVD te stemmen waarin gevraagd werd om het benodigde onderzoeksbudget. Er bestond volgens de wethouder immers een goede kans dat RWS het probleem nu op zou gaan lossen zonder dat het de gemeente Goirle iets zou kosten! De VVD bleef sceptisch, aangezien de praktijk laat zien dat RWS tal van juridische mogelijkheden heeft om (ondanks toenemende overlast) weinig of niets te hoeven doen. Het verbaasde de VVD dan ook niet toen wethouder van de Wiel in december (5 maanden na de brief van 6 juli) aan de gemeenteraad moest bekennen dat het handhavingsverzoek van de gemeente Goirle niet in behandeling was genomen. De gemeente was namelijk (in juridische zin) helemaal geen belanghebbende! De wethouder gaf wel aan dat een en ander nog ‘nader bekeken’ zou worden. Ook zou geprobeerd worden om gebruik te maken van ‘kansen die zich voordoen’. Dit lijkt ambtelijke taal om te zeggen dat er in de voorzienbare toekomst niets gaat gebeuren. Naar aanleiding van deze mededeling heeft de VVD fractie gevraagd om een mondelinge toelichting van de wethouder.

Uit dit gesprek (met ambtelijke ondersteuning) bleek dat het handhavingsverzoek aan RWS eigenlijk al bij voorbaat kansloos was. Hoewel er door RWS mogelijk verkeerde berekeningen zijn gemaakt, bleken dit namelijk niet de enige berekeningen die voorhanden waren. Uit andere berekeningen (ten behoeve van de sanering van woonhuizen langs de A58) was al gebleken dat de geldende GPP normen niet overschreden worden. Oók niet wanneer men uitgaat van de werkelijke hoogte van de geluidswanden aan Tilburgse zijde! Dit belangrijke detail had volgens de VVD-fractie best vermeld mogen worden in de RIB die wethouder van de Wiel aan de gemeenteraad verstuurd heeft. Wederom koos zij ervoor om mensen hoop te geven terwijl het zeer onwaarschijnlijk is dat RWS iets zal gaan doen aan het verminderen van geluidoverlast van de A58 voor de inwoners van Goirle. 3. De inwerkingtreding van nieuwe regelgeving Een derde genoemde reden om voorlopig geen onderzoek uit te voeren is de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet. Die zegt dat de gemeente Goirle vanaf 2023 een Basisgeluidsemissiekaart beschikbaar moet hebben. Met behulp van deze Basisgeluidsemissiekaart wordt gemonitord hoe de geluidniveaus zich ontwikkelen. Vervolgens kan het college in overleg met de gemeenteraad bepalen of er maatregelen

Pagina 3 van 9

nodig zijn om geluidemissies terug te dringen. In afwachting van deze Basisgeluidemissiekaart vindt de wethouder het niet zinvol om verder te gaan met onderzoek naar de beperking van geluidsoverlast van de A58. De Basisgeluidemissiekaart is echter alleen van toepassing op gemeentelijke wegen en dus niet op de A58! Het lijkt erop dat de gemeenteraad hier wederom met een kluitje in het riet gestuurd wordt. 4. Angst voor de eventuele vervolgvraag Tijdens de begrotingsbehandeling in november j.l. gaf wethouder van de Wiel een vierde verklaring voor het ‘on hold’ zetten van het onderzoek. Het college vreest namelijk de vervolgvraag die na afronding van het onderzoek mogelijk gesteld kan gaan worden; het verzoek om budget beschikbaar te stellen voor de bouw van een geluidwerende voorziening. De wethouder ziet daarbij echter een belangrijk punt over het hoofd: het agenderen van een bepaald onderwerp en het al dan niet beschikbaar stellen van budget is een bevoegdheid van het hoogste orgaan binnen onze gemeente; de gemeenteraad. Het college zou zich daarom niet bezig moeten houden met het proberen te voorkomen van besluitvorming. Ook niet wanneer het onderwerp een lastige discussie met de gemeenteraad op zou kunnen leveren. De VVD-fractie is zich er van bewust dat de kosten van een geluidswerende voorziening aanzienlijk zullen zijn.

Tegelijktijd is het waarschijnlijk dat het probleem van geluidsoverlast van de A58 alleen maar zal toenemen en dat niemand het voor de Goirlenaren zal oplossen. Dat moeten we dus zelf doen! Niet alleen voor de huidige bewoners, maar ook voor toekomstige generaties. Naast de morele verplichting om zorg te dragen voor het welzijn van huidige en toekomstige Goirlenaren is er nog een ander maatschappelijk belang waar het college zich om zou moeten bekommeren, namelijk woningbouw. Er is in Goirle behoefte aan woningen in alle prijsklassen. De beschikbare ruimte is echter beperkt. Door op een of meerdere plaatsen langs de A58 geluidswalwoningen te bouwen kan geluidsoverlast beperkt worden en kunnen meer mensen aan een woning geholpen worden. Bovendien kan de financiële opbrengst van deze woningen mogelijk bijdragen aan het beperken van de kosten van de geluidswerende voorziening langs de A58. Dit lijkt de VVD-fractie daarom een onderzoek waard. Zeker gezien het feit dat de aanwezigheid van verkeersgeluid heeft geleid tot het heroverwegen (lees: stilleggen) van een bouwproject, namelijk het Barbara Benz Park. Barbara Benz Park Om het project Barbara Benz Park vlot te trekken heeft de VVD-fractie (na overleg met wethouder Franssen) een alternatief plan voorgesteld aan de verantwoordelijk ambtenaar. Dit plan zou vervolgens nader onderzocht en uitgewerkt kunnen worden.

In het kort komt het op het volgende neer: A. In het verlengde van de Boschring ligt een zandwal. Op de locatie van deze zandwal zouden woningen (bijvoorbeeld appartementen) gebouwd kunnen worden met een geluidswerende functie. B. De financiële opbrengst hiervan zou vervolgens gebruikt kunnen worden als bijdrage in de kosten van een geluidswerende voorziening (bijvoorbeeld een hoge geluidswand) in het verlengde van de te bouwen woningen aan de Boschring en vervolgens langs de A58 tot aan het viaduct over de Tilburgseweg. Afhankelijk van de kosten en opbrengsten zou er ook voor gekozen kunnen om de geluidswand verder door te trekken tot over het viaduct over de Tilburgseweg. C. Het resterende ‘geluidsgat’ tot aan de bestaande walwoningen aan de Sporenring zou dan in een volgende fase gedicht kunnen worden. Hiervoor zou de samenwerking met

Pagina 4 van 9

woningcorporatie Leystromen gezocht kunnen worden die een pand en veel grond langs dit tracé in bezit heeft. Uitvoering van punt A en B (bij voorkeur inclusief het viaduct) zou ertoe moeten leiden dat de geluidsoverlast aan het Barbara Benz Park voldoende gereduceerd wordt om ‘gewoon’ te kunnen bouwen. Dus: met een minimum aan kunstgrepen als geluiddichte gevels, ommuurde tuinen en schermen op het dak. Daarnaast zou het toekomstige bewoners in staat moeten stellen om zonder geluidsoverlast van de A58 in de buitenruimte te kunnen genieten van de mooie groene omgeving van het Barbara Benz Park. Tot slot zouden er dan mogelijk ook méér woningen op dit terrein gerealiseerd kunnen worden, waardoor de opbrengsten uit het project Barbara Benz Park zouden kunnen toenemen. Schematisch ziet het plan er als volgt uit:

Tot verbazing van de VVD-fractie werd het bovengenoemde plan al binnen enkele dagen en zonder veel motivatie terzijde geschoven. Toen dit tijdens de begrotingsbehandeling in november j.l. ter sprake kwam gaf wethouder Franssen aan dat de raad een RIB zou ontvangen met aanvullende informatie over de geluidsproblematiek ter hoogte van het Barbara Benz Park. In deze RIB werd ook een toelichting gegeven op de (on)mogelijkheid om een appartementencomplex te realiseren op de locatie van de huidige zandwal. De belangrijkste opmerkingen uit de RIB zijn op de volgende pagina samengevat en voorzien van een korte reactie van de VVD Goirle.

Pagina 5 van 9

A. Een gebouw op de locatie van de zandwal geeft het Barbara Benz Park onvoldoende bescherming tegen het verkeersgeluid van de A58 Reactie VVD Goirle: Dat klopt, daarom bestaat het plan van de VVD Goirle ook uit 2 delen: De bouw van woningen met een geluidswerende functie in combinatie met een geluidswand langs de A58. B. De situatie ten noorden van het Barbara Benz Park is complex en het was in 2015/2016 niet haalbaar om gestapelde woningbouw te ontwikkelen in de toen erg lastige woningmarkt Reactie VVD Goirle: De woningmarkt is momenteel overspannen. Als er dus 1 moment is waarop er mogelijk wel een haalbare business case ontwikkeld kan worden dan is het nu. C. Het verwijderen van o.a. de zandwal en een muur ten behoeve van gestapelde woningbouw wordt door het college gezien als kapitaalvernietiging. Reactie VVD Goirle: Er zal uiteraard sprake zijn van enige kapitaalvernietiging. Hier staan echter wel financiële en maatschappelijke opbrengsten tegenover. Bovendien zou uitvoering van het plan wellicht kunnen voorkomen dat er fors afgeschreven moet worden op de waarde van de grond van het Barbara Benz Park. Hoe dan ook: Goirle heeft niets aan een slecht ontwikkelde woningbouwlocatie. Er moet daarom alles aan gedaan worden om geluidsoverlast van de A58 te beperken en een prettige woonomgeving (inclusief de buitenruimte) te realiseren.

Ook wanneer dat om creatieve en onconventionele oplossingen vraagt. D. Praktische problemen 1. Op de zandwal moeten nog bomen geplant worden als boscompensatie Reactie VVD Goirle: Het belang hiervan lijkt beperkt aangezien de zandwal er al een aantal jaren ligt en er nog steeds geen bomen zijn aangeplant. Desalniettemin gaat de VVD fractie er vanuit dat dit probleem op te lossen moet zijn. Wellicht kan de beplanting geïntegreerd worden in het ontwerp van het toekomstige appartementencomplex (verticale tuin)? Voorbeelden zijn er al in o.a. Amsterdam en Milaan. Kortom: wees creatief! 2. Geen ruimte voor bouwverkeer Reactie VVD Goirle: Het bouwverkeer zou voor het grootste deel via industrieterrein T58 geleid kunnen worden. Daarnaast is het mogelijk om verkeer via het nog onbebouwde terrein van het Barbara Benz Park en de Tilburgseweg te leiden. De overlast zal hierdoor naar verwachting beperkt zijn. 3. Gebrek aan parkeerruimte Reactie VVD Goirle: De benodigde parkeerruimte hangt uiteraard af van het aantal te realiseren wooneenheden. Ook hiervoor geldt: wees creatief in plaats van bij voorbaat te concluderen dat iets niet kan. Bijvoorbeeld een combinatie van: - Parkeren op maaiveldniveau (onder het complex). - Parkeren op het terrein van het Barbara Benz Park. (Er mag daar niet overal gebouwd worden. Er zou dus ruimte moeten zijn voor parkeerplaatsen) - Parkeren op T58.

Waarom kan hier geen klein parkeerterrein ingericht worden? 4. Omwonenden zouden niet enthousiast zijn Reactie VVD Goirle: Het college betwijfelt of de huidige bewoners in de nabijheid van de zandwal een herontwikkeling met wonen enthousiast zullen ontvangen. De VVD Goirle ziet dit als een vergezocht argument. Naar onze verwachting zullen veel

Pagina 6 van 9

bewoners het geweldig vinden wanneer het Barbara Benz Park ontwikkeld wordt in combinatie met beperking van geluidsoverlast van de A58. We gaan het gesprek hierover graag met hen aan. We hopen dat het college hier ook toe bereid is. Conclusie:  Het verkeersgeluid van de A58 heeft een negatieve invloed op de gezondheid en het woongenot van vele Goirlenaren. Het is zeer waarschijnlijk dat dit probleem in de komende jaren verder zal toenemen.  Het is onwaarschijnlijk dat RWS of een andere partij deze geluidsoverlast uit eigen beweging voor de Goirlenaren zal gaan oplossen.  De gemeente Goirle zal daarom het voortouw moeten nemen ten aanzien van de beperking van de geluidsoverlast van de A58 en trachten om (in samenwerking met andere partijen) een geluidswerende voorziening te realiseren.  Om de technisch en financiële haalbaarheid van een geluidswerende voorziening (inclusief geluidswalwoningen) te toetsen is er behoefte aan aanvullend onderzoek. Daarnaast is er behoefte aan een positieve grondhouding van het college ten aanzien van het vinden van mogelijke oplossingen om de huidige impasse omtrent geluidsproblematiek van de A58 te doorbreken.  De huidige woningschaarste en de heroverweging van het project Barbara Benz Park maakt dit onderzoek urgent en relevant voor de besluitvorming over dit project zodra de afwegingsnotitie van het college beschikbaar is.

Voorstel: Gezien het belang van beperking van geluidsoverlast van de A58 en de huidige impasse omtrent het Barbara Benz Park roept de VVD Goirle het college en de gemeenteraad op om samen actief op zoek te gaan naar een oplossing voor beide vraagstukken. We hebben daarom het volgende voorstel: 1. Een logische eerste stap is het actualiseren van de onderzoeksvragen die in de loop van 2020 in overleg met de Stichting Geluidsoverlast A58 Goirle zijn vastgesteld. Gezien de huidige situatie omtrent het Barbara Benz Park zou het uit te voeren onderzoek óók inzicht moeten geven in de kosten en mogelijke opbrengsten van geluidswerende voorzieningen (waaronder geluidswalwoningen) in het verlengde van de Boschring. Zie eerdere toelichting. De gemeenteraad van Goirle, bijeen op 8 maart 2022, stelt hiervoor maximaal €40.000 ter beschikking. Dit bedrag zou voldoende moeten zijn voor de uitvoering van het onderzoek op basis van de geactualiseerde onderzoeksvragen en huidige kosten (2022). Na afronding van het onderzoek dienen de resultaten gedeeld te worden met de gemeenteraad. Verder dient het college de onderzoeksresultaten (voor zover deze relevant zijn voor de ontwikkeling van het Barbara Benz Park) in de ‘afwegingsnotitie Barbara Benz Park’ te betrekken. 2. Na afronding van het onderzoek en de ‘afwegingsnotitie Barbara Benz Park’ kan de gemeenteraad eventuele vervolgstappen te bepalen.

Om de impasse omtrent de beperking van geluidsoverlast van de A58 en het Barbara Benz Park te doorbreken zal de VVD Goirle tijdens de raadsvergadering van 8 maart a.s. de

Pagina 7 van 9

bijgevoegde motie indienen (gericht op het zetten van stap 1). We roepen het college op om een positieve grondhouding aan te nemen ten aanzien van deze motie en te laten blijken dat zij samen met de gemeenteraad wil werken aan een mogelijke oplossing voor beide met elkaar samenhangende problemen. Namens de fractie van de VVD Goirle,

Ad van Beurden

Bijlage: Motie onderzoek geluidswal A58 & Barbara Benz Park

Pagina 8 van 9

Motie Ex artikel 35 van het reglement van Orde Onderwerp: Onderzoek geluidswal A58 & Barbara Benz Park De raad van de gemeente Goirle in vergadering bijeen d.d. 8 maart 2022. Constaterende dat: 

Het verkeersgeluid van de A58 een negatieve invloed heeft op de gezondheid en het woongenot van honderden Goirlese huishoudens.



Het zeer waarschijnlijk is dat dit probleem in de komende jaren verder zal toenemen.



Er behoefte is aan informatie over de technische en financiële haalbaarheid van een geluidswerende voorziening (inclusief woningen met een geluidswerende functie) langs de A58.



De beschikbaarheid van deze informatie urgent en relevant is als gevolg van de huidige woningschaarste en de heroverweging van het project Barbara Benz Park.



De beschikbaarheid van deze informatie relevant is voor de afwegingsnotitie van het college en de besluitvorming over het project Barbara Benz Park door de gemeenteraad.



Alle partijen in de gemeenteraad van Goirle het belang van ‘investeren in een geluidswal’ onderkennen (bron: ‘MijnStem Kieswijzer Gemeenteraadsverkiezingen 2022’)

Overwegende dat: 

Het onwaarschijnlijk is dat RWS of een andere partij uit eigen beweging de geluidsoverlast van de A58 voor de Goirlenaren zal gaan oplossen.



De gemeente Goirle het voortouw zal moeten nemen indien zij geluidsoverlast van de A58 voor huidige en toekomstige generaties Goirlenaren wil beperken.

Pagina 9 van 9

Verzoekt het college: 

een positieve grondhouding aan te nemen ten aanzien van deze motie en te laten blijken dat zij samen met de gemeenteraad wil werken aan een mogelijke oplossing om de impasse omtrent de beperking van geluidsoverlast van de A58 en het Barbara Benz Park te doorbreken.



De in overleg met de Stichting Geluidsoverlast A58 Goirle opgestelde onderzoeksvragen te actualiseren. Gezien de huidige situatie omtrent het Barbara Benz Park zou het uit te voeren onderzoek, ter aanvulling, óók inzicht moeten geven in de kosten en mogelijke opbrengsten van geluidswerende voorzieningen (waaronder geluidswalwoningen) in het verlengde van de Boschring.



Maximaal €40.000 ter beschikking te stellen voor de uitvoering van bovengenoemd onderzoek en dit bedrag in mindering te brengen op de Algemene Reserve.



De onderzoeksresultaten te delen met de gemeenteraad en deze te betrekken in de toegezegde afwegingsnotitie Barbara Benz Park.

En gaat over tot de orde van de dag. Namens de fractie van de VVD Goirle,

Ad van Beurden