09a- Programma Mobiliteit.pdf

PROGRAMMA MOBILITEIT 2022-2030 Uitwerking van de Omgevingsvisie van de gemeente Goirle

1 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

2 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Programma Mobiliteit Versie:

2.0 Definitief

Datum:

oktober 2022

3 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Inhoudsopgave Programma Mobiliteit ................................................................................. 3

4.3 Leefbaarheidsopgave ....................................................................... 20

1. Inleiding ................................................................................................... 5

4.4 Verkeersveiligheidsopgave .............................................................. 21

1.1 Een nieuw plan, passend bij deze tijd ............................................... 6

5.

Middelen ............................................................................................ 23

1.2 Proces ................................................................................................ 6

5.1

Personele middelen ................................................................... 24

1.3 Leeswijzer .......................................................................................... 6

5.2

Financiële middelen ................................................................... 24

2. Visie en uitgangspunten .......................................................................... 7

5.3

Tijd .............................................................................................. 25

3.

4

2.1

Mobiliteit en Omgevingsvisie ..................................................... 8

2.2

Visie ............................................................................................. 8

2.3

Doelen ......................................................................................... 8

2.4

Rollen ........................................................................................... 9

2.5

Deelgebieden............................................................................. 10

Bestaand beleid en nieuwe ontwikkelingen ..................................... 11 3.1

Bestaand beleid ......................................................................... 12

3.2

Terugblik op afgelopen planperiode ......................................... 12

3.3

Aandachtspunten uit het GVVP ................................................. 13

De opgaves ........................................................................................ 14 4.1 Opgaves ........................................................................................... 15 4.2 Bereikbaarheidsopgave ................................................................... 15 4.2.1 Voetganger ............................................................................... 16 4.2.2 Fietser ....................................................................................... 16 4.2.3 Busverkeer ................................................................................ 18 4.2.4. Autoverkeer ............................................................................. 19

4 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

1. Inleiding

5 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Het Goirle van nu is anders dan het Goirle van 30 jaar geleden. En zo zal het Goirle van de toekomst er anders uitzien dan het Goirle van vandaag. Dat geldt ook zeker voor het verkeer in Goirle. Waar we 30 jaar geleden alleen nog droomden van elektrische auto’s zijn deze vandaag de dag niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Een mooie ontwikkeling op het gebied van duurzame mobiliteit. Aan de andere kant had Goirle 30 jaar geleden weinig tot geen capaciteitsproblemen op haar wegennet. Dat is in het heden ook veranderd. Verkeer of mobiliteit is een deel van onze dagelijkse bezigheden. We moeten ons verplaatsen van en naar het werk, school, de (sport)vereniging of we verplaatsen ons puur vanuit recreatief oogpunt.

Gemeente Verkeer en VervoersPlan (hierna: GVVP). Het GVVP is verouderd en wordt vervangen door het Programma Mobiliteit.

Mobiliteit is belangrijk om de leefbaarheid en bereikbaarheid van de dorpen te waarborgen. Dit kan alleen maar door veilige en duurzame keuzes te maken. Het Programma Mobiliteit wordt gebruikt als toetsingskader en als richtlijn voor de inrichting van een deel van de openbare ruimte. Veel ambities binnen het programma worden in de reguliere werkzaamheden overgenomen.

1.2 Proces

1.1 Een nieuw plan, passend bij deze tijd We bereiden ons voor op de Omgevingswet, die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt. De Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Eén van de (verplichte) beleidsstukken voor gemeenten is de omgevingsvisie. De gemeenteraad heeft in december 2021 de Omgevingsvisie Goirle vastgesteld. In deze Omgevingsvisie hebben we ‐ samen met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners - de integrale koers uitgezet op weg naar de toekomst, gericht op een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn. In de Omgevingsvisie zijn daarbij ook de visie en ambities voor mobiliteit vastgelegd. Dit zowel voor het netwerk als totaal maar ook per deelgebied in de gemeente. We geven aan hoe we dat gaan doen en ook met wie we dit gaan doen. Daarnaast is in dit programma een actualisatieslag gemaakt van het huidige beleid; het

Het Programma Mobiliteit kent veel raakvlakken met onder andere Wegbeheer, Rioleringen, Groen, Sociaal Domein, Detailhandel en Duurzaamheid. Bij de totstandkoming van het Programma Mobiliteit heeft afstemming plaatsgevonden tussen de verschillende disciplines. Het Programma Mobiliteit is een kaderstellend document en geen uitvoeringsdocument. Onderliggende beleidsstukken en projecten worden gedurende de periode 2022-2030 verder uitgewerkt.

Om een gedragen programma te krijgen is het van belang dat belanghebbenden (van buiten het gemeentehuis) beeld krijgen van de visie, uitgangspunten en opgaves waar de gemeente voor staat de komende jaren. Het Programma Mobiliteit is gedeeld met onder andere SORG, T&R, VvE Winkelcentrum “De Hovel”, VvE Winkels “De Hovel”, Gehandicaptenplatform en Fietsersbond regio Tilburg. Deze partijen hebben hun bijdrage geleverd in de vorm van aanvullingen op het plan en aangegeven waar onderwerpen ontbreken. Niet alle opmerkingen zijn meegenomen in het Programma Mobiliteit, deze komen echter wel terug in de projecten die voortvloeien uit het Programma Mobiliteit.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 vindt u de visie en uitgangspunten komende uit de Omgevingsvisie. Hoofdstuk 3 staat in het teken van het bestaande beleid en nieuwe ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 leest u welke voor welke opgaves de gemeente Goirle staat en welke aanpak daarbij hoort. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, is kort aangegeven welke middelen nodig zijn voor de uitvoering van het Programma Mobiliteit. 6

Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

2. Visie en uitgangspunten 7 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

2.1 Mobiliteit en Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is een nieuwe beleidsvorm waarin verschillende onderwerpen worden samengevoegd. De Omgevingsvisie voor Goirle is reeds vastgesteld en de ambities die daarin benoemd zijn vormen de basis voor dit programma. Een omgeving waarin bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid bijdragen aan de kwaliteit van leven ‘Goed toeven’ in Goirle. Daarnaast maakt mobiliteit deel uit van de ‘netwerklaag’ in de Omgevingsvisie. Het gebruik van fysieke knooppunten en het voortbouwen op bestaande netwerken is een belangrijk uitgangspunt. Waar nodig investeren we samen met onze partners in (het versterken van) deze netwerken.

2.2 Visie Inzetten op duurzame mobiliteit is onze visie en ambitie. Dat betekent: “We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn. We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. In ons beleid zetten we specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit. In de wijken en kernen is dit met name gericht op langzaam verkeer en dus minder op de auto. Regionaal is dat gericht op een mix van schone auto’s en openbaar vervoer. Ondanks dat de prioriteit bij duurzame mobiliteit ligt verliezen we het huidige mobiliteitsgebruik, dat voornamelijk is gericht op de auto, niet uit het oog. Het is een geleidelijke transitie.” Binnen de visie wordt gesteld dat we rekening houden met alle modaliteiten, echter krijgen de langzame verkeersdeelnemers prioriteit ten opzichte van de auto. Dit is tevens zo benoemd door de gemeenteraad.

2.3 Doelen Bij het inzetten van duurzame mobiliteit behoren een aantal vastgestelde doelen: - Duurzame mobiliteit stimuleren. We zorgen voor de realisatie van openbare laadpalen voor elektrische voertuigen. In de wijken en kernen zorgen we voor meer ruimte voor groen en langzaam verkeer (fietsers en voetgangers). Dit betekent dat de ruimte voor de auto op den duur minder prioriteit krijgt. - Optimale fietsinfrastructuur. Voor het fietsverkeer richten we ons op snelle en comfortabele routes en goede parkeermogelijkheden bij voorzieningen. Hierbij is bijzondere aandacht voor verbindingen tussen

8 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

-

-

-

-

-

diverse kernen en nieuwe snelfietsroutes. We pakken eventuele knelpunten aan en verbeteren de veiligheid van de fietsroutes. Waardevolle recreatieve routes. We zetten daarbij ook in op behoud en uitbreiding van de groene recreatieve routes. In het middengebied zoeken we middels een zonering naar een goede balans tussen recreatie en ecologie. Inclusieve openbare ruimte. Voor wandelverkeer richten we ons op goed toegankelijke, comfortabele routes en voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn. Ook voor minder mobiele inwoners. Verbetering van Openbaar Vervoers-netwerk. We zetten in op een verbetering van het huidige OV-netwerk. Hierbij is bijzondere aandacht voor de ontsluiting van voorzieningen en verbindingen tussen diverse kernen. Optimale Auto-infrastructuur. Voor de auto richten we ons op de doorstroming van ontsluitingswegen van beide kernen en een parkeeraanbod dat past bij de functie van het gebied. Veilig verkeer. Het risico op verkeersincidenten verminderen. We werken risicogestuurd. Dit doen we door knelpunten/objecten in de infrastructuur die leiden tot verkeersonveilige situaties weg te nemen, in het bijzonder nabij scholen. Het is echter niet enkel infrastructureel, gedrag is net zo belangrijk. Daarom sturen we op een veilige deelname aan het verkeer (communicatie en educatie).

Wat willen we niet: - Toename van verkeersopstoppingen - Verslechtering van milieukwaliteit als gevolg van verkeer - Toename aantal m2 ruimte voor auto (parkeren en infrastructuur) per inwoner ten opzichte van huidige hoeveelheid - Verslechtering van verkeersveiligheid

2.4 Rollen Onder de Omgevingswet en vanuit de Organisatievisie draait het dus om ruimte geven en partners en inwoners vroegtijdig betrekken. Maar daarnaast willen we het algemeen maatschappelijk belang niet uit het oog verliezen. Oftewel loslaten wat kan, maar op onderdelen in regie blijven. We groeien toe naar een andere verhouding tussen overheid en samenleving. Het beschermen en benutten van de leefomgeving wordt hiermee een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid, bedrijven en inwoners. Doordat de gemeente niet alleen de verantwoordelijkheid draagt voor fysieke en ruimtelijke vraagstukken verandert haar rol van primaire uitvoerder of beheerder naar medebelanghebbende. Dat speelt niet alleen in de fase van visievorming maar ook in de uitvoering van het beleid. In plaats van draagvlak te zoeken voor overheidsideeën gaat de gemeente samen met de samenleving op zoek naar commitment voor de uitvoering van gezamenlijk gestelde doelen. Op het gebied van duurzame mobiliteit en uitbreiding van het energienetwerk hebben wij als gemeente een rol, maar wij realiseren ons dat wij hierbinnen slechts een van de vele actoren zijn. We kiezen hierbij met name een netwerkende (participerende) en responsieve (faciliterende) rol, denk bijvoorbeeld aan aanpassingen aan het energienet voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Hier zien wij een rol om stakeholders te verbinden.

Op onderdelen kiezen we wel een meer presterende (initiërende) rol, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling en het beheer van gemeentelijke infrastructuur. Op die manier dragen wij ons steentje bij aan de benodigde capaciteit van onze duurzame netwerken.

9 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

-

2.5 Deelgebieden Niet ieder gebied binnen de gemeente is hetzelfde; verre daarvan zelfs. Daarom maakt de Omgevingsvisie onderscheid in negen gebieden, met elk hun eigen kenmerken, kwaliteiten en uitdagingen. Buitengebied: - West - Midden - Oost Ontwikkelingsgebied: - A58-zone

Bebouwd gebied: - Dorpskern Riel - Woonwijken Goirle - Centrum Goirle Bedrijventerreinen: - Veertels - Tijvoort

Buitengebied West - We verbeteren de (fiets)verbinding Riel-Gilze - We breiden de groene recreatieve routes uit Buitengebied Midden - We realiseren ontbrekende schakels in het recreatieve netwerk Buitengebied Oost - We zetten in op een goed routenetwerk als uitloopgebied voor Goirle Dorpskern Riel - De bereikbaarheid moet op peil blijven en meegroeien met eventuele ontwikkelingen - We zetten in op de transitie naar duurzame mobiliteit (meer laadpalen en meer ruimte voor langzaam verkeer)

We zetten in op de transitie naar duurzame mobiliteit

Centrum Goirle - We zetten in op een goed bereikbaar centrum en een deels autovrij centrum - We evalueren de blauwe zone parkeercapaciteit in en rondom centrum - We zetten in op flexibiliteit in parkeernormen (accepteren krapte van het aantal parkeerplaatsen) - Er komt voldoende ruimte voor wandel- en fietsverkeer - We zetten in op goede aansluiting op busverbindingen - We zetten in op de transitie naar duurzame mobiliteit - Bekijken innovatieve mobiliteitsconcepten passend bij Goirle A58-zone - We behouden de goede mobiliteitsinfrastructuur Bedrijventerrein Veertels - We houden de bereikbaarheid en de parkeervoorzieningen op peil Bedrijventerrein Tijvoort - We behouden de bereikbaarheid met duidelijke entrees en goede ontsluitingsstructuren - We verbeteren hoofdontsluiting naar de A58 - We zorgen voor voldoende parkeergelegenheden (met name vrachtwagens) - We houden de verkeersveiligheid op peil - We zetten in op de transitie naar duurzame en slimme mobiliteit (denk hierbij aan laadpalen, deelmobiliteit, duurzame koeriersdiensten en goede toegankelijkheid tot ov-voorzieningen).

Woonwijken Goirle - De bereikbaarheid en ontsluiting van de woonwijkenhouden we op peil en groeit mee bij eventuele ontwikkelingen. 10 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

3. Bestaand beleid en nieuwe ontwikkelingen

11 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

3.1 Bestaand beleid Het nationale beleid van de afgelopen jaren was vooral gefocust op het veiliger maken van de Nederlandse wegen. Vooral het verder uitrollen en door ontwikkelen van het Duurzaam Veilig-principe maakte de Nederlandse wegen steeds veiliger. De laatste jaren is een kentering zichtbaar; doordat er meer afleiding in het verkeer is en minder handhaving nemen de overtredingen toe en stijgt het aantal verkeersslachtoffers. Op regionaal niveau lag de afgelopen jaren het beleid vooral op het beïnvloeden van verkeersgedrag. De Provincie Noord-Brabant focust vooral op de verkeersveiligheid van de zwakkere verkeersdeelnemer. Jaarlijks komen zij met diverse gedragscampagnes die ook in de gemeente Goirle worden ingezet om het verkeersgedrag op een positieve manier te beïnvloeden. Deze landelijke en regionale opgaven hebben wij in het GVVP uit 2013 vertaald naar lokale opgaven als onderdeel van de Planwet Verkeer en Vervoer. Het GVVP is nu een kleine tien jaar oud en dient vernieuwd te worden om in te spelen op de actuele landelijke en regionale ontwikkelingen. En de lokale veranderende situatie.

Een aantal kruispunten werden de afgelopen jaren gezien als black spots, locaties waar relatief veel ongevallen zijn gebeurd. Daarom is de kruising tussen de Eikenlaan en de Wittendijk vernieuwd om de snelheid te verlagen en het overzicht te verbeteren. De kruising met verkeerslichtenregeling Turnhoutsebaan – Rillaerse Baan is ook vernieuwd door het aanpassen van de kruising en het vernieuwen van de verkeerslichtenregeling. De afgelopen jaren is er ook ingezet op educatie en sloten wij aan bij de regionale gedragsbeïnvloedingscampagnes. Jaarlijks vindt ook het VVNverkeersexamen plaats op basisscholen en is er frequent overleg met scholen over de verkeersveiligheid. Niet alle maatregelen uit het GVVP zijn uitgevoerd. Het gaat dan met name om de infrastructurele projecten. De achterliggende gedachte om ‘werk met werk’ te maken is niet geslaagd. Wanneer de betreffende wegen in de toekomst in aanmerking komen voor onderhoud of reconstructie wordt de verkeersveiligheid meteen meegenomen.

3.2 Terugblik op afgelopen planperiode Sinds 2013 zijn diverse projecten opgepakt en uitgevoerd die opgenomen waren in het GVVP. Zo zijn de inprikkers van woonwijk De Hellen tegenwoordig geen ontsluitende wegen meer, maar vallen deze onder de erftoegangswegen. Het snelheidsregime is daarmee teruggebracht naar 30 km/u. De hoofdroute door Riel is eveneens vernieuwd en verkeersveiliger gemaakt. De route heeft door de herinrichting meer de functie van een verblijfsgebied, maar de hoofdroute blijft wel een ontsluitende functie houden voor het dorp Riel. 12 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

3.3 Aandachtspunten uit het GVVP Om uiteindelijk te komen tot een volledig Programma Mobiliteit is het van belang om onderstaande punten uit het GVVP mee te nemen in het nieuwe Programma Mobiliteit. • • • • •

• • • • •

Behoefte aan logica en eenduidigheid in het proces. We zijn aan het einde van de capaciteit van de hoofdwegen. Scherp hebben waar we als gemeente van zijn en welke rol/ invloed we hebben. Afstemmen beleid tussen duurzaamheid en mobiliteit. Aandacht voor parkeren voor ondernemers. Nu frictie tussen parkeerbehoefte bewoners, werknemers en kort parkeren. Parkeerschijfzone is nog klein deel. Langparkeerplaatsen bij zwembad is geen oplossing. Er is behoefte aan duidelijkheid/ keuze rondom parkeren. Wens om flexibiliteit in parkeernormen bij functiewijzigingen/ doelgroepenbenadering woningen. Bewegwijzering voor recreatief (fiets)verkeer vanuit buitengebied naar Goirle. Rekening houden met vergrijzing van bevolking. Bijvoorbeeld toename elektrische fietsgebruik. Aandacht voor de fiets in zijn algemeenheid en andere tijdstippen voor gebruik van auto. Aandacht voor minder validen. Aantrekkelijkheid van het centrum. Focus op gedrag! En schoolomgeving halen en brengen en te hard rijden in de woonwijken is een aandachtspunt.

13 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4 De opgaves 14 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4.1 Opgaves

4.2 Bereikbaarheidsopgave

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de opgaves die we als gemeente hebben als het gaat om mobiliteit. Deze opgaves zijn op te delen in drie pijlers. Dwars door die drie pijlers zit als een satéprikker de vierde pijler ‘verduurzaming’ • Bereikbaarheid (doorstroming) Hoe zorgen we ervoor dat niet alles vastloopt? • Leefbaarheid Hoe zorgen we ervoor dat het hier ‘goed toeven’ blijft? • Veiligheid Hoe zorgen we ervoor dat het objectief en subjectief veiliger wordt?

‘We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn. We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. In ons beleid zetten we specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit. In de wijken en kernen is dit met name gericht op langzaam verkeer en dus minder op de auto. Regionaal is dat gericht op een mix van schone auto’s en openbaar vervoer. Ondanks dat de prioriteit bij duurzame mobiliteit ligt verliezen we het huidige mobiliteitsgebruik, dat voornamelijk is gericht op de auto, niet uit het oog. Het is een geleidelijke transitie.’ - Omgevingsvisie Goirle

In de Omgevingsvisie, in het hoofdstuk ‘Deelgebieden’ staat beschreven welke opgaven ieder deelgebied heeft op onder andere het gebied van mobiliteit. Deze opgaven, van abstract tot concreet staan tevens benoemd in hoofdstuk 2.3 van het Programma Mobiliteit. In dit hoofdstuk worden alle opgaven benoemd en worden hier direct acties of projecten aan gekoppeld.

Binnen de gemeente Goirle kiezen we ervoor om de voetganger en de fietser, waar kan, te prioriteren boven de auto. Bij ieder project of vervanging van de infrastructuur wordt maatwerk geleverd en gekeken of de voetganger en fietser prioritiet kunnen krijgen ten opzichte van het autoverkeer. Belangrijke voorwaarden zijn dat de verkeersveiligheid en doorstroming (op ontsluitingswegen) niet in het geding mogen komen.

Het is goed om te vermelden dat de ‘Duurzaamheidsopgave’ geen apart hoofdstuk krijgt. Alle opgaves en acties zijn gekoppeld aan duurzaamheid. Het loopt als een rode draad door het gehele Programma Mobiliteit.

Wat we als gemeente in de komende jaren gaan doen wordt hierna in hoofdlijnen beschreven. Aan het einde van ieder (deel)onderwerp staat het blokje ‘Aanpak’. Hierin wordt beschreven welke acties nodig zijn om de betreffende opgave aan te pakken en op te lossen.

15 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4.2.1 Voetganger Een alternatief voor de auto is de fiets, maar ook de ‘benenwagen’. Daarnaast is wandelen erg goed voor de gezondheid. Het is dan ook van belang dat we voorzien in goede en veilige voetgangersverbindingen. Vanuit de woonwijk richting werk, winkels, centra, scholen, openbaar vervoer, openbare gebouwen en het buitengebied. Bij toekomstige ontwikkelingen en bij onderhoudswerkzaamheden krijgt de voetganger, waar het kan en waar het veilig is, prioriteit. Dat betekent dat we kiezen voor voldoende ruimte voor de voetganger. Ook als dit ten koste gaat van de ruimte voor de gemotoriseerde verkeersdeelnemer. Bij oversteken wordt gekeken of het noodzakelijk is om de voetganger in (of juist uit) de voorrang te zetten, waarbij verkeersveiligheid en doorstroming doorslaggevend zijn. Voor de kwetsbare doelgroepen (rolstoel gebonden, scootmobielen, blinden en slechtzienden, enz…) wordt rekening gehouden met de inrichting van de wegen. Zij hebben de ruimte nodig om zich veilig te verplaatsen. Hoe dit wordt vormgegeven wordt vastgelegd in de standaardisering van (her)inrichting van wegen. In het centrum van de kern Goirle wordt onderzocht of het mogelijk is om het voetgangersgebied uit te breiden. Hierdoor ontstaat een groter voetgangersgebied wat de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid ten goede komt.

Het uitbreiden van het voetgangersgebied gaat mogelijk ten koste van de ruimte voor de auto. Nader onderzoek moet uitwijzen of dit haalbaar en wenselijk is. Voor het recreatief wandelen zijn de routes naar en in het buitengebied van belang. We zorgen voor goede en veilige overgangen van wandelroutes in bebouwd gebied naar wandelpaden in de natuur of buitengebied.

Aanpak: -

-

Bij projecten is het uitgangspunt dat de langzame en kwetsbare verkeersdeelnemer prioriteit krijgt t.o.v. het gemotoriseerd verkeer Onderzoek naar uitbreiden voetgangersgebied i.r.t. een autovrij/autoluw centrum Goed routenetwerk als uitloopgebied Goirle

4.2.2 Fietser Nederland is bij uitstek het land van de fiets. Vrijwel iedere Nederlander heeft minimaal 1 of 2 fietsen staan. Om fietsen te stimuleren en als een volwaardig alternatief te zien ten opzichte van de auto moeten alle randvoorwaarden kloppen. Een goede fietsinfrastructuur is hierbij essentieel. Dit geldt voor het woon-werk verkeer, maar ook voor de recreatieve fietser. De bestaande fietsnetwerken moeten een ‘update’ krijgen waarbij de focus ligt op de ontbrekende schakels. Zijn de bestaande ontbrekende schakels nog steeds ontbrekende schakels? Waar is het nodig om nieuwe (regionale) fietsverbindingen te realiseren en waar moeten bestaande verbindingen worden verbeterd? Fietsverbinding Riel - Gilze Een concreet voorbeeld is het realiseren van de fietsverbinding tussen Riel en Gilze. Momenteel ontbreekt hier een veilige fietsverbinding, maar de wens om deze te realiseren ligt er al jaren. Met een veilige verbinding tussen de kernen worden mensen verleid om de fiets te pakken en de auto (eerder) te laten staan.

16 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Fietsverbinding Oostelijke Ontsluiting (Lage Wal) In het kader van de woningbouw ontwikkeling Bakertand heeft de gemeenteraad besloten om en de ‘Oostelijke ontsluiting’ op te waarderen veilig in te richten. Dat wil zeggen; het realiseren van een veilige fietsverbinding richting de Ambrosiusweg

Het is echter niet altijd verkeersveilig om dit standaard door te voeren. Dit heeft te maken met de verkeersveiligheid en doorstroming. Een voorbeeld hiervan zijn de rotondes op de Rillaerse Baan. We zetten de voor- en nadelen op een rij en maken hierbij een afweging wanneer we kiezen voor voorrang voor fietsers en ook wanneer niet.

Snelfietsroute Tilburg - Goirle (- Hilvarenbeek) In het kader van ‘snelfietsroutes’ (snelle verbindingen, hoog comfort, veelal in de voorrang, weinig stremmingen) loopt een onderzoek naar een fietsverbinding tussen het centrum van Tilburg, naar het centrum van Goirle en een verbinding met Hilvarenbeek. In de huidige situatie zijn de Tilburgseweg en de Abcovenseweg de aangewezen routes over de A58 naar Tilburg. Onderzoek moet uitwijzen of een nieuwe verbinding van Tilburg via Stappegoor en Bakertand naar centrum Goirle bijdraagt aan het stimuleren van fietsen. Andere optie is het opwaarderen van de huidige fietsverbinding(en). Middels onderzoek (in samenwerking met Tilburg en de Provincie Noord-Brabant) wordt bekeken welke optie het beste aansluit bij de fietser.

Aanpak: -

Updaten fietsnetwerkkaarten Onderzoek naar fietsers in/uit de voorrang op rotondes Realiseren fietsverbinding Riel - Gilze Realiseren fietsverbinding Lage Wal (Oostelijke ontsluiting) Onderzoek Snelfietsroute Tilburg – Goirle (- Hilvarenbeek) Fietsparkeernormen opnemen in een hernieuwde nota parkeernormen

Daarnaast moet de ‘first en last mile’ aantrekkelijk zijn voor de fietser. Hiermee bedoelen we dat waar je ook naartoe gaat op de fiets, je de fiets veilig moet kunnen parkeren. Het parkeren van fietsen is (nog) niet verankerd in de parkeernormnota. In de hernieuwde parkeernormen nota wordt fietsparkeren opgenomen als eis nieuwe ontwikkelingen. Daar waar de fiets voorrang heeft, hoef je niet te wachten. Dit is een pré in de randvoorwaarden voor goede fietsverbindingen. Maar of dit altijd veilig is, is maar de vraag? Deze vraag speelt met name bij rotondes. Voor het comfort, de aantrekkelijkheid om te fietsen en voor de herkenbaarheid is het in de voorrang zetten van de fietser wenselijk. Het in de voorrang zetten van de fietser op de rotonde, binnen de bebouwde kom, is dan ook het uitgangspunt.

17 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4.2.3 Busverkeer Het busvervoer in Nederland is verdeeld in verschillende concessies. De gemeente Goirle zit precies op de scheidslijn tussen concessie OostBrabant en West-Brabant. Binnen deze concessies is de provincie NoordBrabant opdrachtgever en mag (op dit moment, 2022) Arriva het busvervoer verzorgen. De nieuwe concessie voor Oost-Brabant wordt eind 2024 verwacht en voor West-Brabant begin 2025. Voor de gemeente Goirle betekent dit dat we beperkte invloed hebben op de lijnvoering en de frequentie hiervan. De vervoerder is verplicht aan de kaders en randvoorwaarden te voldoen die staan beschreven in het Programma van Eisen van de concessie(s).

We blijven ernaar streven om het niveau van het openbaar vervoer in de gemeente te verbeteren. Dit doen we door constant overleg te voeren en te lobbyen met de provincie en de vervoerder. Wijzigingen of optimalisaties worden eerst besproken en onderzocht op haalbaarheid.

Aanpak: -

Streven naar verbeteringen niveau openbaar vervoer

Figuur 1 Lijnennet Goirle, Arriva, 2022

18 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4.2.4. Autoverkeer De bereikbaarheid van Goirle en Riel staat onder druk. Beide dorpen kennen een sterke Noord-Zuid verbinding. Voor Riel geldt dat er veel verkeer op de doorgaande route door het dorp rijdt. Hierdoor kan op sommige punten congestie ontstaan. Voor Goirle geldt dat het verkeer uit het dorp zich verzamelt op met name Rillaerse Baan, Tilburgseweg, Abcovenseweg en de Kempenlaan (gebiedsontsluitingswegen). Hierdoor ontstaan in de ochtend- en avondspits in de toekomstproblemen met de afwikkeling van het verkeer. Voor beide kernen is in de doelen van de deelgebieden opgenomen dat de bereikbaarheid (inclusief het centrum van Goirle) op peil moet worden gehouden en moet meegroeien met toekomstige ontwikkelingen. De bedrijventerreinen Veertels en Tijvoort dienen goed bereikbaar te blijven. We willen met name vrachtverkeer zo snel mogelijk naar wegen leiden van een hogere orde, waardoor er zo min mogelijk overlast ontstaat en de bereikbaarheid gegarandeerd blijft. Het realiseren van de rotonde Tijvoortsebaan is hiervan een goed voorbeeld. Daar waar verkeer moet doorstromen en ontsluiten zorgen we ervoor dat dit in de toekomst gegarandeerd blijft. Dit doen we middels verkeerstellingen en verkeersmodellen. Hierdoor weten we hoeveel verkeer er door de gemeente rijdt en kunnen we een inschatting maken hoeveel verkeer er in de toekomst komt te rijden.

Oostelijke ontsluiting In het kader van de afwikkeling van het verkeer komende van o.a. woningenbouwproject Bakertand heeft de gemeenteraad besloten (op basis van het bijbehorende verkeersonderzoek) de Lage Wal niet ‘op te waarderen’ voor het autoverkeer. Tellingen en modellering wijzen uit dat de Lage Wal het verkeer in de toekomst kan verwerken. Wel worden er voor het fietsverkeer maatregelen genomen in de vorm van een veilige fietsverbinding. Autoluw centrum In het centrum van de kern Goirle wordt onderzocht of het mogelijk is om een autoluw centrum te realiseren. Dit betekent dat omliggende wegen anders gebruikt gaan worden en dat het drukker kan worden. De bereikbaarheid van het centrum zal hierbij wel gewaarborgd moet blijven. Via welke wegen het verkeer zich zal verplaatsen moet nader onderzocht worden. Het opstellen van een wegencirculatieplan is essentieel om de gevolgen te kunnen overzien van aanpassingen in het netwerk, zoals het autoluw maken van het centrum in Goirle. Tevens is het wegencirculatieplan de basis voor alle verdere projecten in dit Programma Mobiliteit.

Aanpak: -

Door continu nieuwe ontwikkelingen toe te voegen aan de modellen, hebben we een beeld waar mogelijke problemen kunnen optreden. (Recente toevoegingen aan het verkeersmodel zijn o.a. Bakertand, Land van Anna en het Van Besouw-terrein)

-

Opstellen verkeerscirculatieplan o De nieuwe woningbouwprojecten meenemen in het verkeerscirculatieplan Onderzoek autoluw centrum Goirle Verbeteren ontsluiting vrachtverkeer naar A58

19 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

4.3 Leefbaarheidsopgave Leefbaarheid in onze kernen wordt bepaald door de balans tussen de inrichting van de fysieke omgeving, sociale omgeving en veiligheid. We streven naar een omgeving waarin onze inwoners zich prettig en veilig voelen. Ook willen we een omgeving waarin onze voorzieningen en woongebieden bereikbaar zijn. Dit kan alleen maar door veilige en duurzame keuzes te maken. Bij de leefbaarheidsopgave lopen we tegen een aantal dilemma’s aan. - De (fysiek) beschikbare ruimte versus de gewenste inrichting; - Verstening door infrastructuur versus klimaatadaptatie en de groene omgeving; - Botsende belangen tussen bijvoorbeeld ondernemers en bewoners. In de verschillende thema’s kiezen we steeds een richting waarbij we rekening houden met de dilemma’s. Inrichting van wegen Duurzaam Veilig inrichten is de standaard. Om dit te borgen is het belangrijk om kaders mee te geven voor de inrichting van nieuwe wegen en het onderhoud van bestaande wegen. Naast maatvoering leggen we in de nieuwe kaders ook een link met de gewenste vergroening in de openbare ruimte en de benodigde klimaatadaptatie door bijvoorbeeld na te denken over de mogelijkheid voor alternatieve meer open bestrating bij parkeervakken. Hierdoor kunnen we invulling geven aan het dilemma van beschikbare en de groene ruimte. Parkeren Naast de weginrichting is ook parkeren een belangrijk thema.

Het autobezit stijgt nog altijd. In het trendrapport Nederlandse markt personenauto’s editie 2021 is te lezen dat het personenauto wagenpark de afgelopen 8 jaar met bijna 10% is gegroeid. Dit legt druk op de beschikbare parkeercapaciteit en de ontwikkeling in nieuwe woongebieden. Het is

daarom belangrijk om voor het thema parkeren toekomstbestendig en toekomstgericht te werken. Een nieuwe nota parkeernormen biedt de mogelijkheid om voor de verschillende deelgebieden in de gemeente Goirle maatwerk te leveren. De CROW-parkeernormen publicatie 381: ‘Toekomstbestendig parkeren en verkeersgeneratie’ is het startpunt tezamen met de kaders die de raad ten aanzien van parkeren in de Omgevingsvisie heeft vastgelegd. -

Geen toename van het aantal m2 ruimte voor de auto (infrastructuur en parkeren) per inwoner ten opzichte van de huidige hoeveelheid.

Bezoekgemak met de auto en de fiets is een belangrijke voorwaarde voor het centrum, dit willen we blijven faciliteren. We faciliteren dit met name aan de randen van het centrum, zo wordt het centrum zelf grotendeels auto- en fietsluw. Parkeerregulering Om het centrum van Goirle leefbaar (en bereikbaar) te houden is in het verleden een blauwe zone ingesteld. Het is goed om de blauwe zone te evalueren en de mogelijkheden te bekijken of dit nog steeds de juiste vorm van parkeerregulering in het centrum is. Duurzame mobiliteit Onze mobiliteit moet duurzamer. Niet alleen groener maar ook toekomstbestendig. Door een plan van aanpak te maken voor duurzame mobiliteit kunnen we bij nieuwe ontwikkelingen in de planfase al rekening houden met het realiseren van bijvoorbeeld laadpalen, aangepaste parkeernormen of deelmobiliteit. Ook in de bestaande omgeving moeten we op zoek naar mogelijkheden om duurzame mobiliteit een plek te geven. Hierbij vragen de deelgebieden in de gemeente een eigen aanpak.

20 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Als gemeente zijn we dus niet alleen verantwoordelijk deze vraagstukken. We gaan samen met partners in de samenleving op zoek naar commitment voor de uitvoering van gezamenlijk gestelde doelen en maatregelen.

Aanpak: -

Standaarden opnemen voor weginrichting (wegbeheer) Opstellen nieuwe nota parkeernormen Opstellen toekomstbestendige Laadvisie Evaluatie blauwe zone i.r.t. betaald parkeren Plan van aanpak deelmobiliteit

4.4 Verkeersveiligheidsopgave De afgelopen jaren zien we een steeds grotere opgave om de verkeersveiligheid in onze gemeente op peil te houden. Dit heeft te maken met de toename van het aantal weggebruikers (jongeren die eerder de weg op gaan en ouderen die langer op de weg blijven), het gebruik van mobiele apparaten tijdens het rijden (afleiding) en het gebruik van de e-bike onder met name de ouderen. Uit verkeerstellingen blijkt dat op de ontsluitende wegen in de gemeente het verkeer toeneemt. Met de woningbouwontwikkelingen in het vooruitzicht, zal dit extra druk geven op het bestaande wegennet. Daarnaast verandert ook het gedrag van de weggebruiker. Steeds meer factoren zorgen voor een afleiding in het verkeer. Als gemeente ligt de aandacht vooral bij het zorgen voor een veilige berijdbaarheid van de weg, ook gedrag speelt hierbij een belangrijkere rol.

Figuur 2 Uitsnede ViaStat Ongevallen. 2022.

21 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

Subjectieve onveiligheid monitoren we door zogenaamde verkeerssmileys en verkeerstellers op te hangen, op de plaatsen waar we de melding krijgen. Deze twee elementen samen zullen wij monitoren, evalueren en delen met de diverse vakdisciplines. We zetten in op het veiliger maken van de wegen wanneer een weg toe is aan een onderhoudsbeurt. Dit betekent dat mobiliteit onderdeel is en aansluit bij onderhoudsprojecten (riolering, wegbeheer, groen, enz…). Op deze manier maken we werk met werk. Hier ligt de nauwe samenwerking met het team beheer openbare ruimte. Vanuit mobiliteit ligt de prioriteit bij de wegen waar de combinatie van hoge snelheden en meerdere ongevallen voorkomt. Bij nieuwe wegen volgen we de modernste ontwerprichtlijnen om de wegen zo veilig mogelijk in te richten. Wat we nu doen en in de toekomst ook blijven uitvoeren zijn de mensgerichte maatregelen. We vinden het belangrijk dat iedereen van 0 tot 100 zich veilig in het verkeer kan bewegen. Dat doen we door samen met basisscholenscholen het educatiepakket ‘Brabants VerkeersveiligheidsLabel’ en voor de middelbare scholen ‘Totally Traffic’ beschikbaar te stellen. Ook verkeersveiligheidscampagnes blijven we uitvoeren om onze inwoners op verschillende manieren te attenderen op verkeersveiligheid. Figuur 3 Top 10 'slechtste' wegen qua snelheid en/of ongelukken. 2022

Wij focussen ons op het monitoren van de verkeersveiligheid. Hierbij kan worden gedacht aan objectieve verkeersveiligheid (gereden snelheden, aantallen ongevallen) en subjectieve verkeersveiligheid (hoe veilig wordt de weg ervaren door de weggebruikers).

Aanpak: -

Monitoren, evalueren en delen verkeers-(on)veiligheid Samenwerking met team beheer publieke ruimte Blijven uitvoeren van educatieve projecten en campagnes

22 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

5. Middelen

23 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

5.1 Personele middelen De uitvoering van de verschillende projecten die zijn genoemd in het Programma Mobiliteit komt ten laste van de huidige personele middelen. Dat wil zeggen dat de werkzaamheden worden opgenomen in de jaarplanning(en) van de betreffende werknemers.

5.2 Financiële middelen De kosten voor de verschillende projecten worden grotendeels gefinancierd uit het reguliere budget. Mocht uit de onderzoeken blijken dat er meer budget benodigd is voor de uitvoering van de projecten (die niet betaald kunnen worden uit het reguliere budget), komen we bij de raad terug.

24 Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

5.3 Tijd 2022

2023

Bereikbaarheid Voetganger Onderzoek uitbreiden voetgangersgebied centrum

X

Fietser Onderzoek voorrang op rotondes

X

Realiseren fietsverbinding Riel - Gilze Realiseren fietsverbinding Lage Wal

X

Onderzoek snelfietsroute Openbaar Vervoer Verbeteren openbaar vervoer Auto Opstellen Verkeerscirculatieplan Onderzoek autoluw centrum Goirle Verbeteren ontsluiting naar A58

X

2024

X

X

X

X

X X

Leefbaarheid Standaarden opnemen weginrichting Opstellen nieuwe nota parkeernormen Opstellen Laadvisie Evaluatie Blauwe Zone i.r.t. betaald parkeren Plan van aanpak Deelmobiliteit

X

Verkeersveiligheid Prioritereren langzame verkeersdeelnemers Monitoren verkeers(on)veiligheid Uitvoeren educatieve projecten en campagnes Programma Mobiliteit – gemeente Goirle

X X

X X

X X

X

X

X

X X

X

25