03 Jaarstukken 2022 ter vaststelling.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Nota van aanbieding
Inleiding Met deze jaarstukken ontvangt u de beleidsmatige en financiële verantwoording van het college van burgemeester en wethouders over het jaar 2022. We verantwoorden ons hierin aan de raad en onze inwoners over de behaalde doelstellingen en resultaten uit de programmabegroting 2022. Na de verkiezingen in maart vorig jaar zijn een nieuw college en een nieuwe raad aangetreden. Deze jaarstukken zijn daarmee het eerste verantwoordingsdocument in de bestuursperiode 2022-2026. Verandering is de enige constante In 2022 bleek weer dat een continu veranderende omgeving de enige constante is waarbinnen wij als samenleving en als lokale overheid opereren. Het maatschappelijk en economisch effect van de nasleep van de coronapandemie duurde nog voort toen de oorlog tussen Oekraïne en Rusland uitbrak. Het klimaat verandert wereldwijd in snel tempo. Er kwamen (nieuwe) vluchtelingenstromen op gang terwijl het onderbrengen van vluchtelingen al problemen gaf. We merkten de gevolgen van de energiecrisis en stikstofcrisis in 2022. Ook de krapte op de arbeidsmarkt merkten we in de hele samenleving steeds meer. Op financieel gebied hadden we te maken met stijgende prijzen én -ondanks het nieuwe kabinet- voortdurende langetermijnonzekerheid over onze toekomstige inkomsten.
Ook in Goirle hadden we te maken met veranderingen: uw raad sloot eind juni een nieuw bestuursakkoord ‘Goirle: Sterk en in Balans’. Daarin werd de ingezette koers vervolgd, maar werden ook extra ambities toegevoegd. Er is bewustzijn dat voor realisatie keuzes nodig zijn, ook over zaken waarvan we gewend zijn dat ze er altijd al waren. We vertaalden het Bestuursakkoord in een Uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Of we dat programma helemaal kunnen uitvoeren: dat staat niet helemaal vast. We weten nog niet wat de toekomst allemaal brengt : verandering is de enige constante. Stevige opgave voor een veerkrachtige en (financieel) weerbare gemeente Goirle heeft met deze continu veranderende omgeving én hoge ambities nog een stevige opgave voor zich. College en raad moeten nog een aantal keuzes maken. Die komen voort uit eerder vastgestelde beleidslijnen en de ambities uit het bestuursakkoord. De te maken keuzes hebben een effect op onze toekomstige financiële positie. In het meerjarenperspectief zijn nog niet alle autonome ontwikkelingen en te maken keuzes financieel vertaald. Dat kan ook nog niet. Met wat we nu weten over de rijksmiddelen tot 2026 zien we voor de komende jaren nog een positief saldo. Om ook blijvend financieel evenwicht te bewaren, blijven keuzes nodig. Over wat er al is, en over wat we nog willen. Voor nu, en voor later.
Veerkracht en gezonde (financiële) weerbaarheid zijn randvoorwaarden om Sterk en in Balans te zijn - en te blijven.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
1
Financiële analyse Het zuivere jaarrekeningresultaat van 2022, dat wil zeggen het resultaat ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022, bedraagt € 5.374.170 voordelig. Het exploitatieresultaat heeft zich in 2022 als volgt ontwikkeld: Ontwikkeling exploitatieresultaat 2022 Primaire begroting 2022 Septembercirculaire 2021, effect 2022 1e Bestuursrapportage 2022 (nadeel) 2e Bestuursrapportage 2022 (voordeel) bestemming voordeel 2e Burap, naar AWR en reserve onderwijshuisvesting Exploitatieresultaat na 2e Bestuursrapportage
€ € € € € €
Bedrag 795 388 -39 2.550 -2.550 1.143
Resultaat Jaarrekening 2022
€
5.374
Nog te verklaren resultaat
€
4.231
In de jaarstukken worden de belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de 2e Burap 2022 vermeld. In onderstaande tabel staan de belangrijkste verschillen. Deze lichten we daarna toe. Verklaring: a Jeugdzorg, regionaal + lokaal b Salarissen en inhuur c Omgevingswet d Maatwerkvoorzieningen e Algemene uitkering f Onvoorzien g Winstneming grondexploitaties h Energietransitie i Verkeer en vervoer j Bijstellen voorzieningen k Onroerendezaak belasting l Kapitaallasten m Diverse mutaties Totaal verklaard
€ € € € € € € € € € € € € €
Bedrag 1.213 -303 318 187 1.603 36 289 191 241 255 84 171 -54 4.231
In de programma's is een nadere en gedetailleerdere uitwerking van de financiële resultaten per programma en thema te vinden. a. Jeugdzorg In de 2e Burap 2022 en in de raadsinformatiebrief tweede kwartaal 2022 is aangegeven dat de uitgaven van de jeugdzorg lager zouden zijn dan verwacht. Begin 2023 is de 3e prognose jeugdzorg 2022 ontvangen. Ook hierin zijn de uitgaven lager dan begroot. In 2022 is de wet woonplaatsbeginsel gewijzigd. De effecten hiervan zijn voor de gemeente Goirle voordelig. De daling in de uitgaven voor jeugdzorg wordt voor het grootste deel veroorzaakt door deze wetswijziging. Ook is er minder gebruik gemaakt van de landelijke ingekochte zorg en zien we effecten van ‘strenger aan de poort’. Op basis van de meest recente prognose hebben wij onze verwachting voor de verschuldigde regionale bijdrage over 2022 naar beneden bijgesteld met € 1.087.000. Dat leidt tot een voordeel.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
2
Op lokaal niveau zijn de uitgaven lager dan begroot door het aanbieden van collectieve voorzieningen en een strikter beleid voor het toekennen van een persoonsgebonden budget. Het totale voordeel op de lokale jeugdzorg is € 126.000. b. Salarissen en inhuur Het afgelopen jaar heeft krapte op de arbeidsmarkt ervoor gezocht dat vacatures minder snel werden ingevuld en passende inhuur niet altijd (tijdig) beschikbaar was. In de programmaverantwoording leest u op een aantal plaatsen de invloed daarvan op de realisatie van taken en ambities. De kosten voor inhuur derden zijn hoger dan de begrote salariskosten inclusief CAO ontwikkelingen. Dit zorgt incidenteel voor een nadelig saldo van € 303.000. c. Omgevingswet In de Septembercirculaire 2022 hebben we geoormerkte middelen ontvangen voor de uitvoering van de Omgevingswet. In 2022 zijn deze middelen nog niet helemaal ingezet. Het zijn geoormerkte middelen en voorsorterend op de uitkering van het Rijk hebben wij in de begroting 2023 deze middelen opgenomen. Daarom vallen de middelen in 2022 vrij in het resultaat. d. Maatwerkvoorzieningen/ maatwerkdienstverlening 18+ Op de maatwerkvoorzieningen en maatwerkdienstverlening 18+ is een voordeel ontstaan van € 187.000. Dit komt o.a. doordat de levertijd van hulp bij het huishouden in 2022 langer was dan verwacht.
Door ziekte en krapte op de arbeidsmarkt konden zorgaanbieders onvoldoende personeel leveren. Net als bij de lokale jeugdzorg, speelt ook hier mee dat door het aanbieden van collectieve voorzieningen en het hanteren van een strikter beleid voor het toekennen van persoonsgebonden budgetten in het kader van Wmo de uitgaven zijn gedaald. e. Algemene uitkering Eind december 2022 ontvingen we de decembercirculaire van het gemeentefonds. Op basis van deze informatie is de algemene uitkering in 2022 substantieel hoger. De hogere uitkering wordt onder andere veroorzaakt door een mutatie in de WOZ waarde (€ 419.000), inkomstenderving gemeente (€ 103.000) en overige mutaties (€ 87.000). Voor taakmutaties, die worden uitgevoerd in 2023, is bij de Decembercirculaire een bedrag ontvangen van € 445.750. Voor nadere duiding verwijzen we u naar het raadsvoorstel over de Decembercirculaire van 31 januari 2023. Op dit onderdeel is ook het voordeel verwerkt van de septembercirculaire 2021 van € 220.000. f. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven namen we volgens beleid een post van € 3 per inwoner in de begroting op. In 2022 is deze post van € 72.000 niet ingezet. Omdat de helft van het begrote bedrag wordt gedekt uit de algemene weerstandsreserve en niet is onttrokken, heeft dat deel geen effect op het resultaat.
De andere helft leidt tot een voordelig effect op het jaarrekeningresultaat van € 36.000. g. Winstneming grondexploitatie In de Nota grondbeleid, die de regelgeving van de BBV volgt, is bepaald dat over de gronden die in ontwikkeling zijn, jaarlijks een percentage van de winst wordt opgenomen. De gemeente Goirle ontwikkelt De Boschkens. Voor 2022 is een winst berekend van € 289.290.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
3
h. Energietransitie In 2021 en 2022 keerde het Rijk specifiek middelen toe voor de energietransitie en energiearmoede. Voor de energiearmoede voerden we een data-analyse uit en is een vervolgaanpak opgesteld. Het energieloket is in stand gehouden. Ook is een communicatiestrategie Transitievisie Warmte Goirle vastgesteld. Een deel van de beschikbaar gestelde middelen konden we in 2022 niet inzetten. Dat kwam onder andere door niet kunnen invullen van vacatures én voor een deel door het moment waarop het Rijk de middelen aan ons toekende (Decembercirculaire 2022). Ook in 2023 staat de uitvoering van de energietransitie en voorkomen van energiearmoede centraal. De daarvoor benodigde middelen zijn geborgd in de specifieke uitkering en door middel van budgetoverheveling van € 200.000. Het restant van € 191.000 valt vrij in het rekeningresultaat van 2022. i. Verkeer en vervoer De gebruikelijke voorbereidende en uitvoerende opdrachten en werkzaamheden kregen in 2022 minder prioriteit. Dit kwam door corona, de oorlog in Oekraïne en langdurig niet invulbare vacatures. Wel heeft het onderhoud van de brug Poppelseweg prioriteit gekregen. Dit is in 2022 uitgevoerd. Om het gewenste beheersniveau te behouden maakten we een kleine inhaalslag met werkzaamheden uit 2021. De budgetten voor 2022 bleven daardoor deels onbenut en vallen daarom vrij in het rekeningresultaat. j.
Bijstellen voorzieningen De voorziening wachtgeld en pensioen bestuur wordt door een externe partij voor ons berekend. Op basis van de inzichten per eind 2022 is de voorziening naar beneden bijgesteld met € 140.000. Daarnaast is de voorziening Dubieuze debiteuren aan het eind van het jaar beoordeeld en afgeraamd met € 115.000. k. Onroerendezaakbelastingen De hogere WOZ-waarden zorgen voor een hogere opbrengst van de onroerendezaakbelastingen. Bij de woningen is dat een voordeel van € 52.000, bij de niet-woningen een voordeel van € 32.000. l. Kapitaallasten Door het niet tijdig of nog niet kunnen starten met de investeringsprojecten die bij begroting 2022 op de planning stonden, zijn de kapitaallasten lager dan begroot. Dit is veroorzaakt door krapte op de arbeidsmarkt, zowel bij aannemers als bij de gemeente Goirle. Hier was al deels rekening mee gehouden in de begroting door het opnemen van een stelpost van € 215.000, in werkelijkheid waren de kapitaallasten € 387.000 lager; per saldo een voordeel van € 171.000. m. Verschillende mutaties In het jaarrekeningresultaat is voor per saldo - € 54.000 aan overige mutaties opgenomen. Reservepositie De reservepositie van de gemeente Goirle ontwikkelde zich in 2021 en 2022, door de positieve jaarrekeningresultaten, gunstig.
Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat we onvoorziene en incidentele tegenvallers beter kunnen opvangen en risico’s kunnen afdekken. Een structurele dekking voor investeringen biedt de verbetering van de reservepositie niet. Investeringen geven kapitaallasten en deze zijn structureel. De ontwikkeling van de reservepositie ziet u in onderstaande tabel. Bedragen * € 1.000
Totaal reserves Algemene weerstandsreserve
2016 31.544 4.402
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
2017 30.491 5.579
2018 31.242 7.392
2019 23.283 5.833
2020 21.907 4.532
2021 19.508 4.492
2022 23.729 5.039
4
Inhoudsopgave
Nota van aanbieding ............................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 7 Jaarverslag programma's......................................................................................................................... 8 ............................................................................... 8 Programma 1 Inwoner............................................................................................................................. 9 Thema 1.1 Preventie ..................................................................................................................... 11 Thema 1.2 Onderwijs .................................................................................................................... 17 Thema 1.3 Zorg en activering ........................................................................................................ 19 Programma 2 Leefomgeving .................................................................................................................
27 Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik ................................................................................. 29 Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen ............................................................. 36 Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving ................................................................................... 41 Programma 3 Bedrijvigheid ................................................................................................................... 44 Thema 3.1 Bedrijvigheid ................................................................................................................ 46 Programma 4 Bestuur en organisatie.................................................................................................... 48 Thema 4.1 Bestuur ........................................................................................................................ 50 Thema 4.2 Dienstverlening............................................................................................................ 53 Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead .................................................................... 55 Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................
57 Thema 5.2 Overhead ..................................................................................................................... 61 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................... 66 Onvoorzien ............................................................................................................................................ 67 Jaarverslag paragrafen .......................................................................................................................... 68 ............................................................................. 68 Paragraaf Lokale heffingen.................................................................................................................... 69 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 73 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................................... 81 Paragraaf Financiering........................................................................................................................... 86 Paragraaf Bedrijfsvoering ......................................................................................................................
89 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................... 95 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 99 Paragraaf Wet open overheid (Woo) .................................................................................................. 103 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 104 ........................................................................... 104 Balans .................................................................................................................................................. 105 Toelichting op de balans...................................................................................................................... 108 Schatkistbankieren .............................................................................................................................. 120 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling........................................................................... 122 Ontwikkelingen na balansdatum.........................................................................................................
125 Niet uit de balans blijkende verplichtingen......................................................................................... 126 Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
5
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................. 127 Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten en het gerealiseerde resultaat ................................ 128 Toelichting op het overzicht van baten en lasten per programma ..................................................... 129 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................................. 135 Analyse begrotingsrechtmatigheid ..................................................................................................... 139 Bijlagen ................................................................................................................................................ 141 ........................................................................... 141 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld ......................................................... 142 Overzicht kredieten ..................................................................................................................... 144 Sisa 2022 ...................................................................................................................................... 147
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
6
Leeswijzer Jaarverslag De ambitie, indicatoren en de activiteiten uit de begroting 2022 zijn het uitgangspunt voor het behaalde resultaat in de programma's en thema's. Wij geven u inzicht in de resultaten aan de hand van de volgende vragen: Wat waren onze ambities? Welke resultaten wilden we bereiken? Hoe hebben we dit bereikt of wat hebben we niet bereikt? En wat heeft het gekost? Ieder programma leiden we in met de ambities uit 2022. We kijken naar ontwikkelingen in 2022 en benoemen de verbonden partijen. Bij de thema's vermelden we realisatie of voortgang van de gewenste resultaten en activiteiten uit de begroting 2022 en genoemde afwijkingen/risico’s uit de 1e en 2e bestuursrapportage 2022. Wij informeren u over de stand van zaken per einde jaar 2022. Waar mogelijk nemen we daarbij ook de lokale indicatoren op, zoals benoemd in de begroting 2022. De verplichte BBV-indicatoren worden per thema gepresenteerd. Per indicator worden de landelijke cijfers en meest actuele lokale cijfers weergegeven. Bij het samenstellen van dit document zijn niet alle cijfers bekend. Dan is het vak leeg gelaten. Ook vindt u per thema een toelichting op de financiële afwijkingen. De toelichting op de afwijkingen is ten opzichte van de bijgestelde begroting 2022. Ook presenteren wij in de tabel bij de thema's de gegevens uit de jaarrekening 2021.
Paragrafen In dit deel van de jaarstukken zijn de verplichte paragrafen volgens de BBV opgenomen. De paragrafen bevatten de wettelijk verplichte informatie. Jaarrekening De jaarrekening bevat de balans en de programmarekening en de toelichting daarop. De programmarekening bevat een toelichting volgens de voorschriften van de BBV op hoofdlijnen en belangrijke afwijkingen die nog niet in de 1e of 2e bestuursrapportage 2022 zijn benoemd. Legenda • In de financiële overzichten zijn de verschillen met een minteken een nadeel en zonder teken een voordeel. Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • De bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders vermeld, afgerond in duizenden euro's. Optellingen kunnen een beetje afwijken door de afrondingen. • De toelichting op de verschillen is in hoofdlijnen. • De afwijkingen groter dan € 25.000 per taakveld of politiek belangrijk worden toegelicht. • De begroting inclusief begrotingswijzigingen (tot en met 2e bestuursrapportage) zijn opgenomen. Afwijkingen worden gepresenteerd ten opzichte van de laatste begrotingswijziging. Snel navigeren in het boekwerk Nieuw is de voetnoot links onderaan iedere pagina met de tekst “Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022”. Achter deze voetnoot zit een hyperlink (koppeling) naar de inhoudsopgave.
Daarop klikken brengt u meteen terug naar de inhoudsopgave waardoor u wat sneller in het boekwerk kunt navigeren.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
7
Jaarverslag programma's
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
8
Programma 1 Inwoner In de begroting 2022 staat dat de visie Goirle GLANST 2022-2026 de basis is voor de ambitie en doelstellingen binnen het programma Inwoner. De gemeente Goirle werkt samen met de Gôolse en Rielse gemeenschap aan een doenerig dorp waar het goed toeven is. Waar jeugd gezond en veilig opgroeit en volwassenen fysiek en mentaal gezond ouder worden in een gezonde en veilige leefomgeving. We zetten in op positieve gezondheid, normaliseren en een gezonde sociale basis met financieel evenwicht. Dit is in lijn met het bestuursakkoord 2022-2026. In 2022 hebben we niet alle gewenste resultaten behaald. Dit komt doordat we noodgedwongen andere prioriteiten hebben moeten stellen door de nasleep van Corona, de ondersteuning van vluchtelingen en de ondersteuning van inwoners bij de ontstane energiearmoede. Dit leverde meer werk op in het sociaal domein - daar waar de werkdruk door capaciteitsproblemen al hoog was. Voor het behalen van de ambitie hebben we de volgende doelstellingen: a. Bevorderen maatschappelijke participatie Maatschappelijke participatie betekent in Goirle meedoen in een gemeente waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten, kennen en ondersteunen. b. Vergroten zelfredzaamheid Zelfredzaamheid is het vermogen van iemand om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg.
Iemand kan eigen problemen oplossen en weet zich zo zelfstandig mogelijk te redden. c. Versterken van de kracht van de samenleving In Goirle zijn er allerlei burgerinitiatieven en zetten veel vrijwilligers zich in voor elkaar, de wijk of onze gemeente. Op allerlei manieren ontmoeten, kennen en ondersteunen inwoners elkaar. Dit versterkt de kracht van de samenleving en zorgt ervoor dat inwoners het beste uit zichzelf kunnen halen. d. Regionale en lokale inkoop Steeds meer mensen doen een beroep op ondersteuning en hulpvragen zijn soms erg ingewikkeld. Door oplopende zorgkosten moeten we de komende jaren verdere stijging af zien te vlakken. Dit is meegenomen in de aanbesteding van nieuwe regionale contracten voor Jeugd, Wmo en arbeidsparticipatie. Doel van de regionale inkoopstrategie was om per 2023 inwoners de juiste hulp te kunnen bieden en dit betaalbaar te houden. Naast dit traject is in januari 2022 voor Goirle het contract ingegaan voor het voorliggend veld en is het Dorpsteam gestart. Met onze nieuwe samenwerkingspartner voor het voorliggend veld stelden we indicatoren op ten behoeve van preventie. Deze zijn meegenomen in Planning & Control-cyclus 2023.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
9
Samen met onze verbonden partijen De gewenste resultaten en ambities halen we niet alleen met de inzet van onze medewerkers, inwoners en ondernemers, maar ook met onze verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - GGD Hart voor Brabant (Tilburg): Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg Regio Hart van Brabant. - Diamantgroep (Tilburg): Bieden van participatiekansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. - Midpoint (Tilburg): Bevorderen en stimuleren van regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant. - Regionale Ambulance Voorziening (Tilburg): Verlenen van ambulancezorg. Thema-indeling Realisatie van de beoogde doelstellingen verantwoorden we aan de hand van de door de raad vastgestelde thema-indeling:
1.1. Preventie 1.2. Onderwijs 1.3. Zorg en activering
Wat heeft het gekost?
Inwoner Totaal lasten Totaal baten Saldo programma 1
Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Rekening 2022
34.312 6.841 -27.471
33.578 5.771 -27.806
34.994 6.221 -28.772
34.181 7.486 -26.695
INWONER Totaal lasten
Totaal baten
REKENING 2022
34.181
7.486
BEGROTING 2022 NA WIJZIGING
34.994
6.221
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
10
Thema 1.1 Preventie Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2022 Wijkteams Tegengaan van eenzaamheid Eenzaamheid zien we terugkomen bij verschillende groepen inwoners. Dit zien we in de monitor van de GGD voor jeugd en volwassenen en vanuit gesprekken met onze samenwerkingspartners. In 2022 is het taboe rondom eenzaamheid verminderd en hebben onze inwoners handvatten en oplossingen gekregen die vereenzaming terugdringt en/of voorkomt. Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers We zijn ons bewust van de waarde én kwetsbaarheid van de mantelzorgers in onze gemeente. In onze gemeente erkennen en waarderen we onze mantelzorgers en voorkomen we uitval van mantelzorgers bij de uitvoering van hun mantelzorgtaken.
Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Individualisering en sociale en economische verschillen tussen groepen inwoners nemen toe. We willen de sociaal en economische verschillen verkleinen en de kans om mee te doen vergroten. Zo kunnen inwoners gebruik maken van regelingen die meedoen makkelijker maken en bereiken we inwoners eerder die problemen hebben.
Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering groeit en de schuldenproblematiek neemt toe. Inwoners zijn in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld, zodat verergering van schulden wordt voorkomen en zij mee kunnen doen op de arbeidsmarkt.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Realisatie Wij zetten in op het tegengaan van eenzaamheid door het faciliteren van (burger) initiatieven gericht op elkaar ontmoeten. Het breed inzetten op bewustwording van signalen van eenzaamheid en het doorbreken van het taboe hierop is een gezamenlijke taak van de gemeente en het dorpsteam. In 2022 voerden wij een eerste gesprek hierover, maar zijn niet aan toegekomen om hieraan uitvoering te geven. We erkenden (jonge) mantelzorgers en ondersteunden hen door onder andere lichte ondersteuning door het Dorpsteam, een ontspanningsdag tijdens de dag van de mantelzorg en het uitreiken van mantelzorgcomplimenten. In 2022 wilden wij jonge mantelzorgers in beeld krijgen en onderzoeken waar hun ondersteuningsbehoefte ligt. We hebben een eerste start gemaakt en is in 2022 onvoldoende gelukt om te realiseren. We richtten ons op inclusiviteit en gelijke kansen door verder te gaan met de ‘aanpak vroegsignalering schulden voor inwoners met (beginnende) financiële problemen’. Ook maakten inwoners in 2022 gebruik van de minimaregelingen waardoor meedoen makkelijker werd. In 2022 keerden we de eenmalige energietoeslag uit aan inwoners die aan de voorwaarden voldeden. We benaderden inwoners van wie de aanvraag energietoeslag is afgewezen om te kijken of zij op een andere manier ondersteuning nodig hebben.
We maken financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie mogelijk door, door te gaan met de inzet vroegsignalering schulden, de aanpak Goirle aan slag en de inzet van de jongerenregisseur.
11
Beoogd resultaat 2022 Sportbeleid en activering Stimuleren van sport, bewegen en cultuur Inzetten van sport, bewegen en cultuur voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis van Goirle. In 2022 blijft het aantal inwoners wat sport en elkaar ontmoet minimaal gelijk.
Volksgezondheid Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Onder jeugd zien we een groeiend percentage dat kampt met gezondheidsproblematiek en depressie. De komende jaren willen we de ondersteuning stap voor stap verschuiven van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Hierdoor groeien meer jeugdigen gezond en veilig op.
Realisatie De inzet op sport en cultuur is gelijk gebleven afgelopen jaar. Zo is de verhuur van binnen- en buitensportaccommodaties en de uitvoering van het sportakkoord - met daarbij de inzet van de verenigingsondersteuner -voortgezet. Het college stelde de beleidsuitgangspunten voor de buitensport vast. De inzet op cultuureducatie (zowel op- als naschools) is voortgezet en we gingen door met de structurele exploitatie- en uitvoeringssubsidies voor culturele instellingen. Inwoners kunnen voor deelname aan sporten cultuuractiviteiten deelnemen aan de meedoenregeling. Met het lokaal preventieakkoord is voor de jeugd fors ingezet op preventie roken, drugs, alcohol en gaming. Op het Mill-Hill loopt de pilot Young Mind Matters wat jongeren helpt om met anderen hun psychische problemen te bespreken. In het kader van een Gezonde School heeft de GGD een proactieve rol als het gaat om het behoud van een gezonde en krachtige jeugd. In 2022 zette we met het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) bij het Mill-Hill in op een adviseur Gezonde School, orthopedagogen en extra uren school maatschappelijk werk. Vanuit het NPO is ook extra jongerenwerk ingezet in het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs. De activiteiten vanuit het sportakkoord hebben we verbonden met het lokaal preventieakkoord omdat sporten bijdraagt aan een gezonde en krachtige jeugd.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
12
Beoogd resultaat 2022 Investeren in gezond ouder worden De groep oudere inwoners wordt steeds groter in Goirle en Riel. Dit zien we in de demografische gegevens van de GGD en in het bevolkingsregister. De komende jaren willen we de ondersteuning stap voor stap verschuiven van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Hierdoor blijven ouderen langer fysiek en mentaal gezond.
Realisatie Door het verlenen van subsidies faciliteerden we burgerinitiatieven en ondersteunden wij bij het uitvoeren van activiteiten voor ouderen. Hiermee voorkomen we dat ouderen vereenzamen, blijven zij langer vitaal en kan er eerder opgemerkt worden wanneer het niet goed met hen gaat. Met het project koplopergemeente onafhankelijke clientondersteuning bieden we inwoners, waaronder ouderen, ondersteuning bij hun vragen binnen het sociaal domein. Daardoor komen hulpvragen eerder op de juiste plaats terecht. Ze kunnen dan vroeg opgelost worden. Daarnaast leverden we een bijdrage aan een bewustwordingscampagne voor ouderen (vanaf 55 jaar). Deze campagne maakt ouderen bewust dat zij zelf verantwoordelijk zijn om zich op tijd te laten informeren en acties te ondernemen om ook in de toekomst een passende woning te hebben en de eventueel nodige zorg te kunnen regelen. Vanuit gezondheidszorg is in 2022 minder aandacht geweest voor ouderen dan voor jeugd. In de periode na corona was de problematiek bij de jeugd zo ernstig dat zij prioriteit hebben gekregen.
Overige In 2022 start het nieuwe contract algemene Het contract voor de inzet van de algemene voorziening. voorliggende voorzieningen is per 1 januari 2022 ingegaan. In 2022 besteedden we veel aandacht aan de samenwerking met het Dorpsteam. We zorgden voor een ‘overgangsperiode’ van de oude naar de nieuwe situatie. In het nieuwe contract sturen we op effecten en resultaten. Dit is voor ons een nieuwe manier van sturen. Daarom voeren we regelmatig overleg op uitvoerend, strategisch en bestuurlijk niveau. Zo dragen we zorg voor een goed opdracht- en partnerschap.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
13
Beoogd resultaat 2022 Realisatie De project fase 1a en fase 1b van het In 2022 is het rapport fase 1a inzicht in de programma Grip Sociaal Domein ronden we af. financiën van het sociaal domein en het rapport fase 1b beheersing sociaal domein opgeleverd. Deze rapporten zijn onderdeel van het programma grip op sociaal domein. Beide rapportages zijn met de raad gedeeld, rapport fase 1a in oktober 2022 en rapport fase 1b in januari 2023. De uitvoering van het programma verloopt volgens planning. We onderzoeken de mogelijkheden voor het We voerden een actieve subsidiewerving door verkrijgen van subsidies om uitvoering te een systeem aan te schaffen waarop alle kunnen geven ambities en doelen. mogelijke subsidies en fondsen gepubliceerd worden. In aanloop naar het Gezond en Actief Leven Akkoord brachten we onze ambities en wensen in kaart, zodat we een goed plan van aanpak voor deze uitkering kunnen maken.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
14
Beleidsindicatoren BBV 1.1 Preventie Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Niet-sporters Lokale indicatoren a. Eenzaamheid onder volwassenen b. Eenzaamheid onder jongeren Inwoners die voldoen aan de c. beweegrichtlijnen d. Gemiddelde schuldenlast van inwoners die gebruik maken van de Kredietbank e. Alcoholgebruik jongeren onder 18 jaar f. Harddrugsgebruik jongeren onder 18 jaar g. Aanvragen meedoenregeling
Eenheid
2020
2021
Geheel Nederland 2022
%
45,5%
% %
40% 37%
n.b. n.b.
n.b. n.b.
%
52%
n.b.
n.b.
€
55.420
n.b.
n.b.
% % Aantal
38% 14% 0
n.b. n.b. 291
n.b. n.b. 389
2020
2021
2022
49,3%
Legenda: 1. Niet sporters: het % bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. a. Eenzaamheid. Bron: 4-jaarlijkste monitor GGD b. Eenzaamheid jongeren. Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD c. Beweegrichtlijn Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD d. Schuldenlast (Bron: eigen data en data Kredietbank) e. Alcoholgebruik onder jongeren (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD) f. Harddrugsgebruik jongren onder 18 jaar (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD) g. Aanvragen meedoenregeling (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD)
Wat heeft het gekost?
Thema 1.1 Preventie
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 3.261 4.286 4.194 582 677 681 -2.679 -3.608 -3.513
Begroting 2022
Lasten Baten Gerealiseerd resultaat
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Verschil 92 4 -88
15
Financiële toelichting Lasten
92 voordeel S/I
Meerdere taakvelden •
105
I
Op dit thema presenteren we een overschrijding op gerealiseerde salaris- en inhuurlasten. Voor een analyse op de totale salariskosten en kosten voor inhuur verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. • Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000. Sportaccommodaties
-135
I
12
I
•
Sportpark v.d. Wildenberg (terreinen), hogere kapitaallasten door onder andere renovatie MHC Cultuur
-87
I
•
Voor Culturele instellingen stelden we in 2021 budget beschikbaar tot en met maart 2022 voor tijdelijke subsidieregeling wegens Covid-19. Het aantal aanvragen was lager dan verwacht, het college besloot het restant terug te storten in de bestemmingsreserve Corona. Dit heeft geen invloed op het resultaat. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
135
•
52
Budgetoverheveling volgens raadsbesluit 7 februari 2023: Mens Centraal implementatie regiesysteem € 35.000 Werkdruk sociaal domein € 70.000
•
In 2022 besloot de raad geen plusproducten van GGD Hart van Brabant meer af te nemen. Daarnaast zijn de lokale uitvoeringskosten voor Nu Niet Zwanger lager dan verwacht.
Baten
I
4 voordeel S/I
Meerdere taakvelden •
Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
4
I
16
Thema 1.2 Onderwijs Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2022 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Behoud van gezonde krachtige jeugd In 2020/2021 is een nulmeting gemaakt om het aanbod en toeleiding van Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in kaart te brengen. In Goirle is het bereik van VVE doelgroepkinderen met 3% aan de lage kant. Onze ambitie is dat álle kwetsbare kinderen voor wie de kans groot is op onderwijsachterstand vanaf 2,5 jaar gebruik maken van (VVE) opvang of dat zij een alternatief programma volgen in afstemming met de opvoeders. Om het bereik te maximaliseren breiden we het aantal VVElocaties uit en worden deze beter verspreid over Goirle. Daarnaast gaan we het proces van indiceren en toeleiden van VVEdoelgroeppeuters optimaliseren. Hierdoor stijgt het percentage kinderen dat gebruik maakt van VVE-aanbod. Lokaal onderwijsbeleid is vormgegeven en beschreven in de lokale educatieve agenda (LEA) 2022- 2026. De ambities voor het thema onderwijs zijn 'Alle kinderen in beeld' en 'Optimale ontwikkelingskansen voor alle kinderen in Goirle (waarbij het voorkomen van onderwijsachterstanden het overkoepelende speerpunt is)'. Deze ambities worden geconcretiseerd in de lokale educatie agenda(LEA). We leggen de nieuwe LEA 20222026 begin 2022 ter besluitvorming aan u voor.
Na vaststelling van de LEA worden de indicatoren opgesteld en meegenomen in de volgende Planning & Control-cyclus.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Realisatie Hier hebben we op ingezet via de Lokale educatieve agenda (LEA). Eén van de onderwerpen in de LEA is de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), waarmee een specifieke werkgroep aan de slag is. De werkgroep VVE is gestart met de opdrachten: • Maximaliseren van het bereik van Voorschoolse Educatie • Realiseren van een warme overdracht kinderopvang - school. Optimaliseren ouderbetrokkenheid VVE.
Op 17 mei 2022 stelde de raad de lokale educatieve agenda 2022-2026 vast.
17
Beleidsindicatoren BBV 1.2 Onderwijs BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 2 Absoluut verzuim leerplichtige leerlingen 3 Relatief verzuim leerplichtige leerlingen 4 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Gemeente Goirle
Geheel Nederland
Eenheid Aantal Aantal
2020 1,6 12
2021 3,5 10
2022 n.b. n.b.
2020 2,7 20
2021 2,7 20
2022 n.b. n.b.
%
1,30%
1,50%
n.b.
1,70%
1,90%
n.b.
%
3,0%
n.b.
n.b.
Lokale indicatoren h. Kinderen die gebruik maken van VVE-aanbod
Legenda: 2. Absoluut verzuim: als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Aantal per 1.000 leerlingen. 3. Relatief verzuim: als een jongere wel op een school of instelling staat ingeschreven maar gedurende een bepaalde tijd de lessen of praktijk verzuimt. Aantal per 1.000 leerlingen. 4. Percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat. h. Kinderen gebruik VVE. Bron: 0 meting VVE aanbod/bereik Goirle 2020 (CED-groep)
Wat heeft het gekost?
Thema 1.2 Onderwijs
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 2.514 2.741 2.638 175 440 444 -2.339 -2.302 -2.193
Begroting 2022
Lasten Baten Gerealiseerd resultaat
Verschil 104 5 108
Financiële toelichting Lasten
104 voordeel S/I
Meerdere taakvelden •
Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000.
43
I
61
I
Onderwijsbeleid en leerlingzaken •
Door fluctuatie van het aantal leerlingen en de bestemming waar de leerlingen naar toe reizen is een voordeel op het jaarrekeningresultaat behaald.
Baten
5 voordeel S/I
Meerdere taakvelden •
Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
5
I
18
Thema 1.3 Zorg en activering Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2022 Maatwerkvoorziening 18Behoud van een gezonde en krachtige jeugd De komende jaren willen we de ondersteuning zo kortdurend en dichtbij mogelijk realiseren.
Maatwerkvoorzieningen 18+ Investeren in gezond ouder worden Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is.
Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers Mantelzorgers die toch een hulpvraag krijgen die niet op te lossen is in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is. Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Realisatie In 2022 gingen we door met de inzet van POH’ers GGZ Jeugd op de huisartsenpraktijken in Goirle. En medio 2022 startten wij met het Dorpsteam om de ondersteuning van jeugdigen in Goirle zo tijdig en dichtbij mogelijk te organiseren. Maatwerkvoorzieningen zoals hulpmiddelen, woningaanpassingen en vervoer kenden wij waar echt nodig toe. Specifiek benoemen we huishoudelijke ondersteuning. Sinds 1 juli 2022 hebben we een nieuw contract huishoudelijke ondersteuning en passen we nieuwe beleidsregels toe. Dit leidt tot meer grip op de inzet en de betaling van huishoudelijke hulp. In 2022 leverden de zorgaanbieders niet alle geïndiceerde hulp, door het blijvende tekort aan huishoudelijke hulpen. Door schaarste aan personeel bij de zorgaanbieders is het nodig scherpe keuzes te maken. Gemeenten en zorgaanbieders treffen maatregelen om de beschikbare capaciteit te vergroten en optimaal in te zetten, en om aan de meest kwetsbare inwoners hulp te blijven bieden. Wij boden ondersteuning aan mantelzorgers met een hulpvraag die niet op te lossen was in de sociale basis. Dit deden we met bijvoorbeeld maatwerkvoorzieningen en inzet van hulp bij het huishouden om zorgtaken zo langer vol te houden.
Inwoners met een hulpvraag die niet op te lossen was in de sociale basis boden wij ondersteuning met bijvoorbeeld maatwerkvoorzieningen. Dit doen wij bijvoorbeeld met het inzetten van inburgeringstrajecten, waarbij taalonderwijs en participatie hand-in-hand gaan.
19
Beoogd resultaat 2022 Arbeidsparticipatie Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie In onze inzet leggen we de focus op het weer mee laten doen van kwetsbare inwoners in de arbeidsmarkt. Daarom continueren we in 2022 de aanpak Goirle aan de slag en intensiveren we de voorlichting over het minimabeleid. Verbinden wonen en zorg Een woon-zorganalyse wordt uitgezet om meer inzicht te krijgen in wat er is, wat er nodig is en hoe dit zich verhoudt naar de toekomst toe. In de prestatieafspraken van Leystromen nemen we deze behoefte mee, om beter te kunnen voldoen aan de vraag. Regiogemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders maken een verkenning ten aanzien van de mogelijkheden op de langere termijn ten aanzien van vraag en aanbod. De regionale spreiding uitstroom Beschermd Wonen wordt meegenomen in het programma "Weer Thuis".
Regionale inkoop De regionale contracten moesten opnieuw aanbesteed worden. Doel van de inkoopstrategie was om per 2023 inwoners de juiste ondersteuning te kunnen bieden en dit betaalbaar te houden.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Realisatie We maken financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie mogelijk door de aanpak Goirle aan de slag voort te zetten. Bijstandsgerechtigden konden in 2022 aanvullend deelnemen aan een lifestyletraject Daarnaast deden we een pilot met een reintegratie-traject waarbij we participatie hebben gecombineerd met psychische hulp. In de regio is in 2022 bestuurlijk besloten om als vervolg op de (regionale) woon-zorganalyse een regionale woon-zorgvisie te schrijven. Aanvullend hierop ontwikkelt Goirle een lokale woon-zorgvisie. Hierbij werken fysiek en sociaal domein nauw samen en zal lokaal en regionaal gelinkt worden. Eind 2022 zijn de prestatieafspraken ondertekend door Leystromen en de gemeente met daarin als speerpunten het bouwen van meer sociale huurwoningen, op natuur-inclusieve wijze, betaalbare nieuwbouw gericht op doorstroming, woningen van duurzame kwaliteit, plek voor bijzondere doelgroepen, prettig wonen voor mensen met een zorgvraag en gemixte wijken voor een inclusieve samenleving. Door meer en complexere hulpvragen liepen de zorgkosten op. Hierdoor moeten we de komende jaren verdere stijging af zien te vlakken. Om inwoners de juiste hulp te kunnen bieden en dit betaalbaar te houden, is er regionaal een nieuwe inkoopstrategie jeugd, Wmo en arbeidsparticipatie ontwikkeld.
Naast dit traject is er in 2022 een Dorpsteam ingericht dat plaatselijk zoveel mogelijk aansluit op deze opdracht. Bijvoorbeeld door vragen van inwoners zo vroeg mogelijk in beeld te hebben (vroegsignalering) en te werken vanuit preventie. Deze twee ontwikkelingen verbinden we zo veel mogelijk aan elkaar en monitoren we op resultaten.
20
Beoogd resultaat 2022 Inkomensregelingen Energietoeslag
Realisatie In 2022 keerden we de eenmalige energietoeslag uit aan inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. In tegenstelling tot onze minimaregelingen pasten we hierbij geen vermogenstoets toe. De aanvraagperiode is naar aanleiding van de motie energietoeslag verlengd van 1 november naar 31 december 2022. Hierdoor kregen meer mensen de energietoeslag. Er zijn 800 aanvragen toegekend. De uitvoeringsuren om de aanvragen te beoordelen zijn in totaal tot nu toe 500 uur. We hebben deze aanvragen zelf beoordeeld. Dit heeft wel geleid tot het prioriteren van werkzaamheden. Bij de uitvoeringskosten zijn niet de kosten meegenomen van de extra inzet van een casemanager vroegsignalering. Wij geloven in het op tijd in gesprek gaan over mogelijk financiële problemen en over het bespreekbaar maken van gedrag. Daarom bieden wij iedereen een gesprek aan met onze casemanager vroegsignalering. Ook wanneer je aanvraag is afgewezen.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
21
Beoogd resultaat 2022 Aanpak dak- en thuisloosheid In 2022 realisatie plan van aanpak Beschermd Wonen.
Realisatie Eind 2021 is de regiovisie Beschermd Wonen (BW) vastgesteld. Voor het beschikbaar hebben van voldoende woningen zijn afspraken gemaakt tussen de gemeenten en de woningcorporaties. In de regiovisie BW is opgenomen om in 2022 een apart voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen met betrekking tot de financiële consequenties van de doordecentralisatie Beschermd Wonen. Door het landelijk uitstel van de invoering van het financieel verdeelmodel is deze afspraak achterhaald. In de Meicirculaire 2023 zal er meer informatie gegeven worden over het financieel verdeelmodel met ingang van 2024. Zodra deze informatie beschikbaar is zal de financiële doorrekening plaatsvinden en zullen de effecten voor Hart van Brabant en daarmee ook voor gemeente Goirle duidelijk worden. Tot en met 2024 heeft Tilburg aangegeven de lasten en de lusten te willen dragen. Eind 2022 is landelijk de toekomstvisie aanpak dakloosheid 2023 - 2030 gepresenteerd.
Logeerwoning In 2022 gaven we succesvol een vervolg aan de In 2022 vangen wij kwetsbare inwoners op, die logeerwoning in Goirle. In 2022 hielpen we dakloos zijn of dreigen dakloos te raken. inwoners zodat zij hun leven weer op orde hebben en hun kinderen konden blijven zien.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
22
Beleidsindicatoren BBV 1.3 Zorg en Activering Geheel Nederland
Gemeente Goirle BBV-Indicatoren Eenheid (Bron: waarstaatjegemeente.nl) Aantal Banen 5 % Jongeren met delict voor de rechter 6 % Kinderen in uitkeringsgezin 7 % Werkloze jongeren 8 % Netto arbeidsparticipatie 9 Aantal 10 Personen met een bijstandsuitkering Aantal 11 Lopende re-integratievoorzieningen % 12 Jongeren met jeugdhulp % 13 Jongeren met jeugdbescherming % 14 Jongeren met jeugdreclassering 15 Cliënten met een maatwerkarrangement wmo Aantal Lokale indicatoren Aantal Instroom Participatiewet i. Aantal Uitstroom Participatiewet j.
2020 564,4 1% 3% 2% 69,8% 308,8 132,2 11,9% 1,0% 0,3% 710
2021 571,0 n.b. 3% 2% 71,4% 211,6 n.b. 13,4% 1,0% 0,3% 730
2022 n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. 10,3% 0,6% n.b. 650
201 151
105 109
90 88
2020 796,2 1% 6% 2% 69,6% 459,7 202,0 11,9% 1,2% 0,4% 700
2021 805,5 n.b. 6% 2% 70,4% 431,2 n.b. 13,2% 1,2% 0,3% n.b.
2022 n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. n.b. 10,7% 1,1% 0,3% 640
Legenda: 5. Banen: aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. 6. Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 7. Kinderen in uitkeringsgezin: percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering 8. Werkloze jongeren: personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkterijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. 9. Netto arbeidsparticipatie: het % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) 10. Het aantal personen met een uitkering op grond van de wet WWB (t/m 2014) en de Participatiewet. 11. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 12. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 13. Jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben 14. Het percentage jongeren 12-23 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren 12-23 15. Het aantal per 10.000 in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. i. Instroom Participatiewet (aantal dossiers, gehuwd = 1). Bron: Eigen data Suite j.
Uitstroom Participatiewet (aantal dossiers, gehuwd = 1). Bron: Eigen data Suite.
Wat heeft het gekost?
Thema 1.3 Zorg en activering
Begroting 2022 Rekening 2022 na wijziging 27.803 27.967 27.349 5.014 5.104 6.361 -22.789 -22.863 -20.989
Begroting 2022
Lasten Baten Gerealiseerd resultaat
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
Verschil 617 1.257 1.874
23
Financiële toelichting Lasten
617 voordeel S/I
Meerdere taakvelden •
Budgetoverheveling volgens raadsbesluit 7 februari 2023: Logeerwoning € 29.000 Werkdruk sociaal domein € 104.000 • Op dit thema presenteren we een onderschrijding op gerealiseerde salarisen inhuurlasten. Voor een analyse op de totale salariskosten en kosten voor inhuur verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. • Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000. Samenkracht en burgerparticipatie
133
I
321
I
57
I
•
-50
l
19
l
In de december-circulaire 2021 ontvingen wij middelen voor versterken aanbod voor dementie, dit verwerkten we niet goed in de begroting 2022. • In 2022 is een start gemaakt met het implementeren van de ontwikkellijnen visie Goirle GLANST. Dit hebben we gedaan door middel van training en werkplekgesprekken. Het complete budget dat hiervoor begroot was bleek niet nodig te zijn. • In 2022 ontvingen wij, waarschijnlijk nog als gevolg van corona, minder aanvragen voor incidentele / waarderingssubsidies. • In 2022 zorgden we voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de baten. • In 2022 besloot het college om te voorzien in noodopvang van vluchtelingen. We financieren de kosten voor, deze worden in 2023 gedeclareerd bij het COA en 100% vergoed. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de baten. Inkomensregelingen
34
l
-351
l
-605
l
•
-481
l
25
l
71
I
De inkomsten vanuit het Rijk zijn gebaseerd op cijfers 2 jaar geleden , waarbij destijds de uitstroom groot was. Ook is het aantal mensen in het doelgroepenregister gegroeid, daarmee ook de uitgaven loonkostensubsidie. In 2022 is het aantal mensen dat een uitkering ontvangt hoger, door hogere instroom. Daardoor geven we ook meer uit. Het Rijk stelt middelen ter beschikking voor de Participatiewet, de inkomsten en uitgaven zijn verbonden aan elkaar. Per saldo is het nadeel € 212.000. • Voor de meedoenregeling volwassenen ontvingen we in 2022 minder aanvragen dan was verwacht. Begeleide participatie •
Gemeenschappelijke regeling met de Diamantgroep voor de inzet van WSW banen, vanuit de algemene uitkering (gemeentefonds) stelt het Rijk middelen beschikbaar voor de WSW-banen. Deze middelen is een specifieke uitkering en gaan rechtstreeks naar de Diamantgroep. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de baten.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
24
Lasten Arbeidsparticipatie
617 voordeel S/I
•
Regionaal maakte wij een afspraak met de Diamantgroep om de begeleidingskosten te onttrekken uit de bestemmingsreserve van de Diamantgroep en terug te laten vloeien naar de exploitatie. Deze afspraak is voor 2022 en 2023. Maatwerkvoorzieningen
70
I
•
De uitgaven zijn lager dan verwacht. Dit komt door het aanbieden van collectieve voorzieningen, dekkend aanbod maatwerkvoorzieningen en het hanteren van een strikter beleid voor het toekennen van persoonsgebonden budgetten woonvoorzieningen en vervoersmiddelen. • De levertijd van hulpmiddelen in 2022 was langer dan verwacht, door een tekort aan materialen en personeel bij onze toeleveranciers. Maatwerkdienstverlening 18+
34
l
26
l
•
De levertijd van hulp bij het huishouden was in 2022 langer dan verwacht. Door ziekte en krapte op de arbeidsmarkt konden zorgaanbieders onvoldoende personeel leveren. • Door het aanbieden van collectieve voorzieningen en het hanteren van een strikter beleid voor het toekennen van persoonsgebonden budgetten Wmo zijn de uitgaven lager dan verwacht. • In 2022 is de overeenkomst Voorliggend veld met ContourdeTwern ingegaan. Hierdoor worden de beheers- en gebruikskosten van 't Loket niet meer aan de gemeente Goirle doorberekend. Maatwerkvoorziening 18-
42
l
35
l
50
I
•
100
l
1.087
l
•
Door het aanbieden van collectieve voorzieningen en een striktere toekenning van persoonsgebonden budgetten lokale jeugdzorg zijn de aanvragen PGB afgenomen. De 3e prognose jeugdzorg 2022 laat een voordeel op de begroting zien. Het woonplaatsbeginsel heeft een groot effect op de kosten jeugdzorg in de gemeente Goirle.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
25
Baten
1.257 voordeel S/I
Meerdere taakvelden • Verschillende mutaties kleiner dan € 10.000. Samenkracht en burgerparticipatie
62
I
•
50
I
351
I
605
I
-29
I
268
I
Gemeenschappelijke regeling met Diamantgroep voor de inzet van WSW banen. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de lasten. Arbeidsparticipatie
-71
I
•
21
I
Voor het project onafhankelijke clientondersteuning (OCO) ontvangen wij rijksmiddelen. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de lasten. • In 2022 zorgden we voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Wij ontvangen hiervoor rijksmiddelen. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de lasten. • In 2022 besloot het college te voorzien in noodopvang van vluchtelingen. We financieren de kosten voor, deze worden in 2023 gedeclareerd bij het COA en 100% vergoed. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de lasten. Inkomensregelingen •
Het Rijk stelde een coronavergoeding voor ondernemers vast, TOZO genaamd. In 2022 moesten wij middelen terug betalen aan het Rijk. • In 2022 ontvingen we meer middelen van het ministerie van SZW dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door de berekenmethodiek van het Rijk, op basis van 2 jaar terug wordt de hoogte bepaald. De inkomsten en uitgaven zijn verbonden aan elkaar. Per saldo is het nadeel € 212.000. Begeleide participatie •
Van het ministerie SZW ontvingen we een voorschot voor Onderwijsroute. Voor een totaalbeeld dient de hier gepresenteerde financiële afwijking te worden gesaldeerd met de financiële afwijking bij de baten.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
26
Programma 2 Leefomgeving De raad stelde in 2021 Omgevingsvisie vast. Daarmee spreken we uit dat we ervoor willen zorgen dat Goirle een aantrekkelijke dorpse woongemeente met waardevolle natuur en landschappen is en blijft. Wij zorgen zowel plaatselijk als regionaal voor een bijdrage op het gebied van woningbouwbehoefte, extensieve recreatie, natuurbehoud, klimaatadaptatie en energie. De Omgevingswet werd weer uitgesteld en dat betekende herprioriteren van de voorbereidende werkzaamheden. We kregen te maken met de nasleep van Corona, de ondersteuning van vluchtelingen, de energiearmoede, de gespannen arbeidsmarkt en vele hogere kosten. Dit zorgt voor uitdagingen om onze ambities waar te maken. In de Omgevingsvisie staan doelen voor onder andere wonen. Zowel landelijk als regionaal en plaatselijk is de druk op de woningmarkt groot. Starters en senioren kunnen moeilijk aan een woning komen. Door bevolkingsontwikkelingen, veranderende huishoudsamenstelling, extramuralisering enzovoorts, zijn er te weinig passende woningen bij de verschillende behoeften. De bestaande woningvoorraad is daar niet voldoende op aangesloten en nieuwbouw kost tijd, met druk op de woningmarkt en prijsstijgingen tot gevolg. Het verstedelijkingsakkoord en actieprogramma’s van het Rijk komen op ons af en gaan veel betekenen voor ons woonbeleid en nieuwbouwbeleid.
Dit betekent een grote ruimtelijke impact op onze kernen. De woningbouwprojecten aan de Zuidrand, Land van Anna en op verschillende kleinere locaties in het dorp zorgen voor groei van het aantal woningen. Onder de Omgevingswet en vanuit de organisatievisie draait het om ruimte geven en partners en inwoners vroegtijdig betrekken. We willen daarbij het algemeen maatschappelijk belang niet uit het oog te verliezen. Oftewel loslaten wat kan, maar op onderdelen in regie blijven. We groeien toe naar een andere verhouding tussen overheid en samenleving. Het klimaat vraagt steeds meer onze aandacht. Door samenwerking voor de klimaatopgave en energietransitie gaan we meer bereiken. In regionaal verband gaan we natuurlijk verder met het programma dat in de REKS is opgenomen. Er wordt gewerkt aan het voorbereiden van de uitvoering van de plannen uit het definitieve bod REKS. Dit zijn bijvoorbeeld projecten in het kader van de warmtetransitie, de programmering van projecten voor een effectieve netwerkaansluiting, energiebesparing, een uitvoeringsagenda voor klimaatopgaven en wind boven bos. Het Nationaal Programma RES bereidt op dit moment een nieuwe uitgangspuntennotitie voor de RES 2.0 voor, die medio 2023 klaar moet zijn. De planvoorbereiding van de energiehubs, zoals in Goirle energiehub De Baars, gaat starten.
Er moet een uitvoeringsorganisatie inclusief omgevingsfonds met financiële middelen worden opgericht om deze energiehubs verder te kunnen ontwikkelen. Onze inwoners en ondernemers moeten zich veilig voelen en ook veilig zijn. We helpen onze inwoners en ondernemers om weerbaar te zijn tegen ondermijnende criminaliteit. We zien landelijk een toename in ondermijning. Dit vraagt om een doorlopend bewustzijn en anticiperen op de wereld om ons heen.
Gemeente Goirle – Jaarstukken 2022
27
Samen met onze verbonden partijen We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met onze partners, de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma waren dat in 2022 de volgende organisaties: - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (Tilburg): Bijdragen aan een leefbare en veilige werken leefomgeving. - Regio Hart van Brabant: Natuurbod, omgevingsagenda, verstedelijkingsopgave stedelijk gebied, REKS, Breda-Tilburg, Regionaal Mobiliteitsplan - NV Brabant Water (Breda): Zorgen voor veilige drinkwatervoorziening. - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (Tilburg) Thema-indeling Realisatie van de beoogde doelstellingen verantwoorden we aan de hand van de door de raad vastgestelde thema-indeling: 2.1. Slim omgaan met ruimtegebruik 2.2. Verstandig omgaan met natuurlijke hulpbronnen 2.3. Zorg voor veilige leefomgeving
Wat heeft het gekost?
Leefomgeving Totaal lasten Totaal baten Saldo programma 2