05 Bijlage 2 Concept accountantsverslag 2020 Goirle 210525.pdf

25 MEI 2021

ACCOUNTANTSVERSLAG 2020

Gemeente Goirle

CONCEPT D.D. 25 MEI 2021

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Goirle T.a.v. de heer B. van ‘t Westeinde, raadsgriffier Postbus 17 5050 AA GOIRLE

Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Goirle (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 7 september 2020, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2020. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Tilburg, 25 mei 2021

Onze bevindingen hebben wij toegelicht in het auditcomité d.d. 2 juni 2021. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Dit jaar kwamen daar nog de gevolgen van het coronavirus bij, waardoor wij niet bij u op locatie konden langskomen en alle informatie en vragen digitaal hebben moeten afstemmen. Het gevolg hiervan was een iets minder efficiënt proces vanwege de inherente beperkingen aan de digitale middelen. Desondanks denken wij dat het proces goed is verlopen. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle.

Kenmerk: xxx Behandeld door: xxx

Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze, drs. D.O. Meeuwissen RA Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING (ONDER VOORBEHOUD)



De jaarrekening 2020 is getrouw en de baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.



De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in zowel het jaarverslag (paragraaf COVID-19 en programmaverantwoording) als de jaarrekening (toelichting op het overzicht van baten en lasten).



Jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSa-bijlage.









RESULTAAT 2020

Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden financieel verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo. Voor een overzicht van de fouten en onzekerheden omtrent de Tozoregeling verwijzen wij naar bijlage B in dit rapport.



Er is geen sprake van onrechtmatige begrotingsoverschrijdingen die meetellen in het accountantsoordeel.



Naast de begrotingsrechtmatigheid hebben wij tevens de lastenoverschrijdingen op investeringskredieten beoordeeld. Uit deze analyse blijkt dat voor in totaal circa € 42.000 sprake is van overschrijdingen op diverse kredieten die meetellen in het accountantsoordeel. Omtrent de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd.

AANDACHTSPUNTEN VOOR 2021

De totale boekwaarde van de grondexploitatie ultimo 2020 is circa € 2,7 miljoen negatief (2019: € 4,8 miljoen negatief). De uitgangspunten en schattingen zijn redelijk en de waardering is aanvaardbaar. In 2020 heeft tussentijdse winstneming plaatsgevonden van circa € 0,9 miljoen (2019: € 0,4 miljoen) voor de Boschkens. Op grond van de geactualiseerde grondexploitatie voor de Boschkens wordt een positieve eindwaarde verwacht van circa € 4,3 miljoen positief. Een voorziening voor verliescompensatie is niet aan de orde. De grondexploitatie-ratio blijft net als voorgaand jaar laag (minst risicovol). Omtrent de pgb’s Wmo en Jeugd hebben wij een onzekerheid van circa € 466.000 ten aanzien van de prestatielevering van de zorg geconstateerd. De financiële rechtmatigheidsfout bedraagt circa € 34.000 (Wmo € 15.000 en jeugd € 19.000). De financiële getrouwheidsfout bedraagt circa € 17.000 (Wmo € 8.000 en jeugd € 9.000). Omtrent de ZIN Wmo hebben wij een onzekerheid van circa € 307.000 ten aanzien van de prestatielevering van de zorg geconstateerd. De fouten (zowel getrouwheid als rechtmatigheid) bedragen circa € 36.000.

DASHBOARD

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN



ONTWIKKELING GREX / SOCIAAL DOMEIN

5

JAARREKENING

2020

Begroting (na wijziging)

Saldo van baten en lasten

- 2.029

- 4.071

Mutatie reserves

1.242

4.071

Gerealiseerd resultaat

- 787

0

(x €1.000)

Een uitgebreide analyse van het resultaat is opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

UW FINANCIËLE POSITIE

Wij willen vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen: 

Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording: mede in relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college adviseren wij om intern de contouren van de verbijzonderde interne controle nader vorm te geven.



IT-beheersing (Key2Financiën): verbeterpunten liggen op het gebied van logische toegangsbeveiliging (autorisatiebeheer en superuserrechten). Wij adviseren opvolging te geven aan onze aandachtspunten (Bijlage C). Bij de interim-controle 2021 zullen wij de follow-up beoordelen.



Corona: de lange termijn effecten van Corona zijn nog onduidelijk waardoor uw gemeente de financiële impact voor de komende jaren lastig kan inschatten. Uw gemeente schetst het financiële beeld van Corona zo goed als mogelijk in de aankomende bestuursrapportages 2021.

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Voor een nadere toelichting verwijzen we naar hoofdstuk 3.2 en 3.3 van dit accountantsverslag.

BIJLAGEN

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw 2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Aandachtspunten voor 2021

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (1)

COVID-19 impact op boekjaar 2020. Zie hiervoor onze managementletter en de BADO-notitie.

7

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2020 De situatie en ontwikkelingen rond het coronavirus hebben impact gehad op het afgelopen jaar en dus ook op de jaarrekening over het boekjaar 2020. Ook voor 2021 zal dit naar verwachting nog in belangrijke mate het geval zijn. Wij hebben in onze managementletter u hierover ook al geïnformeerd en zijn de afgelopen periode meerdere keren in overleg geweest met uw organisatie. Eind februari is de BADO-notitie met betrekking tot COVID-19 “effecten en risico's voor decentrale overheden” uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is behandeld in de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA en is daarmee ook richtinggevend geweest bij onze controle van de jaarrekening 2020. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring.

Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de programmaverantwoording in het jaarverslag, de toelichting op het overzicht van baten en lasten per programma in de jaarrekening en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen.

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle grotendeels digitaal en op afstand plaatsgevonden. Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen: • Ook al zijn we het digitale werken al meer dan een jaar gewend, het blijft bijzonder mooi om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening tijdig op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. • Het proces heeft beperkte vertraging opgelopen, omdat de Nota verwachtingen accountantscontrole ten behoeve van de controle van de SiSa-regeling G4 inzake TOZO gedurende de jaarrekeningcontrole nog niet definitief was. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid het jaarrekeningproces met u te evalueren.

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in paragraaf Covid-19.

Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. De gemeente Goirle heeft er daarom voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij graag naar de paragraaf COVID-19.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (2) Belangrijkste bevindingen: • Voor een overzicht van de fouten en onzekerheden omtrent de SiSabijlage verwijzen wij naar bijlage B in dit rapport. • Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo.

8

Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 

Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020



Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021

Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het rijk ontvangen van € 3,9 miljoen. Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het rijk. De bestedingen in het kader van de Tozo-regeling over 2020 bedragen circa € 1,8 miljoen voor levensonderhoud en circa € 0,2 miljoen verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de nota verwachtingen accountantscontrole d.d. 8 april 2021 en de nadere richtlijnen van de sector commissie decentrale overheden van de NBA. Voor een overzicht van de fouten en onzekerheden omtrent de SiSa-bijlage verwijzen wij naar bijlage B in dit rapport. Wij hebben de fouten en onzekerheden in ons oordeel meegewogen aan de hand van de aanwijzingen zoals opgenomen in hoofdstuk 9 van de nota verwachtingen accountantscontrole. Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo. Overige corona gerelateerde bevindingen In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2020. Over de belangrijkste gevolgen voor uw interne beheersing hebben wij reeds in onze management letter d.d. 26 januari 2021 aan u gerapporteerd.

De financiële gevolgen van Corona zijn tot nu toe voor uw gemeentelijke organisatie beperkt gebleven. Wel zijn de lange termijn effecten van Corona nog onduidelijk waardoor uw gemeente de financiële impact voor de komende jaren lastig kan inschatten. Uw gemeente schetst het financiële beeld van Corona zo goed als mogelijk in de aankomende bestuursrapportages 2021.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw De jaarrekening 2020 is getrouw

9

Wij hebben bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Goirle een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang welke door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle tevens resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de goedkeuringstolerantie (€ 6.770) rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

17

466

§ 4.2

307

§ 4.2

Getrouwheid Sociaal domein – prestatielevering pgb Wmo en Jeugd Sociaal domein – prestatielevering Wmo ZIN Sociaal domein – productieverantwoording Wmo ZIN

36

Totaal

53

§ 4.2 773

Wij concluderen dat de ongecorrigeerde controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid. De goedkeuringstolerantie bedraagt € 677.000 voor fouten en € 2.031.000 voor onzekerheden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.

10

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de goedkeuringstolerantie (€ 6.770) rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

34

466

§ 4.2

307

§ 4.2

Rechtmatigheid Sociaal domein – prestatielevering pgb Wmo en Jeugd Sociaal domein – prestatielevering Wmo ZIN Sociaal domein – productieverantwoording Wmo ZIN

36

§ 4.2

Investeringskredieten

42

§ 4.5

Totaal

112

773

Wij concluderen dat de ongecorrigeerde controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid. De goedkeuringstolerantie bedraagt € 677.000 voor fouten en € 2.031.000 voor onzekerheden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Aandachtspunten voor 2021

11

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij een aantal bevindingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021

Laatste aandachtspunten ten aanzien van Key2Financiën Corona

DASHBOARD

Update invoering rechtmatigheidsverantwoording De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste organisaties een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing. Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt gemeente Goirle met ingang van het verslagjaar 2021 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie. IT-beheersing (Key2Financiën) De laatste aandachtspunten liggen op het gebied van logische toegangsbeveiliging (autorisatiebeheer en superuserrechten). Wij adviseren opvolging te geven aan onze aandachtspunten (Bijlage C). Bij de interim-controle 2021 zullen wij de follow-up beoordelen. Corona De lange termijn effecten van Corona zijn nog onduidelijk waardoor uw gemeente de financiële impact voor de komende jaren lastig kan inschatten. Uw gemeente schetst het financiële beeld van Corona zo goed als mogelijk in de aankomende bestuursrapportages 2021.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

12

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2020 3.2 Dashboard financiële positie ultimo 2020 3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente 3.4 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2020 Resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting

13

Het resultaat van de gemeente Goirle over het jaar 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 787.000 nadelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: 2020

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

Saldo van baten en lasten

- 2.029

- 4.071

2.042

Dotatie aan reserves

- 5.215

- 2.890

- 2.325

Onttrekkingen reserves

6.457

6.961

-504

Resultaat

- 787

0

- 787

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2020

DASHBOARD

Deze voordelen zijn op diverse programma’s gerealiseerd. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijzigingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u voorts naar de toelichtingen per programma en per thema, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten als onderdeel van de jaarrekening.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Dashboard financiële positie ultimo 2020

NETTO SCHULDQUOTE

14

BELASTINGCAPACITEIT

SOLVABILITEIT 50

90

105

95

130

49% 220

-100

< 90%

31%

20

90-130%

0

> 130%

(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE

< 20%

106% 100

20-50%

> 50%

50

150

< 95%

95-105%

> 105%

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

GRONDEXPLOITATIE

0

90

35 130

49% -100

< 90%

DASHBOARD

220

90-130%

-4%

20

> 130%

JAARREKENING

100

0

< 20%

FINANCIËLE POSITIE

1%

20-35%

> 35%

BEVINDINGEN

5

-5

< 0%

BIJLAGEN

0%

> 0%

3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente

15

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

2,30 2,10 1,90 1,70 1,50 1,30 1,10 0,90 0,70 0,50

2,02 1,60

1,84

1,47 gemeente Goirle

PB20

JR19

PB21

JR20

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

4,0% 1,0%

2,0% 0,0% JR19

-2,0%

JR20

1,9% 0,0% PB 2021

PB 2022

0,0% PB 2023

0,2% PB 2024

gemeente Goirle

-4,0% -6,0% -8,0%

-6,7%

-8,9%

-7,5%

-10,0%

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde over 2020 voor gemeenten in de categorie 20.000 tot 50.000 inwoners. Data gebaseerd op www.findo.nl.

DASHBOARD

gem. NL*

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.4 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw weerstandsvermogen is voldoende

16

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente Goirle. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 gaat gelden. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Weerstandsvermogen gemeente Goirle is voldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit en zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Goirle heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op circa € 4,1 miljoen (2019: circa € 3,5 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit van uw gemeente bedraagt € 7,6 miljoen (2019: € 5,2 miljoen). De ratio weerstandsvermogen van de gemeente Goirle is 1,84 (2019: 1,47) en is volgens het GTK 2020 voldoende te noemen. Wellicht ten overvloede melden we dat de meerjarenbegroting 2021-2024 in alle jaren met een flink tekort sluit. Hierbij is al rekening gehouden met de effecten van de bezuinigingen en lastenverhogingen (circa € 2 miljoen) waartoe bij de vaststelling van de meerjarenbegroting 2020-2023 is besloten. Om dit tekort op te lossen heeft u uw raad het dekkingsvoorstel 2021 aangeboden wat in de raadsvergadering van 10 november 2020 door de raad (gewijzigd) is vastgesteld. Met het dekkingsvoorstel 2021 wordt aan de hand van een pakket aan maatregelen een bezuiniging gerealiseerd van in totaal circa € 1,9 miljoen. Hiermee is de begroting 2021 reëel en structureel sluitend.

Het spreekt voor zich dat met name de ontwikkelingen rondom corona, de kosten in het sociaal domein en de realisatie van de voorgenomen bezuinigingsopgave significante impact kunnen hebben op de herijking van het weerstandsvermogen van de gemeente de komende jaren.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.4 Ons beeld van uw financiële positie

Solvabiliteit: blijft neutraal Netto-schuldquote: blijft minst risicovol

17

Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2020 31% (2019: 34%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Goirle in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteitsratio ligt tussen de 20% - 50% grens en valt volgens de GTK 2020 in de categorie ‘neutraal’. De netto schuldquote bedraagt 49% (2019: 52%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Dit kengetal valt volgens de GTK 2020 in de categorie ‘minst risicovol’. Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020). In de meerjarenbegroting is een daling zichtbaar van de solvabiliteit vanwege de tekorten.

Grondexploitatieratio blijft laag (minst risicovol)

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Goirle is -4% (2019: -8,5%). De ratio grondexploitatie < 20% is het ‘minst risicovol’ te noemen volgens het GTK 2020. De financiële impact is laag.

Structurele exploitatieruimte is beperkt

Structurele exploitatieruimte Inzicht in de structurele exploitatieruimte helpt mee om te beoordelen welke ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Of welke stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Deze ratio is 1% (2019: -8%). Dit betekent dat de financiële ruimte van de gemeente zeer beperkt is.

Belastingcapaciteit: meest risicovol

Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit is in 2020 lager omdat de ozb in 2020 met 20% extra is verhoogd en ook in 2021 wordt de belastingcapaciteit lager vanwege de stijging van de ozb in 2021 met 12,7%.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

18

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal domein uitgelicht 4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 BBV, WNT en SiSa 4.5 Begrotingsrechtmatigheid

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)

Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle vooral gegevensgericht. Zie ook managementletter 2020.

Graag maken wij concrete afspraken over uw ambities

19

Interne beheersing en onze aanpak voor 2021 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 26 januari 2021. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven etc.). Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie de NBA heeft hiertoe een notitie “Best practice maatregelen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders” onderhanden. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen zoals de gemeenteraad bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude kunnen de gelegenheden tot fraude afnemen.

Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Landelijk vinden er diverse pilots plaats waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude. De best practice van de NBA is erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. Uw gemeente kent een specifieke frauderisicoanalyse. Deze frauderisicoanalyse is voor het laatst bij de jaarrekeningcontrole 2019 geactualiseerd. Daarnaast zijn de belangrijkste risico’s weergegeven in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen in de begroting en het jaarverslag. Graag blijven we op de hoogte van de acties c.q. stappen die u onderneemt ten aanzien van het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad / auditcomité ten aanzien van frauderisicobeheersing. Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021

20

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2021 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt. Wij hebben vernomen dat op deze consultatie veel reacties zijn binnengekomen die door de commissie BBV worden verwerkt. Gelijktijdig vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van het BBV en andere wetgeving. Desalniettemin is de verwachting dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2021 wordt ingevoerd. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing.

Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de gemeente Goirle met ingang van verslagjaar 2021 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken binnen uw gemeente

DASHBOARD

Stand van zaken binnen uw gemeente De gemeente Goirle dient nog stappen te ondernemen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Voor de te ondernemen stappen verwijzen wij u graag naar onze managementletter d.d. 26 januari 2021. Ons is medegedeeld dat uw organisatie een voorstel bij uw raad zal indienen waarin onder andere de controletoleranties worden vastgelegd. Wij adviseren u in dit voorstel tevens te betrekken op welke wijze de gemeente Goirle aan de slag gaat met het opstellen van een overkoepelend interne controleplan wat aansluit op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording zodat de auditcomité hierin wordt meegenomen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (1/2)

Sociaal domein 2020 bedragen circa € 15,4 miljoen

21

Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van de gemeente Goirle met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2020 circa € 15,4 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL

TAAKVELD

2020

Wmo

Maatwerkvoorziening (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18+ Geëscaleerde zorg 18+

€ 7,1 miljoen

Jeugdzorg

Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18-

€ 7,4 miljoen

pgb

Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-

€ 0,9 miljoen

Totaal

Fout pgb mede gebaseerd op projectiebrieven

€ 15,4 miljoen

Geraamde fout in de persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen pgb en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2020 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een afkeurend oordeel. Ten aanzien van de rechtmatigheidsfouten zijn de foutpercentages opgenomen in de gemeente specifieke projectiebrieven. Voor de gemeente Goirle zijn de percentages voor rechtmatigheidsfouten en voor getrouwheidsfouten voor zowel de Wmo als Jeugdzorg opgenomen in onderstaande tabel: PGB PER CATEGORIE

FINANCIËLE RECHTMATIGHEIDSFOUT

FINANCIËLE GETROUWHEIDSFOUT

Wmo

1,53%

1,86%

Jeugdzorg

1,92%

1,88%

Rechtmatigheids- en getrouwheidsfouten pgb

De financiële rechtmatigheidsfouten gelden specifiek voor gemeente Goirle. Voor de getrouwheidsfouten geldt dat deze gelijk zijn voor alle gemeenten in Nederland. De financiële rechtmatigheidsfout voor pgb voor de gemeente Goirle bedraagt circa € 34.000 (Wmo € 15.000 en jeugd € 19.000). De financiële getrouwheidsfout bedraagt circa € 17.000 (Wmo € 8.000 en jeugd € 9.000).

Onzekerheden pgb geraamd op € 466.000

De SVB toetst niet op de prestatielevering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces en de controles op betalingen, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. Tevens verkrijgt de gemeente zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK. Op basis van het zekerheidspercentage dat de gemeente Goirle hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb geraamd op circa € 466.000 (Wmo € 213.000 en jeugd € 253.000). Wij hebben een review gedaan en kunnen steunen op de werkzaamheden van de accountant van de SVB. Daarbij concluderen wij dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het rechtmatigheidsoordeel over de jaarrekening 2020 van uw gemeente.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (2/2)

Fouten en onzekerheid ten aanzien van prestatielevering

22

Wmo ZIN De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2020 circa € 3,7 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de gemeente Goirle. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de gemeente Goirle per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Hiermee is voor de gefactureerde zorg onderbouwd dat ook daadwerkelijke prestaties zijn verricht.

Onzekerheid prestatielevering € 307.000

Van een aantal zorginstellingen is geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Deze onzekerheid bedraagt in totaliteit circa € 307.000.

Financiële fouten € 36.000 (getrouwheid en rechtmatigheid)

Daarnaast blijkt uit onze controle dat door de gemeente Goirle verschillen zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de productieverantwoordingen van zorginstellingen welke zijn voorzien van een controleverklaring. Deze productieverantwoordingen zijn voor circa € 36.000 hoger dan de lasten in de jaarrekening. Er is geen sprake van productieverantwoordingen die lager zijn dan de lasten in de jaarrekening. Daarmee bestaat een fout omtrent de getrouwheid (gesaldeerd verschil) en rechtmatigheid (absoluut verschil) van deze lasten van circa € 36.000. Jeugdzorg ZIN Uw gemeente heeft de financiële afwikkeling van de jeugdzorgtaken ZIN gedelegeerd aan de GR Hart van Brabant. Volledigheidshalve melden we dat geen sprake is van fouten en/of onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid boven de afgesproken rapporteringstolerantie.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (1/2)

Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

23

Actualisatie en bijstelling grondexploitaties Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. Tijdens de gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2020 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Ultimo 2020 is geen voorziening (2019: € 20.000 voor Heisteeg) grondexploitaties gevormd. In de jaarrekening 2020 is de grondexploitatie Heisteeg afgesloten met een voordelig resultaat van € 71.000. De Boschkens is na het afsluiten van de grondexploitatie Heisteeg de laatste lopende grondexploitatie binnen uw gemeente. Op grond van de geactualiseerde grondexploitatie de Boschkens, waaronder de berekening van de eindwaarde, wordt een geraamd eindresultaat op nominale waarde van circa € 4,3 verwacht. Een voorziening voor verliescompensatie is derhalve niet aan de orde.

Percentage of Completion (POC) methode

Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Voor de grondexploitatie de Boschkens heeft de POC-methode geresulteerd in een winstneming van circa € 0,9 miljoen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties (2/2) Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

24

Een uitsplitsing van de bouwgronden in exploitatie naar de projecten is in de hiernaast staande grafiek weergegeven. Er is geen sprake van een voorziening voor verliescompensatie. Wel heeft de gemeente Goirle ter zake van aanvullende risico’s in de grondexploitatie ultimo 2020 een algemene reserve grondexploitatie van in totaal € 4,1 miljoen (2019: € 4,1 miljoen). De boekwaarde ultimo 2020 van de grondexploitatie de Boschkens bedraagt circa € 2,7 miljoen negatief (meer opbrengsten gerealiseerd dan kosten). De raming van de nog te maken kosten bedraagt circa € 4,6 miljoen tegenover de raming van de nog te realiseren opbrengsten van circa € 5,1 miljoen. Dit resulteert in een geraamd eindresultaat op nominale waarde van circa € 4,3 miljoen positief. Zoals in hoofdstuk 3.4 aangegeven is de grondexploitatie ratio bij uw gemeente het ‘minst risicovol’ te noemen volgens het GTK 2020. De financiële impact is laag.

ONTWIKKELING NETTO BOEKWAARDE GRONDEXPLOITATIES 2020–2019 (x € 1 miljoen) 0,0

0,0 de Boschkens

Heisteeg

Totaal

-0,2

-1,0

-2,0

-3,0

-2,7

-2,7

-4,0

-4,6 -4,8

-5,0

-6,0 2020

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2019

4.4 BBV, WNT en SiSa

25

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Goirle de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 van de gemeente Goirle niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Goirle voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Geen bevindingen SiSa-bijlage

DASHBOARD

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2020. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens Bijlage B.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)

Overschrijding baten/lasten

26

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 66,7 miljoen aan lasten begroot na wijzigingen, tegenover circa € 62,5 miljoen aan werkelijke lasten in 2020. Op totaalniveau is sprake van een onderschrijding ad € 4,2 miljoen (6,3%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van circa € 62,7 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 60,5 miljoen aan werkelijke baten in 2020. In totaal gaat het om een lager realisatie van circa € 2,2 miljoen (3,5%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2020 is er per saldo circa € 1,2 miljoen aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 0,8 miljoen negatief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

In de jaarrekening bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (2/2) Overschrijding lasten tellen niet mee in het accountantsoordeel

27

Zoals blijkt uit de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 (hoofdstuk Analyse begrotingsrechtmatigheid) is op twee programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG

LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

Programma 4 Bestuur en organisatie (totaal € 106.000)

Deze overschrijding wordt met name veroorzaakt door een aanvullende dotatie (€ 138.000) aan de voorziening pensioenen wethouders als gevolg van een herberekening van de pensioenverplichting vanwege een lagere rekenrente. Dit betreft bestaand beleid. Aangezien de informatie niet eerder bekend is telt deze overschrijding niet mee in het oordeel van de accountant.

Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead (totaal € 2.120.000)

TELT NIET MEE IN OORDEEL

TELT WEL MEE IN OORDEEL



Algemene dekkingsmiddelen: De jaarrekening 2019 vertoonde een tekort van € 3,5 miljoen. Dit tekort is gedekt door te beschikken over de algemene weerstandsreserve. Het aanzuiveren van dit tekort was niet geraamd in de begroting. Overhead: Wordt grotendeels veroorzaakt door de lagere toerekening van overhead aan kapitaalwerken en grondexploitatie.



Beide overschrijdingen tellen niet mee in het oordeel van de accountant.

Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening 2020. Overschrijding investeringskredieten tellen mee in het accountantsoordeel

DASHBOARD

Naast de begrotingsrechtmatigheid hebben wij tevens de lastenoverschrijdingen op investeringskredieten beoordeeld om vast te stellen of de gerealiseerde uitgaven binnen de door de gemeenteraad geautoriseerde begroting zijn gebleven. Zoals blijkt uit de analyse begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening 2020 (pagina 93) is op diverse door de gemeenteraad vastgestelde investeringskredieten een lastenoverschrijding te constateren van in totaal circa € 42.000. Deze overschrijdingen tellen als onrechtmatigheid mee in het accountantsoordeel.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

28

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

C

IT-beheersing

29

A. Onze controle

A. Onze controle (1/4)

Doel en object controle

Materialiteit

Onafhankelijkheid

DASHBOARD

30

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Goirle, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 7 september 2020 met kenmerk ‘SAi/JMe/1036018/2005573’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 677.000.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 6.770 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controle cliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (2/4)

Opdracht en controleaanpak

31

Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 7 september 2020. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente Goirle. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Hiervoor verwijzen we naar onze managementletter d.d. 26 januari 2021.

Strekking van de controleverklaring

Continuïteit

DASHBOARD

Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2020 van de gemeente Goirle aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2020 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Goirle zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Goirle als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (3/4) Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2020 zijn aanvaardbaar

DASHBOARD

32

De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

 

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020. In 2020 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening.

Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (4/4)

Fraude en noncompliance

33

Fraude en non-compliance Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met het managementteam van uw gemeente. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd. Bij onze werkzaamheden hebben we de door uw organisatie geactualiseerde frauderisicoanalyse, zoals ontvangen tijdens de interim-controle 2019, betrokken. In deze analyse zijn de uitkomsten van een inventarisatie ten aanzien van de aanwezige frauderisico’s en beheersmaatregelen opgenomen. Conform eerder gerapporteerd adviseren wij u deze analyse periodiek te actualiseren en stappen te ondernemen ten aanzien van het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad / auditcomité ten aanzien van frauderisicobeheersing.

Bij de beoordeling van het risico omtrent corruptie hebben wij gekeken naar klant specifieke omstandigheden zoals de geografische plaats van de activiteiten, hebben we gekeken naar de sectoren waar corruptie meer dan gemiddeld voorkomt en hebben we beoordeeld in hoeverre buitenlandse wetgeving als de UK Bribery Act en de US Foreign Corrupt Practices Act van invloed kunnen zijn. Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij hebben de relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Een medewerker van de Gemeente Oisterwijk en de gemeente Goirle voeren het applicatiebeheer uit voor de drie samenwerkende GHOgemeenten (Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk). Voor de IT-audit is de applicatie Key2Financiën beoordeeld. Voor de ITGC-onderdelen ‘Identificatie’ en ‘Superusers’ zijn de individuele gebruikerslijsten van de drie gemeenten beoordeeld. In bijlage C geven wij allereerst een samenvatting van onze bevindingen voor de genoemde applicatie Key2Financiën waarna de detailbevindingen volgen. Wij adviseren de organisatie opvolging te geven aan deze aandachtspunten. Bij de interim-controle 2021 zullen wij de follow-up beoordelen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

34

B. Bevindingen SiSa-bijlagen

B. Bevindingen SiSa-bijlage (1/3)

35

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Goirle heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2020 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

NR. B1 C1

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

D8 Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) E3 Subsidieregeling sanering verkeerslawaai E21 Tijdelijke regeling circulaire ambachtcentra F9 G2

Regeling specifieke uitkering extern advies warmtetransitie (EAW) Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2020 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004

G3 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeente 2020 G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2020

H4 Specifieke uitkering Sport H8

Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage (2/3) - Tozo

36

Tozo NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G4

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen

Fout

FOUT OF ONZEKERHEID

G4

identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen

Onzekerheid

G4

identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel

Formele onrechtmatigheid

G4

identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief

Fout

G4

identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief

Onzekerheid

G4

identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing

Fout

G4

artikel 21, lid 3 Besluit 17 april) Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing

Onzekerheid

G4

artikel 21, lid 3 Besluit 17 april) Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3

Fout

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Participatiewet en geen identificatie DigiD in G4

combinatie met BRP of Suwinet Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3

Onzekerheid

Participatiewet en geen identificatie DigiD in G4

combinatie met BRP of Suwinet Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3

Formele onrechtmatigheid

Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage (3/3) - Tozo

37

Tozo (vervolg) NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

G4

Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

Fout

G4

Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

Onzekerheid

G4

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen

Fout

G4

identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen

Onzekerheid

G4

identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel

Formele onrechtmatigheid