CConstaterende datGoirle
Koppel je AI →
Document · PDF

06d Bijlage Dienstenpakket-GGD-Hart-voor-Brabant-concept.pdf

Besluitvormend 28 maart 2023, gemeente GoirleBij agendapunt: 7: Raadsvoorstel kadernota GGD, herziening basispakket12.665 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

DIENSTENPAKKET

GGD Hart voor Brabant

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

1

Inhoud Inleiding ......................................................................................................................................... 3 Het basispakket van de GGD ........................................................................................................... 5 Verplichte diensten - uit de Wet publieke gezondheid .................................................................... 5 Verplichte diensten - uit de gemeenschappelijke regeling GGD ...................................................... 6 Diensten vanuit keuze algemeen bestuur GGD ............................................................................... 9 Nu niet zwanger .................................................................................................................... 9 Voorzorg ............................................................................................................................. 10 Stevig ouderschap ............................................................................................................... 11 Begeleiden naar voorschoolse educatie ................................................................................... 12 Advisering Omgevingsplan ....................................................................................................

13 Deelname Omgevingstafels ................................................................................................... 14 Plustaken voor gemeenten ........................................................................................................... 15 Mamakits spreekuur ............................................................................................................. 15 Videohometraining ............................................................................................................... 16 Workshops opvoeding........................................................................................................... 17 Interne begeleiding op de kinderopvang ................................................................................. 18 Centrale zorgverlener ........................................................................................................... 19 Kinderrechten NU ................................................................................................................. 20 Advies leerplichtontheffing .................................................................................................... 21 Advisering onbegrepen gedrag ..............................................................................................

22 Bemoeizorg ......................................................................................................................... 23 Sociaal-medisch vangnet ...................................................................................................... 24 Gezondheidseffecten ruimtelijk beleid ..................................................................................... 25 Aanpak gezonde wijk ............................................................................................................ 26 Wijkfoto .............................................................................................................................. 27 Gebiedsschets ..................................................................................................................... 28 Inspecties evenementen ....................................................................................................... 29 Kwaliteitstoezicht Wmo ......................................................................................................... 30 Advies- en meldpunt calamiteiten (Wmo) ................................................................................ 31 Aanvullend onderzoek ..........................................................................................................

32 Coördinatie van programma’s of projecten .............................................................................. 33 Plustaken voor andere opdrachtgevers ......................................................................................... 34

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

2

Inleiding Over de GGD Hart voor Brabant Mensen gezonde kansen bieden om alles uit hún leven te halen. Dat is onze missie. Want als mensen zich gezond voelen, helpt dit hen om actief te zijn, mee te doen in de samenleving en alles uit het leven te halen. Dat maakt gelukkiger en zelfredzamer. Het betekent Gezond denken en Gezond Doen. Dus letterlijk: Gezond doet leven! We streven ernaar dat iedereen zo gezond mogelijk kan opgroeien en leven. Positieve gezondheid is de basis voor ons handelen, want gezondheid is meer dan niet ziek zijn. We richten ons op de publieke gezondheid: de taken die de overheid op zich neemt om de gezondheid van iedereen te bewaken, beschermen en bevorderen, zonder dat mensen daar altijd om vragen. Dat doen we in opdracht van onze 19 gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noord met ruim 800 gemotiveerde professionals voor meer dan 1 miljoen inwoners. Daarbij hebben we aandacht voor mensen die meer hulp nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze kwetsbaar zijn of zorg mijden. Preventie is onze kernactiviteit, gericht op gezonde leefstijl. We streven naar een gezonde omgeving, die bijdraagt aan preventie. En onderbouwen onze activiteiten met data: inzicht dat we delen met de samenleving. Actualisering basispakket In 2021 herstartte het project Actualisering basispakket, nadat het eerst had stilgelegen door corona.

Met dit project willen we het basispakket van de GGD afstemmen op de ontwikkelingen in de samenleving; een voorbeeld: de (mentale) ontwikkelingen van jongeren. We willen met dit project ook verduidelijken wat de wettelijke taken zijn van de GGD en waar gemeenten keuzes hebben. Daarom beschrijven we in dit dienstenpakket alle diensten van de GGD; en dan vooral de inhoud en het resultaat. Het bestuur van de GGD gebruikt deze beschrijvingen om het basispakket te actualiseren. In november 2022 nam het algemeen bestuur een eerste besluit: dit basispakket opnemen in de kadernota 2024. Na definitieve verwerking van het pakket in kadernota en begroting gaat het basispakket dan in in 2024. Heeft u vragen of opmerkingen over dit project of over het dienstenpakket? Mail dan naar projectmanagement@ggdhvb.nl ter attentie van Karine van Drunen, projectleider.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

3

De diensten in het basispakket zijn onder te verdelen in drie categorieën:

Plustaken Daarnaast zijn er de plustaken: •

voor gemeenten: diensten buiten het basispakket, die een gemeente kan afnemen tegen (extra) betaling1. Vaak gebeurt dat dan op basis van een offerte.

•

voor andere opdrachtgevers dan de gemeenten

Hierna volgt een toelichting op deze diensten, in bovenstaande onderverdeling.

1

Als een gemeenten voor een dienst uit het basispakket – tegen betaling – meer inzet wil, is dit strikt genomen ook een plustaak, maar die krijgt in dit dienstenpakket dan niet die (aparte) titel. Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

4

Het basispakket van de GGD Verplichte diensten - uit de Wet publieke gezondheid Van deze diensten bepaalt de wet dat de GGD ze uitvoert. Ze staan hieronder kort beschreven. Psychosociale hulp bij rampen Gemeenten gebruiken de GGD als expert voor advies bij onrust in de samenleving over gezondheid of veiligheid; de GGD coördineert dan het hulpaanbod. De GGD is voorbereid op crisis, met opgeleide en getrainde medewerkers en werkt in een netwerk van gespecialiseerde organisaties. Infectieziektebestrijding De maatregelen tegen of de voorbereiding op epidemieën of het voorkomen daarvan. Er zijn ziekten met een meldingsplicht, verdeeld over de groepen A, B1, B2 en C. Voor elke groep zijn er maatregelen die de GGD kan nemen. Zoals bron- en contactonderzoek en het geven van advies over of aan de patiënt of anderen. Maar ook een verbod op beroepsuitoefening, gedwongen (thuis)isolatie, onderzoek of quarantaine. Medische milieukundige zorg Het voorkomen van ziekten en gezondheidsklachten door het signaleren van ongewenste, risicovolle (gezondheids)situaties door het milieu. De GGD schat de blootstelling aan milieudeterminanten in en de gevolgen daarvan op de gezondheid. En adviseert op basis van onderzoek en conclusies.

Technische hygiënezorg Risicoanalyses en audit- of inspectiebezoeken of het adviseren aan instellingen of voorzieningen met veel (kwetsbare) personen of met een hoger risico op overdracht van infectieziekten. Analyse van en inzicht in de gezondheid Uitzetten, analyseren en duiden van de landelijke gezondheidsmonitors voor verschillende groepen. Hiermee krijgt (bijvoorbeeld) de gemeente inzicht in de gezondheid, wat input kan zijn voor beleid. Daarnaast is er beperkte ruimte voor gemeenten om kleine aanvullende onderzoeksvragen te stellen. Adviezen over besluiten met gevolgen voor de gezondheid Het adviseren van de gemeente over het brede spectrum van gezondheid. Hieronder vallen ook de adviezen van de GGD over de Omgevingsvisies op basis van de Omgevingswet, met gezondheid als verplicht onderdeel. De basis voor de adviezen over omgevingsvisie ligt in de Kernwaarden gezonde leefomgeving. Preventieprogramma’s Gezondheidsbevordering met een focus op de thema’s vanuit het preventieakkoord. Naast GGD-brede activiteiten, zoals webinars en het uitdragen van landelijke campagnes, voert de GGD in overleg met de gemeente preventieprogramma’s rond thema’s en voor doelgroepen (onder andere voorlichting in eigen taal en cultuur).

Daarnaast is er de Gezonde School aanpak waarbij we scholen stimuleren en ondersteunen bij het effectief werken aan een gezonde leefstijl, met zelf gekozen thema's. Ouderengezondheidszorg Binnen de hierboven genoemde diensten heeft de GGD aandacht voor ouderen (als risicogroep). Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

5

Verplichte diensten - uit de gemeenschappelijke regeling GGD Er zijn wetten die taken opdragen aan de gemeente, waarbij zij zelf de uitvoerder kiest. Van de diensten in deze categorie legden de gemeenten in de gemeenschappelijke regeling vast dat de GGD Hart voor Brabant ze uitvoert. Ze staan hieronder kort toegelicht. Jeugdgezondheidszorg De jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een voorziening voor alle jeugdigen tot 18 jaar. In de Wet publieke gezondheid (hierna: wet) en het Besluit publieke gezondheid (hierna: besluit) staan de taken, uitgewerkt in het Landelijk professioneel kader (hierna: LPK). De meeste JGZ-taken zijn voor alle jeugdigen hetzelfde en zitten in het basispakket. Maar er is ook een deel dat de gemeente kan bepalen of aanvullen; de behoefte kan immers lokaal verschillen. De aansluiting op bijvoorbeeld het sociaal domein, het onderwijs en de gezondheidszorg vragen om een gerichte aanpak. De GGD kan de gemeente adviseren over aanvullingen op het basispakket die passen bij lokale situatie. Het basispakket Monitoren, signaleren, screenen en adviseren vormen de kern van het basispakket. Het doel hiervan is het normaliseren en het bevorderen van de eigen kracht van gezinnen en jongeren. Als er risico’s zijn voor de gezonde en veilige ontwikkeling van het kind, kijkt de JGZ samen met de ouders hoe die te voorkomen zijn en/of biedt zij lichte ondersteuning.

JGZ-medewerkers signaleren en verbinden op die manier gezondheid met de sociale context van jeugdigen en ouders. De JGZ leidt zo nodig toe naar zorg en draagt zo bij aan het voorkomen zwaardere zorg. Ze werkt samen met partners in het sociale domein, de school en de zorg. Hieronder staan de onderdelen van het basispakket voor de JGZ. Rijksvaccinatieprogramma Het Rijksvaccinatieprogramma en de gehoorscreening staan apart in de wet en de GGD voert ze uit, meestal tegelijk met andere contactmomenten. Voor de kinkhoestvaccinatie is er nog een extra contactmoment voor de aanstaande moeder en eventuele partner; dan geeft de GGD ook voorlichting over het vaccinatieprogramma en kan de zwangere kennis maken met de JGZ. Basiscontactschema Het LPK geeft aan wanneer de JGZ onderdelen uit het basispakket moet aanbieden. Deze contactmomenten sluiten aan op de ontwikkelingsfasen van de jeugdige. Uitgangspunt is dat de GGD iedere jeugdige het hele contactschema aanbiedt, maar als het goed gaat met een kind en het gezin kan de GGD hiervan afwijken. Daarover overlegt de jeugdarts of jeugdverpleegkundige met de jeugdige en/of zijn ouders/verzorgers. Contacten op indicatie Naast het basiscontactschema biedt de JGZ ook contacten op indicatie aan, voor kwetsbare jeugdigen. Dit start al tijdens de zwangerschap met een prenataal huisbezoek (ongeveer 16% van alle zwangeren).

Bij het Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

6

opgroeien van de jeugdige kunnen er risico’s zijn die om extra adviezen vragen. Dit gaat via de contacten of eventueel huisbezoeken. Ook voor nieuwkomers en jeugdigen op het speciaal onderwijs biedt de JGZ extra contacten aan. Ouders kunnen ook altijd terecht met hun zorgen en vragen via het inloopspreekuur op het consultatiebureau of via telefonische adviezen van of chats met de jeugdverpleegkundige. Samenwerking met partners De GGD werkt samen om het zorgaanbod goed af te stemmen en hiaten en overlap te voorkomen. Daarnaast ondersteunen we partners bij het beter en sneller signaleren van medische en psychosociale problemen en bij het inzetten van juiste en snelle zorg en steun. Zij kunnen passende ondersteuning en interventies door JGZ of partners inzetten en de jeugdarts kan rechtstreeks verwijzen naar zorg en jeugdhulp. Afhankelijk van de lokale setting werkt de JGZ intensief samen met of in een sociaal team/wijkteam of een Centrum voor Jeugd en Gezin. Van de formatie voor het basispakket (JGZ) is 10% voor samenwerking. Per gemeente maken we afspraken over bijvoorbeeld hoe de JGZ het beste kan aansluiten bij sociale teams, scholen en andere partners. Voorlichting, advies en instructie en begeleiding De wet en vooral het besluit noemen ook gezondheidsbevorderingstaken.

Met thema’s als ouderschap, hechting en weerbaarheid werkt de GGD aan problemen als kindermishandeling, armoede en schoolverzuim. Door haar contactmomenten met vrijwel alle jeugdigen heeft de GGD heel veel informatie over gezondheid en welzijn. De JGZ kan daarom adviseren over een collectieve aanpak. Inzet jeugdgezondheidszorg in het netwerk Dit is de inzet als verbinding tussen domeinen zoals gezondheidszorg, onderwijs en/of jeugdhulp. Het doel: Beter en sneller signaleren van medische en psychosociale problemen, en snel inzetten van juiste hulp en ondersteuning. Meer samenhang tussen de basisvoorzieningen (scholen, wijkvoorzieningen), eerstelijnszorg, preventie en specialistische hulp. De JGZ zet zijn kennis is over kind en gezin bij de verheldering van een hulp- of zorgvraag en adviseert snel over het inzetten van passende hulp. Zo nodig verwijst de jeugdarts. De jeugdverpleegkundige bezoekt 3 x per jaar de peuterspeelzaal of het kinderdagverblijf en 6 tot 7 x per jaar de school. Ziekteverzuimbegeleiding Ziekteverzuim op school is een belangrijk risico en signaal dat het niet goed gaat met een kind of jongere. Op het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs verzorgt de JGZ begeleiding om schoolverzuim te verminderen, gericht op het bevorderen van participatie, gezond gedrag en gezondheid van jongeren.

De JGZ maakt een probleemanalyse om de eventuele onderliggende oorzaken van het verzuim in beeld te krijgen, zodat een passende interventie kan starten. De JGZ adviseert de school, de leerling en de ouders over de aanpassingen die nodig zijn en geeft daarmee handelingsgerichte adviezen, zodat ook een leerling met ziekte/klachten zo goed mogelijk onderwijs kan volgen. De mate van JGZ-inzet hangt af van de beschikbare capaciteit, met een maximum van 28 casussen

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

7

per 1.000 leerlingen, uitgaande van gemiddeld 3 uur inzet per casus. Scholen en gemeenten kunnen aanvullende begeleiding inkopen. Lijkschouwen Op basis van de Wet op de lijkbezorging wijst het College van B&W een gemeentelijk lijkschouwer aan. Deze forensisch arts doet onderzoek bij een niet natuurlijk overlijden of twijfel daarover en bij euthanasie. Bij het onderzoek hoort het invullen van (meestal verplichte) formulieren. Daarnaast overlegt de lijkschouwer met de behandelend arts en voert hij aanvullend onderzoek uit in opdracht van politie of justitie. De forensische artsen zijn geregistreerd en volgen de landelijke richtingen bij het uitvoeren van hun taken. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op de kwaliteit van de lijkschouw. Openbare geestelijke gezondheidszorg Dit is een onderdeel van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, waaraan gemeenten aandacht moeten besteden. De GGD heeft hiervoor verschillende diensten, deels plustaken. Het deel van de OGGZ dat al sinds jaren in de GGD-begroting zit, is de hulp bij woningvervuilingen en sociaal medische zorg. Toezicht kinderopvang De Wet kinderopvang (hierna: wet) wijst de GGD aan als toezichthouder op de kinderopvang. De GGD voert dit toezicht uit bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouder-opvang. Het toezicht vindt plaats aan de hand van de kwaliteitseisen in de wet.

De GGD brengt de kosten apart in rekening bij de gemeente, op basis van een tarief. Het doel van het toezicht is: een veilige, hygiënische en gezonde omgeving voor verantwoorde kinderopvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind. De toezichtstaken bestaan uit: -

een onderzoek voordat de voorziening in het Landelijk Register Kinderopvang komt;

-

een onderzoek binnen drie maanden na de start;

-

jaarlijks onderzoek;

-

nader onderzoek;

-

incidenteel onderzoek.

Kinderopvangorganisaties krijgen minstens eens per jaar een risicogestuurd onderzoek (uitgebreider waar nodig, minder uitgebreid waar mogelijk). Gastouders krijgen een bezoek bij een aanvraag voor een nieuwe registratie en verder jaarlijks steekproefsgewijs. De gemeente bepaalt de omvang van deze steekproef (wettelijk minimum: 5%).

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

8

Diensten vanuit keuze algemeen bestuur GGD Nu niet zwanger NU NIET ZWANGER Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?)

Uitvoering door

Financiering? Wettelijk kader

Coördineren van het invoeren en borgen van Nu Niet Zwanger in het reguliere werk van instellingen in het sociaal en medisch domein. Zij voeren het gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie en de klant maakt daarna zijn/haar keuze. Mensen die in kwetsbare omstandigheden leven, komen tot een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger raken. organiseren en onderhouden van regionale afspraken en bijeenkomsten met en voor lokale partners (sociaal en medisch); maken van afspraken met het medisch netwerk over anticonceptie; ondersteunen van partners bij het invoeren en borgen van het programma; werven, scholen en begeleiden van aandachtsfunctionarissen; onderhouden van contacten met klanten, coördineren van complexe casussen, en het registreren en opvolgen daarvan. NB: de inzet voor deze dienst vervangt niet de later mogelijk nodige inzet voor bijvoorbeeld (vormen van) opvoedondersteuning. Mensen kiezen bewust het moment van hun kinderwens. Mensen in kwetsbare omstandigheden, met (vaak) een combinatie van: een stapeling van problemen, zoals ernstige psychiatrische problemen, verstandelijke beperking, verslaving, schulden, dakloosheid, loverboyproblemen, ongedocumenteerd zijn. te weinig zelfredzaamheid en zelfherstellend vermogen; zorg en/of een omgeving die onvoldoende hulp/steun kan bieden. 1.

professional: gaat in gesprek over kinderwens en anticonceptie. 2. aandachtsfunctionaris: voor vragen van professionals Deelnemende instellingen betalen, net als de GGD, de inzet van de professionals 1. en 2 uit eigen middelen. 3. inhoudelijk coördinator: heeft cliëntcontacten, traint nieuwe aandachtsfunctionarissen en houdt het netwerk up to date. 4. programmacoördinator: regelt de randvoorwaarden en regionale afspraken, haakt nieuwe instellingen aan en borgt de (door)ontwikkeling. De functies 3 en 4 zitten bij de GGD: de GGD overziet het hele netwerk. Gemeentelijke bijdrage. Geen wettelijke taak. Nu Niet Zwanger is een actielijn binnen het landelijke programma Kansrijke start, met (gedeeltelijk) geld van het rijk.

Onderbouwing Het invoeren en borgen van dit programma vraagt een langdurige aanpak. Het programma kreeg een uitgebreide evaluatie (in Midden-Brabant, factsheet) en een landelijke uitrol. Het ministerie van VWS financiert deze uitrol, ondergebracht bij GGD GHOR Nederland. De conclusie uit de analyse: Nu Niet Zwanger heeft meer maatschappelijke baten dan het kost.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

9

Voorzorg VOORZORG Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?)

Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

Het preventief en intensief ondersteunen van zeer kwetsbare (aanstaande) moeders. Verbeteren van de gezondheid en ontwikkeling van het kind. Verbeteren van het zwangerschaps- en geboorteproces. Voorkomen van kindermishandeling en huiselijk geweld. Verbeteren van de persoonlijke ontwikkeling van de moeder en haar mogelijkheden voor opleiding en werk. In een intensieve begeleiding met 40-60 huisbezoeken, die starten voor de geboorte en duren tot het kind 2 jaar is, waarbij gewerkt wordt aan: 1. Hechting en ouderschap; 2. Gezondheid van kind, moeder en vader; 3. Ontwikkeling van het kind; 4. Levensloopontwikkeling van moeder en eventueel vader; 5. Veiligheid; 6. Financiën; 7. Communicatie; 8. Informele steun en netwerk; 9. Gebruik van (andere) gemeenschapsvoorzieningen. Geen of minder zware opvoedingsproblemen en daarmee op termijn minder kosten voor jeugdhulp. Zeer kwetsbare (aanstaande) moeders. Het aantal trajecten is nu (2021-2022): 65-70. Jeugdverpleegkundige, opgeleid voor Voorzorg. De GGD voert Voorzorg uit als enige instelling. Gemeentelijke bijdrage. De (te verwachten) inzet is te berekenen op deze pagina. Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2 onder h: “het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders”.

In het VWS-programma Kansrijke Start staat dat alle kinderen een kansrijke start moeten kunnen hebben; het draagt bij aan het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

Onderbouwing Voorzorg is ontwikkeld in de Verenigde Staten en bleek daar effectief. Het concept is vervolgens aangepast voor Nederland. Voorzorg staat in de databank effectieve interventies. In september 2021 beoordeelde de Erkenningscommissie Interventies Voorzorg als zeer positief en her-erkende het als ‘Effectief: goede aanwijzingen voor effectiviteit’. Zie ook deze factsheet.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

10

Stevig ouderschap STEVIG OUDERSCHAP Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat

Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

Een programma voor ouders met een hoger risico op stress bij het opvoeden, door persoonlijke omstandigheden, het gezin of de omgeving. Voorkomen van opvoedproblemen en kindermishandeling. Een interventie op maat, duur: ongeveer 1½ jaar. 6 Huisbezoeken, totdat het kind ongeveer 18 maanden is, met als doelen: meer en betere kennis, vaardigheden en houding van ouders bij het verzorgen van en omgaan met hun kind, met veel aandacht voor hechting; grotere kennis en inzicht in de ontwikkeling van het kind; meer zelfvertrouwen en betere opvoedvaardigheden van de ouders, met oog voor hun eigen ervaringen; beter omgaan met stress; meer sociale steun en minder van isolement. Het kunnen toepassen van al deze informatie in de praktijk. De dienst Stevig Ouderschap is ook mogelijk vóór de geboorte. Dan zijn er 4 huisbezoeken, met deze aandachtspunten: de beleving van de moeder; het sociale netwerk; praktische voorzieningen; zwangerschap en gezonde leefstijl; voorbereiden op ouderschap. Meer kennis van ouders over de ontwikkeling en opvoeding van hun kind, van ouderschap en van zichzelf als ouder. Het aantal ouders dat deelnam aan het programma. Positieve beoordeling van ouders over het programma. Kwetsbare (aanstaande) ouders en gezinnen, ongeacht waar ze wonen. Voorbeelden van indicaties: onzekerheid, vervelende jeugdervaringen, weinig sociaal netwerk.

Jeugdverpleegkundige, speciaal opgeleid. De GGD voert Stevig Ouderschap uit als enige instelling. Gemeentelijke bijdrage. De (te verwachten) inzet is vooraf te berekenen. Wet publieke gezondheid, artikel 5, lid 1 onder d: “het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding”. In het VWS-programma Kansrijke Start staat dat alle kinderen een kansrijke start moeten kunnen hebben; het draagt bij aan het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

Onderbouwing Stevig Ouderschap is wetenschappelijk onderzocht en bewezen effectief. Uit onderzoek blijkt dat kinderen waarvan de ouders meededen zich lichamelijk en sociaal-emotioneel beter ontwikkelen. Ouders geven aan dat zij door Stevig Ouderschap de ontwikkeling van hun kind beter begrijpen en hun gezin daardoor meer in balans is. Ook hebben ze meer vertrouwen in zichzelf als ouder. Vijf jaar nadat de huisbezoeken zijn afgesloten, zeggen ze dit nog steeds. (www.stevigouderschap.nl).

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

11

Begeleiden naar voorschoolse educatie BEGELEIDEN NAAR VOORSCHOOLSE EDUCATIE Omschrijving

Begeleiden van kinderen na verwijzing naar voorschoolse educatie, zodat het percentage deelnemers groter wordt.

Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Het voorkomen van onderwijs- en/of ontwikkelingsachterstanden.

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door

-

begeleiden van kinderen zodat zij ook echt gebruik maken van de voorziening, bijvoorbeeld door extra huisbezoek. De reguliere JGZ-taak is al: signaleren van een (mogelijke) ontwikkelachterstand, vaststellen of een kind voldoet aan de criteria en verwijzen naar een voorschoolse voorziening. Meer kinderen uit de doelgroep op de voorschoolse voorzieningen. Kinderen van 2/2½ tot 4 jaar die voldoen aan de criteria. Jeugdarts en jeugdverpleegkundige. Per regio/gemeente maakte de GGD hierover afspraken.

Financiering

Gemeentelijke bijdrage.

Wettelijk kader

Wet publieke gezondheid, artikel 5, lid 2 onder a: “het systematisch volgen en beoordelen van ontwikkeling van jeugdigen, het tijdig signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen.”

Onderbouwing Voorschoolse educatie is onderdeel van het onderwijsachterstanden-beleid. In de eerste helft van 2021 waren er ruim 800 doelgroepkinderen bekend bij de GGD.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

12

Advisering Omgevingsplan ADVISERING OMGEVINGSPLAN Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering

Wettelijk kader

Het adviseren over de vertaling van gezondheidsambities uit de Omgevingsvisie naar planregels in het Omgevingsplan. De gemeente kan vergunningen toetsen op de bijdrage aan de gezondheid van inwoners op basis van de uitgangspunten in haar omgevingsvisie. geven van een (schriftelijk) integraal advies op een concept Omgevingsplan, door diverse disciplines: medisch milieukundigen, adviseurs gezondheidsbeleid en – gezondheidsbevordering). Zij maken hierbij gebruik van de Handreiking planregels voor gezondheid. Geschatte inzet 60 uur per traject. Advies over de planregels die bijdragen aan de gezondheidsambities in de Omgevingsvisie, zodat de gemeente hieraan kan toetsen. Gemeente (afdeling ruimtelijke ordening/fysiek domein) en haar inwoners. Medisch milieukundige of andere medewerker van het Team Gezondheid, milieu en veiligheid, adviseurs gezondheidsbeleid en adviseurs gezondheidsbevordering. Gemeentelijke bijdrage. Inzet: een advies per gemeente per 7 jaar. Aanvullend advies: tegen betaling. Dit kan bijvoorbeeld een maatwerktraject zijn waarbij de GGD participeert in het hele ontwikkeltraject (met overlegmomenten), of een advies op deelplannen of intensievere trajecten.

Wet publieke gezondheid, artikel 16: “Voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst.” Omgevingswet, artikel 1.3: ”Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b) doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.” Omgevingswet, artikel 2.1:”Bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties wordt in ieder geval rekening gehouden met het belang van het beschermen van de gezondheid.“ Omgevingswet, artikel 2.4 “De gemeenteraad stelt voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vast waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen”

Onderbouwing Zo’n 4% van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door milieufactoren; verreweg het grootste deel door luchtvervuiling. Daarna volgen blootstelling aan UV-straling en meeroken. De beleving van milieufactoren, zoals geluidhinder, zit hier niet bij. De milieurisico’s zijn grofweg vergelijkbaar met andere gezondheidsrisico’s zoals overgewicht. Er is nog veel winst te behalen als de leefomgeving zo wordt ingericht dat gezond gedrag makkelijker wordt. Weinig beweging en ander ongezond gedrag veroorzaken namelijk 19% van de ziektelast. https://www.gezondeleefomgeving.nl/nieuws/ziektelast-door-milieu-in-beeld

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

13

Deelname Omgevingstafels DEELNAME OMGEVINGSTAFELS Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering

Wettelijk kader

Het beoordelen van een vergunningsaanvraag op gezondheidskundige aspecten. Voorkomen van vergunningen die schade toebrengen aan de gezondheid. -

deelnemen aan Omgevingstafels waar de gemeente complexe vergunningen bespreekt met initiatiefnemers en partners. medisch milieukundigen, onderzoekers en adviseurs gezondheidsbeleid. bespreken een vergunningsaanvraag vooraf integraal, op basis van alle relevante informatie over die aanvraag. inzet: digitaal: 16 uur per tafel, fysiek: 24 uur per tafel. De gemeente vraagt de GGD om deel te nemen bij casussen waar gezondheidsaspecten spelen, op basis van een checklist. Gezondheidsaspecten zijn afwegingspunt bij het verlenen van vergunningen. Gemeenten (vergunningverleners en casemanagers). Medisch milieukundige of andere medewerker van het GGD-team Gezondheid, milieu en veiligheid. Gemeentelijke bijdrage. Inzet: twee adviesaanvragen per gemeente per jaar. Aanvullende inzet: tegen betaling, met een maximum van twee aanvragen per gemeente per jaar. Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2, onder c: “het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen” en/of artikel 16: “Voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst.” Omgevingswet, artikel 5.32 en 5.42: het bevoegd gezag kan een omgevingsvergunning weigeren als deze zou leiden tot (mogelijk) ernstige nadelige gevolgen voor de gezondheid.

Onderbouwing Voor een slimme en gezonde ruimtelijke inrichting is een goede samenwerking nodig tussen professionals uit de 'domeinen' van het ruimtelijk ontwerp, het milieu en de volksgezondheid. Uit een verkenning over de relatie tussen deze drie domeinen blijkt dat professionals veel meer van elkaars kennis en kunde kunnen profiteren dan ze nu doen. De GGD baseert zijn adviezen op de richtlijnen van het RIVM/de WHO en op de Kernwaarden voor een gezonde leefomgeving, de Handreiking gezonde leefomgeving in het omgevingsplan en de Brabantse Omgevingsscan.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

14

Plustaken voor gemeenten Mamakits spreekuur MAMAKITS SPREEKUUR Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door

Een preventief hulpaanbod voor pas bevallen moeders met lichte psychische klachten. Voorkomen dat de problemen bij moeders verergeren en zwaardere en duurdere psychologische zorg nodig is. 1 tot 3 gesprekken, volgens een vaste methode. De gesprekken zijn gericht op het vergroten van de veerkracht, oplossingsgericht, vanuit een visie die aansluit bij positieve gezondheid. Wanneer nodig doorverwijzen naar huisarts, POH-GGZ of GGZ. Het is directe hulp, voor álle pas bevallen moeders. Enige voorwaarde: ze spreken Nederlands. Er zijn geen wachtlijsten. De moeders voelen zich geholpen en voor wie meer hulp nodig heeft is de drempel naar zwaardere hulp lager. Deze stap is vaak nog te groot. Kortdurende hulp en zeer dichtbij accepteren zij gemakkelijker. Pas bevallen moeders. Jeugdverpleegkundige, met expertise in postpartum depressie.

Financiering

Plustaak.

Wettelijk kader

Wet publieke gezondheid, artikel 5, lid 2 onder d: “het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding”. Deze preventieve aanpak is een uitbreiding op de inzet van de GGD in de vroegsignalering van postpartum depressie bij pas bevallen moeders.

Onderbouwing MamaKits wordt op veel plaatsen in Nederland aangeboden. Een studie naar de dienst in een online vorm vond positieve effecten, maar geen significant verschil met een controlegroep. MamaKits bij de GGD Hart voor Brabant is (meestal) face to face. Uit een kleine, eigen evaluatie bij 16 deelnemers in Tilburg in 2020 bleek dat zij erg tevreden waren. Depressiescores waren lager na de interventie.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

15

Videohometraining VIDEOHOMETRAINING Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?)

Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?)

Begeleiding voor gezinnen met vragen en/of problemen in de opvoeding met videobeelden uit het eigen gezin. Bijdragen aan een gezonde thuisomgeving voor kinderen. Door het contact tussen ouders en kinderen te observeren en te bespreken krijgen ouders meer handvatten in de opvoeding. In het programma Kansrijke Start geeft het ministerie van VWS aan dat alle kinderen een kansrijke start moeten kunnen hebben, waar hun wieg ook heeft gestaan. Korte video-opnames van de alledaagse omgang thuis. Methodische analyse van deze korte opnames. Bespreken van de video’s met de ouders en adviesgesprek. Daardoor worden de initiatieven van kinderen goed zichtbaar en kunnen ouders zien wat het kind nodig heeft om zich goed te kunnen ontwikkelen. Maximaal 12 uur per gezin. Ouders gaan de behoeftes van het kind beter begrijpen. Ouders zien wat het kind nodig heeft om zich goed te kunnen ontwikkelen. Een lager risico van latere opvoedingsproblemen. Ouders van kinderen met onder andere vragen over: veel huilen van de baby; moeilijk eten of slecht slapen (kinderen tot 4 jaar); vragen over zindelijkheid (bedplassen, obstipatie). Videohometrainers (opgeleid en gecertificeerd) Plustaak. Geen wettelijk kader.

Uitvoering door Financiering Uit welk wettelijk kader komt deze dienst Onderbouwing Videohometraining staat in de databank effectieve jeugdinterventies met de erkenning: goed onderbouwd.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

16

Workshops opvoeding WORKSHOPS OPVOEDING Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?)

Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat

Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

Programma’s voor het versterken van de opvoeding. Voorbeeld: Triple P (de drie P’s staan voor positief, pedagogisch en programma). Bijdragen aan een gezonde thuisomgeving voor kinderen. Voorkomen of verminderen van (ernstige) emotionele- en gedragsproblemen bij kinderen door competent ouderschap. In het programma Kansrijke Start geeft het ministerie van VWS aan dat alle kinderen een kansrijke start moeten kunnen hebben, waar hun wieg ook heeft gestaan. Steun bij de opvoeding, bijvoorbeeld door: voorlichting over positief opvoeden via de media; persoonlijke informatie bij opvoedingsvragen; lezingen/workshops over opvoedingsthema’s; 1 tot 4 adviesgesprekken op een (opvoed)spreekuur of bij ouders thuis; 5 intensieve groepsbijeenkomsten en telefonisch contact om vaardigheden te leren of individuele begeleiding in 8-10 sessies met dezelfde inhoud. Versterken van de positieve krachten in een gezin en de competentie van ouders en verminderen van risico’s. Een sterkere band tussen ouders en kinderen; ouders en kinderen genieten meer van het opvoeden en van elkaar. Ouders met kinderen van 0 tot 19 jaar. JGZ-medewerker. Plustaak. Wet publieke gezondheid, artikel 5, lid 1 onder d: “het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding”.

Onderbouwing Triple P niveau 4 en 5 staat in de databank effectieve jeugdinterventies met als erkenning: effectief volgens eerste aanwijzingen. Er zijn veel onderzoeken naar de effectiviteit van (één van de interventies van) Triple P, in binnen- en buitenland. De meeste tonen aan dat Triple P op korte en lange termijn effectief is in het versterken van competent ouderschap en het verminderen van emotionele en gedragsproblemen bij kinderen. https://www.triplep-nederland.nl/nl-nl/de-triple-p-methode/onderzoek-naar-triple-p/

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

17

Interne begeleiding op de kinderopvang INTERNE BEGELEIDING OP DE KINDEROPVANG Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat

Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door

Inzet van intern begeleiders in de kinderopvang. Door vroegsignalering en handelen voortijdig aanpakken van (dreigende) problemen bij kinderen of in een gezin, waardoor kinderen eerder de juiste ondersteuning krijgen en dus eerder tot betere ontwikkeling kunnen komen. Observatie: observeren van kinderen, inclusief verslag; in kaart brengen van de hulpvraag; informatie en advies aan medewerkers en ouders; begeleiden van gesprekken met ouders na de observatie; Plan van aanpak: opstellen en bespreken van een plan van aanpak voor het kind en ouders samen met de PM-er en ouders zorgen dat eventuele er ondersteuning of hulp komt evalueren en bijstellen van het plan van aanpak (om de 8 weken herhaling observatie, wat is het effect/opbrengst plan van aanpak, gesprek met betrokkenen. Coaching: begeleiden van het individuele kind, zo nodig op/in de groep. Warme overdracht naar IB-er op school. Netwerken netwerk opbouwen en onderhouden, de mensen uit dit netwerk kennen, contactpersonen per organisatie weten te vinden. Eerder signaleren, ondersteunen en doorverwijzen van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Pedagogisch medewerkers en ouders weten hoe het kind te ondersteunen. Pedagogisch medewerkers en managers voelen zich beter toegerust voor de vroegsignalering en begeleiding van kinderen met een extra zorgvraag.

School hoeft niet 'van 0 af aan' onderzoek te doen naar behoefte van het kind of ondersteuningsplan op te stellen. Jonge kinderen (0- 4 jaar) met een taal- of ontwikkelingsachterstand en hun ouders. Pedagogisch medewerkers in de kinderopvang Basisscholen Intern begeleider (GGD)

Financiering Plustaak. Wettelijk kader Nee Onderbouwing Uit landelijke cijfers blijkt dat het aantal kinderen uit de doelgroep dat deelneemt aan voorschoolse voorzieningen de afgelopen jaren sterk is gestegen. Deze kinderen brengen relatief meer zorgvragen mee dan ‘reguliere’ kinderen. Dit heeft er toe geleid dat steeds meer voorschoolse voorzieningen interne begeleiders inschakelen.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

18

Centrale zorgverlener CENTRALE ZORGVERLENER Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door

Financiering Wettelijk kader

Een verdiepende rol van een JGZ-medewerker in een aandachtsgebied, meestal vanuit een programma. Een voorbeeld is Kind naar gezonder gewicht, maar het kunnen ook andere gebieden zijn. Het vergroten van het probleemoplossend vermogen van het gezin en het daarmee voorkomen van grotere gezondheidsrisico’s en andere zorgbehoeften. Zorgen voor samenhang in de aanpak van een specifiek probleem, inclusief brede anamnese/ leidraad psychosociale en leefstijlverkenning in huisbezoek. Door: het langdurig volgen van een gezin; het coördineren van de samenwerking tussen de verschillende betrokkenen; het motiveren van de jeugdigen en hun gezin; het monitoren van de voortgang; het waar nodig initiëren van vervolgstappen. Gemiddeld 70% van de tijd gaat naar gezinsbegeleiding, 30% naar netwerkverbinding. Gemiddeld voor 10 uur per casus per jaar. De centrale zorgverlener is het aanspreekpunt voor collega’s en partners bij inhoudelijke vragen over cases. Meer kansen op gezondheid bij jeugdigen en hun gezin met (ernstige) gezondheidsrisico’s en vaak meerdere problemen. Jeugdigen en hun gezin die voldoen aan de criteria van een programma. Een jeugdverpleegkundige die aanvullende trainingen volgde rond het centraal zorgverlenen en het betreffende aandachtsgebied. Zij is gewend om met een medische en psychosociale blik te kijken naar problemen en staat al in contact met het netwerk. Plustaak.

Meestal uit (gemeentelijke) budgetten voor gezondheidszorg en/of jeugdhulp. --

Onderbouwing https://www.nji.nl/nieuws/centrale-zorgverlener-helpt-kind-met-obesitas Het loont om een centrale zorgverlener aan te stellen in gezinnen waarvan een of meerdere kinderen met obesitas kampen. Dit blijkt uit de resultaten van een driejarig project in Amsterdam. 70 Procent van de kinderen gaf aan zich 'beter te voelen'. Daarnaast is het gewicht gestabiliseerd of afgenomen bij een groot deel van de kinderen. Tussenevaluatie GGD Zaanstreek Waterland: De eerste gezinnen zijn ‘uitgestroomd’. Doelen worden in het overgrote deel van de gevallen gehaald. De uitval tijdens het traject is relatief laag (15%). Ouders vinden de begeleiding door de centrale zorgverlener heel prettig en behulpzaam. Ook professionals zijn tevreden, omdat de centrale zorgverlener de tijd en de mogelijkheden heeft om de onderliggende problemen aan te pakken.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

19

Kinderrechten NU KINDERRECHTEN NU Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?)

Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat

Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

KinderrechtenNU legt het fundament bij kinderen om eigen regie te nemen op hun leven en actief deel te nemen aan de maatschappij. Het is een vertrekpunt voor burgerschapsvorming en participatie. Vergroten van kinderparticipatie en preventie van problemen, zoals pesten, kindermantelzorg, kindermishandeling, armoede, echtscheiding en chronische ziekte. Kinderen leren dat zij een eigen stem (mogen) hebben in het veilig, gezond en gelukkig opgroeien. Dat zij er niet alleen voor staan en waar zij terecht kunnen als het even niet meer gaat. Daardoor: vroegtijdig signaleren van kwetsbare opgroeisituaties. Versterken van de weerbaarheid en het welzijn van het kind. Professionals krijgen tijdig zicht op kwetsbare opgroeisituaties en de mogelijkheid om hierin te interveniëren. Voorbereiden van de workshop in een korte training: de opzet van de workshop en de rollen van de professionals. Uitvoering in de klas: de kinderen nemen eerst deel aan een groot kringgesprek, spelen dan onder begeleiding het KRNU kaartspel en evalueren tot slot in het grote kringgesprek. Nagesprek door de professionals, met daarin afstemmen over de opvolging van signalen. Het materiaal (draaiboek en kaartspel) kan alleen de GGD aanschaffen. Aandacht voor de positieve gezondheid van alle kinderen. Het welzijn van het kind staat centraal in plaats van de zorgen van ouders of leerkracht/professionals.

Het kind wordt gesterkt in zijn weerbaarheid en welzijn en leert om hulp te vragen Een veilig en positief groepsklimaat in de klas Vroegtijdig zicht op kwetsbare opgroeisituaties en mogelijkheid om hier proactief op te interveniëren Actievere betrokkenheid bij het zorgteam voor hulpvragen en casuïstiek Samenwerking, bundeling van krachten en afstemming tussen jeugdgezondheidszorg en school verbetert. Leerlingen in groep 6. Basisscholen. Jeugdverpleegkundige Plustaak. Wet publieke gezondheid, artikel 5, lid 1 onder d: “het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding” Sluit aan bij de doelen van de Jeugdwet. Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.

Onderbouwing Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheidszorg omarmt Kinderrechten NU in de aanpak tegen kindermishandeling. De GGD’en Noord- en Oost-Gelderland, West-Brabant en Hart voor Brabant voerden in 2017-2019 pilots uit. De ervaring: positieve effecten op de positieve gezondheid van kinderen en preventie van kindermishandeling. Leerkrachten, leden van het zorgteam en de kinderen zelf waren positief. De effectiviteit is (nog) niet via wetenschappelijk onderzoek aangetoond.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

20

Advies leerplichtontheffing ADVIES LEERPLICHTONTHEFFING Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Medisch advies als onderbouwing voor de ontheffing van de leerplicht. Onderbouwde ontheffing van de leerplicht. -

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

beoordelen van een verzoek tot vrijstelling van de leerplicht op basis van een verzoek dat de leerplichtambtenaar doorstuurt; zo nodig: informeren bij deskundigen, zoals medisch kinderdagverblijf, CJG/BJG, jeugdarts van de school en/of leerplichtambtenaar; adviseren over een passend onderwijsaanbod of opstellen vrijstellingsverklaring en deze naar de leerplichtambtenaar sturen en informeren van de ouders daarover.

Ontheffing van de leerplicht. Ouders van leerplichtige kinderen; leerplichtambtenaren Jeugdarts. Plustaak. Kan ook in opdracht van samenwerkingsverbanden. Leerplichtwet 1969, artikel 7: “Een beroep op vrijstelling op grond van artikel 5 onder a kan slechts worden gedaan, indien bij de kennisgeving een verklaring van een (…) aangewezen arts - niet zijnde de behandelende arts - of van een (…) pedagoog of psycholoog is overgelegd, waaruit blijkt, dat deze de jongere niet geschikt achten om tot een school onderscheidenlijk een instelling te worden toegelaten. (…)”

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

21

Advisering onbegrepen gedrag ADVISERING ONBEGREPEN GEDRAG Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat

Uitvoering door

Financiering Wettelijk kader

Analyseren van en adviseren over onbegrepen gedrag en het zorgen voor de inzet van de juiste zorg. Preventie en het voorkomen van overlast. Toeleiden mensen met verward of onbegrepen gedrag naar de juiste organisatie. Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid. coördinatie/ondersteuning bij sociaal-medische zorg; aanpak van huisvervuiling; advies aan partners, zodat zij goed met het gedrag om kunnen gaan; opbouwen en onderhouden van het netwerk, zodat de verpleegkundige kan toeleiden naar passende hulp; monitoren van cijfers en signaleren en agenderen voor beleidsontwikkeling. Mensen met onbegrepen gedrag krijgen passende zorg, waardoor rust en veiligheid terugkeert. Organisaties kunnen omgaan met mensen met onbegrepen gedrag. Minder (meldingen van) overlast door mensen met verward of onbegrepen gedrag. De sociaal-verpleegkundige van de GGD. De GGD is dé organisatie die kan acteren tussen de verschillende doelgroepen en organisaties. Zie ook deze factsheet. Waar andere organisaties ieder een deel van de doelgroep bedienen vanuit de eerste en tweede lijn, ziet de GGD, als onafhankelijke partij, alle doelgroepen én werkt preventief. Plustaak.

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 1.1.1: “ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving.”

Onderbouwing De politie registreert meldingen van overlast door mensen met verward gedrag. Vanaf 2014 is er een stijging in het aantal meldingen. In het werkgebied van de GGD Hart voor Brabant steeg het van ruim 2.500 in 2014 tot ruim 4.100 in 2018, en in 2019 en 2020 bleef het stijgen. Ouderen blijven langer thuis wonen, maar door tekorten in de zorg en gebrek aan sociaal vangnet is er meer onbegrepen gedrag door bijv. dementie of delier. Ook zijn er meer dak- en thuislozen die sociaal-medische zorg nodig hebben. In een kamerbrief noemt de minister de inzet van de wijk GGD’er bij de aanpak van onbegrepen gedrag.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

22

Bemoeizorg Omschrijving

Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader?

BEMOEIZORG Het geven van of doorleiden naar passende zorg van mensen die zorg mijden of hun zorg niet meer zelf kunnen organiseren. Starten van trajecten voor die mensen waarvoor de reguliere hulp niet direct een (passend) aanbod heeft. Meer eigen kracht van deze mensen. -

Verlenen van sociaal-medische zorg aan zorgmijders, op het snijvlak van care en cure; Aanvullen van de medische zorg bij (kleine) kwalen; Verhelderen van somatische problemen; Brugfunctie naar de huisarts en/of medisch specialisten; Deelnemen in triage-overleggen; Stimuleren en realiseren van passende hulp; Consulteren van professionals, familie en andere betrokkenen; Samenwerken aan optimale trajecten, met gemeente en/of partners in bijvoorbeeld het Zorg- en Veiligheidshuis; Adviseren en ondersteunen van (zorg)partners en wijkteams; Contacten leggen met omwonenden en/of betrokkenen. Zorgmijders krijgen passende zorg en een beter leven. Zorgwekkende zorgmijders. OGGZ-verpleegkundige Plustaak. Bijvoorbeeld uit Wmo-gelden en/of voor Zorg- en Veiligheidshuis. Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 1.1.1: “ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving.”

Onderbouwing Tranzo heeft in 2012 onderzoek gedaan naar het werk van drie onafhankelijke bemoeizorgteams: in Eindhoven, Tilburg en Noordoost Brabant. Daaruit blijkt dat bemoeizorg helpt; ze kan daadwerkelijk bijdragen aan betere leefomstandigheden van cliënten en leidt tot verbeteringen die in andere, vergelijkbare zorgprogramma’s niet optreden. Bemoeizorg werkt – Sociale Vraagstukken

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

23

Sociaal-medisch vangnet SOCIAAL-MEDISCH VANGNET Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

Sociaal medische zorg (bij o.a. daklozenopvang) Toegankelijke medische zorg voor dak- en thuislozen Fungeren als vraagbaak voor patiënten en zorgmedewerkers. Signaleren en toeleiden naar huisarts of medisch specialist. Screenen van nieuwe bewoners van de daklozenopvang. Houden van een medisch spreekuur bij de daklozenopvang. Uitvoeren van het straatdokterspreekuur. Overleggen met de GGZ en in multidisciplinair overleg. Zorg die toegankelijk is, ook voor daklozen. Dakloze mensen en mensen die nergens anders in beeld zijn. OGGZ-verpleegkundige. Plustaak, voor centrumgemeente of Zorg- en Veiligheidshuis. Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 1.1.1 “ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving.”

Onderbouwing Uit onderzoek blijkt dat er bij dak- en thuisloze mensen significant vaker een combinatie is van somatische aandoeningen, verslavingen, psychiatrische problemen en verstandelijke beperking dan bij andere groepen. De sterftekans onder dak- en thuislozen is drie tot zeven keer groter dan die van de gemiddelde Nederlandse populatie. Daarom is toegankelijke en goede sociaal-medische zorg voor deze kwetsbare groep van groot belang.

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

24

Gezondheidseffecten ruimtelijk beleid GEZONDHEIDSEFFECTEN RUIMTELIJK BELEID Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door Financiering Wettelijk kader

Verschillende instrumenten om leefomgeving in beeld te brengen voor beleidsontwikkeling. Helpen bij beslissingen over milieuproblemen met (mogelijke) gezondheidseffecten. Een goed onderbouwd besluit over de noodzaak tot maatregelen met belanghebbenden en deskundigen in beeld brengen over omvang, ernst en waardering van de gezondheidseffecten, de mogelijkheden of noodzaak van interventie Voeren van een dialoog tussen de belanghebbenden. Opleveren van een overzicht van de belangrijkste aspecten die bij de afweging een rol spelen. Welke instrument het beste past is afhankelijk van de situatie. Uitgangspunt is een integrale benadering van de fysieke en sociale leefomgeving. Voor meer informatie zie https://www.gezondeleefomgeving.nl/instrumenten/integrale-instrumenten Voor meer informatie: kijk hier. . Een onderbouwing van het besluit, te gebruiken in de communicatie. Gemeente, afdeling ruimtelijke ordening/ fysiek domein. Medisch milieukundige of andere medewerker van het Team Gezondheid, milieu en veiligheid. Plustaak. Wet publieke gezondheid, artikel 16: “Voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst.”

Onderbouwing Zo’n 4% van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door milieufactoren; verreweg het grootste deel door luchtvervuiling. Daarna volgen blootstelling aan UV-straling en meeroken. De beleving van milieufactoren, zoals geluidhinder, zit hier niet bij. De milieurisico’s zijn grofweg vergelijkbaar met andere gezondheidsrisico’s zoals overgewicht. Er is nog veel winst te behalen als de leefomgeving zo wordt ingericht dat gezond gedrag makkelijker wordt. Weinig beweging en ander ongezond gedrag veroorzaken namelijk 19% van de ziektelast. https://www.gezondeleefomgeving.nl/nieuws/ziektelast-door-milieu-in-beeld

Dienstenpakket GGD Hart voor Brabant, conceptversie 7 december 2022 (na AB-besluit 24-11-2022). Het algemeen bestuur (AB) van de GGD stelt dit dienstenpakket definitief vast in maart 2023.

25

Aanpak gezonde wijk AANPAK GEZONDE WIJK Omschrijving Doelstelling (wat willen we bereiken?) Inhoud (wat gaan we daarvoor doen?

Resultaat Doelgroep (voor wie doen we het?) Uitvoering door

Financiering Wettelijk kader

Een aanpak waarbij de GGD samen met partners en bewoners in een wijk, buurt of (dorps)kern integraal en structureel werkt aan de bevordering van de gezondheid van de inwoners. Terugdringen van gezondheidsachterstanden via het beïnvloeden van een breed scala aan determinanten. Invoeren van gezondheidsbevorderende activiteiten die passen bij de problemen in de wijk en waarvoor breed draagvlak is onder partners en inwoners. Kern van de aanpak: samenwerking en participatie. De wijkgerichte aanpak is een planmatige methode, met als stappen: probleemanalyse op basis van data en behoefte; netwerk vormen, plan maken; interventie op maat (laten) maken; interventie (laten) uitvoeren; evalueren/bijsturen. Reguliere projecten komen vaak ten goede van de groepen die al gezond zijn. Focus op aandachtsgebieden en samenwerking met de doelgroep, is dus essentieel. Kleinere gezondheidsverschillen. Positieve gezondheid: het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Een gebied met grote gezondheidsachterstanden, waarbij de inwoners samen een ‘community’ vormen en een verbondenheid voelen met elkaar: wijk, buurt of (dorps)kern. Vanwege het integrale karakter gaat het om een combinatie van: adviseurs gezondheidsbevordering: aanjager en verbinder in de wijk, in tandem met beleidsadviseur.

jeugdverpleegkundigen; beleidsadviseurs: coördineert de samenwerking op beleidsniveau epidemiologen. andere medewerkers zoals jeugdartsen, medisch milieukundigen, Sensemedewerkers, medewerkers infectieziektebestrijding voor een specialistisch advies of activiteit. Plustaak. Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 1 onder d: “ het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering”.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.goirle.nl/api/v1/meetings/1450/documents/24840