07 Toezegging Recht op bijstand arbeidmigranten.pdf

Tijdens de raadsvergadering van 15 februari 2022 is door de VVD-fractie een vraag gesteld op het recht op bijstand van arbeidsmigranten. Hieronder staat het antwoord op de gestelde vraag. Het antwoord is afgestemd met de wethouders Franssen en Van de Wiel.

Recht op bijstand arbeidsmigranten Vanuit de raad is de vraag gesteld of arbeidsmigranten recht hebben op bijstand. De belangrijkste groep arbeidsmigranten zijn de Oost-Europese arbeiders. Het gaat hier om EU-onderdanen1. Voor EU-onderdanen geldt dat zij zich vrij mogen vestigen in Nederland. Zij mogen ook vrij arbeid verrichten. Een EU-onderdaan heeft bij een verblijf langer dan drie maanden, maar korter dan vijf jaar, recht op bijstand zolang hij rechtmatig verblijf heeft in Nederland. EU-onderdanen kunnen een aanvraag voor een bijstandsuitkering indienen. Zij moeten dan voldoen aan de eisen van de Participatiewet op het gebied van inkomen en vermogen. Ook moeten zij ingeschreven staan in de BRP van de gemeente. De eerste drie maanden van het verblijf in Nederland geldt als de ‘vrije periode’. Dient een EU-onderdaan in deze periode een aanvraag in voor bijstand, dan mag de gemeente deze zonder meer afwijzen. Dient een EU-onderdaan na de ‘vrije periode’ een aanvraag in voor een bijstandsuitkering, dan moet de gemeente de aanvraag in behandeling nemen. Kent de gemeente de aanvraag toe, dan kan de gemeente de IND verzoeken het recht op verblijf te beoordelen. De IND kan dan besluiten het recht op verblijf in Nederland in te trekken. Dit kan zij doen als er nog geen sprake is van ‘duurzaam verblijf’2.

Bij de beoordeling van het recht op verblijf kijkt de IND naar alle factoren die voor het recht op verblijf van belang kunnen zijn. Zodra de IND het recht op verblijf intrekt, eindigt het recht op bijstand. Arbeidsmigranten die in Nederland verblijven op basis van een verblijfsvergunning regulier zijn gelijkgesteld met een Nederlander. Het gaat hier om (arbeids)migranten van buiten de EU. Zij kunnen een beroep doen op bijstand. Ook in dit geval geldt dat de gemeente de IND kan verzoeken het recht op verblijf te beoordelen. Ook in deze gevallen kan de IND besluiten het recht op verblijf in Nederland in te trekken. Dit kan de IND doen als de betrokkene niet (meer) voldoet aan de voorwaarden die zijn verbonden aan de verblijfsvergunning. Bijvoorbeeld: betrokkene verblijft niet meer bij zijn/haar partner. Of iemand heeft niet meer voldoende inkomsten om zichzelf te onderhouden. Zodra de IND het recht op verblijf intrekt, eindigt het recht op bijstand3. De gemeente Goirle heeft de IND een aantal malen verzocht om het verblijfsrecht opnieuw vast te stellen. Zodra iemand die niet de Nederlandse nationaliteit heeft zich inschrijft in de Basisregistratie Personen (BRP) koppelt de BRP daar een code aan. Aan deze code kan de gemeente zien of zij de IND moeten melden dat deze persoon een beroep doet op bijstand.

Alle gemeenten in Nederland zijn verplicht deze melding te doen (Vreemdelingenwet 2000). Als een gemeente de melding doet, beoordeelt de IND het recht op verblijf.

1

Hetzelfde geldt voor onderdanen uit Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland Van ‘duurzaam verblijf’ is sprake als de belanghebbende vijf jaar of langer achter elkaar rechtmatig in Nederland woont en dat hij voldoende geld had om zichzelf financieel te onderhouden. Meer informatie staat op deze website. 3 Dit geldt niet voor asielmigranten. Zij behouden hun recht op verblijf in Nederland, ook al maken zij gebruik van de sociale voorzieningen. 2