03 Raadsinformatiebrief 26-01-2021 Lijst projecten bestrijding droogte.pdf

College

Raadsinformatiebrief Aan

Raad

Portefeuillehouder

Liselotte Franssen

Onderwerp

Raadsinformatiebrief Droogte

Datum

26-01-2021

_________________________________________________________________________________ Kennisnemen van Een niet uitputtende lijst van projecten en activiteiten waarmee de gemeente Goirle een bijdrage levert aan het bestrijden van droogte in bebouwde omgeving en landelijk gebied binnen de gemeente Goirle. Inleiding Tijdens de oordeelsvormende raadsvergadering van 24 november 2020 is gesproken over het programma Water en Riolering 2021 – 2025. Eén van de onderwerpen waarover diverse raadsleden hebben gesproken en extra aandacht voor hebben gevraagd, is droogte. Met deze raadsinformatiebrief wordt aanvullende informatie verstrekt over de aanpak van droogte in Goirle. Informatie De aanpak van droogte in bebouwde omgeving en buitengebied staat niet op zich. Droogte en water hebben een sterke verbinding met elkaar. In het buitengebied trekt gevallen neerslag vooral in de grond en stroomt ondergronds naar greppels en vervolgens naar een lager plek; één van de Leyen in Goirle en Riel. In de bebouwde omgeving stroomt een deel van de neerslag die valt op verharding, naar groene tuinen, bermen en parkjes. Daarnaast stroomt een deel naar de riolering. Op sommige plekken zijn er twee verschillende riolen. De zogenaamde gescheiden riolering. Het vuile water moet sowieso naar de rioolwaterzuivering.

Het schone water (neerslag) gaat bij voorkeur naar oppervlaktewater en/of infiltreert in de ondergrond. De gemeente Goirle werkt al decennia aan de waterhuishouding, waaronder het voorkomen van grondwateronderlast (droogte). Dit is ook terug te zien in diverse planvormen, onderzoeken en uitvoeringsklussen die al zijn uitgevoerd, of gepland. Onderstaand een opsomming van activiteiten waarbij een substantiële bijdrage is geleverd aan het voorkomen van droogte:

Bladnummer

Datum

2

20 januari 2021

Uitvoeringsprojecten Project Afkoppelen Hovel, Centrum Goirle (2008) Afkoppelen Brem/Akkerwinde (2013) Afkoppelen Oranjebuurt Riel (2013) Afkoppelen omgeving Oude Kerkstraat (2015) Afkoppelen Parallelweg/ Spoorbaan (2016) Afkoppelen Van Haestrechtstraat (in opbouw) (2017)

Wittendijk (2018) Afkoppelen deel Baronielaan (2019)

Wittendijk (2020)

Toelichting Regenwater wordt gescheiden afgevoerd naar de Nieuwe Leij. Regenwater van openbare verharding wordt via greppels en regenwaterriolen in de bodem gebracht. Regenwater van openbare verharding wordt via greppels en infiltratieriolen in de bodem gebracht. Regenwater van de openbare verharding wordt gescheiden ingezameld en is aangesloten op het regenwaterriool, dat is aangelegd voor o.a. de Hovel. Een deel van het regenwater trekt in de berm, een deel wordt opgevangen in regenwaterriolering. Een regenwaterriool is aangelegd, zodat het regenwater op termijn volledig gescheiden kan worden van het vuilwater. Een mogelijke locatie om dit regenwater te verwerken is de vijver langs Abcovenseweg/Peter Benesonpad. Deze regenwaterstructuur moet nog afgemaakt worden, om te functioneren, zoals deze bedoeld is. Infiltratie regenwater van openbare verharding via nieuw systeem (permeo-blokken). Regenwater van openbare verharding wordt via greppels en regenwaterriolen in de bodem gebracht. Daarnaast zijn inwoners gestimuleerd om regenwater in hun eigen tuin, of regenton te verwerken, of te infiltreren. Combinatie van speelvoorziening en infiltratie van regenwater van openbare verharding.

Bladnummer

Datum

3

20 januari 2021

Overige projecten Project De K is toegevoegd aan de RES (Regionale Energie Strategie)

Grondwatermeetnet (2017)

Regentonnenactie B-team (2018) Klimaatstresstest lokaal (2019) en regionaal 2020

Klimaatdialogen lokaal (2020) en regionaal (2020/2021)

Ruimte voor gemeentebomen (2021)

Vervangen gestorven groen

Meer ecologisch beheer gemeentelijk groen

Toelichting Hart van Brabant heeft als enige regio de K van Klimaatadaptatie toegevoegd aan de Regionale Energie Strategie. Hiermee is klimaat als onlosmakelijk speerpunt in de RES opgenomen. Om inzicht te krijgen in het verloop van het grondwater is een grondwatermeetnet aangelegd. Hiermee wordt o.a. gemonitord hoe de stand van het grondwater zich op lange termijn ontwikkelt. Als er niet structureel gemeten wordt zijn lange termijnverschillen onzichtbaar en blijft de droogte een subjectieve ervaring. Ook wordt hiermee o.a. inzichtelijk waar wadi’s kunnen worden toegepast. Het B-team verstrekt met bijdrage van de gemeente regentonnen, om inwoners te stimuleren het regenwater te gebruiken om bijvoorbeeld de tuin te besproeien. Van de 4 klimaatadaptatiethema’s is in beeld gebracht waar de knelpunten en kansen voor deze thema’s in Goirle liggen. Dit betreft de thema’s droogte, hitte, wateroverlast en overstromingen. De resultaten van de stresstest worden gebruikt bij de klimaatdialogen en dienen daarnaast ook als input voor de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Met stakeholders, zoals Brabants Landschap, ZLTO, ondernemers en waterschappen zijn gesprekken gevoerd over de effecten van klimaatveranderingen en de uitkomsten van de klimaatstresstest. De dialogen zijn gevoerd als een stap, om gezamenlijk te komen tot een uitvoeringsprogramma, of agenda klimaatadaptatie.

Het uiteindelijke doel is een klimaatrobuust Goirle in 2050. Het vergroten van boomspiegels zorgt ervoor dat er minder verharding is, de bomen betere groeiruimte hebben en levensvatbaarder zijn. Een bijvangst hiervan is dat er meer regenwater infiltreert. In de jaren 2018-2020 is er meer gemeentelijk groen gestorven als gevolg van droogte. Dit groen is, of moet vervangen, of verwijderd worden. Er wordt gestreefd naar meer biodiversiteit in het gemeentelijk groen. Dit gebeurt onder andere door gras of bermen met andere zaadmengsels te mengen en delen van gras, bermen en sloten minder frequent te maaien. Hierbij wordt rekening gehouden met een veranderend klimaat, zoals meer kans op droogte en hevigere hoosbuien.

Bladnummer

Datum

4

20 januari 2021

Gebiedsontwikkelingen, projecten derden Project Toelichting Klimaatrobuust ontwikkelen In 2014 zijn de eerste stappen gezet om te komen tot locatie Van Besouw klimaatkaders voor de projectontwikkelaar, om de locatie klimaatrobuust te realiseren. Een onderdeel hiervan is het verwerken van regenwater in de bodem om schadelijke verdroging te voorkomen. Klimaatrobuust ontwikkelen Ook aan de projectontwikkelaar locatie Van Puijenbroek zijn locatie Van Puijenbroek kaders meegegeven om de gebiedsontwikkeling klimaatrobuust te realiseren. Een onderdeel hiervan is het verwerken van regenwater in de bodem om schadelijke verdroging te voorkomen. De ontwikkelaar heeft hier zelf nog een aardige plus bovenop gedaan. Daarnaast is een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen de ontwikkelaar en het waterschap voor de uitvoering van dit project. Water speelt een belangrijke rol in de gebiedsontwikkeling. Meer hierover staat in de gebiedsvisie Zuidrand. Watertransitie Waterschap de Net als het gemeentelijk waterbeleid is ook het Dommel en Brabantse Delta waterschapsbeleid vernieuwd. Een nieuw speerpunt hierin is: Elke druppel telt. Dit is gericht op waterconservering. Dit wordt vertaald in grote en kleine uitvoeringsmaatregelen, zoals tijdelijk dammetjes, samen met boeren. Maar ook projecten waarbij op grotere schaal meer water wordt geconserveerd.

Deze koers van waterschappen en gemeenten sluiten op elkaar aan, waarbij zij elkaar versterken en stimuleren door samenwerking. Voorbeelden hiervan zijn subsidies en afgestemde campagnes. Hydrologisch Neutraal Beleid gericht op grote en kleine gebiedsontwikkkelingen, ontwikkelen (Waterschappen waarbij het regenwater binnen de planontwikkeling en Gemeente) vastgehouden moet worden en bij voorkeur geïnfiltreerd. Een recent voorbeeld hiervan is de nieuwbouw van 5 woningen aan de Ronde Akkers in Riel. Dit wordt vertaald in o.a. bestemmingsplannen en de Waterschapsverordening “Keur”. Proeftuin Omgevingswet Bij de proeftuin Omgevingswet is water en droogte een onderwerp dat complex is. Er is bovengemiddeld veel aandacht voor droogte en water binnen deze proeftuin. Boschkens Al het regenwater binnen de Boschkens wordt binnen dit plan verwerkt, door infiltratie op particulier terrein, in infiltratieriolen, wadi’s en het funderingspakket van de weg. Klimaatrobuuste nieuwbouw Door HaveP wordt een nieuwbouwpand gerealiseerd, waar al Havep aan de Parallelweg het regenwater van de verharding en het dak in de eigen bodem wordt geïnfiltreerd, of gebruikt. Diverse inrichtingsprojecten De afgelopen decennia zijn er diverse m.b.t. water en natuur (o.a.

natuurinrichtingsprojecten uitgevoerd op de Regte Heide en Brabants Landschap en langs de diverse Leyen in Riel en Goirle, waarbij in de inrichting Waterschappen) bewust rekening is en wordt gehouden met droogte. Heisteeg Al het regenwater binnen het plan Heisteeg wordt binnen dit plan verwerkt (door infiltratie).

Bladnummer

Datum

5

20 januari 2021

Toekomstige projecten In het Programma Water zijn naast de hierboven beschreven aanpak de komende programmaperiode ook een aantal concrete projecten, waarmee een bijdrage geleverd wordt aan het bestrijden, of voorkomen van verdroging in zowel bebouwd, als landelijk gebied: Klimaatadaptatie ’t Ven Het regenwater in ’t Ven ten Noorden van de Van Malsenstraat wordt afgekoppeld in 2021-2023. Dit wordt voor een groot deel verwerkt in de bodem. O.a. in de watergangen langs de Rillaersebaan. Revitalisatie Pastorenbuurt Er is voorzien om het regenwater in de pastorenbuurt de komende jaren af te koppelen. Het verwerken in de bodem is hierbij een uitgangspunt. Klimaatboog Goirle De klimaatboog is een aaneenschakeling van projecten in de openbare ruimte waarbij regenwater gescheiden wordt ingezameld, lokaal verwerkt, daarna wordt geborgen in laagtes en als het extreem hard regent wordt afgevoerd naar de Nieuwe Leij. Dit omvat o.a. de straten Parallelweg, Dorpsstraat en Van Haestrechtstraat. Uitvoeringsprogramma In navolging van de in 2020 gevoerde klimaatdialogen wordt klimaatadaptatie (2021) in 2021 het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie opgesteld. Hierin is droogte(bestrijding) één van de thema’s. Afkoppelsubsidie particulier Er komt een subsidie voor afkoppelen van regenwater. afkoppelen (v.a.

2021) Afkoppelen kan vrijwel alleen door gebruik van regenwater en door infiltratie van regenwater. Met meer infiltratie wordt de droogte bestreden. Samen met de waterschappen wordt dit project uitgerold. Discussienota differentiatie In de discussienota over de differentiatie van de rioolheffing rioolheffing (2021) zijn particulier afkoppelen en droogtebestrijding relevante aspecten. Hemelwaterverordening (n.t.b.) Afhankelijk van de uitkomst van de discussienota is een hemelwaterverordening een mogelijk middel, om meer infiltratie van regenwater af te dwingen bij woningen. 6 Gebiedsopgaven klimaatadaptie Binnen de REKS worden een zestal gebiedsopgaven voor binnen REKS klimaatadaptatie geformuleerd. Deze krijgen verder vorm in de komende jaren. Een drietal van deze opgaven raakt Goirle. Communicatie Over alle klussen wordt in meer of mindere mate gecommuniceerd met de inwoners van Goirle via o.a. bewonersbrieven. Bij een uitvoeringsklus van de gemeente is dit anders dan bij de communicatie over een afkoppelsubsidie. Bijlagen geen. ________________________________________________________________________________