03 Jaarstukken 2022 ter vaststelling.pdf

Hybride werken is een onderdeel geworden van onze manier van werken. Financiën GHO Door werkdruk en prioriteitenstelling is in 2022 De kosten die we in GHO-verband maken zijn de bestaande verrekensystematiek niet evenwichtig en evenredig verdeeld over de drie gewijzigd. gemeenten. - we updaten de bestaande verrekensystematiek en gaan als gevolg hiervan een hogere bijdrage betalen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

62

Beoogd resultaat 2022 Communicatie Onze inwoners zijn tevreden over de wijze waarop organisatie en bestuur met hen communiceren. - We organiseren dienstverlening en communicatie dicht op elkaar. - We beïnvloeden thema's die voor de gemeente Goirle relevant zijn. - Er is een actuele communicatie-agenda die het gemeentelijk beleid ondersteunt. - We profileren de successen van Goirle op een heldere manier. - We maken gebruik van (signalering via) social media. Juridische zaken - We handelen ontvangen bezwaarschriften en klachten tijdig en efficiënt af. - Juridische procedures handelen we binnen de gestelde termijn af. Als daarvan wordt afgeweken is dat in samenspraak met de wederpartij.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

Realisatie KCC en team communicatie werken steeds nauwer samen. Team communicatie werkt met een communicatie-agenda en werkt deze regelmatig bij. Successen deelt team communicatie via bijvoorbeeld social media of het Goirles belang. Dit gebeurt in heldere taal. Bijna dagelijks zet team communicatie Facebook, Instagram en LinkedIn in. Daarnaast houdt het team deze media bij (webcare).

In 2022 hadden we in totaal 131 bezwaarschriften in behandeling: 115 nieuwe bezwaren en 16 oude bezwaren. Van deze 131 bezwaren zijn er in 2022 103 afgehandeld. In geval van 20 bezwaren heeft de commissie advies uitbracht (formele afhandeling). 83 bezwaren zijn informeel afgehandeld. In 18 gevallen gebeurde dat niet op tijd.

63

Beleidsindicatoren BBV 5.2 Overhead Gemeente Goirle

Geheel Nederland

BBV-Indicatoren

30 Formatie 31 Bezetting 32 Apparaatskosten 33 Externe inhuur 34 Overhead

Eenheid fte fte in € per inwoner % %

2020 5,75 5,57

2021 5,97 5,65

2022 6,18 5,63

546 14,6% 11,3%

589 9,5% 10,4%

633 18,8% 12,8%

2020

2021

2022

Legenda: 30. Formatie: aantal begrote fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van uw organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. (Bron: eigen 31. Bezetting: aantal werkelijke fte per 1.000 inwoners (Bron: eigen data, per december 2022) 32. Apparaatskosten: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken (Bron: eigen data) 33. Externe inhuur: Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen (Bron: eigen data) 34. Overhead: totaal van de uitgaven van het taakveld Overhead als percentage van de totale uitgaven in de begroting (Bron: eigen data)

Wat heeft het gekost?

Thema 5.2 Overhead

Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 7.179 7.558 8.446 322 322 407 -6.857 -7.236 -8.040

Begroting 2022

Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

Verschil -888 84 -804

64

Financiële toelichting Lasten Meerdere taakvelden • Budgetoverheveling volgens raadsbesluit 7 februari 2023: Strategische heroriëntatie € 105.000 • Op dit thema presenteren we een overschrijding op gerealiseerde salaris- en inhuurlasten. Door de systematiek van begroten wordt dit veroorzaakt. Voor een analyse op de totale salariskosten en kosten voor inhuur verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. • Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000 Overhead • Opleidingen: het opleidingsbudget is niet helemaal uitgegeven omdat de opleidingsvraag en - aanbod de eerste maanden van 2022 nog niet op niveau was door corona. Daarnaast is de Omgevingswet uitgesteld waardoor ook de daarvoor geplande opleidingen en cursussen zijn uitgesteld. • Gemeentehuis: door het nog niet starten van de vervanging van de geluidsinstallatie van de raadszaal is er een voordeel op de kapitaallasten. • Informatiemanagement en automatisering: in de begroting was rekening gehouden met de kosten van datagedreven werken. Maar de plannen zijn vertraagd door de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor zijn niet alle vacatures vervuld, waardoor er een voordeel is. • Digitaal archief: de kosten voor het project digitaal archief worden gedekt door de overhevelingsreserve. Deze reserve staat bij thema 5.1.

• Mobiliteit: we hebben meer uitgegeven aan externe advieskosten voor werving en selectie en voor inzet van externe juridische expertise. Om medewerkers duurzaam in te kunnen zetten, zijn extra kosten gemaakt voor de begeleiding. • Organisatieontwikkeling: door verschillende personele wisselingen en aanhoudende drukte is er minder tijd geweest om te werken aan leiderschaps- en teamontwikkeling • Arbeidsvoorwaarden / rechtspositie: de WGA-lasten zijn meer dan verwacht. Een herbeoordeling is aangevraagd bij het UWV, maar door achterstanden heeft het UWV uitstel aangevraagd. De lasten zijn hierdoor hoger dan begroot. Daarnaast zijn er extra kosten voor Pro ambt voor de administratie van pensioenen en wachtgelden van bestuurders.

888 Nadeel S/I

Baten Meerdere taakvelden Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000 Overhead • De vergoeding van personeel ingezet bij derden en de vergoeding van het UWV bij zwangerschap laten en voordeel zien. Deze vergoedingen zijn vooraf goed te begroten.

84 Voordeel S/I

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

105 I -1.026 I

11 I 24 I

27 I

78 I

- 40 I - 32 I

17 I

- 52 I

8 I 76 I

65

Vennootschapsbelasting De vennootschapsbelasting (VPB) aangifte was voor 2018, 2019, 2020 en 2021 nihil, omdat het resultaat waarover vennootschapsbelasting wordt berekend negatief is. Voor 2022 verwachten we, dat het fiscaal resultaat voor de grondexploitaties ook negatief is. Er is geen vennootschapsbelasting in 2022 opgenomen. Voor de bepaling van de vennootschapsbelasting is specialistische kennis ingehuurd.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

66

Onvoorzien In de begroting namen we een bedrag voor onvoorziene uitgaven mee, dat voor de helft een structureel bedrag is en voor de andere helft een tijdelijk karakter heeft. Het bedrag van € 72.000 benutten we niet.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

67

Jaarverslag paragrafen

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

68

Paragraaf Lokale heffingen

Uitgangspunten In deze paragraaf leest u over de ontwikkeling van de lokale algemene belastingen en heffingen, en over de gevolgen van deze ontwikkelingen voor de lokale belastingdruk. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Voorbeelden van algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB), toeristenbelasting en precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor bestemmingsbelastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dat de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. De hondenbelasting wordt in Goirle ook gezien als een bestemmingsbelasting en niet als een algemene belasting. Retributies Retributies (rechten) worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. De belangrijkste rechten zijn leges. De gemeente mag op basis van de Gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de heffing.

Gerealiseerde inkomsten We concluderen dat de lokale heffingen op totaalniveau volgens de begroting zijn gerealiseerd. Er zijn wel verschillen per belastingsoort. De OZB-opbrengsten laten een voordeel zien van € 84.000. Dit komt vooral door hogere WOZ-waarden. Daarnaast zijn de opbrengsten van de toeristenbelasting hoger dan begroot, omdat in 2022 een afrekening uit voorgaande jaren is ontvangen en door een stijging van het aantal overnachtingen. In de begroting voor 2024 is rekening gehouden met de hogere inkomsten. De inkomsten uit de afvalstoffenheffing zijn € 57.000 lager dan begroot, omdat in 2022 het aantal percelen die de grondslag zijn voor de afvalstoffenheffing, lager is dan begroot. Ten opzichte van de jaarrekening 2021 zien we een daling van circa € 45.000. Dit is een gevolg van de aanpassing van de tarieven van -2% zoals besloten bij de vaststelling van de tarieven 2022. Met betrekking tot de BIZ-belasting was in de begroting van 2022 nog rekening gehouden met een opbrengst van € 93.000 aan BIZ-belasting Tijvoort. De BIZ heffing is echter per 1 januari 2022 vervallen waardoor er geen inkomsten in 2022 zijn. Daar staat tegenover dat er ook geen bijdrage aan Tijvoort is verleend in 2022.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

69

De opbrengsten zijn 18,2% van het totaal aan baten van de jaarrekening 2022 Omschrijving lokale heffing

Begroting 2022 Begroting 2022 voor wijziging na wijziging

Rekening 2022

in %

Algemene heffingen OZB Toeristenbelasting (TB) Precariobelasting (PB)

6.528 75 16

6.708 75 16

6.791 117 16

Totaal algemene heffingen

6.619

6.799

6.924

Bestemmingsheffingen Afvalstoffenheffing (ASH) Rioolheffing (RIOOL) Leges Omgevingsvergunning (L OMG) BIZ belasting (BIZ) Hondenbelasting (HB) Staangeld kermis (KER) Marktgelden (MG) Leges burgerzaken (L BUZA) Overige heffingen (L OVG)

2.330 1.950 972 210 75 60 12 170 141

2.330 1.950 972 210 75 60 12 170 191

2.273 1.954 989 110 76 56 12 201 161

98% 100% 102% 52% 101% 93% 100% 118% 84%

Totaal bestemmingsheffingen

5.920

5.970

5.832

98%

Totaal generaal lokale heffingen

11.843

12.353

12.702

100%

101% 155% 97%

In onderstaande grafiek is per belastingsoort de realisatie afgezet tegen de (gewijzigde) begroting. De kleur geeft aan onder welk programma de belasting of heffing valt. Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

70

Inzicht in kostendekkendheid Leges De kostendekkendheid van de leges beoordeelden we op realisatieniveau. Voor het belastingjaar 2022 komt de integrale kostendekkendheid van titel I, II en III1 uit op 87%. De kostendekkendheid van Titel III is met 11% erg laag. Hieronder vallen de evenementen- en horecavergunningen. Het is gebruikelijk dat de diensten in Titel III een relatief lage mate van kostendekkendheid hebben. Horecagelegenheden en evenementen houden een gemeente ‘levendig’ en daarom wordt vaak de bestuurlijke keuze gemaakt om de tarieven voor deze vergunningen minder dan kostendekkend vast te stellen. Een overschrijding van een kostendekkendheidspercentage in de werkelijke opbrengsten heeft zowel juridisch als financieel geen consequenties. Hieronder een beknopt overzicht van de belangrijkste gemeentelijke heffingen en leges. Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

Marktgelden

Hondenbelasting

Titel I

Leges Titel II

Titel III

Taakveld Netto kosten taakveld Kosten, incl. rente Inkomsten, excl. Heffing Toe te rekenen kosten 6.3 Kwijtschelding Overhead, incl. rente BTW Totale kosten

7.3 1.920 2.369 450 550 47 82 421 2.470

7.2 1.665 1.675 10 360 8 230 122 2.025

3.3 17 18 1 10 0 9 1 27

Divers 62 62 0 2 2 0 0 64

Divers 270 270 0 143 0 143 0 413

8.1/8.3 548 548 0 511 0 511 0 1.059

Divers 42 42 0 44 0 44 0 86

Opbrengst heffingen

2.273

1.954

12

76

289

1.052

10

Onttrekking uit voorziening Dekkingspercentage

197 100%

50 99%

0 44%

0 122%

0 70%

0 99%

0 11%

Voor de marktgelden is de toezegging gedaan om een inspanningsverplichting te leveren om in drie jaar te groeien naar een kostendekkendheid van 80%. Dit bereikten we in 2019, maar in 2021 en 2022 is het kostendekkendheidspercentage gedaald. In 2022 is het percentage slechts 44%. De tarieven voor marktgelden zijn niet hoog genoeg om de gewenste kostendekkendheid te behalen. In 2022 is er geen controle geweest op hondenbezit, hierdoor zijn de lasten lager dan begroot en is de belasting meer dan kostendekkend.

1

De “titels” verwijzen naar de Legesverordening. Titel I gaat over de leges voor Algemene Dienstverlening (Burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen etc). Titel II bevat de leges voor de fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning (vooral bouwleges). Titel III gaat m.n. over de leges voor evenementen en horeca.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

71

Lokale lastendruk Om een beeld te krijgen van de lokale lastendruk vergelijken we de situatie in Goirle met het landelijk gemiddelde volgens de COELO-Atlas (landelijke rapportage lokale lasten). De uitgangspunten die we gebruikten voor de berekening zijn een meerpersoonshuishouden voor afvalstoffenheffing en rioolheffing en een waarde van een eigen woning in 2022 van € 350.000 (in 2021: € 319.000). Tarievenoverzicht huishoudens

OZB eigenaar woningen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Bruto woonlasten Hondenbelasting

Nederland 2022 0,1027% € 321,00 € 205,00 € 850,00 € 39,93

Goirle 2021 0,1368% € 253,32 € 165,17 € 854,88 € 39,36

2022 0,1267% € 248,00 € 166,00 € 857,45 € 38,76

Bron: COELO Kwijtschelding Een gemeente heeft de mogelijkheid om kwijtschelding te verlenen voor een aantal gemeentelijke heffingen. De gemeente Goirle heeft hiervoor een verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen. De uitvoering van de kwijtschelding wordt vanaf 2022 uitgevoerd door de samenwerking in GHO-verband. In de begroting 2022 was een bedrag van € 51.000 geraamd voor kwijtscheldingen. In werkelijkheid is er voor ruim € 56.000 aan kwijtschelding verleend (in 2021: ca. € 58.000). In onderstaande tabel vergelijken we de begroting met de werkelijke cijfers kwijtschelding, per belastingsoort.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

72

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om mogelijke tegenvallers op te vangen zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een indicator weerstandscapaciteit ten opzichte van de risico's. Het beleid voor risicomanagement ligt vast in de Nota weerstandsvermogen en risicomanagement. De uitgangspunten zijn: - Een ratio weerstandsvermogen tussen 1,0 en 1,4 is voldoende. - Er wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Incidentele risico’s worden gedekt uit “vrije” reserves (incidenteel geld). Structurele risico’s leiden tot beleidskeuzes bij de eerstvolgende begroting (opvangen binnen de exploitatie of inkomsten vergroten door inzet onbenutte belastingcapaciteit). - Voor de berekening van de weerstandscapaciteit wordt de ratio van 60% van de risico's toegepast, omdat niet alle risico's zich tegelijkertijd voordoen. De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en de mogelijkheden die de gemeente Goirle heeft om onverwachte kosten (risico's) op te kunnen vangen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende onderdelen: de algemene weerstandsreserve (inclusief de algemene reserve grondexploitatie), de post onvoorzien, de stille reserves en de onbenutte belastingcapaciteit.

In deze paragraaf zijn de vermogenspositie, de kengetallen van de financiële positie en de beschikbare weerstandscapaciteit beschreven.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

73

Inventarisatie weerstandsvermogen In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement zijn de onderdelen van de weerstandscapaciteit vastgelegd. In dit hoofdstuk vullen we het theoretisch kader in voor de situatie van de gemeente Goirle. In onderstaande tabel wordt de weerstandscapaciteit weergegeven. Jaarrekening 2021 Weerstandscapaciteit: Algemene weerstandsreserve Gereserveerd begroting Grondexploitatie Verplichting

Jaarrekening 2022 3.053 -436 4.168 -40

5.039

Totaal reserve Onvoorzien Stille reserves Begrotingsruimte Onbenutte belastingcapaciteit Jaarrekening resultaat Bestemmen corona Bestemmen onderwijshuisvesting

6.744 72

9.190 72

691 2.398 -523

427 5.374

Totale weerstandscapaciteit

9.142

4.151

-2.000 13.063

De onvoorziene uitgaven zijn voor 2022 geraamd op € 72.150, gebaseerd op € 3 per inwoner van de gemeente. Stille reserves zijn besloten in activa die lager dan de opbrengstwaarde zijn gewaardeerd. De gemeente Goirle heeft stille reserves in haar financiële en materiële vaste activa. De waarde van deze stille reserve is hieronder berekend. Het is belangrijk om op te merken dat de panden niet vrij verhandelbaar zijn en daarom niet worden meegenomen in de berekening van de stille reserves. Omschrijving Gronden (niet benutte stukken grond Boschkens) Panden Totaal

Boekwaarde 355 388 743

Opbrengstwaarde 355 5.663 6.018

De overwaarde bedraagt afgerond € 5.275.000, maar wordt niet meegenomen in de berekening. De financiële bezittingen vindt u in de onderstaande tabel. Omschrijving Aandelen TWM Aandelen BNG Aandeel Brabant Water Totaal

Boekwaarde 204 32 9 245

Opbrengstwaarde 3.000 32 9 3.041

De overwaarde TWM bedraagt € 2.796.000, deze maakt pas deel uit van de weerstandscapaciteit als deze is gerealiseerd. Naar verwachting wordt dit bedrag in 2023 gerealiseerd.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

74

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte capaciteit is het verschil tussen het gehanteerde OZB-tarief en het tarief om tot een 'artikel 12 gemeente' te worden gerekend. Voor de gemeente Goirle bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit in juni 2021 voor de begroting 2022 € 426.732. De weerstandscapaciteit, weergegeven in een grafiek

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

75

Inventarisatie risico's De gemeenteraad stelde op 15 maart 2011 de beleidsnota Weerstandsvermogen en Risicomanagement vast. Bij het opstellen van de nota hebben we een inventarisatie gemaakt van de mogelijke risico's die gemeenten in het algemeen lopen. De risicokaart is samengesteld op basis van de volgende factoren: • de kans dat zich een risico voordoet; • de mate waarin het risico kan worden ingeschat, variërend van goed naar redelijk, slecht of niet in te schatten; • of het een reguliere of niet-reguliere post betreft; • het geschatte financiële gevolg als het risico zich voordoet; • de van toepassing zijnde beheersingsmaatregelen; • het reële financiële gevolg. Op basis van deze factoren hebben we de volgende financiële risico's geïdentificeerd per programma en paragraaf: Omschrijving Programma 1 Inwoner Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bedrijvigheid Programma 4 Bestuur Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Overhead Paragraaf Financiering Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Grondexploitatie Totaal

Bedrag 654 455 0 214 163 89 0 1.054 354 2.132 5.114

Bedrag risico 393 273 0 128 98 53 0 632 212 2.132 3.921

Verdere ontwikkelingen risico's De risico’s m.u.v. de grondexploitatie zijn voor 60% meegenomen voor een bedrag van € 3.921.000, volgens de uitgangspunten van de nota weerstandsvermogen en risicomanagement. Bij de jaarrekening 2022 gaan we uit van de risicokaart begroting 2022, hierin is nog geen rekening gehouden met de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, grondstoffenschaarste, stikstof problematiek, inflatie, energiecrisis en spoedopvang vluchtelingen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

76

Algemene conclusie weerstandsratio De ratio weerstandsvermogen wordt berekend voor de financiële positie van de gemeente als totaal en specifiek voor de grondexploitatie. Ratio weerstandsvermogen gemeente

=

Weerstandscapaciteit Risico’s

=

13.063 = 3.921

3,3

Een weerstandsratio van deze waarde voldoet ruimschoots aan de norm en is zelfs als ‘uitstekend’ te classificeren. Daarmee zijn de geïdentificeerde risico’s weliswaar in zeer ruime mate afgedekt, deze ratio biedt geen enkele mogelijkheid om daarmee ook de financiële gevolgen van grote onzekerheden (ontwikkeling rijksmiddelen) en nog te maken beleidskeuzes (openbare ruimte, onderwijshuisvesting, sport, (vervangings)investeringen) op te vangen. De uitgangspunten zoals vastgelegd in ons beleid stellen immers dat die bij de eerstvolgende begroting moeten worden opgevangen binnen de exploitatie dan wel door benutting van belastingcapaciteit. Voor de berekening van de ratio wordt in onze nota Weerstandsvermogen en risicomanagement uitgegaan van het meenemen van 60% van de risico's. Dat ziet er als volgt uit:

Programma 1 Inwoner 12,7% Programma 2 Leefomgeving 8,9% 41,9%

Programma 3 Bedrijvigheid

0,0% 4,2%

Programma 4 Bestuur

3,2% 1,7% 0,0%

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Overhead

20,5% 6,9%

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

Paragraaf Financiering

77

Kengetallen: inzicht in financiële positie van de gemeente

Voor de signaleringswaarden sluiten we aan bij de waarden zoals deze door toezichthouders bij gemeenten worden gehanteerd.

Netto schuldquote Onder netto schuldquote verstaan we het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. - Schommelingen in rentelast en aflossingen, bijvoorbeeld als gevolg van renteontwikkelingen, hebben impact op de totale exploitatie van de gemeente Goirle. Het percentage is gedaald door de aflossingen die jaarlijks plaatsvinden. - De verwachting is dat de netto schuldquote tijdens het bestuursakkoord 2022-2026 gaat stijgen door grote vervangingsinvesteringen waarvan de omvang nu nog niet bekend is.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

78

Solvabiliteitsratio: De solvabiliteitsratio geeft de mate weer waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. •

De gemeente is in voldoende mate in staat om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het percentage is ten opzichte van 2021 verbeterd. De bezittingen van de gemeente zijn voor 40% gefinancierd met eigen vermogen en dus voor 60% met vreemd vermogen (voorzieningen en kortlopende schulden).

Grondexploitatie: • De grondexploitatie heeft effect op de financiële positie van de gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop van de grond. Voor de gemeente Goirle heeft de grondexploitatie een klein aandeel in de totale baten, waardoor hier sprake is van weinig risico. • De winstneming in 2022 is € 289.290.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

79

Structurele exploitatieruimte: • De mate waarin de gemeente in staat is haar eigen lasten te dragen. • De jaarrekening 2022 toonde een overschot van afgerond € 5,4 miljoen. De begroting 2023 is structureel en reëel in evenwicht met een batig saldo van € 1,6 miljoen. We verwachten dat de toekomstige meerjarenramingen negatief sluiten. Dit komt onder andere de bestaande disbalans tussen inkomsten en uitgaven en de nog te verwachten effecten van de herverdeling van het gemeentefonds.

Belastingcapaciteit: - De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak verbonden aan de totale woonlasten. - De gemeente heeft ruimte om de lokale belastingen te verhogen, als er aanleiding ontstaat om de inkomsten te vergroten. De belastingcapaciteit is aanzienlijk lager geworden door de flinke verhoging van de tarieven voor de OZB in 2020 en 2021.

Algemene conclusie overige financiële kengetallen De financiële kengetallen laten voor nu een positief beeld zien van de financiële positie van de gemeente. Alle kengetallen laten een laag tot gemiddeld risico zien. • De netto schuldquote is sinds 2019 aan het dalen en is in 2022 32%. Dit percentage is ruim voldoende. • Het solvabiliteitspercentage was 31% in 2020, 32% in 2021 en 40% in 2022. De stijgende lijn ontstaat door de positieve jaarrekeningresultaten in 2021 en 2022. • De ratio voor het kengetal grondexploitatie neemt af van -8 in 2019 naar -3 in 2022. Dit komt doordat we de laatste jaren meer uitgaven waren en de opbrengsten van grondverkopen beperkt waren. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

80

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

81

Beleidskader In deze paragraaf leest u hoe kapitaalgoederen in eigendom van de gemeente worden beheerd. De kapitaalgoederen zijn nodig om de diensten en goederen die de gemeente aan haar inwoners levert, te produceren. Het zijn grote goederen die veel waarde hebben een meerdere jaren meegaan. Het onderhoud op riolering en wegen zijn wettelijke taken. Alle kapitaalgoederen moeten onderhouden worden, want achterstallig onderhoud kan leiden tot aansprakelijkheid bij ongevallen. Voor onderhoud en vervanging is een budget in de begroting opgenomen. Dit budget is gebaseerd op de door de gemeenteraad vastgestelde plannen. Het onderhoudsniveau en de kosten voor het onderhoud zijn hierin opgenomen. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen heeft een direct verband met de voorzieningen, investeringen, kapitaallasten en exploitatiebudgetten. De wegen, riolering, gebouwen en openbaar groen zijn ondergebracht in een voorziening. Voor de uitvoering van het onderhoud kapitaalgoederen zijn onderhouds- en uitvoeringsplannen vastgesteld door de raad of het college: - Wegen: Verhardingsplan 2021-2025 Wegenbeleidsplan 2014 - 2023 - Riolering: Programma Water en Riolering 2021-2025 - Openbaar groen: Programma groen 2021 - Gebouwenbeheerplan Gemeente Goirle 2021-2030 - Speelruimteplan - Algemeen: Plan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR 2011).

In 2022 zijn we begonnen met de herontwikkeling van het beleidskader IBOR. Wegen We onderhouden de verharding volgens het Beheerplan Verharding 2021-2025 op kwaliteit B. Voortgang gepland onderhoud wegen In 2022 startten we met de uitvoering van ’t Ven-Noord. Door capaciteitsproblemen bij Enexis is een oponthoud van ongeveer 7 maanden ontstaan. Dit veroorzaakt een meerprijs van € 384.000 omdat de aannemer deze ‘stagnatiekosten’ doorrekent en zijn prijzen mocht indexeren. Waarschijnlijk zijn deze meerkosten niet te verhalen op Enexis. Daarnaast zijn er andere meerkosten van in totaal € 474.000. Van de totale € 858.000 aan meerkosten komt € 241.000 voor rekening van verharding, het restant komt voor rekening van riolering. Dit wordt voorlopig uit de reguliere kredieten gedekt. Het project wordt in 2023 afgerond. In 2022 bereidden we de volgende projecten voor: de Pastorenbuurt, de Eeckelbosstraat/ Wilteindstraat en de Schootjesbaan. We deden dit zoveel mogelijk in combinatie met werkzaamheden voor riolering, verkeer, openbare verlichting en groen. De krappe arbeidsmarkt veroorzaakt capaciteitsproblemen intern, bij ingenieursbureaus, aannemers en Enexis. Projecten schuiven daardoor nog verder op in de planning. Deze vertraging komt bovenop de vertraging door de coronapandemie. Stand onderhoud verharding In 2022 voldeed de verharding aan de beheereisen.

Er is geen achterstallig onderhoud.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

82

Openbare verlichting Het beheerplan Openbare Verlichting is in 2022 aan de raad voorgelegd. Voortgang gepland onderhoud openbare verlichting De openbare verlichting is onderhouden en waar nodig vervangen, vaak in combinatie met geplande infraprojecten. Stand onderhoud openbare verlichting In de afgelopen jaren is niet al het onderhoud op de openbare verlichting uitgevoerd. In 2021 en 2022 is de achterstand gedeeltelijk ingehaald. In 2023 verwachten we de nog bestaande achterstand gedeeltelijk weg te werken. Daarnaast is door vertraging van infraprojecten minder verlichting vervangen dan gepland. Civiele kunstwerken In 2023 stellen we een beheerplan voor civiele kunstwerken op. De inventarisatie van alle kunstwerken deden we in 2021 en 2022. De uitvraag voor een bondig beleidsplan en een meerjarenonderhoudsplan vindt plaats in het eerste kwartaal 2023. Stand onderhoud civiele kunstwerken In 2022 is groot onderhoud aan de brug Poppelseweg uitgevoerd. Het onderhoud op civiele kunstwerken komt voort uit de rapportage Instandhoudingsinspectie 24 kunstwerken. Riolering en water Beleid De raad stelde het programma Water en Riolering 2021-2025 op 15 december 2020 vast. Met dit programma is het kostendekkingsplan voor de riolering, de afkoppelsubsidie, deelname aan het NK tegelwippen en de verordening hemelwater vastgesteld.

Beheer en onderhoud Het dagelijkse onderhoud aan de riolering is uitgevoerd. In 2022 hebben we het beheer en onderhoud van (druk)rioolgemalen en bergbezinkbassins voor meerdere jaren aanbesteed. Dit contract gaat vanaf 2023 in. Ook bereidden we twee meerjarige bestekken voor. Dit betreft het beheer en onderhoud van de kolken en (druk)rioolgemalen. Deze bestekken zijn aanbesteed. Investeringsprojecten In ’t Ven is de rioolvervanging en klimaatrobuuste inrichting in uitvoering. Van verschillende investeringsprojecten rondom riolering vervolgden we in 2022 de voorbereidingen. Dit zijn onder andere de wijkrenovaties Pastorenbuurt en omgeving Eeckelbosstraat. Daar gaan we de riolering ook vervangen en richten we de wijk meer klimaatrobuust in.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

83

Groen Volgens het Programma Groen wordt onderhoud aan alle groenvakken uitgevoerd op kwaliteitsniveau B. Uit controles blijkt dat het onderhoud voldoet aan de gestelde kwaliteit, behalve bij bomen. • • • • •

• • • • • •

In de nieuwe wijk Boschkens maakten we een groen parkje met bomen, heesters en gras; We realiseerden het Schoolmeesterpark; We voerden een kwaliteitsslag uit aan het logboek voor speeltoestellen. Hierdoor kunnen we beter begroten en plannen wat aan vervangingen nodig is; We maakten een begin met de voorbereidingen voor het opknappen van de skatebaan aan de Fabriekstraat in Goirle; We voerden een "ontsteningsproject" uit: we vergrootten boomspiegels en zorgden voor meer groen in verschillende straten in Goirle en Riel voor meer biodiversiteit en betere waterafvoer. Door de grote hoeveelheid uitval (sterfte) van de nieuwe beplanting wordt deze in 2023 opnieuw aangeplant. Een van de grotere projecten was de ontstening van het pleintje Jan ten Katedreef waarwe gestart zijn met de uitvoering. Dit is in samenwerking met de bewoners ontworpen. De ondersteuning van een burgerinitiatief om boomspiegels te vergroenen loopt nog steeds door; Het omvormen van het strandje bij de Oostplas naar natuur is uitgevoerd; We vormden groen om in de Guido Gezellelaan, Irenestraat; De ‘risicobomen’ zijn gekapt. De herplant van bomen is gestart; Het achterstallig onderhoud in het bosgebied nabij de Boschring is uitgevoerd; We laten op steeds meer plaatsen blad liggen en malen dit fijn op gazons (mulchen) om de bodem gezonder te houden.

In 2022 is de uitvoering van groen gekoppeld aan het infraproject ’t Ven-Noord en de Pastorenbuurt. Het integraal beleidsplan openbare ruimte is in ontwikkeling. In 2023 is dit plan klaar en het programma Groen 2021 integreren we hierin. Stand onderhoud groen Als gevolg van droogte en warme zomers is er extra uitval geweest in beplanting en bomen in 2019 en 2020. In 2022 is een start gemaakt met het vervangen van de uitval, maar grootschalige vervanging hebben we nog niet kunnen uitvoeren. De achterstand die is ontstaan, is gedeeltelijk weggewerkt. We gaan in 2023 verder met het wegwerken van de achterstanden. Gebouwen Voortgang gepland onderhoud Gebouwen In de begroting 2022 hielden we rekening met een budget voor 'cyclisch groot onderhoud gemeente gebouwen' van € 293.434. Aan werkzaamheden is er in totaal € 607.507 uitgegeven aan groot onderhoud. Dat is € 314.073 meer dan is opgenomen in de planning van 2022. Deze flinke overschrijding komt doordat in 2022 een groot deel van de doorgeschoven werkzaamheden zijn uitgevoerd, naast het voor 2022 geplande onderhoud. Het 'Gebouwenbeheerplan Gemeente Goirle 2021- 2030', was de basis voor het plannen en uitvoeren van onderhoudsactiviteiten. We voeren gerichte onderhoudsmaatregelen pas uit na een inspectie van de onderhoudsstaat. Zo houden we de gebouwen op een duurzame manier, sober en doelmatig in stand.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

84

In 2022 onderhielden we de volgende accommodaties: • Gemeentehuis: • Vervanging van de sanitaire ruimtes ( € 249.410 ) en vloerbedekking, aanpassingen in het gemeentehuis (€ 155.044 ) en de in voorgaande jaren geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd. • Kerktoren Riel: Het schilderwerk van de kerktoren was gepland in 2022. Hiervoor is subsidie aangevraagd bij de RCE voor uitvoering in 2023. Het onderhoud is daarom ook doorgeschoven naar 2023. De subsidie is toegekend. • Kinderdagverblijf Dikkie Dik: Bij Dikkie Dik is de dakbedekking gedeeltelijk vervangen vanwege de technische staat. In de lokalen zaten nog een aantal oude zachtboard plafonds. Deze zijn vervangen in het kader van veiligheid en gezondheid. Het buiten schilderwerk is nogmaals doorgeschoven naar 2023. • Wijkcentrum “De Wildacker”: De geplande schilder-werkzaamheden aan de buitenkant waren doorgeschoven naar 2022 en zijn uitgevoerd. De entreedeur is in zijn geheel vervangen, doorgeschoven vanuit 2019. Aan de buitengevel was schade ontstaan, deze was onvoorzien. • De Leybron: Bij de Leybron is opdracht verstrekt voor het buitenschilderwerk van 3 houten deuren. Uitvoering vindt plaats in 2023. • Cultureel centrum Jan van Besouw: Jaarlijks worden er buitenkozijnen geschilderd bij het cultureel centrum. Wij laten ieder jaar ongeveer 1/6 deel van het totale buitenschilderwerk uitvoeren en de kozijnen monitoren.

Dat houdt gelijke tred met de uitbetaling van de subsidie. In 2022 is opnieuw subsidie aangevraagd voor de komende jaren. We hebben daarvoor een besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten (BRIM) plan laten opstellen. De dakbedekking boven de entree is vervangen. Dat is enkele jaren eerder als voorzien om het plaatsen van zonnepanelen mogelijk te maken. In het kader van veiligheid en duurzaamheid is een groot deel van de verlichtingsarmaturen vervangen. • Brandweerkazerne Riel: Er is een aantal constructiefouten hersteld ter plaatse van een zogenaamd bloemenraam en de gemetselde dakrand, beide aan de achtergevel. Om dezelfde reden is de entree pui vervangen. • Sportpark Van den Wildenberg: De vervanging van de verwarmingsinstallatie en boiler waren in 2022 nog niet aan de orde. Ook in 2023 zijn er nog geen plannen om deze te vervangen. • Sporthal de Haspel: Bij sporthal de Haspel is de warmwatervoorziening vervangen. Dat was gepland in 2022. De boilers zijn nu elektrisch en worden grotendeels van energie voorzien door de zonnepanelen. Daarnaast zijn enkele kleinere elektrotechnische aanpassingen uitgevoerd. • ’t Zorgcentrum en de voormalige peuterspeelzaal “De Marmot”: We voeren nu geen onderhoud uit. Wij wachten op meer duidelijkheid over de centrumplannen en huisvestingsonderzoek van onze huurders.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

85

Paragraaf Financiering In deze paragraaf Financiering leest u een beschrijving van de financieringsfunctie van de gemeente Goirle. We leggen de basis voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. De paragraaf beschrijft hoe de gemeente Goirle haar activiteiten financiert, wat de gevolgen hiervan zijn en welke risico’s we lopen. Kaders De wettelijke kaders die we volgen komen uit de Wet financiering decentrale overheden (wet FIDO), de wet houdbare overheidsfinanciën (wet HOF), de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden en de Gemeentewet en de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB). Naast de wettelijke kaders passen we ook de regels toe uit de financiële verordening 2019 en het Treasurystatuut 2016 van de gemeente Goirle toe, dat voor 2022 is geactualiseerd. De beheersing van de risico's is belangrijk, omdat wij bedachtzaam met publiek geld moeten omgaan. De renterisico's beheersen wij door het kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Dit zijn wettelijke kaders die iedere gemeente moet uitvoeren. Ook worden strikte eisen gesteld aan het uitzetten van liquide middelen. De leningen en garanties mogen in principe alleen worden verstrekt voor de uitoefening van de publieke taak. De overtollige middelen worden aangehouden in de schatkist van het Rijk.

Beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille Dit onderdeel van de paragraaf financiering geeft een samenvatting van het gemeentelijk risicoprofiel. De risico's die de gemeente loopt zijn renterisico’s op vaste en vlottende schuld, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s, koersrisico’s en debiteurenrisico’s. We schatten die risico's als volgt in: Omschrijving Renterisico vlottende schuld Renterisico vaste schulden Kredietrisico Liquiditeitsrisico Koersrisico Debiteurenrisico

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

Risico (Laag / Gemiddeld / Hoog) Laag Laag Gemiddeld Laag Laag Laag

86

Financieringsportefeuille De financieringsportefeuille is in onderstaande tabel gepresenteerd. Nr.

Datum rbs of Looptijd Rente Restantschuld Te betalen Te betalen Restantschuld B&W-besluit lening % per 1-1-2022 jaarrente 2022 aflossing 2022 per 31-12-2022

1 2 3 4 5 6 7

05-03-2013 24-02-2015 24-02-2015 04-12-2018 27-08-2019 15-09-2020 08-02-2022

10 25 25 20 20 20 25

2,050 1,385 1,385 2,280 0,110 0,175 0,740

Totaal

1.200 10.260 3.200 309 7.721 3.325 0

25 142 44 7 9 6 0

600 540 160 14 429 175 0

1.200 10.260 3.200 309 7.721 3.325 6.500

26.015

232

1.918

30.597

In de tabel staan de langlopende leningen die de gemeente Goirle heeft. Leningnummer 4 is verstrekt aan de Goirlese Handbal vereniging (GHV). Dit betekent dat wij als gemeente Goirle de lening zijn aangegaan en deze lening weer hebben doorgeleend aan GHV. De overige leningen zijn aangetrokken voor consolidatie waarbij kortlopende schulden zijn omgezet in een lening voor lange termijn. De stand van de langlopende leningen bedraagt per 31 december 2022 € 30.597.252. Financieringsbehoefte Financiering is onder andere het aantrekken van financiële middelen voor een periode van minimaal 1 jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als vreemd vermogen. Om de financieringsbehoefte te berekenen, wordt de boekwaarde van de activa en de bouwgrondexploitaties per 31 december 2022 afgezet tegen het eigen vermogen, de voorzieningen en de langlopende leningen per 31 december 2022. Een negatief saldo betekent dat er geen financieringsbehoefte is; er is dan sprake van een overschot. Bij een positief saldo bestaat er wel een financieringsbehoefte en is er sprake van een tekort. De financieringsverhouding per 31-12-2022 is in onderstaande tabel gepresenteerd.

2022 Activa (boekwaarde) * Boekwaarde activa per 31-12-2022 56.043 * Boekwaarde project gefinancierd 0 * Boekwaarde onderhanden werk grondexploitaties -1.556 Totaal activa (boekwaarde) 54.487 Passiva * Eigen vermogen (reserves) 29.104 * Voorzieningen 4.598 * Langlopende leningen per 31-12-2022 30.597 Totaal passiva 64.299 Financieringsbehoefte/overschot -9.812

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

87

Rentelasten externe financiering De rente voor de aangetrokken langlopende leningen bedraagt € 262.151. Dit zijn de rentelasten die betrekking hebben op 2022 (de transitorische rente). Naast deze rente, spreken we ook van externe renteopbrengsten. Dit zijn de renteopbrengsten die de gemeente Goirle ontvangt. De rente opbrengsten zijn € 54.202. Per saldo is € 207.949 aan rente doorberekend aan de verschillende taakvelden. In onderstaande tabel is de berekening nader toegelicht.

Externe rente aangetrokken langlopende leningen Externe rente kortlopende financiering Externe rentebaten GHV Externe rentebaten Sars Externe rentebaten SVN Externe rentebaten obligaties Willem II Totaal door te rekenen externe rente

2022 262.151 -11.438 -6.119 -560 -35.972 -113 207.949

Percentage externe financiering Totaal door te rekenen externe rente Totaal externe financiering 01-01-2022

207.949 26.015.000

*100%

= 0,80%

Renteresultaat Het renteomslagpercentage van de gemeente Goirle is berekend op 0,35%, maar afgerond naar 0,5% conform de geldende regelgeving. Dit betekent dat we 0,5% aan rente berekenen in de kapitaallasten, die vervolgens worden toegerekend aan de verschillende taakvelden. Dit resulteert in een positief renteresultaat van € 95.142, dat is ingezet als algemeen dekkingsmiddel.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

88

Paragraaf Bedrijfsvoering

Ambities De paragraaf bedrijfsvoering geeft op hoofdlijnen inzicht in de stand van zaken en voornemens van de bedrijfsvoering in onze gemeente en de rechtmatigheidsverantwoording van onze gemeente. De bedrijfsvoering is een beperkt onderdeel in de programmabegroting, maar raakt en beïnvloedt de hele organisatie en het functioneren hiervan. Onder bedrijfsvoering verstaan we sturing en beheersing van álle bedrijfsprocessen, zowel in het primaire als ondersteunende proces, om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. In 2022 is het nieuw gevormde domein Bedrijfsvoering een volledig jaar actief, 2022 was een ontwikkeljaar zijn. Door de wijzigingen in regel- en wetgeving moeten we ons steeds actiever verantwoorden over onze interne beheersing. Recente ontwikkelingen zijn, de eisen uit de AVG; de verantwoording over informatiebeveiliging; de horizontale verantwoording met de Belastingdienst; de digitale ontwikkeling in dienstverlening en vanaf het (rekening)jaar 2022 een rechtmatigheidsverantwoording door het college in de bedrijfsvoering op te nemen. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de kwaliteit van dienstverlening en procesuitvoering van de bedrijfsvoering aan organisatie en bestuur.

Aansluitend op de organisatieontwikkeling, de vaststelling van de Organisatievisie “Goirle schakelt” in 2019 en wijziging van de organisatiestructuur in 2021 is een volgende stap op het vlak van bedrijfsvoering nodig. Ambitie op het vlak van bedrijfsvoering We richten onze bedrijfsvoeringsprocessen op zo’n manier in, dat ze de gemeentelijke processen optimaal ondersteunen. We hebben actuele en correcte informatie over geld, prestaties en risico’s. Dat geeft bestuur en management een betrouwbare basis voor beslissingen. De informatievoorziening is op orde en speelt soepel in op de bestaande en toekomstige ontwikkelingen. Wat willen we bereiken? Een met de gehele organisatie afgestemde ontwikkelrichting op het vlak van bedrijfsvoering. Een toetsingsmogelijkheid om te bepalen of gehanteerde principes en uitgangspunten nog voldoende aansluiten bij de andere domeinen en de uiteindelijke doelen die we willen behalen: - Medewerkers met politieke en bestuurlijke sensitiviteit. - Een zo doelmatig mogelijke bedrijfsvoering: processen die voldoen aan alle eisen op het gebied van rechtmatigheid. - Passende informatiebeveiliging en bescherming van persoonsgegevens. - Regie voeren en in control zijn voor wat betreft de uit te voeren werkzaamheden van het domein bedrijfsvoering. - Implementatie van hybride werken.

Wat gaan we daarvoor doen? We stelden in 2022 een bedrijfsvoeringsagenda op die de samenhang tussen bedrijfsvoering(sonderdelen) en de primaire processen beschrijft. Daarbij wordt intern gezocht naar verbinding en partnership. Om goede producten en diensten te kunnen (blijven) leveren aan onze burgers, bedrijven en instellingen moeten we goed samenwerken in de keten en gebruikmaken van de aanwezige expertise in de hele organisatie. Ieder organisatieonderdeel levert een waardevolle bijdrage aan het geheel en samen bereikt de organisatie haar doelen voor de maatschappij.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

89

Waarom een bedrijfsvoeringsagenda en waarom nu? Een bedrijfsvoeringsagenda is een document dat voor een bepaalde periode de ontwikkelrichting en prioritering aangeeft. Het gaat hierbij om het samenbrengen van vraag en aanbod, zodat gericht en volgens vooraf vastgestelde wenselijke resultaten, richting kan worden gegeven aan de werkzaamheden van het domein bedrijfsvoering. We willen weg van de "waan van de dag" en veel meer regie voeren en 'in control' zijn voor wat betreft de uit te voeren werkzaamheden. Periodiek toetsen we of gehanteerde principes en uitgangspunten nog voldoende aansluiten bij de andere organisatieonderdelen en de uiteindelijke doelen die we willen behalen. Activiteiten in 2022 Algemeen De gemeente Goirle zet veel middelen in. De inzet van die middelen is zinvol als inwoners, bedrijven en instellingen, bestuur, medewerkers en partners zich gehoord, gezien, gerespecteerd en welkom voelen. Met onze bedrijfsvoering willen we samen maatschappelijke meerwaarde leveren door de primaire processen in goede afstemming zo efficiënt mogelijk te ondersteunen. Planning & Control We informeerden de (nieuwe) raad en het auditcomité tijdens een aantal extra informatieavonden over Planning & Control en gemeentefinanciën, zowel in algemene zin als voor de situatie van onze gemeente in het bijzonder.

Dat laatste kwam ook aan bod in het faciliteren van het proces van Strategische Heroriëntatie. Met het (nieuwe) auditcomité kwamen we in 2022 nog niet tot verbeteradviezen voor de P&C-cyclus. Dat kwam onder andere doordat de bezetting van het auditcomité en het beeld van de eigen rol in 2022 nog moest worden ingevuld. De versterking van de kaderstellende en controlerende rol in onze P&C-producten is nog beperkt zichtbaar. Wel werkten we achter de schermen door aan de randvoorwaarden die dat in de toekomst mogelijk moeten maken: Op het gebied van Planning & Control richtten we ons in 2022 eerst vooral op de interne organisatie: we herschreven taken, rollen en verantwoordelijkheden in relatie tot de nieuwe manier van werken in de organisatiestructuur. Ook verbeterden we een aantal financiële processen en werkwijzen die randvoorwaardelijk zijn om de gewenste kwalitatieve verbeterslag op termijn te kunnen maken. Een ambtelijk project om de relatie tussen maatschappelijke effecten, doelen, resultaten en activiteiten te versterken leverde een beperkt resultaat op; vanwege personele knelpunten organisatiebreed ligt de focus op het garanderen van de primaire processen en kan onvoldoende tijd worden vrijgemaakt voor kwalitatieve verbeterslagen, ook die in onze P&C-producten.

We analyseerden en bespraken hoe we de kwaliteit van onze ambtelijke advisering aan college en raad, als basis voor de P&C-cyclus, verder kunnen verbeteren.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

90

In 2022 kwamen we dichter bij een realistische, meerjarige planning van beleid en middelen. Vanuit de deelopdrachten in de Strategische Heroriëntatie verkregen en verschaften we een meer en completer langetermijninzicht in de nog te maken keuzes en te begroten uitgaven op het gebied van onze meerjaren(onderhouds)plannen en (vervangings)investeringen. Daarnaast leverde het programma ‘Grip op Sociaal Domein’ in 2022 inzichten op die we in het vervolg in 2023 verder kunnen uitwerken in keuzes en concrete beheersmaatregelen. Begin 2022 stelde het college voor het eerst een formatieplan 2022 vast, om ook op het gebied van personeel planmatiger te werk te gaan. Dit formatieplan wordt nu jaarlijks opgesteld en vormt de basis voor de personele budgetten in de begroting. Het dient ook als ijkpunt voor het sturingsinstrumentarium van het management. Met het opstellen van het Uitvoeringsprogramma voor het college legden we een basis voor de Perspectiefnota’s voor deze bestuursperiode en stelden we een koersdocument op voor de organisatie. Zowel formatieplan als Uitvoeringsprogramma zijn extra producten in de P&C-cyclus, ter versterking van de rol van college en management. Op die manier werken we in de Planning en Control-cyclus ook aan een gelaagdheid in de informatievoorziening: ieder de informatie die past bij zijn/haar rol.

Concern-control Concern-control richt zich op de werking van de gemeentelijke processen en projecten en op de verbetering ervan. In 2022 pakten we de opvolging van de bevindingen uit de managementletter op en zorgden we ervoor dat het bewustzijn over de organisatiebrede verantwoordelijkheid voor onze bedrijfsvoering werd versterkt. Samen met de collega’s van GHO besteedden we de nieuwe accountantsdienst voor 2023-2026 aan. Dat leidde eind 2022 tot benoeming van BakerTilly als onze nieuwe accountant vanaf 2023. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college van B&W (in plaats van door de accountant) werd uitgesteld. Daarom verlaagden we de prioriteit op het voorbereidingstraject. Vanuit efficiency-oogpunt is het raadzaam om met keuzes en concrete besluiten te wachten tot het moment dat vanuit Den Haag de laatste notities en richtlijnen zijn gepubliceerd. Intussen werkten we wel samen met Hilvarenbeek aan een intern controleplan, dat we samen met de nieuwe accountant doorspreken in 2023. Naast gevraagde en ongevraagde advisering aan bestuur en organisatie, richtte de borging van de processen van sturing, beheersing, besluitvorming en verantwoording zich in 2022 met name op het proces van Planning & Control. Een voorbeeld daarvan is de andere aanpak om te komen tot de risicokaart bij de begroting 2023.

Implementatie functiewaarderingssysteem We startten met de implementatie van een nieuw functiewaarderingssysteem HR21. Sociaal Statuut/lokaal overleg (formeel overleg tussen vakbonden en werkgever) We vervolgden de omzetting van het sociaal statuut GHO (voor Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk), zodat het voldoet aan de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. De vakbonden en de werkgevers verschillen op een onderdeel nog steeds van mening. Op dit moment bekijken we in GHOverband samen met de vakbonden de mogelijkheid om het huidige Sociaal Statuut technisch om te zetten. Grip op formatie en inhuur We zetten de volgende stap in het aanscherpen van de processen van formatiebeheer en inzet van tijdelijke inhuur om zo nog meer grip te krijgen op de formatie en flexibele schil en het hierbij behorende personeelsbudget.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

91

Opleiding & Ontwikkeling Na de Coronaperiode nam de vraag naar opleidingen toe. Dit leidde er toe dat medewerkers ten opzichte van 2021 meer opleidingen volgden. We zetten externe begeleiding in bij enkele teams om de zelfredzaamheid en, zelforganisatie te vergroten. Verzuim ZVP 5,86% 5,90%

Ziekteverzuimpercentage 2021 Ziekteverzuimpercentage 2022

ZVP >1 jaar 1,20% 0,59%

Afgelopen jaar steeg het ziekteverzuim ten opzichte van het jaar daarvoor licht, van 5,86% naar 5,90%. Leidinggevenden voerden gesprekken met medewerkers, medewerkers zijn actief uitgenodigd bij het spreekuur van de bedrijfsarts en we boden preventief en curatief maatwerk waar nodig. Het verzuimpercentage van medewerkers die langer dan een jaar ziek zijn daalde van 1,20% naar 0,59%. Dit door onder andere de doorstroom naar WIA/IVA. Mobiliteit

Instroom Doorstroom Uitstroom

aantal medewerkers 2021 2022 20 31 4 6 21 31

aantal fte 2021 16,13 2,87 17,25

2022 23,67 4,94 20,94

percentage fte (%) 2021 2022 11,5 16,9 2,0 3,5 12,3 14,9

De organisatie kent een ‘hoge’ in- en uitstroom. Daarnaast zien we dat het deel van onze vacatures wordt ingevuld door interne kandidaten en dat is de interne mobiliteit licht gestegen. Dat zien we als een positieve ontwikkeling. Ten opzichte van 2021 zien we bij zowel in-, door-, als uitstroom een flinke stijging. Vacatures

2021 2022

Vacatures geplaatst 26 33

Vacature extern ingevuld 16 20

Vacature intern ingevuld 5 6

Vacatures niet ingevuld 5 7

In 2022 zetten we meer vacatures uit ten opzichte van 2021. Een deel daarvan kon (nog) niet worden ingevuld. Meerdere vacatures zetten we meerdere keren uit. Deze vacatures namen we niet op in bovenstaand overzicht. Er is sprake van grote krapte op de arbeidsmarkt en ‘concurrentie’ van andere gemeenten. Veel werkgevers vissen in dezelfde vijver. We zetten voor sommige moeilijk invulbare vacatures een externe organisatie in. We pasten onder andere onze vacatureteksten aan. Deze inzet leidde nog niet tot het gewenste resultaat. GHO-samenwerking Na twee jaar elkaar weinig gezien te hebben in GHO verband, investeerden we in elkaar ontmoeten. Nieuwe colleges maakten kennis. Medewerkers zagen elkaar tijdens de GHO-dag. We continueerden de samenwerking. Door samen projecten te doen en samen te werken in de uitvoering. Daarmee droegen we bij aan het behalen van voordelen op de 4k’s: het verhogen van de kwaliteit, het beperken van de meerkosten, het verminderen van de kwetsbaarheid en het vergroten van kansen voor medewerkers.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

92

Regio Hart van Brabant In de regio Hart van Brabant rondden we de Strategische Meerjarenagenda 2019-2023 af. Daarnaast stelden we de Kernagenda 2023-2027 vast. De kernagenda is het document met daarin de opgaven, ambities en taken die wij als regio de komende vier jaar gezamenlijk via Regio Hart van Brabant invulling willen geven. Fraude en onregelmatigheden Wij zijn ons bewust van het inherente risico van fraude dat wij, zowel intern als extern, lopen bij het uitvoeren van onze activiteiten en onze dienstverlening. Alhoewel er geen up to date interne frauderisico analyse is uitgevoerd, zijn bepaalde gebruikelijke beheersmaatregelen (zoals functiescheiding, klokkenluidersregeling) wel aanwezig in onze gemeente. Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Goirle en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen. Daarom hebben we al geruime tijd een gedragscode die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving ervan worden periodiek benadrukt en zijn onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. De gedragscode is beschikbaar via onze website en wordt (daarmee) ook gedeeld met onze externe relaties.

Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten er toe bijdragen dat override of controls wordt gesignaleerd. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken. Informatiebeveiliging heeft, vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie, een hoge prioriteit. Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling van de gemeente Goirle is gericht op het verbeteren van de dienstverlening. We willen snel kunnen reageren op nieuwe ontwikkelingen in onze omgeving of op vragen van inwoners. Dit willen we bereiken met behulp van zelforganisatie. Zelforganisatie is niet het doel, maar een middel.

De ontwikkeling richting zelforganisatie is echter complex gebleken. Daarom keken we in 2022 hoe we meer ruimte en tijd konden krijgen voor de ontwikkeling van teams en individuen. We introduceerden de functie van teamleider. In 2023 geven we daar verder invulling aan. Salarislasten en kosten voor inhuur De analyse van de salarislasten (inclusief pensioenpremies, cao-ontwikkelingen, werkgeverslasten) en inhuur derden is gebaseerd op de totale uitgaven van de gemeentelijke organisatie. Dit betekent dat de informatie uit alle programma's en thema's is verzameld, zodat een organisatiebrede analyse kan worden toegepast. In deze paragraaf vindt de organisatiebrede analyse plaats. Bij de thema's wordt afzonderlijk toegelicht waarom een voordeel of nadeel op de personeelslasten aanwezig is. Vanuit het UWV, detacheren van personeel, ed. zijn middelen beschikbaar gesteld, deze staan in de tabel onder de baten. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

93

Begroting na Jaarrekening wijziging 2022 2022 Salariskosten Inhuur derden Subtotaal Baten Totaal

12.462.560 738.623 13.201.183 317.745

11.443.134 2.147.594 13.590.728 404.713

Afwijking

1.019.426 -1.408.971 -389.545 86.967 -302.578

Het voordeel op de salarislasten is € 1.019.426. Dit is veroorzaakt door het niet kunnen invullen van vacatures. Om de wettelijke taken, die de gemeente Goirle heeft, uit te voeren, worden externen ingehuurd. De inhuur van externen vindt plaats voor het uitvoeren van reguliere werkzaamheden omdat vacatures open blijven staan, vervanging bij (langdurige) zieken of specialistische kennis. De salariskosten die niet benut zijn, worden ingezet voor de inhuur van derden. In 2022 is € 2.147.594 ingehuurd. Dit is 19% van de totale werkelijke loonsom. De baten voor uitgeleend personeel en UWV gelden voor zwangerschapsvergoeding bedragen € 404.713. Het resultaat op de salarislasten en inhuur derden geeft een nadeel van € 302.578.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

94

Paragraaf Verbonden partijen Algemeen In lijn met de vereisten vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) en de Nota verbonden partijen, ontvangt u in deze paragraaf meer informatie over onze visie op en de beleidsvoornemens omtrent onze verbonden partijen. Definitie In het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is een ‘verbonden partij’ als volgt gedefinieerd2: “Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente Goirle een bestuurlijk en financieel belang heeft.” Van een financieel belang is grofweg sprake wanneer de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld, die ze kwijt is in geval van faillissement van de organisatie, of wanneer financiële problemen bij de organisatie kunnen worden verhaald op de gemeente. Dit financiële belang kan op publiekrechtelijke of privaatrechtelijke weg tot stand komen, zoals via Wgr., aandelen, leningen of garantstellingen. Visie en beleidsvoornemens In lijn met de vereisten van BBV en de Nota verbonden partijen van de gemeente Goirle worden in deze paragraaf de visie en de beleidsvoornemens omtrent de verbonden partijen weergegeven. Verbonden partijen van de gemeente Goirle In onderstaande tabel treft u de lijst met verbonden partijen van de gemeente Goirle, gerangschikt naar de volgende categorieën: a. b. c. d.

Gemeenschappelijke regelingen Vennootschappen en coöperaties Stichtingen en Verenigingen Overige verbonden partijen

De kleur in het overzicht, behoort bij het programma waartoe deze verbonden partij behoort. Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Van deze partijen informeren we u over de wijze waarop het belang in de verbonden partij plaatsvindt en het openbaar belang dat ermee gediend wordt. We geven u inzicht in dit belang aan het begin en het einde van het begrotingsjaar (naar verwachting). U treft de verwachte omvang van eigen en vreemd vermogen aan het begin en einde van het begrotingsjaar, en de verwachte omvang van het financieel resultaat. Tot slot geven we u informatie over de eventuele risico's bij de verbonden partijen. De jaarrekeningen van de betreffende partijen over 2022 zijn nog niet beschikbaar op het moment van oplevering van onze gemeentelijke jaarstukken. Daarom baseren we ons op de gegevens uit de jaarrekeningen 2021. Met de kleuraanduiding in de eerste kolom kunt u herleiden aan welke programmadoelstellingen de verbonden partij bijdraagt

2

BBV, artikel 1, eerste lid, onderdeel b.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022

95

Overzicht verbonden partijen Overzicht verbonden partijen

Taak- Bestuur veld Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam GGD Hart voor Brabant 7.1 Lid AB (Tilburg) Diamantgroep (Tilburg) Veiligheidsregio Midden en West Brabant (Tilburg) Omgevingsdienst Midden en West Brabant (Tilburg) Regionale Ambulance voorziening (Tilburg) Regio Hart van Brabant (Tilburg) Gemeente Oosterhout (Equalit) Deelnemingen NV Brabant Water (Breda) NV Tilburgse Waterleiding Maatschappij (Tilburg) NV Bank Nederlandse gemeenten (Den Haag) Stichtingen en verenigingen Midpoint (Tilburg)

BijBelang drage

Verw. Eigen vermogen resultaat 1 jan. 31 dec

Vreemd vermogen 1 jan 31 dec

821

Bijdrage per inwoner

238

7.820

7.749

23.834

31.107

6.4

Lid AB

2.726

Rijksuitkering Soc. Werkvoorziening

2.946

5.546

5.363

14.289

14.918

1.2

Lid AB

1.186

Inwoneraantal

2.829

18.832

18.703

43.130

47.802

280

Ingebracht werk en inwoneraantal

164

2.325

2.918

3.480

3.285

8.3

Lid AB

1.2

Lid AB

0

Geen bijdrage

489

13.738

14.180

25.744

32.686

0.1

Lid AB

102

Bijdrage per inwoner

6.943

8.317

8.103

19.474

19.052

0.4

n.v.t.

1.281

Contract

0

0

0

0

0

7.2

Aandeelhouder 0

40 aandelen

10.493

674.183

684.676

523.344

534.399

7.2

Aandeelhouder 0

450 aandelen

130

44.473

44.681

267

238

0.5

Aandeelhouder 0

12.636 aandelen

236.000

5.097.000 5.062.000 155.262.000 143.995.000

3.1

Lid AB

Bijdrage per inwoner

0

938