05 Begroting 2025.pdf

Bij de uitvoering van de woonzorgvisie versterken we de samenwerking met markt-, zorg- en welzijnspartijen. 21.3 We implementeren nieuwe of gewijzigde wetgeving Volkshuisvesting Nieuwe wetgeving geeft Rijk, Provincie en gemeenten meer grip geeft op de woningmarkt en het brede domein van de volkshuisvesting. Deze wetgeving implementeren we. Dit zijn onder andere de Wet Goed Verhuurderschap, Wet Betaalbare huur, Wet versterking regie op de Volkshuisvesting en de Wet Nationaal Opkoopverbod. We maken een huisvestingsverordening, urgentieverordening, regels over kamergewijze verhuur en regels over opkoopbescherming. 21.4 We toetsen en verlenen omgevingsvergunningen We toetsen vergunningaanvragen en verlenen vergunningen. We voorzien voor 2025 incidenteel extra vergunningaanvragen vanwege nieuwe woningbouwprojecten. Die leveren extra legesopbrengsten op. Voor de afgifte van die vergunningen is onvoldoende eigen capaciteit beschikbaar waardoor we werkzaamheden deels uitbesteden. Per saldo ramen we dit kostenneutraal omdat de opbrengst leges Omgevingsvergunningen niet meer dan kostendekkend mogen zijn. 21.5 We herijken de Omgevingsvisie We herijken de Omgevingsvisie zodat besluiten die sinds de vaststelling door college en raad zijn genomen worden verwerkt. Hiermee blijft de Omgevingsvisie actueel. Ook nemen we de Omgevingsvisie technisch in beheer en komt hij op “regels op de kaart”.

21.6 We maken een routekaart Omgevingsplan In lijn met de Omgevingswet moeten we voor 2032 over zijn naar een definitief Omgevingsplan. Dit betekent de komende jaren dat we huidige bestemmingsplannen en verordeningen omvormen tot een definitief Omgevingsplan. Omdat niet alles in één keer kan maken we in 2025 een routeaart waarmee we het proces faseren.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

26

21.7 We herzien de Nota grondbeleid We actualiseren de Nota grondbeleid. Hierin worden onder andere de gevolgen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het Didam-arrest verwerkt. 21.8 Realisatie Visie Wonen rondom Riel We leveren de visie “Wonen rondom Riel” op en leggen die ter vaststelling voor aan de raad. Na vaststelling kan planvorming worden gestart. 21.9 We bereiden de realisatie van de geluidwerende voorziening A58 voor We ronden de voorbereiding van de realisatie van de geluidwerende voorziening af. Hiervoor moet overeenstemming worden bereikt met diverse partijen zoals de gemeente Tilburg, de Provincie NoordBrabant en Rijkswaterstaat. De raad neemt een definitief besluit over de realisatie. Wanneer de raad instemt met dit project is een voorbereidingskrediet van € 750.000 voor de komende drie jaar nodig. De bestemmingsreserve “Geluidwerende voorziening A58” kan worden gebruikt als dekking voor het voorbereidingskrediet. Op basis van het Bestuursakkoord houden we voor dekking van het investeringsvoornemen rekening met € 7,7 mln. 21.10 We stellen nieuw speelruimtebeleid op In 2025 stellen we nieuw speelruimtebeleid op inclusief een bijbehorend meerjaren onderhoudsprogramma. In het speelruimtebeleid besteden we aandacht aan onderwerpen als inclusiviteit, natuurlijk spelen en verduurzaming van het areaal aan speeltoestellen.

Uitgangspunt voor het beleid is dat het aansluit bij de doelstellingen van Goirle Glanst en de beheeruitgangspunten uit het IMBK. Het opstellen van het beleid is een interactief proces waarbij we, onder andere, de jeugdgemeenteraad betrekken. 21.11 We vervangen en onderhouden speelvoorzieningen Binnen het IMBK is het budget voor spelen aangepast aan de reële behoefte. Met dit budget kunnen we voorzien in het dagelijks en periodiek onderhoud en vervanging van de speeltoestellen. Als het nieuwe speelruimtebeleid is vastgesteld, werken we volgens een nieuwe vervangingsplanning. Het benodigde budget wordt doorgerekend aan de hand van de nieuwe inzichten en planning. We bepalen dan of het beschikbare budget moet worden bijgesteld. 21.12 We onderhouden het groen zodat het voldoet aan het kwaliteitsniveau van het IMBK We plegen dagelijks onderhoud en spelen in op het veranderende klimaat en de afname van biodiversiteit. 21.13 We voeren het Programma groen uit Binnen het Programma groen hebben we aandacht voor: ▪ Groeiplaatsverbetering Door het verbeteren van groeiplaatsen geven we bomen de kans om beter te groeien en geven ze minder overlast. Dit heeft als voordeel dat we minder bestrating nodig hebben en boomkronen groter worden. Groeiplaatsverbetering is dus ook een klimaatadaptieve maatregel.

▪ Bescherming van bomen Voor bomen die we toch moeten kappen, leggen we een herplantplicht op. In 2025 herplanten we 100 bomen om daarmee de achterstand weg te werken. ▪ Biodiversiteit in bermen Om meer biodiversiteit in bermen te creëren stappen we over op ecologisch berm- en slootbeheer stappen we over op ecologisch berm- en slootbeheer. Vanaf 2025 werken we met een nieuw bestek. Daarmee realiseren we ecologisch berm- en slootbeheer dat aansluit op de uitgangspunten van het Programma groen. Gemeente Goirle – Begroting 2025

27

▪ Biodiversiteitsherstel Vanuit de subsidie Duurzame Initiatieven is geld beschikbaar voor groene initiatieven op het gebied van biodiversiteit. Met deze aanpak geven we uitvoering aan de doelstelling uit de Omgevingsvisie om de soortenrijkdom te vergroten in het openbaar groen. 21.14 We onderhouden de openbare ruimte conform het beheerplan verharding Binnen het beheerplan verharding valt alle openbare verharding zoals wegen, fiets- en voetpaden en parkeerplaatsen. We werken in 2025 aan onder andere de volgende projecten: ▪ Afronden herinrichting Pastoorsbuurt inclusief riolering ▪ Herstraten van diverse wegen in de Hellen in combinatie met reparatie van riool ▪ Vervanging van een deel van de verharding op de van Haestrechtstraat en Abcovenseweg inclusief realisatie van de klimaatboog. 21.15 Stellen een uitvoeringsplan op voor beheer van wegen In 2025 stellen we een uitvoeringsplan op voor het beheer van onze wegen in de periode 2026 en verder. Onderdeel hiervan is ook een aanpak voor verbetering en herstel van wegen zodat ze voldoen aan het vastgestelde kwaliteitsniveau B op basis van de in 2024 uitgevoerde weginspectie. 21.16 We voeren het beleidsplan openbare verlichting uit In 2025 ronden we de vervanging af van de armaturen van halogeen naar LED.

Vanaf 2025 vervangen we openbare verlichting wanneer dit economisch of technisch nodig is, conform het vastgestelde beleidsplan. 21.17 We voeren het programma mobiliteit uit In 2025 gaan we verder met de uitvoering van het programma mobiliteit. Hierbij zetten we in op de volgende thema's: ▪ Optimale fietsinfrastructuur en realisatie fietsroutenetwerk. We werken verder aan de volgende projecten: - Fietsverbinding Riel-Gilze - Verbreding Bels Lijntje - Snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek - Fietsverbinding Lage Wal ▪ Voorbereiding realiseren van de herijkte verkeerscirculatie en duurzaam veilig ingerichte openbare ruimte met prioriteit voor langzaam verkeer ▪ In stand houden OV-voorzieningen. De aanbesteding OV-voorziening wordt volgend jaar afgerond. Dan gaan we in conclaaf met de aanbiedende partij over de gewenste aanpassing. ▪ Zorgen voor veiliger verkeer door het aanpakken van kruispunten/wegvakken waar ongelukken gebeuren en door educatie en communicatie. Hiervoor nemen we deel aan het verkeerseducatieprogramma Brabants Verkeersveiligheidslabel (BVL) en Totally Traffic en het plaatsen van de jaarlijkse campagneborden van VVN. ▪ We onderzoeken en faciliteren initiatieven rondom deelmobiliteit ▪ We ronden de evaluatie van de blauwe zone af.

21.18 We maken nieuw archeologiebeleid We ronden in 2025 het opstellen van het archeologiebeleid af en geven daarmee invulling aan het Goirlese erfgoedbeleid. We voldoen daarmee ook aan de eisen uit de Omgevingswet. 21.19 We implementeren het nieuwe beheersysteem voor openbare ruimte In 2025 ligt de focus op het vullen en implementeren van het beheersysteem zodat de arealen van de verschillende beheerproducten in de openbare ruimte in beeld zijn. Op basis hiervan zijn dan ook de

Gemeente Goirle – Begroting 2025

28

kosten die nodig zijn om dit areaal beter te onderhouden in beeld. Hierdoor kunnen we de openbare ruimte goed en efficiënt onderhouden volgens CROW beeldkwaliteit B. 21.20 We maken een plan van aanpak voor de bestrijding van invasieve exoten De gemeente Goirle heeft helaas ook te maken een toename aan invasieve exoten. Deze vormen een bedreiging voor onze groenvoorziening. Om goed te anticiperen op de benodigde bestrijding maken we in 2025 een plan van aanpak. Hierin leggen we vast hoe en wanneer we overgaan tot bestrijding. Doel is te voorkomen dat de groeiplaatsen met invasieve exoten verder uitbreiden en het verwijderen van invasieve exoten op locaties waar volledige bestrijding nog een optie is. 21.21 We geven uitvoering aan het besluit over de toekomst van CC Jan van Besouw In 2024 zijn twee scenario’s uitgewerkt over de toekomst van het CC Jan van Besouw. Deze worden nu verder uitwerken om te komen tot uitvoering. Op basis van deze scenario’s werken we in 2025 naar een concreet voorstel voor de toekomst van het CC Jan van Besouw toe. In afwachting van de besluitvorming zijn we terughoudend met vervangingsinvesteringen. Hierbij doen we uiteraard wel wat nodig is om het CC jan van Besouw operationeel te houden.

Indicatoren 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Gemeente Goirle

Geheel Nederland

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

2021

2022

2023

2021

2022

2023

Nieuw gebouwde woningen

Aantal

3,4

9,8

2,7

8,9

9,3

9,1

%

84,6

85,8

86,9

70,1

70,3

70,3

Eenheid

2021

2022

2023

Aantal

229,6

262,7

1 2

Demografische druk

Lokale indicatoren 3

Aantal verkeersongevallen

Legenda: 1 2

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Aantal verkeersongevallen per 100.000 inwoners ( waarstaatjegemeente.nl / SWOV Instituut voor 3 Verkeersveiligheid)

Wat mag het kosten? 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Realisatie Begr. 2024 Begroting bedragen x € 1.000 2023 na wijz. 2025 Lasten 10.032 13.133 12.367 Baten 4.827 3.168 3.232 Saldo 5.205 N 9.965 N 9.135 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 14.199 14.154 13.034 4.767 4.012 2.024 9.432 N 10.143 N 11.010 N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast Gemeente Goirle – Begroting 2025

29

bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Bedragen x € 1.000 Geluidw.voorz. A58 - voorber. Invest.2027 € 750.000 Geluidw.voorz. A58 - realisatie Invest.2027 € 7.700.000 CC J v Besouw-verv. Inventaris Invest.2026 € 1.158.000 CC J v Besouw-verv. Installaties Invest.2026 € 2.325.000 Infraplan wegen Invest.2025 € 1.287.000 Infraplan wegen Invest.2026 € 1.313.000 Infraplan wegen Invest.2027 € 1.342.000 Infraplan wegen Invest.2028 € 1.372.000 Openbare verlichting Invest.2025 € 127.000 Openbare verlichting Invest.2026 € 127.000 Openbare verlichting Invest.2027 € 127.000 Openbare verlichting Invest.2028 € 127.000 Uitwerken verkeerscirculatieplan fase 2 Bestrijding invasieve exoten Investering IMBK Invest.2025 € 375.000 Investering IMBK Invest.2026 € 400.000 Investering IMBK Invest.2027 € 450.000 Investering IMBK Invest.2028 € 450.000 Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 41 N 424 N 118 N 115 N 198 N 194 N 97 N 95 N 93 N 98 N 97 N 101 N 10 N 9N 9N 10 N 9N 10 N 200 N 75 N 75 N 75 N 75 N 38 N 37 N 36 N 41 N 40 N 46 N 275 N 219 N 680 N 1.288 N

Toelichting: Geluidwerende voorziening A58 We ronden de voorbereiding van de realisatie van de geluidwerende voorziening af. Hiervoor moet overeenstemming worden bereikt met diverse partijen zoals de gemeente Tilburg, de Provincie NoordBrabant en Rijkswaterstaat. De raad neemt een definitief besluit over de realisatie. Wanneer de raad instemt met dit project is een voorbereidingskrediet van € 750.000 voor de komende drie jaar nodig. De bestemmingsreserve “Geluidwerende voorziening A58” kan worden gebruikt als dekking voor het voorbereidingskrediet. Op basis van het Bestuursakkoord houden we voor dekking van het investeringsvoornemen rekening met € 7,7 mln. Ten opzichte van vorig jaar zijn de investeringen 2 jaar later gepland omdat inmiddels duidelijk is dat langdurige voorbereiding nodig is. CC Jan van Besouw In de Begroting 2024 waren ramingen opgenomen voor vervangingsinvesteringen wegens afloop afschrijvingstermijnen bestaande activa. In afwachting van de onderzoeksresultaten rond de toekomst van het cultureel centrum nemen we de raming voor vervangingsinvesteringen op in de begroting.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

30

Infraplan wegen De raad stelde op 21 september 2021 het beheerplan verharding 2021-2025 vast. We vertaalden dat in deze raming voor de jaren 2025 en verder. Bij de eerstvolgende evaluatie/bijstelling van het beheerplan wordt het meerjarenperspectief herijkt. Openbare verlichting De raad stelde op 21 mei 2024 het beleidsplan openbare verlichting 2024-2028. We vertaalden dat in deze raming voor de jaren 2025 en verder. Bij de eerstvolgende evaluatie/bijstelling van het beleidsplan wordt het meerjarenperspectief herijkt. Verkeerscirculatieplan fase 2 Voor de vervolgfase van het verkeerscirculatieplan is in 2025 een incidenteel budget opgenomen van € 200.000. Dit ter verdere uitwerking van de diverse knelpunten tot een Voorlopig Ontwerp en kostenraming. Bestrijding invasieve exoten De gemeente Goirle heeft helaas ook te maken een toename aan invasieve exoten. Deze vormen een bedreiging voor onze groenvoorziening. Om goed te anticiperen op de benodigde bestrijding maken we in 2025 een plan van aanpak. Hierin leggen we vast hoe en wanneer we overgaan tot bestrijding. Doel is te voorkomen dat de groeiplaatsen met invasieve exoten verder uitbreiden en het verwijderen van invasieve exoten op locaties waar volledige bestrijding nog een optie is.

Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) We waarborgen de kwaliteit van de openbare ruimte op basis van beleid en meerjarenonderhoudsprogramma’s. Op 26 maart 2024 is Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK, voorheen IBOR) vastgesteld. Daarin geeft de raad ons kaders mee voor het beheer van de openbare ruimte. We vertaalden dat in deze raming voor de jaren 2025 en verder.

Investeringskredieten

Thema Cat. Omschrijving 2.1 2.1 A 2.1 A Openbare verlichting 2.1 A Investering IMBK 2.1 B 2.1 B Infraplan wegen 2.1 B Geluidwerende voorz. A58 - voorbereiding 2.1 B Geluidwerende voorziening A58 - realisatie 2.1 B CC J v Besouw-vervanging Inventaris 2.1 B CC J v Besouw-vervanging Installaties Totaal

Gemeente Goirle – Begroting 2025

(bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 1.789 5.323 10.369 1.949 502 527 577 577 127 127 127 127 375 400 450 450 1.287 4.796 9.792 1.372 1.287 1.313 1.342 1.372 750 7.700 1.158 2.325 1.789 5.323 10.369 1.949

31

Thema 2.2 Klimaat, milieu en energie Te behalen resultaten 22.1 We zetten de CDOKE middelen in. Voor de periode 2023 – 2025 hebben we bij het Rijk de extra beschikbare CDOKE middelen gevraagd en gekregen. Deze middelen gebruiken we voor extra formatie, extra handen, om de vele opdrachten in de energie- en warmtetransitie te klaren. 22.2 Circulaire economie We onderzoeken of en op welke manier we het milieubeleidsplan willen actualiseren. We zetten de ambitie voor minder afval en een betere afvalscheiding om in een aanpak met concrete maatregelen. Hierbij zoeken we nadrukkelijk de samenhang met andere duurzaamheidsthema’s en de regionale samenwerking op. 22.3 We ontwikkelen een integrale laadvisie en bereiden het laadnetwerk uit. In 2024 hebben we als Hart van Brabant een gezamenlijke laadvisie opgesteld. Deze wordt in 2025 vertaald naar een integrale laadvisie specifiek voor gemeente Goirle. Deze laadvisie geeft richting voor de inzet van de gemeente voor de verschillende vormen van vervoer. We zorgen voor de realisatie van een dekkende laadinfrastructuur in de openbare ruimte voor elektrische voertuigen. Afhankelijk van de vraagontwikkeling zullen er in de periode 2025-2028 80 tot 150 laadpalen bij komen. In 2025 zullen de eerste twee rondes van de nieuwe laadpalen geplaatst worden. Er zijn geen kosten verbonden aan de plaatsing van laadpalen, enkel inzet vanuit de gemeente.

22.4 Voor 2050 zijn er twee windclusters en 40 ha grondgebonden zonneparken gerealiseerd. We werken verder aan de opwek van zonne- en windenergie. We gaan verder met de uitvoering van de bestuursopdracht die voor energiehub De Baars, waar de ontwikkeling van windmolens en grondgebonden zonneparken wordt beoogd. We begeleiden de vergunningsprocedures en/of de bouw van de grondgebonden zonneparken aan het Gorps Baantje, de Beeksedijk en de Abcovensedijk. We nemen ook in 2025 actief deel aan het REKSproces. Eind 2024 wordt besloten of in 2025 gestart wordt met een herijking van de REKS 1.0., waarbij onze tweede windclusters “wind boven nieuw bos” mogelijk prominenter in beeld komt. De inzet vanuit en voor onze gemeente wordt bekostigd vanuit beschikbare rijksmiddelen en onze bijdrage aan de GR Hart van Brabant. Als aandeelhouder van het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV volgen we de ontwikkeling van de grootschalige opwek in de 5 energiehubs in Hart van Brabant op de voet. 22.5 Ons energienetwerk is voor 2040 aangepast en voldoende toekomstbestendig. De komende jaren zal de hoeveelheid elektriciteit die via ons energienetwerk getransporteerd moet worden enorm toenemen. Onze kabels en leidingen, trafo’s en stations moeten daarvoor worden aangepast.

Vanuit onze rol als coördinator van kabels en leidingen in de openbare ruimte, blijven we in gesprek met NUTS-bedrijven om tijdig op de noodzakelijke veranderingen te kunnen inspelen. Met Enexis voeren we het gesprek hoe we ondanks de netcongestie de beperkte capaciteit op het netwerk toch zo efficiënt mogelijk kunnen benutten ten dienste van onze inwoners en bedrijven. Plannen van Enexis voor de buurtaanpak en plannen van de gemeente voor aanpassing van de openbare ruimte stemmen we af. 22.6 Voor 2050 zijn al onze gebouwen aardgasvrij We werken aan duurzame alternatieven voor verwarmen. We doen dit door het actualiseren van de Transitievisie Warmte tot een Warmteprogramma volgens de Omgevingswet. Met als doel om uiterlijk eind 2026 dit Warmteprogramma te kunnen vaststellen conform de wettelijke termijnen. Onderdeel

Gemeente Goirle – Begroting 2025

32

daarvan is geactualiseerde bronnenstrategie. Daarom blijven in overleg met de gemeente in de regio over een mogelijke aansluiting op een warmtenet. 22.7 We voeren het programma water en riolering uit. Het beheer van het stedelijk water heeft een integrale verbinding met de thema’s wegbeheer en groen. In de integrale investeringsprojecten voor wegonderhoud en groen verdienen water en klimaatadaptatie altijd aandacht. Op die manier zorgen we voor een klimaatrobuuste en meer biodiverse openbare ruimte. Naast de onderhoudsactiviteiten zoals het , maaien van sloten en het repareren en reinigen van kolken, riolering en gemalen werken we in 2025 verder aan de realisatie van de Klimaatboog. De Klimaatboog is de blauwe ader voor het verwerken ons regenwater. O.a. in de Dorpsstraat, Van Haestrechtstraat en Abcovenseweg wordt het regenwater via een apart systeem verwerkt, of naar de Nieuwe Ley gevoerd. Verder stimuleren en faciliteren we onze inwoners om te vergroenen en duurzaam met regenwater om te gaan onder andere door regenwater projectmatig af te koppelen of door middel van het verlenen van een afkoppelsubsidie. 22.8 We stellen een Water en Rioleringsprogramma op We herzien in 2025 het huidige beleid tot een omgevingsprogramma onder de Omgevingswet. Hiermee werken we de thematische beleidsrichting voor water en riolering uit de Omgevingsvisie verder uit.

22.9 Realiseren delen van het Natuurnetwerk Brabant We werken aan de realisatie van Natuur Netwerk Brabant door de aanleg of versterking van natuurgebieden en ecologische verbindingszones. In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we daarom naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij, zoals in het Natuurbod is aangegeven. Voor de Hultense Leij zijn we in 2024 met het waterschap Brabantse Delta begonnen met een plan van aanpak. Dit ronden we in 2025 af en starten met de uitvoering. Tot 2027 maken we hiervoor gebruik van de subsidiemogelijkheden van het Groen Ontwikkelfonds Brabant. 22.10 Stimuleren natuurinclusieve landbouw We stimuleren bewoners van het buitengebied met de Stimuleringsregeling Landschap om nieuwe landschapselementen, wandelpaden en kruidenrijke randen aan te leggen. Voor ons Natura 2000gebied van de Regte Heide & Riels Laag halen we met alleen de huidige maatregelen die worden uitgevoerd binnen het natuurgebied, de verplichte Europese natuurdoelen niet. Aanvullende maatregelen moeten worden genomen in het plangebied rondom het Natura 2000-gebied. Deze maatregelen vragen om een ander gebruik van de ruimte. Vanuit de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) werken we samen met de gebiedspartners vanaf 2025 aan planuitwerking en realisatie van de doelen die in de gebiedsvisie zijn geformuleerd.

22.11 Recreatie en natuur in balans Uit de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Regte Heide – Riels Laag blijk dat het natura2000 gebied Regte Heide onder druk staan. Dit komt onder andere door het toegenomen toeristisch recreatief gebruik van dit gebied. Vanuit de GGA zal in 2025 gekeken worden hoe we kunnen zorgen dat de kwaliteit van dit gebied kan worden verbeterd én dat toeristen en recreanten kunnen genieten van het unieke landschap. 22.12 We helpen inwoners met het verduurzamen van hun woning We helpen inwoners bij het verduurzamen van hun woning door een samenwerking met onze lokale energie coöperatie Duurzaam Riel Goirle (DRG). Dit resulteert in: ▪ Een (digitaal) Energieloket waar inwoners meer informatie krijgen over het verduurzamen van hun huis.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

33

▪ Energiecoaches om inwoners te voorzien van maatwerk advies voor de verduurzaming van hun huis. Naast de samenwerking met DRG verstrekken we als gemeente: ▪ Stimuleringsleningen waarmee inwoners tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen kunnen financieren. ▪ We voorzien inwoners uit specifieke doelgroepen van subsidie vanuit het Nationaal Isolatie Programma en vanuit middelen voor energiearmoede. In 2025 onderzoeken we verder op welke manier we inwoners maximaal kunnen ontzorgen bij het traject tot isolatie van hun woning. 22.13 We stellen een Soorten Management Plan (SMP) op In 2025 starten we, onder begeleiding van een ecologisch bureau, met het opstellen van het Soorten Management Plan (SMP). In dit plan wordt in kaart gebracht waar welke diersoorten leven en welke (compensatie)maatregelen we moeten treffen bij isolatie van woningen. Dit is een wettelijke verplichting. 22.14 We bepalen basisgeluidemissie en geluidproductieplafonds In 2025 wordt begonnen met het bepalen van de basisgeluidemissie (BGE) van alle wegen met een intensiteit hoger dan 1000 motorvoertuigen per etmaal. Ook wordt begonnen met de nieuwe systematiek van geluidproductieplafonds voor de industrieterreinen. De wijzigingen zijn het gevolg van de omgevingswet en een bouwsteen voor het omgevingsplan.

Indicatoren 2.2 Klimaat, milieu en energie BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Omvang huishoudelijk restafval 2 Hernieuwbare elektriciteit

Eenheid kg per inwoner %

Gemeente Goirle 2021 2022 2023

Geheel Nederland 2021 2022 2023

94

91

164

148

20,1

29,8

33,3

41,3

Legenda: 1 Niet gescheiden, ingezameld huishoudelijk afval. 2 Hernieuwbare elektriciteit - niet gedefinieerd.

Wat mag het kosten? 2.2 Klimaat, milieu en energie bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 6.426 6.704 6.026 6.576 6.235 5.906 150 V 469 N 119 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 6.212 6.301 6.098 5.860 5.973 6.088 352 N 328 N 9N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

34

Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 2.2 Klimaat, milieu en energie Bedragen x € 1.000 Infraplan riolering Invest.2025 € 1.400.000 Infraplan riolering Invest.2026 € 1.400.000 Infraplan riolering Invest.2027 € 1.400.000 Infraplan riolering Invest.2028 € 1.400.000 Infraplan riolering Invest.2025 € 50.000 Infraplan riolering Invest.2026 € 50.000 Infraplan riolering Invest.2027 € 50.000 Infraplan riolering Invest.2028 € 50.000 Klimaat – haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Klimaat – Wijkwarmteplannen Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 77 N 76 N 75 N 77 N 76 N 77 N 5N 5N 5N 5N 5N 5N 50 N 200 N 400 N 400 N 250 N 482 N 563 N 243 N

Toelichting: Infraplan riolering De raad stelde in december 2020 het programma Water en Riolering vast. We actualiseren periodiek de raming daarop. Klimaat – haalbaarheidsonderzoek warmtenetten Voor een haalbaarheidsonderzoek naar de kansen voor alternatieve opwek en de aanleg van warmtenetten is incidenteel € 50.000 opgenomen. Klimaat – Wijkwarmteplannen Volgens de Transitievisie Warmte moeten wij voor ongeveer tien wijken een wijkuitvoeringsplan maken. Deze kosten naar verwachting € 100.000 per wijk. In totaal is er in de jaren 2025 t/m 2027 € 1.000.000 opgenomen voor het opstellen van deze plannen.

Investeringskredieten (bedragen x € 1.000) Thema Cat. Omschrijving 2.2 2.2 B 2.2 B Infraplan riolering Totaal

Gemeente Goirle – Begroting 2025

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450

35

Thema 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Te behalen resultaten 23.1 We verminderen ondermijnende criminaliteit Hiervoor zetten we in op het versterken van onze informatiepositie door het uitvoeren van integrale controles en de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving. We werken actief samen met onder andere de politie, RIEC Brabant-Zeeland, de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie. 23.2 We versterken de weerbaarheid van ondernemers tegen ondermijnende criminaliteit Door bewustwordingscampagne en informatiebijeenkomsten voor ondernemers. We doen dit in samenwerking met het RIEC Brabant-Zeeland. 23.3 We vergroten de kennis van de medewerkers over ondermijnende criminaliteit Door training en informatie zorgen we dat de medewerkers van de gemeente Goirle kennis hebben van ondermijnende criminaliteit binnen hun eigen vakgebied. We doen dit in GHO-verband en in samenwerking met het RIEC. 23.4 We zetten in op het verminderen van overlastgevend of crimineel gedrag door (kwetsbare) personen. Door samenwerking bieden we mensen op maat de juiste zorg en plegen we tijdig interventies. We hanteren een persoonsgebonden aanpak en werken hierin samen met externe partners zoals de politie, Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant, jongerenwerk, Stichting Halt, lokale zorgaanbieders, reclassering, Novadic Kentron, GGZ en woningcorporatie Leystromen.

23.5 We stellen kaders voor de veiligheid bij evenementen Samen met de hulpdiensten zijn we intensief betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van evenementen met een verhoogd veiligheidsrisico. 23.6 We trainen de kennis en vaardigheden van de gemeentelijke crisisorganisatie Op deze manier blijft de organisatie toegerust en in staat op te treden bij crisis en rampen. Een gedeelte van de medewerkers van de gemeente Goirle trainen zich jaarlijks voor wanneer zich er een crisis of ramp voor doet. Deze crisisorganisatie is niet alleen van belang voor de gemeente Goirle, veel van deze medewerkers kunnen ook regionaal ingezet worden wanneer zich bij buurgemeenten of in de regio een ramp of crisis voordoet. 23.7 We maken een voorstel voor extra BOA inzet Er komen meer taken bij de gemeente te liggen op het vlak van toezicht en handhaving (bijvoorbeeld de nieuwe Wet Goedverhuurderschap en de Wet betaalbare huur). Daarnaast maakt de politie een terugtrekkende beweging en legt de focus op andere zaken. Hierdoor is de noodzaak er om de BOA capaciteit te gaan verhogen. Uit de veiligheidsmonitor die is gehouden onder inwoners binnen de gemeente Goirle, is naar voren gekomen dat ook inwoners meer behoefte hebben aan de inzet van toezicht en handhaving. Zowel op preventief als repressief vlak. Hiervoor leggen we in 2025 een besluit voor.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

36

Indicatoren 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Verwijzingen Halt 2 Misdrijven - Winkeldiefstallen 3 Misdrijven - Geweldsmisdrijven 4 Misdrijven - Diefstallen uit woning Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de 5 openbare ruimte)

Eenheid Aantal Aantal Aantal Aantal

Geheel Nederland

2021 2022 2023 2021 2022 2023 11 12 15 8 8 9 1,0 0,4 0,6 1,8 2,3 2,5 2,9 2,7 2,9 4,4 4,5 4,3 1,7 0,8 1,2 1,4 1,4 1,3

Aantal

4,6

5,8

4,3

6,1

6,0

5,8

Legenda: 1 Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar 2 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners 3 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 4 Het aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 5 Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners

Wat mag het kosten? 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 1.632 1.931 2.177 94 15 16 1.538 N 1.916 N 2.161 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 2.230 2.294 2.359 16 16 16 2.214 N 2.278 N 2.343 N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Bedragen x € 1.000 Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028

Toelichting: n.v.t.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

37

Programma 3 Bedrijvigheid

Ambities en doelstellingen Strategische koers Met het vaststellen van de Omgevingsvisie3 in 2021 heeft de raad de integrale koers uitgezet. Voor een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn, is ook bedrijvigheid belangrijk. Om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers en te zorgen dat het in onze doenerige dorpen, gelegen in ons prachtlandschap, goed toeven blijft, willen en moeten we bedrijvigheid ruimte blijven bieden. Hiermee blijven we aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. In het bestuursakkoord 2023-2026 “Samen bouwen” is daarnaast aangegeven dat leefbaarheid belangrijk is en dat een levendig mix van wonen, werken, winkelen en recreëren een centrum aantrekkelijk maakt en meerwaarde geeft aan Goirle. Dit resulteert in de volgende ambities, die ook voor de begroting centraal staan. Bedrijvigheid We voorzien in aantrekkelijke en goed functionerende dorpscentra met florerende detailhandel, cultuur, evenementen en horeca en vitale, innovatieve en duurzame bedrijventerreinen waar het (lokaal) Middenen Kleinbedrijf (MKB) voldoende uit de voeten kan en zo de lokale economie blijft draaien. Voor deze ambitie hebben we in onze beleidskaders de volgende doelen benoemd: ▪ Clustering van detailhandel, horeca en andere publieksfuncties in het compacte centrumgebied van Goirle.

▪ Voorzieningen in de buurt behouden en tegengaan structurele leegstand ▪ Zonering van het centrum van Goirle en op termijn verkleuring van de randen van het centrum naar woningen. ▪ Behoud van de huidige mix van bedrijvigheid en clustering op de twee bedrijventerreinen Tijvoort en Veertels. ▪ Ontplooiing als beleefgemeente met recreatiemogelijkheden in het buitengebied met respect voor aanwezige natuurwaarden.

Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft: • Midpoint • Regio Hart van Brabant

Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van het navolgende thema 3.1 Bedrijvigheid geformuleerd.

3

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0785.OmgvisieGoirlevg01/d_NL.IMRO.0785.OmgvisieGoirle-vg01.pdf Gemeente Goirle – Begroting 2025

38

Wat mag het kosten? 3. Bedrijvigheid bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo programma Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat

Gemeente Goirle – Begroting 2025

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 424 482 492 257 235 263 167 N 247 N 229 N 167 N 247 N 229 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 507 519 530 268 271 271 239 N 248 N 259 N 239 N 248 N 259 N

39

Thema 3.1 Bedrijvigheid Te behalen resultaten 31.1 Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod van detailhandel, horeca en andere publieksfuncties We zetten in 2025 opnieuw in op veiligheid in het centrum, de vergroening van het centrum en een goede verdeling van het winkelaanbod. Hierbij hebben we als gemeente vooral een faciliterende en verbindende rol. 31.2 We versterken de verbinding van De Hovel met het Kloosterplein en Jan van Besouw Met die uitkomsten van het verkeerscirculatieplan wordt in 2025 gekeken hoe het centrumgebied (De Hovel, Tilburgseweg, Kloosterplein en Jan van Besouw) aan elkaar verbonden kan worden. 31.3 Versterken van het netwerk met en tussen ondernemers We houden in 2025 met de lijnen met het ondernemersveld kort. We zetten actief in op het oprichten van een ondernemersplatform waarbinnen het totale ondernemersveld vertegenwoordigd moet zijn. Voor vragen richting de gemeente blijft de bedrijvencontactfunctionaris ook in 2025 het aanspreekpunt. Daarnaast kunnen ondernemers voor vragen rondom ondernemen in de brede zin van het woord ook terecht bij Midpoint. Per 2025 zal Station88 ondergebracht worden in Midpoint.

31.4 Intensiveren samenwerking toeristische regio Hierbij zetten we in 2025 in op de volgende drie projecten: Brabant Kust de Kempen (ontwikkelen gebied rond Bels Lijntje tot een toeristisch recreatieve trekker) Regio Booster (versterken van het recreatieve/ toeristisch aanbod in de regio) Verbinden toeristisch recreatieve routes voor fietsen, wandelen en dergelijke 31.5 Promotie en citymarketing In 2025 zal met de vereniging recreatie en toerisme toegewerkt worden naar een nieuwe vorm van samenwerking voor de langere termijn.

Indicatoren 3.1 Bedrijvigheid Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Functiemenging 2 Vestigingen (van bedrijven) Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl) 3 Ondernemerstevredenheid

Eenheid

2021

% Aantal

Eenheid

2020

Cijfer

7

2022

2023

Geheel Nederland 2021 2022

45,0 186,9

44,8 193,1

53,8 188,2

2023 54,2 197,1

Legenda: 1 2 3

Functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. Aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Lokale ondernemers over de dienstverlening en het ondernemersklimaat. (MKB onderzoek 2020/2021)

Gemeente Goirle – Begroting 2025

40

Wat mag het kosten? 3.1 Bedrijvigheid bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 424 482 492 257 235 263 167 N 247 N 229 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 507 519 530 268 271 271 239 N 248 N 259 N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 3.1 Bedrijvigheid Bedragen x € 1.000 Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028

Toelichting: n.v.t.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

41

Programma 4 Bestuur en organisatie Ambities en doelstellingen Strategische koers De beoogde koers die Goirle op de toekomst zal moeten voorbereiden, is in het bestuursakkoord 'Samen Bouwen' beschreven. Deze moet nog worden getoetst op haalbaarheid en realiseerbaarheid. Wij willen onze inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen meer betrekken bij wat we doen, samen met hen maken we onze gemeente toekomstbestendig. We stelden eerder een nieuwe visie en koers vast voor onze organisatie en werken sinds 2021 in een nieuwe structuur. We ontwikkelen de komende jaren door naar een flexibele en wendbare organisatie, met oog voor onze omgeving. We denken hierbij in mogelijkheden. Waar mogelijk werken we samen met organisaties en andere overheden. Onze dienstverlening draait om mensen. We communiceren begrijpelijk en zorgen dat we onze informatie op orde hebben. Waar mogelijk bieden we nieuwe technologische mogelijkheden aan om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. We sluiten hierbij zoveel als mogelijk aan op landelijke standaarden en oplossingen.

Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Regio Hart van Brabant.

Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 4.1. Bestuur 4.2. Dienstverlening

Wat mag het kosten? 4. Bestuur en organisatie bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo programma Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat

Gemeente Goirle – Begroting 2025

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 2.292 3.625 2.738 293 610 550 1.999 N 3.015 N 2.188 N 811 1.999 N 2.204 N 2.188 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 2.900 3.012 3.097 582 602 599 2.318 N 2.410 N 2.498 N 2.318 N 2.410 N 2.498 N

42

Thema 4.1 Bestuur Te behalen resultaten 41.1 We vergroten onze realisatiekracht (tekst eventueel nog aanpassen na behandeling in raad dd 17 sept) De aanbevelingen die zijn gedaan vanuit het realisatiekrachtonderzoek worden meegenomen in een projectplan. De uitvoering hiervan zal naar verwachting in 2025 starten. De insteek van het projectplan is om de realisatiekracht van de gemeente Goirle te vergroten. 41.2 We richten ons in verschillende verbanden op duurzame regionale samenwerking Om de opgaven die op ons af komen te kunnen realiseren is samenwerking, voor een kleine gemeente als Goirle, een noodzaak. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO-samenwerking). Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische - uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. De samenwerking tussen de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) startte in 2015 met als uitgangspunt: slim samenwerken om zelfstandig te blijven. We pakken in 2025 door op intensivering van deze samenwerking op de lange termijn.

Deze weg zijn we in 2023 en 2024 ingegaan door onze visie te versterken en samenwerkingsagenda stevig neer te zetten. Samen met Hilvarenbeek en Oisterwijk bieden wij zo een aantrekkelijke werkomgeving en groeimogelijkheden binnen de drie organisaties. Dit biedt kansen voor medewerkers en draagt bij aan het verminderen van kwetsbaarheid en kosten en verhoogt de kwaliteit voor de drie gemeenten. Dit doen we door blijvend mogelijkheden te verkennen voor het verder delen van kennis, het implementeren van gedeelde werkprocessen, het uitwisselen van personeel en het gezamenlijk in dienst hebben van professionals met specifieke (vakinhoudelijke) kennis en kunde In 2024 vroegen wij het lidmaatschap aan van het K80-netwerk. De K80 is een netwerk van kleine(re) gemeenten. Het betreft een netwerksamenwerking waarbij er voornamelijk krachten worden gebundeld. Hierdoor kan er een betere lobby plaats vinden, kan er van elkaar worden geleerd en samen worden opgetrokken in situaties die hierom vragen. In 2025 participeren wij actief binnen deze samenwerking. Zoals in de voorgaande jaren zal in 2025 ook de samenwerking worden opgezocht in het BelgischNederlands-Grensoverleg (BeNeGo). Binnen deze netwerksamenwerking worden gezamenlijke thema's besproken en/of voorbereid. Denk hierbij aan ambulancevervoer over de grens, uitbreiding van de grenzen van defensie of schade aan vee door wolven.

41.3 We representeren het gemeentebestuur van Goirle in de samenleving We geven elk jaar aandacht aan verschillende vieringen en herdenkingen waarbij we onze inwoners, jong en oud, betrekken. Herdenken wordt steeds belangrijker om de betekenis van vrede door te geven aan jongere generaties. Op 4 en 5 mei 2025 herdenken en vieren we 80 jaar bevrijding. Nadat de vieringen voor 75 jaar bevrijding niet doorgingen door Corona, zijn er vanuit de samenleving opnieuw initiatieven om 80 jaar bevrijding uitgebreid te vieren. Voor veteranen uit onze gemeente organiseren we, samen met de Hart van Brabant gemeenten, elk jaar een Regionale Veteranendag Hart van Brabant. In oktober 2025 is het de beurt aan Goirle om de organisatie hiervan op zich te nemen. We zijn dan gastheer voor alle veteranen uit Hart van Brabant.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

43

Verder hebben we voortdurend aandacht voor lief en leed van onze burgers. Inwoners die zich op een bijzondere manier hebben ingezet voor onze samenleving dragen we voor om in aanmerking te komen voor een gemeentelijke- of Koninklijke onderscheiding. Bij ‘Lief en leed’ zien we een toename van huwelijksjubilea en 100 jarigen die we op gepaste wijze willen feliciteren. Met de jeugdburgemeester zorgen we voor verbinding tussen het openbaar bestuur en de jeugd.

Indicatoren 4.1 Bestuur BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Gemeente Goirle Geheel Nederland Eenheid 2021 2022 2023 2021 2022 2023

Lokale indicatoren

2021 2022 2023 2021 2022 2023 Eenheid

1

Waardering van de samenwerking met inwoners

Cijfers

6,03

6,01

6,07

5,83

6,09

Legenda: 1 Waardering samenwerking: het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de samenwerking met inwoners en organisaties en de mate waarin zij worden betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid (Burgerpeiling, waarstaatjegemeente.nl)

Wat mag het kosten? 4.1 Bestuur bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 1.548 2.790 1.917 1.548 N 2.790 N 1.917 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 1.982 2.056 2.120 1.982 N 2.056 N 2.120 N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 4.1 Bestuur Bedragen x € 1.000 Structurele storting pensioenvoorziening vervalt Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 80 V 80 V 80 V 80 V 80 V 80 V 80 V 80 V

Toelichting: Structurele storting pensioenvoorziening vervalt Vanaf 2025 vervalt de structurele storting in de voorziening pensioenen (voormalige) bestuurders. Deze storting is niet nodig omdat de omvang van de voorziening voldoende is om lopende en toekomstige verplichtingen op te vangen. Dit voordeel is ingezet voor de bezuinigingstaakstelling (zie ook Thema 5.1).

Gemeente Goirle – Begroting 2025

44

Thema 4.2 Dienstverlening Te behalen resultaten 42.1 We voeren het onderzoek “Waar staat je gemeente” uit Elke twee jaar voeren we het onderzoek “Waar staat je gemeente” uit. De laatste keer vond plaats in het voorjaar van 2023. Dit betekent dat er in 2025 opnieuw een enquête zal worden afgenomen onder de inwoners. 42.2 We bepalen lokale indicatoren op basis van servicenormen We vinden de mening van onze inwoners over dienstverlening belangrijk. We hebben daarom een aantal servicenormen vastgesteld. Via een RIB is de gemeenteraad daarover geïnformeerd. Het jaar 2024 gebruiken we als nulmeting en we rapporteren hierover in de jaarrekening 2024. In 2025 gebruiken we deze ervaringsgegevens als uitgangspunt voor het bepalen van de lokale indicatoren. 42.3 We versnellen de uitvoering van de Wet open overheid (Woo) Per 1 mei 2022 is er een inspanningsverplichting om een aantal categorieën actief te publiceren. Er is nog geen Koninklijk Besluit genomen voor het verplicht actief publiceren. We voldoen hier nog niet volledig aan. We werken aan een voorstel voor het versnellen van het uitvoeren van de Woo en het op orde brengen van de informatiehuishouding. We gebruiken hiervoor de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde Woo-middelen.

Indicatoren 4.2 Dienstverlening BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

Gemeente Goirle 2021 2022 2023

Geheel Nederland 2021 2022 2023

Lokale indicatoren Online aangevraagde producten en diensten in 1 relatie tot het aantal baliebezoeken 2 Directe dienstverlening

Eenheid

2021

2022

2021

2022

2023

%

66

37.6

n.b.

n.b.

n.b.

score 0-10

6.7

-

6,8

6,5

6,7

2023

6,7

Legenda: 1 Percentage online aangevraagde producten in relatie tot de balieverzoeken. (database gemeente Goirle). Reisdocumenten en rijbewijzen kunnen niet online aangevraagd worden. Deze worden aan de frontoffice van Inwonerzaken in behandeling genomen. 2 Gemiddeld rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van de gemeente. (waarstaatjegemeente.nl)

Gemeente Goirle – Begroting 2025

45

Wat mag het kosten? 4.2 Dienstverlening bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 743 835 821 293 610 550 450 N 224 N 272 N

Meerjarenraming 2026 2027 2028 918 956 977 582 602 599 336 N 354 N 378 N

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 4.2 Dienstverlening Bedragen x € 1.000 Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028

Toelichting n.v.t.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

46

Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Ambities en doelstellingen We werken doorlopend aan een financieel gezonde gemeente. Daarvoor zorgen we dat we behouden, reserveren en investeren. We willen onze huidige voorzieningen behouden en daarbij ook nieuwe taken, ambities en opgaven realiseren. Voor onvoorziene zaken reserveren we en houden we een ruim voldoende buffer aan (onze reservepositie). Ook kijken we financieel meerjarig vooruit om te investeren. Daarbij zorgen we ervoor dat we haalbaarheid en uitvoerbaarheid van nieuwe ambities eerst goed onderzoeken. Randvoorwaarde is altijd dat we een financieel gezonde gemeente zijn en blijven. Dat betekent dat we onze uitgaven in (structureel) evenwicht met onze inkomsten houden. Nu en in de toekomst. We leggen een stevig financieel fundament. Onze belangrijkste inkomstenbron van het Rijk vormt daarbij een grote onzekerheid. Voor de toekomst verwachten we voor ons huidige takenpakket fors minder geld uit Den Haag te ontvangen. Onze uitdagingen richten zich deze bestuursperiode daarom op: - Vinden van financiële ruimte om verplichtingen na te kunnen komen én ambities te kunnen realiseren; - Zo laag mogelijk houden van gemeentelijke woonlasten; - Efficiënt, effectief en innovatief besteden van gemeenschapsgeld.

Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - NV Bank Nederlandse Gemeenten - NV Brabant Water - NV Tilburgse Waterleidingmaatschappij - Equalit

Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 5.1. Algemene dekkingsmiddelen 5.2. Overhead

Wat mag het kosten? Algemene dekkingsmiddelen en Overhead bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat

Gemeente Goirle – Begroting 2025

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 10.161 10.850 10.332 55.748 55.661 56.219 45.587 V 44.811 V 45.887 V 154 94 45.741 V 44.906 V 45.887 V

Meerjarenraming 2026 2027 2028 9.550 9.903 10.255 55.076 56.731 58.306 45.526 V 46.828 V 48.052 V 45.526 V 46.828 V 48.052 V

47

Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen Te behalen resultaten 51.1 We onderzoeken de (financiële) consequentie van het bestuursakkoord voor het meerjarenperspectief Eind 2023 actualiseerden we het Uitvoeringsprogramma op het nieuwe bestuursakkoord. Daarbij onderzochten we, voor zover mogelijk, uitvoerbaarheid en financiële haalbaarheid. In de Perspectiefnota 2025 is aanvullend nieuw beleid in meerjarig perspectief opgenomen. Overgebleven PM-posten krijgen onze aandacht en bespreken we met de raad. 51.2 Waar mogelijk zorgen we voor concrete invulling van taakstellende bezuinigingen Het bestuursakkoord Goirle: Samen Bouwen vermeldt een aantal taakstellingen: bedragen en realisatietermijnen voor structurele bezuinigingen, die nog verder moeten worden geconcretiseerd. Zolang deze als ‘taakstelling’ in de begroting zijn opgenomen, vormen zij geen realistische, financiële dekking en vertroebelen zij het zicht op het financiële fundament. Pas na concretisering én realisatie ontstaat financiële ruimte voor andere ambities. Ook de Provincie corrigeert de begroting voor deze niet geconcretiseerde taakstellingen in haar beoordeling voor reëel en structureel evenwicht. In 2024 heeft onderzoek naar de taakstellende bezuinigingen Sociaal domein plaatsgevonden. In de Perspectiefnota 2025 is een groot deel van die taakstelling afgeraamd.

Maar via een amendement is die afwaardering taakstelling toch weer terug in de begroting opgenomen. Al is die taakstelling nu niet langer gekoppeld aan alleen programma 1. Inwoner. Op 28 augustus 2024 heeft het college met het MT een proces ontwikkeld om tot invulling van de taakstellende bezuinigingen te komen. Bij de begrotingsbehandeling en tijdens de tussentijdse bestuursrapportages 2025 rapporteert het college over de voortgang. 51.3 Gemeentelijke woonlasten houden we zo laag mogelijk Lokale heffingen zijn de tweede belangrijke, structurele inkomstenbron van de gemeente. Onder andere daarmee kunnen we een deel van ons hoge ambitieniveau realiseren. Daar hebben we in Goirle allemaal baat bij. Van onze inwoners, bedrijven en toeristen vragen we echter geen onbegrensde bijdrage. Daarom houden we de gemeentelijke woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing) zo laag mogelijk. 51.4 We sturen op “voldoende” weerstandsratio De weerstandsratio is een indicator die aangeeft in welke mate een gemeente in staat is om tegenvallers op te vangen, zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Meer informatie over de weerstandsratio vind u terug in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hoewel de huidige weerstandsratio van 5,09 als uitstekend wordt gekwalificeerd is in de toekomst aandacht geboden.

Met de gevolgen van het zogenaamde Ravijnjaar en de grote investeringsopgaven die op stapel staan komt de weerstandscapaciteit de komende jaren flink onder druk te staan. Bij de grote investeringsvraagstukken sturen we op een weerstandsratio die minimaal als “voldoende” wordt gekwalificeerd (groter dan 1.0).

Gemeente Goirle – Begroting 2025

48

Indicatoren 5.1 Algemene dekkingsmiddelen Gemeente Goirle Eenheid 2022 2023 x€ Gemiddelde WOZ-waarde (koopwoningen) 524 471 1.000 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden € 846 852 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden € 938 942

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 2 3

Geheel Nederland

2024 2022

2023 2024

499

317

368

379

913 1.007

823 905

860 942

n.b. 994

Legenda: 1 De gemiddelde WOZ-waarde van woningen (Coelo - Atlas lokale lasten). De gemiddelde WOZ-waarde in een jaar is de waarde met peildatum 1-1 van het voorgaande jaar. Die waarde is bepalend voor de OZB. 2 Gemiddeld totaalbedrag in € per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 3 Gemiddeld totaalbedrag in € per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Wat mag het kosten? 5.1 Algemene dekkingsmiddelen bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo

Realisatie Begr. 2024 Begroting 2023 na wijz. 2025 1.149 1.293 -182 55.482 55.421 56.022 54.334 V 54.129 V 56.205 V

Meerjarenraming 2026 2027 2028 -896 -869 -852 54.872 56.518 58.085 55.768 V 57.387 V 58.937 V

De raad stelde op 2 juli 2024 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in het Bestuursakkoord, de Perspectiefnota 2025 en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000 Amendement taakstellende bezuiniging overige domeinen Invulling bezuiniging-vrijval storting pensioenvoorziening Eindtotaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 1.000 V 1.250 V 1.250 V 1.250 V 80 N 80 N 80 N 80 N 920 V 1.170 V 1.170 V 1.170 V

Toelichting: Taakstellende bezuiniging overige domeinen (Perspectiefnota 2025) Met een amendement bij de Perspectiefnota 2025 is besloten de taakstelling op het sociaal domein te verlagen met € 1 mln. in 2025 en € 1,25 voor volgende jaren. Deze verlaging is vervolgens gecompenseerd door het opnemen van een taakstelling voor de overige domeinen voor dezelfde bedragen.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

49

Invulling bezuiniging-vrijval storting pensioenvoorziening Vanaf 2025 vervalt de structurele storting in de voorziening pensioenen (voormalige) bestuurders. Deze storting is niet nodig omdat de omvang van de voorziening voldoende is om lopende en toekomstige verplichtingen op te vangen. Dit voordeel is ingezet voor de bezuinigingstaakstelling (zie ook Thema 4.1).

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Onderstaand lichten we toe hoe de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Goirle zijn opgebouwd. Daarnaast zijn onder thema 5.1 tevens de taakvelden Vennootschapsbelasting en Onvoorzien ondergebracht. Thema 5.1 bedragen x € 1.000 Algemene uitkering gemeentefonds Lokale heffingen zonder bestedingsdoel Overige algemene dekkingsmiddelen o Dividend o Financieringsfunctie (paragraaf financiering) o Stelposten (Beleidsveranderingen) o Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Totaal thema 5.1

2024 Lasten 15 168

Baten 42.735 6.553 225

183

49.513

73 256

49.513

2025 Lasten Baten 6 48.461 356 7.434 -629 128 21 27 -140 76 -787 277 25 -267 56.022 12 73 -182 56.022

• Lokale heffingen zonder bestedingsdoel: OZB (woningen en niet-woningen) en precariobelasting. • Voor het bepalen van de hoogte van de post onvoorzien gaan we uit van € 3,00 per inwoner. • Het bedrag van € 277.000 bij de overige algemene dekkingsmiddelen heeft betrekking op de stelpost areaalontwikkeling die beschikbaar is gekomen met de Decembercirculaire 2023.

De algemene uitkering gemeentefonds is gebaseerd op de meicirculaire 2024 en kan verder worden onderverdeeld in een algemeen deel, aangevuld met een aantal decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In tabel hierna wordt deze opbouw voor de gemeente Goirle in beeld gebracht. Vanuit de algemene uitkering betalen we rechtstreeks een bedrag voor de taken die door of namens de VNG worden uitgevoerd.

Gemeente Goirle – Begroting 2025

50

bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 2028 Algemene uitkering 44.291 45.225 43.616 45.170 46.610 Integratie- en decentralisatie uitkeringen 340 216 216 195 195 Decentralisatie provinciale taken vergunningverlening, toezicht en 58 58 58 58 58 handhaving (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) 37 37 37 37 37 Armoedebestrijding kinderen (DU) 63 63 63 63 63 Maatschappelijke begeleiding (DU) 5 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) 5 5 5 5 5 Impulsgelden Weerbaar Bestuur/Veilig wonen (DU) 7 7 7 n.v.t. n.v.t. Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (DU) 4 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Einde lening inburgeringsplichtig (DU) 2 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Extra capaciteit BOAs (DU) 33 33 33 33 33 Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet (DU) 113 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Wet kwaliteitsborging bouw (DU) 14 14 14 n.v.t. n.v.t. Participatie 2.690 2.469 2.397 2.345 2.250 Extra middelen jeugdzorg 297 221 196 BCF (BTW Compensatie Fonds) 340 550 550 550 550 Totaal uitkering gemeentefonds 47.660 48.461 47.076 48.482 49.802 In de grafiek hieronder is het verloop van de algemene uitkering gemeentefonds zichtbaar. Merk op dat het ravijnjaar zich aftekent in 2026. 50.500.000 50.000.000 49.500.000 49.000.000 48.500.000 48.000.000 47.500.000 47.000.000 46.500.000 46.000.000 45.500.000 2024

Gemeente Goirle – Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

51

Thema 5.2 Overhead Te behalen resultaten Gemeenschapsgeld besteden we efficiënt, effectief en innovatief. We realiseren het liefst zoveel mogelijk ‘buiten’, voor onze inwoners en ondernemers. Dat doen we direct, in de primaire processen, maar ook indirect door het zo goed mogelijk inrichten van onze organisatie en onze bedrijfsvoeringsprocessen. De belangrijkste resultaten die we in 2025 willen behalen zijn: 52.1 We richten ons op doorontwikkeling datagedreven werken We gaan door op de ingeslagen weg van het datagedreven werken in GHO-verband. Het in kaart brengen en analyseren van data kan leiden tot nieuwe inzichten en beleid en daarmee de besluitvorming verbeteren. 52.2 We zetten nieuwe technieken in In 2025 gaan we verder met het inrichten van de digitale werkplek van de toekomst. De implementatie van het nieuwe zaaksysteem sluit hier op aan. 52.3 We sluiten aan op ontwikkelingen op het gebied van informatiesystemen. De ontwikkelingen van informatiesystemen en technologie gaan razendsnel. In 2025 gaan we steeds meer applicaties via een cloudplatform aanbieden en gebruiken. Daardoor kunnen we beter gebruik gaan maken van de huidige faciliteiten en kunnen we slimmer samenwerken. Hiermee gaan we toe naar een meer moderne werkomgeving.

52.4 We ontwikkelen een nieuwe arbeidsmarktstrategie Om onze arbeidsmarktpositie te versterken, zetten we een sterk werkgeversimago neer waarin we ons onderscheidend vermogen expliciet maken en gebruiken om de juiste doelgroep te bewegen om in Goirle te komen werken. Om succesvol op de arbeidsmarkt te zijn, is het nodig een goede arbeidsmarktstrategie te ontwikkelen. We willen zo nieuwe collega’s aantrekken, aan ons binden en een optimale bezetting realiseren. In de arbeidsmarktstrategie geven we aan hoe we dit aanpakken en vormgeven. Als werkgever zullen we, in de huidige arbeidsmarkt meer dan voorheen, aantrekkelijk moeten zijn. Dit heeft zeker niet alleen met salarisschalen te maken, maar ook met loopbaankansen, opleidingsmogelijkheden, de mogelijkheid om flexibel te werken, vrije tijd en een fijne werkomgeving. Een goede arbeidsmarktcommunicatie is hierbij een essentiële eerste stap om potentieel (jong) talent te inspireren en te prikkelen. Het is belangrijk dat we als gemeente een aantrekkelijke positie krijgen op de krappe arbeidsmarkt. Voor meer detailinformatie over ontwikkelingen en resultaten binnen onze bedrijfsvoering verwijzen we u naar de paragraaf Bedrijfsvoering.