06 Bijlage 1 - Perspectiefnota 2025.pdf

Perspectiefnota 2025

Datum: 21 mei 2024

Inhoudsopgave

Inleiding .................................................................................................................................................................3 Vertrekpunt Perspectiefnota 2025 .......................................................................................................................4 Transformatie sociaal domein ..............................................................................................................................6 Wonen en Zorg......................................................................................................................................................8 Klimaat ............................................................................................................................................................... 10 Financiële vertaling perspectiefnota.................................................................................................................. 12 Financieel gezonde gemeente ........................................................................................................................... 15

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

2

Inleiding

Dit is de eerste Perspectiefnota van dit College. De afgelopen maanden is hard gewerkt aan de ambities in het bestuursakkoord. Maar we moeten ook realistisch zijn. Het financieel perspectief is spannend. Uit de Voorjaarsnota van het Rijk (basis voor de meicirculaire) blijkt dat er vooralsnog onvoldoende gedaan wordt aan het dempen van de ravijnjaren. We zijn onzeker over de uitkomsten van het Regeerakkoord en wat dit gaat betekenen voor gemeenten. In de begroting 2024 gaven we onszelf de opdracht om taakstellingen te realiseren. In deze Perspectiefnota geven we inzicht in onze inspanningen op dat punt. Aan de hand van de Perspectiefnota 2025 gaan we graag met u in gesprek over wat nodig is om als gemeente Goirle financieel gezond te blijven en tegelijkertijd onverminderd in te blijven zetten op onze ambities in het bestuursakkoord. Opbouw Perspectiefnota 2025 Financiële bewegingsruimte is nodig om enerzijds de continuïteit van onze brede dienstverleningspakket te kunnen blijven garanderen en anderzijds de ambities uit het bestuursakkoord waar te maken. Dat gaat ook over het aanbrengen van focus. Daarom is dit document niet opgebouwd volgens de programmastructuur van de begroting. Naast een toelichting op de financiële realiteit, leggen we de nadruk op drie maatschappelijke thema’s waar we in 2025 met nadruk op in gaan zetten.

We beginnen deze Perspectiefnota met het schetsen van het vertrekpunt van deze Perspectiefnota. Dit wordt gevormd door het financieel meerjarenperspectief op basis van de eerste bestuursrapportage 2024, aangevuld met de inzichten vanuit de Voorjaarsnota en de stand van zaken (op hoofdlijnen) van de ambities in het bestuursakkoord. Vervolgens nemen we u mee in de drie maatschappelijke thema’s die in 2025 centraal staan. We sluiten af met een indicatief meerjarenperspectief, waarin de ambities uit deze Perspectiefnota zijn opgenomen naar de peildatum 22 april 2024. Naast de focus op de drie maatschappelijke thema’s zijn er natuurlijk nog andere initiatieven waar wij graag met u over in gesprek gaan. Deze hebben wij meegenomen in het indicatief meerjarenperspectief. Tot slot formuleren we onze opgave richting de Begroting 2025. Financiële uitgangspunten Gelijktijdig met deze Perspectiefnota leggen wij u ter vaststelling de financiële uitgangspunten voor die de basis vormen van de begroting 2025.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

3

Vertrekpunt Perspectiefnota 2025

Om te weten welke financiële bewegingsruimte er is, starten we in deze Perspectiefnota met het beeld voorafgaand aan de initiatieven die wij aan u willen voorleggen. Voor een belangrijk deel is dit voor u bekende informatie, omdat deze volgt uit eerdere besluitvorming door uw raad.

Basis perspectief 2025 en meerjarenramingen 2026-2028 A. Saldo primaire begroting 2024-2027 (Raad 7-11-2023) Wijz. 2024-1 Effect Slotwijziging 2023 (Raad 12-12-2023) Wijz. 2024-2 Effect 1e burap 2024 (Raad 26-3-2024) B. Huidige meerjarenraming na 1e burap 2024

(bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

2025 4.796 V 139 N 923 N 3.734 V

2026 1.930 V 21 N 225 N 1.684 V

2027 306 V 701 V 169 N 838 V

2028 1.858 V 701 V 151 N 2.407 V

We merken op dat de nieuwe jaarschijf 2028 nog niet is bijgewerkt op basis van de financiële uitgangspunten, zoals indexeringen en kapitaallasten. Kanttekeningen en risico’s bij het meerjarenperspectief Voordat we onze speerpunten voor 2025 met u delen, willen we u meenemen in de kanttekeningen en risico’s die bij dit meerjarenperspectief geplaatst kunnen worden. We splitsen dit op in drie onderwerpen: - Voorjaarsnota Rijk; - Ambities bestuursakkoord; - Taakstellingen zoals deze nu verwerkt zijn in de begroting 2024. Voorjaarsnota Rijk Op grond van de voorjaarsnota van het Rijk is een doorrekening gemaakt, die naar verwachting in de meicirculaire 2024 zal worden verwerkt. Ook de uitkomst van de onderhandelingen over een nieuw regeerakkoord zorgen voor onzekerheid. De voorlopige doorrekening laat de volgende gevolgen zien: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Voorjaarsnota Rijk Accres gemeentefonds BBP Incidentele compensatie Afschalen opschalingskorting Totaal voorjaarsnota Rijk

2025 1.746 N 704 V 1.042 N

2026 655 N 150 V 746 V 241 V

2027 730 N 119 V 740 V 129 V

2028 662 N 96 V 735 V 169 V

Landelijk is er veel commotie over het grote nadeel in 2025 waarmee het Rijk gemeenten nu plotseling confronteert. We wachten daarom met bijzondere interesse op de meicirculaire. Naast deze voorjaarsnota volgen we de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda jeugd nauwgezet. De impact van de Hervormingsagenda jeugd is nog niet volledig uitgekristalliseerd. Ambities bestuursakkoord Het gaat te ver om hier een uitgebreide uiteenzetting te doen van de stand van zaken van de ambities in het bestuursakkoord. Voor een deel komen deze ook terug de maatschappelijke opgaven en verdere voorstellen in deze perspectiefnota. Een groot deel van onze ambities zijn reeds financieel vertaald in de begroting 2024. Maar nog niet allemaal, omdat hier eerst nog nader onderzoek voor nodig is. Om deze ambities te realiseren is financiële bewegingsruimte nodig waar we nu nog geen rekening mee hebben kunnen houden. Voor al Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

4

deze ontwikkelingen is de Perspectiefnota 2025 nog te vroeg om uitspraken te doen over koers en benodigde financiële ruimte. Ook zijn we bezig met de verkenningen naar de realisatie van de geluidswal langs de A58 en voeren we gesprekken met de scholen over nieuwbouw van voortgezet onderwijs en ook enkele locaties voor primair onderwijs. We verwachten u hiervoor nog in 2024 voorstellen te kunnen aanbieden. Voor deze ambities is reeds financiële ruimte opgenomen in de begroting 2024. Uit de voorstellen zal moeten blijken of deze ruimte ook toereikend is. Na de uiteenzetting van het basisperspectief, nemen we u mee in onze concrete voornemens op de ambities: - Transformatieopgave in het sociaal domein (waaronder de inrichting van het Dorpsteam); - Wonen en Zorg; - Klimaat en milieu. Taakstellingen zoals die nu in de begroting 2024 zijn verwerkt Zoals blijkt uit de opzet van het basisperspectief zijn drie stelposten verwerkt in de begroting 2024 met taakstellingen: - Taakstelling overige domeinen van € 0,5 miljoen, ingaande 2026; - Taakstelling herstel balans formatie oplopend tot bijna € 0,5 miljoen (inclusief indexeringen); - Taakstelling sociaal domein oplopend tot € 2,5 miljoen. Taakstelling overige domeinen Er zijn voorstellen in voorbereiding om deze taakstelling structureel in te vullen. Deze voorstellen verwerken we in de begroting 2025.

Taakstelling herstel balans formatie De mate waarin deze taakstelling kan worden ingevuld moet blijken uit het realisatiekrachtonderzoek. Dit onderzoek wordt op dit moment uitgevoerd en zal net voor de zomer 2024 worden afgerond en daarna aan de raad worden voorgelegd. De resultaten kunnen meegenomen worden in de begroting 2025. Taakstelling sociaal domein In het bestuursakkoord is een taakstelling opgenomen in het sociaal domein van € 3,0 miljoen. Wij hebben u hier recent over geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. Op grond van het haalbaarheidsonderzoek hebben wij besloten om de taakstelling in het sociaal domein aan te passen. (zie hiervoor ook pagina 6 en 7). Uit de haalbaarheidsanalyse blijkt dat het bestedingsniveau van met name maatwerkvoorzieningen al op het niveau is van vergelijkbare gemeenten en daarmee bezuinigingen minder reëel zijn. Wel blijkt uit deze analyse dat er zo’n € 1,25 miljoen meer wordt uitgegeven in Goirle in het sociaal domein, waarvan € 1,05 miljoen aan de algemene en voorliggende voorzieningen en de toegang. Deze informatie nemen we mee in de transformatieopgave sociaal domein.

Impact van risico’s en kanttekeningen bij het meerjarenperspectief We moeten rekening houden met een aantal negatieve scenario’s: - Nog niet alle ambities uit het bestuursakkoord kunnen we financieel vertalen omdat de verkenningen en onderzoeken hiervoor nog lopen, of we kunnen nog niet zeker stellen dat de opgenomen financiële ruimte toereikend is; - Bij de taakstellende bezuinigingen zien wij risico’s op haalbaarheid.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

5

Transformatie sociaal domein

Ambities uit het Uitvoeringsprogramma 2023-2026 We werken aan een transformatie in het sociaal domein waarbij we de hulp dichterbij organiseren. In de voorliggende voorzieningen kunnen we beter het individu, werk, gezin, school enz. op elkaar afstemmen. Het eindresultaat is daarbij het belangrijkste. Zorgverlening moet dichtbij, vertrouwd en veilig zijn. De transformatie moet ertoe leiden dat we een structurele ombuiging realiseren binnen het sociaal domein. Vanuit de visie Goirle Glanst is de ambitie het vergroten van de zelfredzaamheid, het versterken van de kracht van de samenleving en het bevorderen van de participatie. De ambitie realiseren we door in te zetten op positieve gezondheid, normaliseren en preventief werken. De realisatie is vertaald in de Uitvoeringsagenda die begin 2022 is vastgesteld. Wat zijn de ontwikkelingen in 2025 en verder ? In de visie Goirle Glanst is het normaliseren van ondersteuning een heel belangrijk onderwerp. Daarmee sluiten we aan op landelijke ontwikkelingen. Met normaliseren bedoelen wij dat de oplossing in het normale leven gevonden gaat worden. Daarmee leidt het tot een verschuiving van specialistische zorg naar voorzieningen die veel dichter bij onze inwoners staan. Sommige daarvan bestaan al, zoals het schoolmaatschappelijk werk en andere zullen wij gaan ontwikkelen.

Wij willen dat iedere inwoner zich gesteund voelt, bij voorkeur door zijn eigen sociale netwerk maar ook door ons. Bij problemen gaat het er eerst om wat iemand binnen zijn eigen normale leven kan opvangen. Zo nodig kunnen wij begeleiding bieden. Pas daarna komt de stap naar zorg. We willen nog meer dan nu kijken wat de inwoner zelf kan, inzetten op het versterken van die eigen omgeving en zo snel mogelijk hulp afbouwen. Net zoals het begrip zelfredzaamheid eigen gemaakt moet worden, heeft ook het normaliseren tijd nodig om gemeengoed te worden. Dat traject van transformatie zetten wij in 2024 in gang maar het zal ook in 2025 volop doorlopen. Onderdeel daarvan zal zijn dat we de toegang versterken en dat bepaalde zorg niet langer onder de Jeugdwet zal worden ingezet. Maar vooral zullen we via het Dorpsteam, maatschappelijke partners en inwoners, verder gaan inzetten op het versterken van het sociale netwerk in de buurten zodat problemen veel eerder gesignaleerd en opgelost kunnen worden in de eigen omgeving. Wat hebben wij eind 2025 bereikt ? Eind 2025 heeft een verschuiving plaatsgevonden in het sociaal domein van tweedelijns zorg naar het voorliggend veld. We halen rendement uit de maatregelen uit het project Grip op het sociaal domein.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

6

Wat betekent dit financieel voor 2025 ? Op 14 mei 2024 heeft u van ons een raadsinformatiebrief ontvangen over de realisering van de taakstelling in het sociaal domein. In het bestuursakkoord stond de onderstaande fasering: (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen taakstelling Reeds gerealiseerd Nog te realiseren

2023 -500 500

2024 -2.000 500 -1.500

2025 -2.500 500 -2.000

2026 -3.000 500 -2.500

2027 -3.000 500 -2.500

Op basis van de inzichten uit deze haalbaarheidsstudie hebben wij deze taakstelling herzien. Deze wordt gewijzigd in: (bedragen x € 1.000)

2023 Nog te realiseren Afwaardering taakstelling Aangepaste taakstelling

2024 -1.500 1.500 0

2025 -2.000 1.250 -750

2026 -2.500 1.500 -1.000

2027 -2.500 1.500 -1.000

Wij verwachten dat deze aangepaste taakstelling haalbaar is. Daar tekenen wij wel bij aan dat dit alleen kan wanneer we volledig in kunnen zetten op de transformatieopgave (Grip op sociaal domein en Hervormingsagenda). Daarnaast verwachten we rendement op reeds ingezette maatregelen, zoals de regionale inkoopstrategie (zowel jeugd als Wmo). Dit zal deels leiden tot keuzes en afwegingen bij de Begroting 2025, danwel in de jaren daarna.

De afwaardering van de taakstelling vanaf 2025 verwerken we in deze Perspectiefnota dus als volgt: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Beleidsvoornemens Bijstelling taakstelling sociaal domein Totaal beleidsvoornemens

2025 1.250 N 1.250 N

2026 1.500 N 1.500 N

2027 1.500 N 1.500 N

2028 1.500 N 1.500 N

De afwaardering taakstelling 2024 van € 1,5 mln. verwerken we in de 2e bestuursrapportage 2024.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

7

Wonen en Zorg Inleiding Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting (inwerkingtreding voorzien in 2024) zorgt ervoor dat overheden weer kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie zij gaan bouwen. We moeten met name meer betaalbare woningen bouwen. Woonzorgvisies vormen de basis voor gemeenten om afspraken te maken met woningcorporaties, verhuurders, zorgaanbieders en zorgkantoren over wat mensen uit de aandachtsgroepen en ouderen, naast huisvesting, nodig hebben aan zorg en ondersteuning. In de Regio Hart van Brabant hebben wij gezamenlijk een regionale woonzorgvisie gemaakt en aanvullend daarop hebben wij in Goirle een lokale woonzorgvisie in voorbereiding met daarbij behorend uitvoeringsprogramma. Daarin leggen wij de concrete opgave voor de gemeente Goirle op het gebied van wonen en zorg vast en maken wij afspraken met de regiogemeenten over de evenredige verdeling van de opgave in de regio zoals we hebben afgesproken in de SRBT Woondeal (Stedelijke Regio Breda Tilburg). Per 2026 nemen we onze woonzorgvisie op in een volkshuisvestingsprogramma onder de Omgevingswet. In de woonzorgvisie is onder andere de langjarige samenwerking voor meer woningen, de aanpak van excessen op de woningmarkt (inrichting meldpunt uit de Wet goed verhuurderschap) en het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken opgenomen.

Concreet houdt dit in dat wij voor 2030 meer dan 1200 woningen realiseren met een in de SRBT Woondeal genoemde verdeling van 30 – 40 – 30. Dit betekent dat we in nieuwe projecten 30% sociale huurwoningen, 40% middel dure huur- en betaalbare koopwoningen en 30% vrije sector koopwoningen realiseren. Bij alle nieuwe woningbouwontwikkelingen sturen we op deze uitgangspunten met daarbij aandacht voor een leefbare en groene leefomgeving waar mensen voor elkaar klaar staan. Ambitie “Het is ons streven om vanuit en met de wijk te werken waardoor inwoners zich betrokken voelen bij hun leefomgeving en we de juiste accenten leggen per wijk. …”. Deze ambitie uit de woonzorgvisie benoemen we nadrukkelijk in deze Perspectiefnota. Zoals beschreven in de Omgevingsvisie willen we een netwerkende overheid zijn die van buiten naar binnen werkt. Dit sluit aan op de veranderingen in de maatschappij waarbij meer eigen regie bij de inwoner het toekomstbeeld is. Het uitgangspunt van meer eigen regie bij de inwoners is ook verankerd in het Bestuursakkoord en bijbehorend uitvoeringsprogramma van de coalitiepartijen. Het pakken van de eigen regie vraagt om ondersteuning. Daarmee leren wij als overheid om los te laten en meer ruimte en vertrouwen te geven aan de inwoners. Door middel van co-creatie versterken we de participatie en realiseren we met elkaar de opgave op het gebied van wonen en zorg.

Zo ontwikkelen we ons als gemeente naar een meer netwerkende overheid. Community building is bijvoorbeeld een mogelijk instrument om deze transitie verder vorm te geven. Wat zijn de ontwikkelingen in 2025 en verder De toename van het aantal woningen en daarmee het aantal inwoners heeft effect op onze gemeente. Hiermee doen we ook een groter beroep op de (zorg)voorzieningen en de sociale cohesie. We leggen hierbij de link met zowel de regionale als de lokale woonzorgvisie om hier verder invulling aan te geven. De sociale cohesie in de nieuwe wijken wordt opgebouwd en in de bestaande wijken versterkt. Door de velen maatschappelijke veranderingen is ondersteuning bij het versterken van de sociale cohesie noodzakelijk. In 2025 starten we onder andere met pilots waarbij we kleinschalig gaan experimenteren met het versterken van de sociale samenhang. Hierin zoeken we nadrukkelijk de samenwerking tussen het Dorpsteam, maatschappelijke partners, inwoners en marktpartijen. We werken dit concreet uit in het

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

8

uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie. Ook bereiden we ons voor op de implementatie van de nieuwe wet- en regelgeving. Wat hebben wij eind 2025 bereikt ? 1. Het meldpunt uit de Wet goed verhuurderschap is operationeel; 2. Implementatie van landelijke wet- en regelgeving vindt plaats, denk aan het tot stand brengen van een regionaal afgestemde Huisvestingsverordening met urgentieregeling, met daarin accenten die specifiek voor Goirle gelden; 3. De uitvoeringsprogramma’s van de regionale én lokale woonzorgvisies zijn gereed. Wat betekent dit financieel voor 2025 ? Het uitvoeringsprogramma van de lokale woonzorgvisie waarin de nieuwe wet- en regelgeving met de bijbehorende verordeningen is opgenomen geeft meer zicht op de financiën. Deze wordt gepresenteerd in de begroting van 2025. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Beleidsvoornemens Wonen en Zorg - Uitvoeringsprogramma woonzorgvisie Totaal beleidsvoornemens

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

2025 PM -

2026 PM -

2027 PM -

2028 PM -

9

Klimaat

Ambities We willen in 2030 de CO 2-uitstoot met 49% verminderd hebben en in 2050 energieneutraal zijn. Dit doen we onder andere door het huidige energieverbruik terug te brengen (20% volgens REKS 1.0) en op een alternatieve wijze energie op te wekken (1TWh volgens REKS 1.0 in regio Hart van Brabant, waarvan 135.400 MWh in Goirle volgens Zonnewijzer en windrichting). In 2050 willen we onze regio klimaatbestendig en water robuust hebben ingericht. Wat zijn de ontwikkelingen in 2025 en verder ? Voor Goirle zien wij twee belangrijke ontwikkelingen voor de komende jaren. Net als in heel Nederland moeten wij hard werken aan het vervangen van aardgas door andere warmtebronnen. Een deel van Goirle is mogelijk geschikt om via een warmtenet verwarmd te worden. Dit moeten we onderzoeken. Voor een groot deel van de wijken zal elektrificatie nodig zijn (warmtepompen). Wij kunnen het niet alleen. Onze inwoners zullen zelf aan de slag moeten om hun huis te verduurzamen. Voor een gedeelte van onze inwoners bieden wij voor isolatie ondersteuning op grond van het Nationaal Isolatieprogramma. Gelet op de grote hoeveelheid eigen woningbezit betekent dit dat wij onze inwoners hard nodig hebben. Zij moeten het belang van verduurzaming inzien en mee willen werken. Om hen daarbij te helpen gaan wij hen ondersteuning bieden door met hen wijkuitvoeringsplannen te maken.

Het werkt het best wanneer de gemeenschap met elkaar in gesprek gaat over nut en noodzaak. Het faciliteren van die gesprekken is waar wij weer in beeld komen en daarvoor kunnen wij het maken van het wijkuitvoeringsplan ook gebruiken. Een tweede belangrijke ontwikkeling richting het alternatief opwekken van energie is de ontwikkeling van HUB de Baars. De raad heeft daar al kaders voor aangegeven bij het vaststellen van de REKS en bij de Omgevingsvisie. Het is nog niet zeker of de windmolens ook daadwerkelijk op Goirles grondgebied komen te staan. Dat wordt nu onderzocht. De raad zal in 2025 een raadsvoorstel krijgen om de gebiedsvisie voor HUB De Baars vast te stellen. Mocht op het grondgebied van de gemeente Goirle grootschalige opwek daadwerkelijk een plaats krijgen, dan volgt daarna het planologisch-juridisch kader dat nodig is voor het traject van vergunningverlening. Wat hebben wij eind 2025 bereikt ? 1. Herijking Transitievisie Warmte; 2. Inzicht de mogelijke realisatie van warmtenetten; 3. Wij hebben de eerste twee wijkuitvoeringsplannen; 4. De gebiedsvisie de Baars is vastgesteld en gestart is met het planologisch-juridisch kader nodig voor de vergunningverlening. Wat betekent dit financieel voor 2025 ? 1. Haalbaarheidsonderzoek naar de kansen voor alternatieve opwek en de aanleg van warmtenetten; 2.

Wijkuitvoeringsplannen kosten naar verwachting minimaal een ton per stuk. Volgens de Transitievisie Warmte moeten wij voor ongeveer tien wijken zo’n plan maken; 3. Voor isolatie van huizen is een Soortenmanagementplan (SMP) nodig. Wij zijn als gemeente verantwoordelijk voor de besteding van de subsidie die we daarvoor ontvangen. We weten nog niet of die toereikend is. Een indicatie van de kosten kunnen wij op dit moment nog niet geven. Wij hebben overigens al wel een bedrag hiervoor opgenomen in de meerjarenraming van de begroting 2024.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

10

(bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Beleidsvoornemens Klimaat - Haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Klimaat - Wijkwarmteplannen Totaal beleidsvoornemens

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

2025 50 N 200 N 250 N

2026 400 N 400 N

2027 400 N 400 N

2028 -

11

Financiële vertaling perspectiefnota

Financiële vertaling Perspectiefnota 2025

(bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Beleidsvoornemens op basis van maatschappelijke thema’s: Bijstelling taakstelling sociaal domein Wonen en Zorg Klimaat – haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Klimaat – Wijkwarmteplannen

2025 1.500 N 1.250 N PM 50 N 200 N

2026 1.900 N 1.500 N PM 400 N

2027 1.900 N 1.500 N PM 400 N

2028 1.500 N 1.500 N PM -

Overige Baten en Lasten PPN 2025: Beleidsvoornemen PPN 2025: Uitwerken verkeerscirculatieplan fase 2 Bestrijding invasieve exoten Wijziging afschrijvingsbeleid (Nota Investeringen 2024) Omgevingsprogramma Uitbreiden BOA-capaciteit door extra taken gemeente Autonome ontwikkelingen: Aanpassen gemeentekantoor voor hybride werken Onontkoombaar: Cloudplatform Equalit Hulp bij het huishouden, stijging tarieven Regio HvB Beschermd wonen Verhoging inwonersbijdrage Veiligheidsregio C. Financiële vertaling Perspectiefnota 2025

395 N 18 V 200 N 75 N 293 V PM PM 413 N 92 N 100 N 60 N 161 N 1.895 N

164 N 165 V PM 75 N 240 V PM PM 24 N 24 N 305 N 100 N 60 N 145 N 2.064 N

325 N 7V PM 75 N 82 V PM 23 N 23 N 309 N 100 N 60 N 149 N 2.225 N

457 N 88 N PM 75 N 13 N PM 23 N 23 N 346 N 100 N 60 N 186 N 1.957 N

De toelichting op cijfers “Beleidsvoornemens op basis van maatschappelijke thema’s” ziet u terug in de hoofdstukken hiervoor. Toelichting op overige baten en laten PPN 2025: Beleidsvoornemens 1. Uitwerking verkeerscirculatieplan fase 2 Voor de vervolgfase van het verkeerscirculatieplan is in 2025 een budget nodig van € 200.000 euro. Dit ter verdere uitwerking van de diverse knelpunten tot een Voorlopig Ontwerp en kostenraming. De knelpuntenlijst wordt pas later dit jaar concreet als daar een besluit over is genomen. We denken dan onder andere aan de uitwerking en voorbereiding van aanpassingen aan de rotondes/kruispunten Rillaersebaan en aanpassingen aan wegen rondom de Bakertand (Lage Wal). 2. Bestrijding invasieve exoten De gemeente Goirle heeft helaas ook te maken met het bestrijden van invasieve exoten. Er komen op verschillende locaties steeds meer invasieve exoten voor, zoals Japanse Duizendknoop, Reuzenberenklauw, Reuzenbalsemien en dergelijke. Hiermee zijn behoorlijk kosten gemoeid om deze soorten te bestrijden. Binnen de huidige exploitatiebudgetten is geen rekening gehouden met het

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

12

bestrijden en monitoren van deze invasieve exoten. De totale jaarlijks kosten voor de gemeente Goirle worden geraamd op € 75.000,= 3. Wijziging afschrijvingsbeleid (Nota Investeringen 2024) Voor de raadsvergadering van 21-05-2024 heeft de Nota Investeringen 2024 gestaan. Doordat we voortaan kapitaallasten pas ramen ingaande het jaar ná het investeringsjaar besparen we kapitaallasten op voorgenomen investeringen binnen de meerjarenraming 2025-2027. De geraamde bijstellingen zijn als volgt: 2025: € 293.000 voordelig 2026: € 240.000 voordelig 2027: € 82.000 voordelig 2028: € 13.000 nadelig 4. Omgevingsprogramma Op grond van de Omgevingswet moeten wij een Omgevingsplan gaan maken. We beginnen hieraan in 2024 en er is budget voor opgenomen in de begroting. Onze verwachting is dat wij ook in 2025 en 2026 nog hieraan door moeten werken en op dit moment kunnen wij niet goed overzien of het budget dat nu geraamd staat, voldoende is. Daarom is het hier PM opgenomen. 5. Uitbreiden BOA capaciteit We hebben veel minder BOA capaciteit dan andere gemeentes en we hebben er dit jaar veel taken bijgekregen o.a. op het gebied van verkeer. Op dit moment is een raadsvoorstel in voorbereiding dat wij u kort na de zomer zullen toesturen met daarin nadere informatie en een doorrekening van de kosten.

Autonome ontwikkelingen 6. Aanpassen gemeentekantoor voor hybride werken We hebben nog niet in alle vergaderruimtes een beeldscherm dat hybride werken faciliteert. Ook is er grote behoefte aan team cabines waarin medewerkers een teamsvergadering kunnen bijwonen zonder dat hun collega’s daar last van hebben. Daarnaast heeft de organisatie extra werkplekken nodig. We ramen de noodzakelijk kapitaallasten ingaande 2026 op ongeveer € 23.000.

Onontkoombaar 7. Cloudtransitie Equalit. We gaan op een cloudplatform van Equalit werken. Daardoor kunnen we beter gebruik gaan maken van de huidige faciliteiten en kunnen we slimmer samenwerken. Hiermee gaan we toe naar een meer moderne werkomgeving. We ramen deze overgang in 2025 op € 92.000. 8. Harmonisatie applicaties We zijn al geruime tijd bezig met het harmoniseren van applicaties. In 2025 moeten we een investering van € 50.000 doen in de gegevensmakelaar. Ook op het gebied van geo-informatie harmoniseren we. In die kosten hebben we nog geen inzicht. 9. Hulp bij het huishouden Voor de komende jaren moet rekening gehouden worden met hogere kosten voor de huishoudelijke ondersteuning omdat het uurtarief vanaf 1 juli moet worden verhoogd. De reden daarvan is dat we per 1 juli het contract moeten verlengen en er de afgelopen jaren veel ontwikkelingen in de markt zijn geweest. Zo zijn de cao-lonen fors gestegen en is er een enorme krapte op de arbeidsmarkt. Daarom moeten we vanaf 2025 rekening houden met een structurele toename van € 100.000.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

13

10. Regio HvB; beschermd wonen Wij betalen Tilburg als centrumgemeente voor de uitvoering van taken t.b.v. beschermd wonen. Voorgaande jaren stond deze bijdrage van € 60.000 al in de begroting en dat maken we nu structureel. 11. Verhoging inwonerbijdrage Veiligheidsregio Op basis van de methodiek waarop de inwonerbijdrage van de Veiligheidsregio wordt berekend moet de meerjarenraming worden verhoogd: 2025: € 161.000 nadelig 2026: € 145.000 nadelig 2027: € 149.000 nadelig 2028: € 186.000 nadelig

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

14

Financieel gezonde gemeente

Ambities In het bestuursakkoord hebben we onze ambitie duidelijk verwoord. Wij willen de gemeente Goirle als prettige, gezonde, veilige en inclusieve samenleving behouden en versterken. Een goed financieel beleid is daarvoor noodzakelijk. Wat zijn de ontwikkelingen in 2025 en verder? In het “vertrekpunt perspectiefnota” namen we u mee in de risico’s en kanttekeningen bij het meerjarenperspectief. In de perspectiefnota kunnen we die onzekerheden nog niet wegnemen. Wat zien we als we het meerjarenperspectief op basis van de perspectiefnota in relatie brengen met de geschetste risico’s en kanttekeningen:

Perspectief 2025 - 2028 inclusief onzekerheden B. Huidige meerjarenraming na 1e burap 2024 C. Financiële vertaling Perspectiefnota 2025 D. Saldo meerjarenraming na Perspectiefnota 2025 Risico-inschatting onzekerheden: Inschatting gevolgen meicirculaire o.b.v. Voorjaarsnota Rijk Nog niet (volledig) ingerekende effecten bestuursakkoord: Centrum Goirle en Samenhangend mobiliteitsbeleid CC Jan van Besouw Woningbouw/verplaatsing sportpark (Regionaal) Zwembad (stop bijdrage Laco medio 2026 verwerkt) Risico onvoldoende budget (bijv. Mill Hill / Geluidw.voorz. A58) Risico stelpost herstel balans formatie (incl. indexering) E. Perspectief 2025 - 2028 inclusief onzekerheden

(bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

2025 3.734 V 1.895 N 1.839 V

2026 1.684 V 2.064 N 380 N

2027 838 V 2.225 N 1.387 N

2028 2.407 V 1.957 N 451 V

1.042 N 1.042 N

241 V 241 V

129 V 129 V

169 V 169 V

PM PM PM PM PM PM 797 V

PM PM PM PM PM PM 139 N

PM PM PM PM PM PM 1.258 N

PM PM PM PM PM PM 620 V

Dit meerjarenperspectief geeft vooralsnog een indicatief beeld. Bij opstelling van de begroting 2025 verwerken we de effecten van de meicirculaire en worden veel zaken nog bijgesteld. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de loon- en prijsontwikkeling en de actualisatie van geraamde kapitaallasten.

Gemeente Goirle – Perspectiefnota 2025

15