03 Reactie college op advies participatieraad.pdf

Participatieraad Goirle De heer Zegers Langenboomstraat 23 5051 BG GOIRLE

Kenmerk

Uw brief van

Zaaknummer 2020-002645

Verzenddatum

Onderwerp Reactie op uw advies "beleidsvisie sociaal domein 2022-2026"

Behandeld door Simone Tromp Tel (013) 5310 509

Afschrift aan

Bijlage(n)

Geachte heer Zegers, Op 13 juli 2021 hebben wij de participatieraad Goirle verzocht een advies te geven over de concept beleidsvisie sociaal domein 2022-2026; Goirle GLANST. Op 26 augustus 2021 hebben we het advies ontvangen. Met deze brief reageren wij op uw advies. Algemeen Wij danken u voor uw advies en zijn verheugd te lezen dat u zich in grote lijnen kunt vinden in de perspectieven die in de nota “Goirle GLANST” geschetst wordt. De dilemma’s U schrijft in uw advies een aantal dilemma’s waar wij, net als u, ook mee worstelen. Zoals wij beschrijven in paragraaf 3.2 van de visie moeten wij op zoek naar de balans tussen een gezonde sociale basis en gezonde financiën en daarnaast zorgen dat niemand buiten de boot valt. Dit is niet eenvoudig. Uitgangspunt is dat wij doen wat echt nodig is. Waar mogelijk stimuleren wij inwoners zelfredzaam te blijven of te worden door het aanbieden van een gezonde sociale basis. Dit doen wij volgens de principes van normaliseren en positieve gezondheid. Voor degenen waarvoor de sociale basis geen oplossing biedt, leveren wij een maatwerkoplossing. In uw reactie lezen wij een zorg dat de door ons voorgestane ontwikkeling is ingegeven vanuit financiële overwegingen en zal leiden tot bezuiniging op de maatwerkvoorzieningen. Als wij dat goed interpreteren dan willen wij die zorg wegnemen.

Wij erkennen dat er financiële zorgen zijn, maar wij staan voor maatwerkvoorzieningen daar waar nodig. Door de sociale basis te versterken ontstaat er juist financiële ruimte. Wij kunnen ons vinden in uw advies om bij deze kanteling mensgerichte waarden na te streven. Dit komt tot uiting in de gedachtengoed van Positieve Gezondheid. Reactie op uw adviezen U geeft in uw advies 12 adviespunten. Hieronder reageren wij op uw adviezen. Dit doen wij door onder uw advies een reactie te geven. Adviezen 1. Ongetwijfeld delen gemeente en PRG een aantal van de genoemde dilemma's en worstelen wij met elkaar met de tegenstrijdigheden die de verschillende onderzoeken aangeven. De PRG adviseert u, om deze reden, hieromtrent een scherper standpunt te bepalen wat betreft uw visie op ‘mens en samenleving’, oftewel het ‘waarom’. Wij noemen hier een voorbeeld: in de Correspondentieadres | Postbus 17 | 5050 AA Goirle | (013) 5310 610 | info@goirle.nl Bezoekadres | Gemeentehuis Goirle | Oranjeplein 1 | www.goirle.nl IBAN-nummer | NL86 BNGH 02 85 00 28 48

Bladnummer 2 van 5

Zaaknummer 2020-002645

Datum

nota oppert u de mogelijkheid van het afschalen in de sociale basis in geval van oplopende financiële tekorten. Uw uitgesproken standpunt zou veeleer kunnen zijn dat het maatwerk voor burgers in een kwetsbare positie gegarandeerd blijft in Goirle. Maatwerkvoorzieningen blijven voorhanden voor inwoners die dat echt nodig hebben. Wij blijven aan onze wettelijke taken voldoen. Wij stimuleren inwoners meer tot zelfredzaamheid. Inwoners die niet zelfredzaam zijn helpen wij, waar mogelijk, zelfredzaam te worden. Voor de inwoners die niet zelfredzaam zijn blijven wij maatwerk leveren. Dit is niet afhankelijk van oplopende financiële tekorten. 2.

U vraagt in de nota in feite om een cultuuromslag. Aansluitend op het voorgaande juicht de PRG dit toe, al vraagt transformeren op alle niveaus om een route waar we met elkaar daadwerkelijk anders durven, denken, anders organiseren en anders doen wat écht nodig is. En waarbij de inhoud leidend is en het systeem ondersteunend. Concepten als vertrouwen en responsiviteit zijn immers geen gevolg van die cultuuromslag, maar gaan eraan vooraf. Bovendien kunnen bovenmatige controle en regeldwang een lonkend perspectief danig in de weg staan: Willen we écht kantelen in het sociale domein, dan zullen de professionals ruimte moeten krijgen voor het werken vanuit de waarden die bij hen en bij de burgers horen. Zij zullen een praktische vertaalslag moeten maken naar het werken vanuit die andere route. Waarden als efficiëntie, professionaliteit en controle zullen hier niet meer de boventoon moeten voeren. In plaats daarvan zijn het mensgerichte waarden zoals aandacht, vertrouwen, samenwerken, inclusie, kwaliteit en authenticiteit die meer aansluiten bij de behoefte van de burger en de professional. Deze route behelst een aanpak of denkraam dat aansluit bij zowel het belang van de gemeente, het voorliggend veld (systeemwereld) als de burger en zijn leefwereld. De echte omslag zit in het verschuiven van degene die bepaalt. De gemeente geeft de kaders aan.

De professional geeft informatie en de betrokkene(n) besluiten samen op basis van al deze kennis wat er echt aan de hand is en wat er nodig is om de situatie te verbeteren. Het plan dat uit dit proces ontstaat, is de basis van ondersteuning voor zowel de hulpverlening als de omgeving. Wanneer wij dit structureel doorvoeren, ontstaat er een andere volgorde van regie en verantwoordelijkheid. Alleen zo krijgen de juiste mensen beslissingsbevoegdheid en nemen zij hun verantwoordelijkheid. Dit leidt niet alleen tot betere uitkomsten, maar ook tot een verlichting van de professionele zorg met bovendien meer kansen op minder kosten. Om te komen tot een dergelijke route adviseren wij u om met uw ambtenaren, raad en burgers hierover samen met ons de dialoog een vervolg te geven en zichtbare initiatieven op basis van voorgaande uitgangspunten te nemen. Wij erkennen de noodzaak van transformeren om te komen tot een cultuuromslag. De mensgerichte waarden streven wij na door gebruik te maken van het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. Professionals moeten uiteraard ruimte krijgen om zich dit gedachtengoed eigen te maken. Wij blijven met u in gesprek om uitvoering te geven aan deze uitgangspunten.

3.

Ook adviseren wij duidelijk te benoemen met welke dilemma's en onzekerheden u worstelt. Dit geeft een eerlijker beeld en geeft de burger meer vertrouwen in u als lokale overheid. Wij zijn zo veel mogelijk transparant naar onze partners en inwoners. Hierbij is uiteraard het onderwerp van gesprek de dilemma’s en onzekerheden waar wij tegen aan lopen.

Bladnummer 3 van 5

4.

Zaaknummer 2020-002645

Datum

Zoals eerder gezegd bij de dilemma’s: concepten als eigen kracht, versterken van de sociale basis, normaliseren en demedicaliseren kunnen gemakkelijk beheersing van financiën als hoogste doel krijgen. De genoemde concepten hebben echter primair een emancipatoir doel en mogen geen bezuinigingsmaatregel zijn. Zonder het belang van een gezonde financiële huishouding te ontkennen, is ons advies om niet slechts te denken in termen van beheersing van financiën. Wij kunnen ons vinden in uw advies dat de genoemde ontwikkellijnen in de visie niet als hoogste doel moeten hebben de financiën te beheersen. Wel moeten we reëel zijn en ervoor zorgen dat we met beperkte middelen de meest kwetsbare inwoners kunnen opvangen. Hiervoor is ruimte nodig. Het doel is de kracht van de samenleving en eigen kracht van onze inwoners te versterken en beter benutten.

5.

De PRG waardeert de nota “Normaal is het gewone leven centraal” vooral vanwege de concrete uitwerking ervan en daarmee een kijkje in de daadwerkelijke effecten van het beleid. In de nota wordt aangegeven wat niet meer wordt ingekocht en wat niet meer onder de jeugdwet gaat vallen. Er is bijvoorbeeld veel voor te zeggen om het gebruik van niet bewezen effectieve en alternatieve zorg te beperken. Maar zorgvuldig bestuur vraagt onzes inziens ook om redelijke overgangsmaatregelen, immers vanaf 2015 is deze zorg tot nu toe wel vergoed. De PRG adviseert om bij afschaling eerst rechtvaardige overgangsmaatregelen vast te stellen. Wij nemen uw advies ter harte. Wij hanteren altijd redelijke overgangstermijnen, zoals in de Algemene Wet Bestuursrecht wordt bedoeld met ‘redelijke overgangstermijnen’.

6.

Normaliseren waar mogelijk. Maatwerk is het tegenovergestelde daarvan. Waar nodig moet dat de norm blijven bij het oplossen van vragen en problemen. Er is wel een groter kader nodig waarbinnen dat maatwerk uitgevoerd wordt. Wil je maatwerk kunnen leveren, geef en gun een burger/zorgvrager tijd en ruimte om zijn eigen wiel uit te vinden. Het betekent dus ook stoppen met standaardiseren. Immers: omstandigheden en mensen zijn altijd anders, elke situatie vraagt om een eigen oplossing. Met betrekking tot normaliseren adviseren wij te investeren in een stevige, solide sociale basis. Afbouw van individuele maatwerkvoorzieningen kan pas verantwoord, als er eerst geïnvesteerd is in de sociale basis. Normaliseren kost ook geld. Het is niet de intentie om maatwerkvoorzieningen af te bouwen. Het beschikbaar stellen van maatwerkvoorzieningen is een wettelijk verplichte taak van de gemeente. Door de aanwezigheid van een sterke sociale basis en een betere geleiding naar deze sociale basis trachten wij het beroep op maatwerkvoorzieningen te verminderen. Wij vinden het belangrijk dat klachten en tegenslagen zoveel mogelijk benaderd worden als onderdeel van het dagelijks leven en oplossingen zo veel mogelijk in de directe leefomgeving en samen met de inwoner en zijn of haar gezin en netwerk worden opgelost.

Hierdoor kunnen de inwoners die echt een maatwerkvoorziening nodig hebben hierop een beroep blijven doen. We zijn het met u eens dat de sociale basis stevig en duurzaam moet zijn wanneer wij onze kwetsbare inwoners hier heen verwijzen.

Bladnummer 4 van 5

7.

Zaaknummer 2020-002645

Datum

De nota leunt sterk op de ideeën van eigen kracht in de samenleving en de inzet van vrijwilligers en mantelzorgers. En u stelt terecht dat Goirle in dit opzicht een voorbeeld gemeente is. Wij adviseren u om de burgers hierbij nadrukkelijk te ondersteunen en te blijven faciliteren zodat deze mooie eigenschap van ons dorp intact blijft. Wij nemen uw advies ter harte.

8.

Het versterken van de basis, het fundament in uw termen, heeft als belangrijk doel om intensievere hulp beter en sneller beschikbaar te krijgen en te houden voor hen die het echt nodig hebben. Om te voorkomen dat mensen tussen de wal en het schip terecht komen en om stapeling van zorg en/of escalatie te voorkomen, is het maken van een goede analyse in de beginfase een voorwaarde. Wij adviseren u scherp te blijven toezien op de kwaliteit van niet alleen de toegang tot het sociaal domein maar ook de kwaliteit van de proces begeleiding gedurende de hulpverlening. Wij zijn het eens met dit advies en nemen deze opmerking mee in de gesprekken met onze partners in het voorliggend veld. Wij nemen hierin zelf de regierol.

9.

Wij adviseren u bovendien om in de nota ruimte te maken voor een aantal opmerkingen betreffende de rechten van de hulpvragende inwoner van Goirle en het beleid t.a.v. klachten-, bezwaar- en beroepsprocedures. Wij zijn van mening dat rechten van de hulpvragende inwoner van Goirle en het beleid t.a.v. klachten-, bezwaar- en beroepsprocedures niet thuishoort in een nota over de visie op het sociaal domein. Uiteraard besteden wij hier wel aandacht aan in de communicatie.

10.

Met betrekking tot de jeugdzorg en de GGZ blijft het van het grootste belang dat de gemeente zich tot het uiterste inspant om de wachtlijsten in de langdurige zorg weg te werken. De PRG adviseert dit op te nemen in de nota en bovendien te verduidelijken uit welke acties zal gaan blijken dat tegemoetgekomen wordt aan deze urgentie. Wij zijn van mening dat het begint bij het voorkomen van wachtlijsten. Door het bieden van een stevige sociale basis verwachten wij dat het beroep op maatwerkvoorzieningen minder wordt, waardoor er ruimte ontstaat voor de meest kwetsbare inwoners. Het is evident dat bij het ontstaan van wachtlijsten wij samen met onze partners zoeken naar oplossingen. Overigens zijn wij van mening dat de wachtlijstproblematiek niet thuishoort in deze nota.

11.

De gemeente Goirle heeft een actieve rol met betrekking tot het vergroten van de rijksbijdrage in het kader van de Jeugdwet. De PRG adviseert dit op te nemen in de nota en daarbij aan te geven de bezuinigingen niet te accepteren als een gegeven. Zoals al eerder aangegeven is deze beleidsvisie niet bedoeld als aanzet tot bezuinigingen op maatwerkvoorzieningen. Naar onze mening verdient dat geen plaats in deze beleidsvisie. Uiteraard doen wij mee met de lobby richting het Rijk waar het gaat om jeugd.

Bladnummer 5 van 5

12.

Zaaknummer 2020-002645

Datum

Tenslotte verwijzen wij naar ons jaarplan. Hier benoemen wij een aantal toetsingscriteria die ons inziens steeds van belang zijn om te bepalen op welke wijze de belangen van burgers het best gediend worden bij beleidsontwikkeling. Uw jaarplan hebben wij gehanteerd als input voor de visie op het sociaal domein en blijven wij ook als input gebruiken bij de uitwerking van de uitvoeringsagenda.

Afronding Wij hopen hiermee een duidelijke reactie op uw inbreng gegeven te hebben. Wij brengen uw advies en onze reactie daarop ter kennisname van de gemeenteraad. Bij de uitwerking van de uitvoeringsagenda maken wij weer graag gebruik van uw expertise.

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders,

Nicole Boonmann domeinmanager Sociaal