06 Woonzorgvisie Goirle 2024-2030 definitief.pdf

We zijn voorzichtig in het toestaan van kamergewijze verhuur: de parkeerlast in onze gemeente is al vrij fors. We haken aan op de nieuwe beleidsregels voor parkeren. We onderzoeken of een vergunning voor kamerverhuur nodig is via de nieuwe Huisvestingsverordening. Het vergunningstelsel is alleen mogelijk als er sprake is van schaarste én verminderde leefbaarheid in de wijken.

Een gezamenlijk huurcontract waarbij twee of meer huishoudens één woning delen. Zie ook https://www.platform31.nl/artikelen/hoe-woningcorporaties-woningdelen-toepassenfriendscontracten-en-kamerverhuur/.

•

•

•

• •

•

19

We zorgen voor heldere informatievoorziening en een duidelijk aanspreekpunt binnen de gemeente wanneer zich initiatieven melden voor nieuwe woonconcepten en ontwikkelvormen zoals collectief particulier opdrachtgeverschap en hofjeswonen. Om ervoor te zorgen dat we aan onze wettelijke huisvestingstaakstelling statushouders kunnen voldoen en andere mensen met een kleine portemonnee kunnen huisvesten gaan we met de woningcorporatie en projectontwikkelaars in gesprek over het zo snel mogelijk kunnen realiseren van meer sociale huurwoningen, waarvan een aanzienlijk deel onder de eerste aftoppingsgrens. Ook realiseert Leystromen 25 flexwonen. Voor de realisatie van nog eens 25 flexwoningen staan we open. Arbeidsmigranten hebben recht op fatsoenlijke en veilige huisvesting. We houden ons aan het regionale afsprakenkader arbeidsmigranten en het lokale beoordelingskader huisvesting arbeidsmigranten. We stellen een meldpunt Goed verhuurderschap in zoals dat is verplicht door de Wet Goed verhuurderschap. We volgen de regionale afspraken rondom woonwagenstandplaatsen en blijven de behoefte monitoren. Indien nodig formuleren we aanvullend lokaal beleid voor deze doelgroep. Standplaatszoekenden kunnen zich inschrijven via het nieuwe aanmeldpunt van Woning in Zicht.

19 We staan open voor het transformeren van Vrijkomende Agrarische Bebouwing naar woonruimte, mits dit past binnen de provinciale kaders en de ruimtelijke kaders die wij hebben gesteld in de Omgevingsvisie. We staan splitsing van grote boerderijen en woningen in het buitengebied toe onder bepaalde voorwaarden. Deze werken we verder uit.

Zie https://www.woninginzicht.nl/woonwagenstandplaatsen.

30

Hoofdstuk 5: Leefbaar, duurzaam, aantrekkelijk en groen •

•

Onze ambitie o Speerpunt 6: Een wijkgerichte leefbaarheidsaanpak o Speerpunt 7: Een leefbare, groene en toegankelijke leefomgeving o Speerpunt 8: Een duurzame en groene Wat gaan we doen?

31

5 Leefbaar, duurzaam, aantrekkelijk en groen

nog als één geheel te behandelen: we willen meer vanuit de wijk werken. In Riel worden er wellicht een hoop nieuwe woningen bijgebouwd; het is belangrijk om rekening te houden met de impact daarvan op de sociale structuur in Riel. Zorgen voor elkaar wordt steeds belangrijker nu beschikbaarheid van de professionele zorg onder druk komt te staan en vereenzaming op de loer ligt.

5.1 Onze ambitie Onze ambitie op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid en groen luidt tot en met 2030 als volgt: Goirle is en blijft een leefbare en groene gemeente waar de mensen voor elkaar klaar staan. Door te werken vanuit en met de wijk voelen mensen zich betrokken bij hun leefomgeving en kunnen we de juiste accenten leggen per wijk. We richten de omgeving zo in dat het aantrekkelijk is om elkaar te ontmoeten, te bewegen en tijd door te brengen. Door te investeren in verduurzaming en klimaatadaptatie is onze gemeente voorbereid op de toekomst en dragen wij bij aan een leefbare gemeente én een leefbare planeet.

Speerpunt 6: Een wijkgerichte leefbaarheidsaanpak Goirle is een heel leefbare gemeente. Het is er prettig wonen, met voorzieningen in onze eigen kernen én de voorzieningen van Tilburg op korte afstand. Dat naast het groene karakter van Goirle, Riel en het buitengebied. Inwoners waarderen dat zeer. Er is variatie in woonmilieus: het groenstedelijke karakter van Goirle, het dorpse gevoel in Riel en het landelijk wonen in het buitengebied. Die verschillen betekenen dat onze inwoners iets te kiezen hebben, dat is fijn. Het betekent ook dat er verschillende accenten liggen op het gebied van leefbaarheid. Een samenleving is echter nooit ‘af’. Zeker met de uitdagingen die we in de toekomst tegemoet gaan. De groei van Goirle maakt dat Goirle te groot is om

De komende jaren staat onze gemeente voor een flinke opgave op het gebied van wonen en zorg. Er komen meer woningen en mensen bij. Tegelijkertijd is er minder zorg en begeleiding voor kwetsbare mensen. Dit vraagt iets van onze gemeenschap. Het versterken van de sociale cohesie in bestaande en nieuwe buurten is belangrijk voor een fijne leefomgeving. Een praatje maken op straat of in de supermarkt maakt dat je je thuis voelt. Een wijkgerichte aanpak gaat daarbij helpen, gericht op welzijn, leefbaarheid en preventie enerzijds, en de juiste voorzieningen en fysieke leefomgeving anderzijds. Per wijk gaan we aan de slag met onze ketenpartners met een wijkgerichte aanpak om de leefbaarheid te versterken. Hierbij betrekken we inwoners zoveel mogelijk; zij weten het best waar in hun wijk de behoefte ligt. Hierbij hebben we nadrukkelijk aandacht voor community building, ontmoeting en gemeenschapszin om het zorgen voor elkaar te versterken.

Speerpunt 7: Een leefbare, groene en toegankelijke leefomgeving Het vele groen is een belangrijk onderdeel van het fijne wonen in onze gemeente. Door de gevolgen van klimaatverandering zijn de zomers heter en waterval heftiger, vooral in dichter bebouwd gebied. Mensen met een zwakke gezondheid zijn daar extra vatbaar voor. We vinden het belangrijk dat mensen zich prettig voelen in hun leefomgeving, dat deze uitnodigt tot ontmoeten, bewegen, en genieten van het groen. Door

32

de toegankelijkheid van de openbare ruimte te verbeteren zorgen we dat ook mensen met mobiliteitsbeperkingen zich gemakkelijk buitenshuis kunnen bewegen.

Speerpunt 8: Een duurzame en groene woningvoorraad Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol bij het wooncomfort van mensen. De hoge energieprijzen door de oorlog in Oekraïne maken dat meer mensen investeren in de verduurzaming van hun woning. Woningen met een hoog energielabel zijn meer gewild op de woningmarkt dan woningen die niet zo energiezuinig zijn. We streven naar een duurzame en groene woningvoorraad; in 2050 willen we een energie neutrale woningvoorraad hebben. Nieuwbouw realiseren we bij voorkeur energieneutraal (ENG) en anders bijna energieneutraal (BENG).

wij een communicatie- en participatietraject gaan opstarten ter voorbereiding op de energie- en warmtetransitie.

5.2 Wat gaan we doen? •

•

De grootste opgave zit echter in de bestaande woningvoorraad. We stimuleren woningeigenaren bij woningaanpassingen om hun huizen te verduurzamen en vergroenen en stimuleren groene tuinen. Daar zetten we nu al de eerste stappen in door te isoleren en te verkennen wat de mogelijkheden zijn voor duurzame verwarming. Belangrijk op de korte termijn zijn de afspraken uit de Nationale Prestatieafspraken. Vanaf 2028 mogen er geen sociale huurwoningen meer zijn met een E, F, of G-label. In onze gemeente streven wij ernaar dit doel eerder te hebben bereikt; in onze prestatieafspraken met Leystromen (2024) hebben wij afgesproken dat er uiterlijk eind 2026 geen woningen meer zijn met een E, F of G-label. Zo helpt de corporatie bij het opstellen van de wijkplannen voor de energietransitie.

•

De grootste opgave zit in het stimuleren van particuliere woningeigenaren. Met particuliere eigenaren van koopwoningen en particuliere verhuurders zullen

•

•

We bevorderen de leefbaarheid in Goirle en Riel door een wijkgerichte aanpak. Samen met de corporaties, welzijnsorganisaties en andere partners gaan we aan de slag met de ambities uit het GALA en Goirle Glanst. Hierbij sluiten we aan op de afspraak in de regionale woonzorgvisie, waarbij de gemeenten in Hart van Brabant hebben afgesproken zich in te zetten voor een goede sociale basis en community building. We inventariseren de toegankelijkheid van looproutes rondom voorzieningen en zorgvastgoed. Bij aanpassingen van de openbare ruimte benutten we zoveel mogelijk natuurlijke momenten om in te grijpen, om kosten en ervaren overlast in de hand te houden. De looproute van het verzorgingstehuis naar de supermarkt is sinds kort dementievriendelijk. We kijken op dit moment verder of er nog andere verkeerssituaties dementievriendelijk gemaakt kunnen worden. Er is ruimte om elkaar op laagdrempelige wijze te ontmoeten. We inventariseren in 2024 het aanbod aan ontmoetingsruimten en -faciliteiten en gaan met onze ketenpartners in gesprek over het uitbreiden van het aanbod indien nodig. Ook bij uitbreidingslocaties wordt ruimte voor ontmoeten expliciet meegenomen. Om te zorgen dat het ook prettig wonen is voor mensen met een beperking, en/of somatische of dementie-gerelateerde klachten richten we de openbare ruimte zo in dat deze toegankelijk en dementievriendelijk is.

De aanwezigheid van voldoende parkeerplaatsen in de woonomgeving is een belangrijke kwaliteit. De auto-afhankelijkheid van onze inwoners is echter nog steeds groot. Bij een steeds grotere woning-

33

•

•

•

•

•

• •

verdichting, -splitsing en verkamering neemt de parkeerdruk in de omgeving toe. Deze intensievere vorm van ruimtegebruik is nodig om te voldoen aan de woningbehoefte waardoor het steeds minder vanzelfsprekend voor eenieder om in de nabije omgeving te kunnen parkeren. We haken hierbij aan op de nieuwe beleidsregels voor parkeren. Alle nieuwbouw realiseren we bij voorkeur ENG, maar ten minste BENG. Alle nieuwe woningen zijn energie- en klimaatneutraal en kennen een duurzame manier van verwarmen. We gaan door met onze inspanningen rondom de energietransitie. Daarvoor herijken we onze Transitievisie warmte en gaan we aan de slag met bijbehorende uitvoeringsmaatregelen. Daarnaast plegen we extra inzet rondom verduurzaming op basis van de Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid). Aanpassingen van de bestaande woningvoorraad koppelen we altijd aan verduurzaming en klimaatadaptieve maatregelen (zoals groene daken), bijvoorbeeld bij woningsplitsing. We gaan verder met de verduurzaming van onze bestaande woningvoorraad. Daarbij werken we samen met Leystromen. Uiterlijk 2026 zijn er geen sociale huurwoningen meer in de gemeente met een E, F of G-label: hierbij volgen we de afspraken uit de Nationale Prestatieafspraken. Bij verduurzaming van gestippeld bezit door Leystromen bepalen we projectmatig welke actie wij ondernemen betreffende particuliere woningeigenaren.

We zetten in op betere informatievoorzieningen voor kopers en huurders door energiecoaches in te zetten en het Energieloket van Riel en Goirle te ondersteunen. Nieuwbouw realiseren we conform de maatlat Klimaatadaptief bouwen. We werken ons ‘groene tuinen’- beleid nader uit.

•

• •

We maken een omgeving waar woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid bijdragen aan de kwaliteit van leven in Goirle. Het groene karakter van de wijken in onze gemeente willen we behouden. Daar houden we bij nieuwbouwprojecten nadrukkelijk rekening mee. In bestemmingsplannen nemen we een paragraaf over duurzaamheid, groen en water op, om deze elementen bij nieuwbouwprojecten goed te kunnen borgen.

34

Bijlage 1: Begrippenlijst •

•

• • • • • • • • •

•

Sociale huur: Huurwoningen die verhuurd worden door woningcorporaties (toegelaten instellingen) met een prijsgrens onder de liberalisatiegrens. Prijspeil 2024: € 879,66. Betaalbare huisvesting/betaalbaar segment: Middelhoge huurwoningen waarbij het woningwaarderingsstelstel wordt gevolgd (tot 187 punten, € 1.026,71 prijspeil januari 2024) en koopwoningen tot de betaalbaarheidsgrens van € 390.000, prijspeil januari 2024. Deze grenzen worden jaarlijks geïndexeerd door de Rijksoverheid. In Goirle is nog een aanvullende prijsklasse opgenomen voor sociale koop laagsegment. Deze is 70% van de betaalbaarheidsgrens; in 2024 is dit € 273.000. CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). Beschermd Wonen (BW): woonvorm met zorg voor mensen met psychische problemen. PGB: Persoonsgebonden budget. MO: Maatschappelijke Opvang (voor mensen die dak- of thuisloos zijn) VG: Mensen met een verstandelijke beperking. Wlz: Wet langdurige zorg. VPT/MPT: Volledig Pakket Thuis en Modulair Pakket Thuis (verzilveringsvormen in de Wlz). Ketenpartners: Gemeente, corporaties, zorg- en welzijnspartners, ontwikkelaars en het zorgkantoor. Geclusterd wonen voor senioren: woonvorm met zelfstandige, levensloopgeschikte woningen in een complex bedoeld voor senioren. In het complex (of in de directe nabijheid) is een mogelijkheid voor ontmoeten.

Geclusterd wonen andere doelgroepen: Geclusterde appartementen of groepswoningen, met 24-uurs aanwezige of oproepbare begeleiding.

•

• •

• •

• •

Levensloopgeschikte woning: Een ‘levensloopgeschikte woning’ is een woning die goed toegankelijk is voor mensen met een mobiliteitsbeperking. De voordeur is te bereiken zonder traplopen en de belangrijkste vertrekken (woonkamer, keuken, toilet, badkamer en één slaapkamer) zijn bereikbaar zonder gebruik te hoeven maken van een trap. Nultredenwoning vallen hier ook onder; dit is een term die het Rijk hanteert. Rollatorgeschikte woning: Een woning die zowel intern als extern toegankelijk is met een rollator (brede deuren, geen drempels). Rolstoelgeschikte woning: Een woning die zowel intern als extern toegankelijk is met een rolstoel (brede deuren, geen drempels, minimale draaicirkel in vertrekken). Woonzorgzone: Zones rondom zorgvoorzieningen waar de nadruk ligt op levensloopgeschikte-, geclusterde-, en andere woonvormen met zorg. Zorggeschikte woning: woningen die geschikt en bedoeld zijn voor het verlenen van intensieve zorg voor mensen met een Wlz-indicatie, die in de huidige situatie vaak naar een verpleeghuis gaan. Zorggeschikte woningen zijn rolstoelgeschikt en bij de bouw wordt rekening gehouden met dementievriendelijk bouwen. Er is een ontmoetingsruimte en er zijn ruimere kamers en bredere gangen en deuren, zodat zorgverleners voldoende ruimte hebben om ook zorg te verlenen in de bad- en slaapkamer. Wvrv: Wet versterking regie op de volkshuisvesting.

Zvw: Zorgverzekeringswet.

35

Bijlage 2: Woningbouwprogrammakader Woningbouwinitiatieven worden getoetst aan de gemeentelijke beleidsambities en de gemeente stuurt op het wenselijke programma per gebied. Vanuit de woonzorgvisie richten we ons op kwantitatieve en kwalitatieve toetsingscriteria. Hierbij sturen we aan op het voldoen aan de afspraken die we hebben gemaakt in de regio: in de SRBT Woondeal en bij de uitwerking van de regionale woonzorgvisie Hart van Brabant. Een aandachtspunt hierbij is dat wij momenteel samen met de regio Hart van Brabant bezig zijn met een verfijning van de woonzorganalyse en de daarbij horende afspraken. Deze worden in het najaar van 2024 bekend gemaakt. Op basis daarvan kan dit woningbouwprogrammakader iets gewijzigd worden. Op programmaniveau voor de gehele gemeente willen we tot en met 2030 ten minste 1.200 woningen bouwen. Tot en met 2026 realiseren we daarvan, conform Woondeal, 615 woningen. In de periode 2027 - 2030 willen we er nog eens 585 woningen bij bouwen. Na 2030 zijn we van plan om nog eens 1.118 woningen bij te bouwen.

tievelijk grenzen van € 250.000 en € 355.000. Prijspeil 2024 wordt € 273.000 en € 390.000. Woningbouwprogramma tot 2030 1. Sociale huurwoningen 2. Betaalbare huur- en koopwoningen 2a. Waarvan middelhoge huur Waarvan sociale koop laag segment tot € 273.000 2b. Waarvan sociale koop hoog segment tussen € 273.000 en € 390.000 3. Vrij programma Wonen met zorg Waarvan levensloopgeschikt Waarvan geclusterd Waarvan zorggeschikt Totaal Flexwoningen

Percentage 30% 40%

Aantallen 360 480

15% 10%

180 120

15%

180

30%

360

Ten minste 15%

100%

330 180 70 80 1.200 25-50

Het uitgangspunt bij nieuwe projecten van meer dan 75 woningen is de 30-4030-regel: 30% sociaal, 40% betaalbare huur en koop, en 30% vrij programma. Het streven is deze verdeling ook in kleinere projecten te realiseren. Lukt dat niet helemaal dan is het wenselijk hierin voldoende oog te hebben voor betaalbare woningbouw. Daarnaast is in de Doelgroepenverordening gemeente Goirle 2030 een specificering van het sociale koopsegment opgenomen: een laagsegment en een hoogsegment. Het lage sociale koopsegment is vastgesteld op 70% van de betaalbaarheidsgrens. Met prijspeil 2023 betekent dat respec-

36

Colofon Deze woonzorgvisie is gemaakt door Companen BV in opdracht van de gemeente Goirle.

Auteurs Annick Vrolijks Martin Bleijenburg Cherelle de Leeuw

Datum 3 april 2024

37