04 Bijlage 1 Jaarstukken 2021 v4.pdf

Vacature extern ingevuld 12 16

Vacature intern ingevuld 7 5

Vacatures niet ingevuld 2 5

In 2021 zetten we meer vacatures ten opzichte van 2020. Een deel daarvan kon (nog) niet worden ingevuld. Er is sprake van grote krapte op de arbeidsmarkt en ‘concurrentie’ van andere gemeenten. Veel werkgevers vissen in dezelfde vijver. Invullen van vacatures met de juiste kandidaten wordt daardoor steeds lastiger en ingewikkelder.

97

Informatieveiligheid en privacy Beleid In 2019 stelden we het beleid Informatieveiligheid en Privacy GHO 2019-2021 vast. Hiermee voldoen we aan de BIO (Baseline Informatieveiligheid voor de Overheid) en de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). In 2021 startten we met een evaluatie van het beleid en de opzet voor een nieuw beleidsplan 2022-2025. Risico’s Risicomanagement staat centraal in de BIO en de (eind)verantwoordelijkheid van het bestuur en het management staat verankerd in het strategisch beleid informatieveiligheid en privacy GHO. We richtten een risicomanagementproces en verbetercyclus in. In 2020 deden we een nulmeting, die een basis biedt die we in 2021 verder uitwerkten. We voerden in 2021 risico-analyses uit en bedden verbeterpunten hieruit in, in het inkoopproces. Met de organisatiebrede invoering van tweefactorauthenticatie op de werkplekken namen we een belangrijk risico weg. Bewustwording We werken continu aan bewustwording als essentieel onderdeel om veilig en privacybewust gedrag te stimuleren. Nieuwe medewerkers kregen een training, we deden phishing tests, organiseerden workshops (met gastspreker) en brachten regelmatig via intranet onderwerpen onder de aandacht. Privacy We startten in 2021 met een verdiepingsslag.

Risicovolle processen en nieuwe processen en applicaties onderwerpen we nu aan uitgebreide privacy toetsen met als doel het inzichtelijk maken en terugbrengen en juist afwegen van risico’s. In 2021 wijzigde het team IV&P iets in samenstelling. De 2 privacy officers werken voor de hele GHO-samenwerking, waarmee de organisaties nog beter en sneller kunnen worden bediend. Incidenten, datalekken De FG en de CISO brengen periodiek verslag uit aan de secretaris en portefeuillehouder over security en privacy. Veruit het belangrijkste incident was het log4j incident aan het einde van het jaar. Gelukkig bleef schade uit. Het samenwerkingsverband Equalit had hierin een zeer belangrijke, faciliterende rol. Een belangrijke les hieruit, is het hebben van een actueel bedrijfscontinuïteitsplan en het oefenen van crisissituaties. Dit werken we in 2022 verder uit. We constateerden dit jaar 7 datalekken, waarvan er 2 zijn gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De overige hadden dusdanig weinig impact voor de betrokkenen dat deze niet gemeld hoefden te worden. Financiën en control Herverdeling gemeentefonds Er was in 2021 veel aandacht voor de aangekondigde herverdeling van het gemeentefonds en de forse nadelige gevolgen voor de gemeente Goirle. Voor meer informatie hierover verwijzen we naar de beleidsverantwoording in thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen.

98

Strategische heroriëntatie Evenals de primaire begroting 2020 vertoonde ook de begroting 2021 van Goirle in eerste instantie een miljoenentekort. Met behulp van een uitgebreid dekkingsplan en daarbij behorende maatregelen tot temporiseren en/of schrappen van beleid en activiteiten slaagde raad en college erin om een sluitende begroting aan de Provincie aan te kunnen bieden. Daarmee verkregen we het beoogde preventief toezicht. Het bleek echter steeds ingewikkelder en niet realistisch meer om met 'ad hoc' bezuinigingsmaatregelen op korte termijn een financieel gat te dichten. Daarnaast spelen er een aantal grote opgaven waarvoor nog geen of onvoldoende middelen in de meerjarige ramingen zijn opgenomen. Onze reservepositie biedt geen soelaas meer: die is vanwege de nadelige saldi van de jaarstukken van de afgelopen jaren fors uitgehold. Daarnaast vormt de financieringsproblematiek van het Sociaal Domein landelijk nog steeds een pijnpunt. Tegen die achtergrond, en vanwege het dreigende, fors nadelige effect van de herijking van het gemeentefonds drong de raad erop aan om zo spoedig mogelijk een strategische discussie te voeren. Een discussie waaruit uiteindelijk een gezamenlijk toekomstbeeld voor een veerkrachtige en (financieel) weerbare gemeente Goirle zou worden bepaald. Eind juni 2021 heeft de raad zijn projectopdracht voor die heroriëntatie geformuleerd.

Direct daarna is een benchmarkanalyse over de huidige financiële en formatieve situatie in Goirle en vergelijkbare gemeenten uitgevoerd door een extern bureau. Hierdoor weten we ook wat onze huidige situatie is. Gedurende de zomermaanden is een beleidsnota met scenario's voorbereid met behulp waarvan de raad op 2 november 2021 die discussie over het gewenste toekomstbeeld kon voeren. Dat bleek complexer dan aanvankelijk gedacht. Het gaat uiteindelijk om belangrijke keuzes over de toekomst van ons dorp. De opdracht krijgt een vervolg in 2022 omdat de raad constateerde dat er aanvullende informatie benodigd is om belangrijke besluiten voor Goirle te kunnen nemen. Bovendien laat de raad een definitief besluit over de koers die zal worden ingezet aan de nieuwe raad na de verkiezingen. Intussen blijft de Strategische Heroriëntatie ambtelijk en bestuurlijk nadrukkelijk in beeld: zodat we ook nu al de juiste dingen op de juiste manier kunnen doen. Gedurende het proces hebben met behulp van de raadswerkgroep diverse klankbordsessies plaatsgehad. Interne controle en de rechtmatigheidsverantwoording Begin 2021 verzorgden we in het audit comité een presentatie over de rechtmatigheidsverantwoording. De verwachting was destijds dat deze voor het eerst over het boekjaar 2021 zou moeten worden afgelegd. De rechtmatigheidsverantwoording versterkt de kaderstellende rol van de raad.

In de rechtmatigheidsverantwoording wordt, op basis van interne controle door het college de afwijkingen, fouten en onduidelijkheden (apart), opgenomen. De accountant blijft toetsen of de jaarrekening getrouw is en toetst straks ook of de informatie in de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Medio 2021 werd, na vertraging, het wetsvoorstel voor invoering aan de Tweede Kamer aangeboden. Die achtte invoering met terugwerkende kracht voor 2021 niet meer realistisch omdat ook Gemeentewet, Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en Bedrijfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO) moeten worden aangepast. Daarom is besloten tot uitstel voor de invoering naar 2022. Dat betekent dat er voor gemeenten aanvullende tijd beschikbaar kwam voor het voorbereidingstraject. Vanwege personele wisselingen op (interne) control/financiën én de prioriteit op het traject van de strategische heroriëntatie geeft dat ons de noodzakelijke extra ruimte. Het zelf opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de werkwijze in de ambtelijke organisatie en de mogelijke inrichting van een interne controlefunctie. Dat proces doorlopen we bij voorkeur samen met de GHO-gemeenten, waarbij lokale verschillen mogelijk blijven. In 2021 verkenden we vooral of en zo ja op welke manier gezamenlijk kan worden opgetrokken.

Het merendeel van de voorbereidende werkzaamheden, waarin ook de raad op diverse momenten aan zet is, vindt plaats in 2022. 99

Doorontwikkeling Planning en Control (P&C) Sinds begin 2021 kreeg het doorontwikkeltraject van de P&C-cyclus een nieuwe impuls. De eerste resultaten daarvan heeft u, zowel inhoudelijk als procesmatig, kunnen bemerken in de P&C producties van het afgelopen jaar. Zo constateerden we bij de Perspectiefnota dat we ons niet alleen op financieel evenwicht in het komende jaar moesten richten, maar onze begrotingsblik naar langjarig moesten verleggen. Dit heeft zich vertaald in de strategische heroriëntatie (toelichting elders in deze paragraaf) waarvoor de raad in juni 2021 de projectopdracht vaststelde. De beleidsmatige component kreeg een nadrukkelijkere rol in de bestuursrapportages. We maakten niet alleen inzichtelijk welke (financiële) bijstellingen we nodig achtten, maar gaven ook inzicht in bestaande risico’s die we monitorden. We betrokken nadrukkelijker de bestaande mandaten van raad, college en ambtelijke organisatie zodat we de raad de sturingsinformatie verschaften die passend is bij hun rol. In de begroting 2022 plaatsten we (nieuwe) lokale indicatoren in breder perspectief, en zetten we de eerste stappen in de transitie van ‘activiteiten’ naar ‘meetbare effecten’. In de nu voorliggende jaarstukken is er meer aandacht voor de zichtbaarheid van taakvelden in onze P&C-cyclus.

Dit onder andere naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer MWB ‘Is de aansluiting te maken?’. Tot slot gaven en geven we in de ambtelijke organisatie, gerelateerd aan de organisatie-ontwikkeling, definitie én invulling aan rollen, taken en verantwoordelijkheden, ook in de P&C-cyclus. Dat is weliswaar werk dat ‘achter de schermen’ gebeurt en daarmee niet direct zichtbaar voor de raad. Het is echter randvoorwaardelijk om de uiteindelijk gewenste doorontwikkeling te kunnen doormaken. Kortom: in 2021 verkregen we veel inzicht in de kansen die er liggen om invulling te kunnen geven aan de doorontwikkeling van de P&C-cyclus. Zowel op proces, als op beoogd resultaat en de randvoorwaarden waaraan moet worden voldaan voor een succesvolle P&C-cyclus. We deelden de informatie over voor de raad zichtbare én onzichtbare ontwikkelstappen met het audit comité. Ontwikkelstappen die uiteindelijk zullen bijdragen aan versterking van de kaderstellende en controlerende rol van de raad, maar bijvoorbeeld ook aan verbetering van actualiteit, timing en inhoud van sturingsinformatie, integralere besluitvorming, efficiënter begroten, benutten van mandaten, etc. Begin 2022 bereiden we het doorontwikkeltraject voor de P&C-cyclus voor dat we met de nieuwe raad, na de verkiezingen, in een 'goed gesprek' zullen bespreken.

We zoeken daarbij naar balans tussen behoeften en de mate en het tempo van realiseerbaarheid binnen de ambtelijke organisatie. Het verbeterplan ten behoeve van aansluiting tussen beleids- en P&C-cyclus waartoe door de raad op 8 februari 2022 besloten werd, maakt daarvan onderdeel uit. Inkoop Begin 2021 vulden we de vacature senior inkoopadviseur voor de GHO-samenwerking weer structureel in met een ervaren kracht. Gezien het aantal aanbestedings- en inkooptrajecten in totaal voor drie gemeenten, is de formatie (inclusief de medior inkoop-adviseur) niet voldoende om alle vragen te kunnen oppakken. We verkenden in 2021 daarom de mogelijkheid om de samenwerking aan te gaan met een (regionaal) inkoopbureau, wat ons kan bijstaan in termen van deskundigheid en/of capaciteit, indien nodig. In 2021 actualiseerden we eveneens het bestaande inkoop- en aanbestedingsbeleid. Juridisch Toename aantal bezwaren en aantal klachten in 2021 Ten opzichte van voorgaande jaren zien we een toename van het aantal bezwaren en klachten. Ook is sprake van een aantal complexe bezwaarprocedures. In het jaarverslag van de bezwaarschriftencommissie over 2021 gaan we hier nader op in.

100