Document · PDF

03 09132022 Begroting 2023-2026 def.pdf

Oordeelsvormend 18 oktober 2022, gemeente GoirleBij agendapunt: 4: Begroting 202329.895 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Daarom werken we in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • Verduurzaming bestaande woningen • Inzicht in hitte • Vergroenen van wijken • Bereikbare voorzieningen • Voldoende speelplekken en ruimte om te bewegen Bereikbare en toegankelijke voorzieningen met acceptabele doorstroom, verkeersveiligheid en duurzaamheid als randvoorwaarde. We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn. We willen ervoor zorgen dat inwoners veilig en snel hun wijk en het dorpscentrum kunnen bereiken. We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. We zetten specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit en deelmobiliteit, meer aandacht voor langzaam verkeer (voetganger en fiets), beter openbaar vervoer en een parkeeraanbod dat past bij de functie van het gebied. In 2022 stellen we het programma mobiliteit vast en in 2023 starten we met de uitvoering van dit programma. Daarom werken we in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • We stimuleren duurzame mobiliteit • Optimale fietsinfrastructuur • Waardevolle recreatieve routes • Inclusieve openbare ruimte • In stand houden OV-voorzieningen • Optimale auto-infrastructuur • Veilig verkeer

We faciliteren het energienetwerk De ambitie is om als gemeente in 2050 energie- en CO2-neutraal te zijn, aansluitend op de landelijke doelstelling. Wij streven naar 25% duurzame energie opwekking in 2030. De opgave is groter dan de opgave van Goirle alleen. Naast het uitvoeren van ons lokale beleid zetten we concreet in op een aantal (regionale) projecten zoals de REKS en het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf met het daaraan verbonden Regionaal Klimaatfonds. We werken in 2023 (verder) aan de volgende doelstellingen: • In 2030 is 25% van onze energie duurzaam • We zijn in 2050 volledig energie- en Co2-neutraal • De Trias Energetica hanteren we voor alle projecten • We faciliteren een efficiënt en betaalbaar energienetwerk • Efficiënte en duurzame alternatieven voor verwarming Onze fysieke leefomgeving, waaronder openbare ruimte, is klimaatbestendig en water robuust ingericht. De ambitie is om in 2050 klimaatbestendig te zijn. De fysieke leefomgeving, waaronder ook de openbare ruimte is klimaatbestendig en water robuust ingericht. We geven uitvoering aan het programma water en riolering en we zetten concreet in op een aantal (regionale) projecten zoals de REKS, het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf, het Regionaal Klimaatfonds en het Regionaal Natuurbod.

Daarom werken we in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • Effectief beheer stedelijk afvalwater • Effectief beheer hemelwater • Minder hittestress • Minder kans op schadelijke gevolgen van droogte. Robuuste, klimaat adaptieve en ecologisch waardevolle landschappen en kernen Het klimaat verandert, met als gevolg dat buien en hittegolven in de toekomst intenser worden. Ook is de biodiversiteit in de afgelopen jaren sterk afgenomen. We willen deze afname stoppen, de biodiversiteit herstellen en op het veranderende klimaat anticiperen door te werken aan robuuste – klimaat adaptieve en ecologisch waardevolle – landschappen en kernen. Het groene karakter van de wijken in onze gemeente willen we behouden. We geven uitvoering aan het programma groen en we zetten ook in op een aantal (regionale) projecten zoals de REKS, het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf, het Regionaal Klimaatfonds en het Regionaal Natuurbod. Daarom werken we in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • Delen van het natuurnetwerk Brabant realiseren • De soortenrijkdom vergroten in het openbaar groen • Het openbaar groen bestand maken tegen klimaatveranderingen (droogte, hitte, wateroverlast)

Verduurzaming van het buitengebied met een mix van recreatie, landbouw- en energietransitie als landschappelijk kader Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners zetten we in op de verdere verduurzaming van ons buitengebied. We werken aan een duurzame landbouwtransitie, realiseren initiatieven om duurzame energie op te wekken, treffen klimaat adaptieve maatregelen en ontwikkelen ons als een recreatieve ‘beleefgemeente’. Deze ontwikkelingen geven we vorm binnen de kwalitatieve kaders van ons prachtlandschap. Daarom werken we in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • Stimuleren natuur-inclusieve landbouw • Verbreding landbouw • Recreatie en natuur in balans • Nieuwe energie • Aansluiting op energie HUBS • Windbossen Veilige, gezonde en duurzame leefomgeving met beperking van overlast en/of schade De gemeente moet veilig zijn, veilig blijven en moeten mensen zich veilig, welkom en vrij voelen. Door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we samen met onze veiligheidspartners voor een veilige woon- en leefomgeving in Goirle en Riel, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen. In een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving is het daarnaast belangrijk aandacht te hebben voor de huidige milieukwaliteit.

We werken in 2023 en volgende jaren verder aan de volgende doelstellingen: • Sturen op een omgeving waarin sociale rechtvaardigheid, samenhang en inclusiviteit centraal staan • Goirle is veilig en blijft veilig, mensen voelen zich veilig, welkom en vrij • Voldoende groene ruimte met duurzaam landgebruik als randvoorwaarde • Reductie energiegebruik en toename aandeel duurzame energie • Duurzame economische structuur met voldoende werkgelegenheid, verdienmogelijkheden en ruimte voor innovatie • Gezonde en duurzame woningen • Circulaire economie • Onderzoeken geluidshinder door A58 Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant - Regio Hart van Brabant - NV Brabant Water - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2023 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 2.1. Slim omgaan met ruimtegebruik 2.2. Verstandig omgaan met natuurlijke hulpbronnen 2.3. Zorg voor veilige leefomgeving

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2021 15.461 8.818 -6.643

Begroting 2022 incl. wijziging 17.903 9.494 -8.410

Begroting 2023 21.644 12.282 -9.362

Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik Te behalen resultaten De doelstellingen in dit onderdeel zijn letterlijk de doelstellingen zoals verwoord in paragraaf 1 van het programma Leefomgeving en komen uit de Omgevingsvisie. In dit thema beschrijven we in 2023 de te realiseren resultaten als volgt: • Reserveringen binnenstedelijke locaties. In de Omgevingsvisie zijn de binnenstedelijke woningbouwlocaties gedefinieerd. Conform de ladder voor duurzame verstedelijking zetten we in eerste instantie in om deze woningbouwlocaties te realiseren. We werken ook in 2023 verder aan de projecten Boschkens, Barbara Benzpark, Zuidrand, Bakertand, Centrumlocaties Goirle, Leijoever Riel, Heisteeg Riel en een aantal kleinere projecten, die in het woningbouwprogramma zijn opgenomen. • Reserveringen uitbreidingslocaties lange termijn In de Omgevingsvisie zijn ook de uitbreidingslocaties gedefinieerd. Mede afhankelijk van de afspraken die in de verstedelijkingsstrategie SRBT en het verstedelijkingsakkoord worden gemaakt, maken we in 2023 een start met de integrale aanpak van de woningbouwlocaties rondom Riel, in eerste instantie Riel-Noord en -Zuid. In 2023 voeren we een risicoanalyse en een financiële doorrekening uit voor het verplaatsen van sportpark Van den Wildenberg en sportpark Riel naar het Riels Kwadrant ten behoeve van woningbouw op huidige sportlocaties.

• Realiseren voldoende aanbod voor jongeren en starters We willen extra aanbod van betaalbare woningen voor jongeren creëren door te zorgen voor meer doorstroming door andere doelgroepen, het extra bouwen van betaalbare woningen voor starters en het realiseren van (tijdelijke) flexwoningen. We proberen dit al te realiseren binnen de huidige nieuwbouwprojecten en besteden in de regionale Taskforce flexwonen extra aandacht aan het versnellen van de woningbouw voor jongeren en starters door het realiseren van (tijdelijke) flexwoningen. • Huisvesten specifieke doelgroepen in overleg met Leystromen De regionale Taskforce flexwonen besteedt, naast jongeren en starters, ook aandacht aan het vergroten van het aanbod in het betaalbare huursegment voor verschillende (kwetsbare) aandachtsgroepen, zoals spoedzoekers, statushouders, uitstromers uit een zorginstelling. • Kansen voor huishoudens die willen doorstromen We versnellen de woningbouwproductie en verbeteren de doorstroming voor alle doelgroepen. In de regio vindt hierover afstemming plaats vanuit het regionale “Perspectief op wonen en woningbouw” en het regionale woningmarktonderzoek. Dit maakt inzichtelijk hoe de regionale woningmarkt ervoor staat en wat de wensen zijn van huishoudens die willen doorstromen.

In de nieuwe (regionale) woonzorgvisie geven we aan hoe we woningbouwontwikkelingen, de demografische trends en de woningbehoeften gaan monitoren. • Zorgen voor voldoende geschikte huisvesting voor ouderen en zorgbehoevenden We willen het aanbod voor ouderen en mensen met een zorgvraag vergroten, passend bij de schaal van onze kernen. Dit doen we in overleg met Leystromen en de regio. We toetsen initiatieven zoals geclusterde woonvormen voor ouderen, seniorenhofjes en denken mee met het levensloopbestendig maken van woningen die geschikt voor minder mobiele ouderen en voor zorgbehoevenden. In de (regionale) woonzorgvisie versterken we de samenwerking met de ketenpartners wonen, welzijn en zorg. 29

• Huisvesten arbeidsmigranten passend bij de schaal van de kernen Goirle en Riel Bij de woningbouwopgave is vraag naar grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten. . We volgen de regionale aanpak maar beoordelen dit ook naar de omvang die past bij het dorpse karakter van Goirle en Riel. We zien dat steeds meer arbeidsmigranten zich permanent onze regio vestigen. Er is een beoordelingskader voor tijdelijke huisvesting gemaakt. De beleidsregel voor kamerverhuur passen we in 2023 aan. • Behoefte aan woonwagens en standplaatsen in beeld en stellen beleid op Er is een regionaal behoefteonderzoek uitgevoerd en we hebben een regionaal handelingsperspectief voor woonwagenbeleid in de maak. Daarin wordt ingegaan op de huidige situatie in de gemeenten, volgt een advies over het werken met een eenduidig regionaal inschrijving- en toewijzingssysteem en worden afspraken gemaakt over de regionale verdeling. • Bereikbare voorzieningen In 2022 is gestart met het in het bestuursakkoord gevraagde onderzoek naar het vergroten van de aantrekkelijkheid centrum door aansluiting Kloosterplein op enerzijds de Hovel en anderzijds Cultureel Centrum Jan van Besouwhuis. In 2023 voltooien we dit onderzoek met als uitgangspunt om nog voor eind 2024 te kunnen starten met de concrete uitvoering.

• We stimuleren duurzame mobiliteit We zorgen voor de realisatie van publieke oplaadpalen in de openbare ruimte voor elektrische voertuigen, daar waar de behoefte is, en we faciliteren deelmobiliteit. Eind 2023 staan er in de gemeente Goirle 136 oplaadpalen (proactieve plaatsing en ‘paal volgt auto’ principe). Voor deelauto’s voeren we geen actief beleid, maar gaan we in gesprek als partijen zich melden. In 2023 voeren we het gesprek met een aanbieder over eventueel plaatsing van deelscooters. In de woonwijken/kernen zorgen we voor meer ruimte voor groen en langzaam verkeer. Zie ‘Inclusieve openbare ruimte’. • Optimale fietsinfrastructuur We complementeren ons fietsroutenetwerk met extra aandacht voor snelle en comfortabele fietsroutes. We realiseren fietsverbindingen in onze nieuwbouwwijken. In Bakertand wordt in de bufferzone een nieuwe fietsverbinding aangelegd. Ook staat de realisatie van het tracé Snelfietsroute Tilburg – Goirle – Hilvarenbeek op het programma. In het door de raad vastgestelde koersdocument Bacaertlant (d.d. 18 februari 2020) is gekozen voor het opwaarderen van de Lage Wal. Hiervoor dient een gescheiden 2 richtingen fietspad langs de Lage Wal te worden aangelegd vanaf de weg Hoge Wal tot aan het kruispunt Ambrosiusweg/Hilvarenbeekse weg. In 2023 willen we verder met de voorbereiding en realisatie van de fietsverbinding Riel – Gilze.

De eerder geraamde kosten blijken onvoldoende te zijn om het project uit te kunnen voeren. De in het bestuursakkoord gewenste verbreding van het Bels Lijntje in relatie tot de aanleg van nieuwe Ecologische Verbindingszone pakken we als nieuw project in 2023 op. Daarbij starten we met een onderzoek, waarbij in beeld wordt gebracht of en hoe het bestaande fietspad verbreed kan worden. • Inclusieve openbare ruimte Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is het Duurzaam Veilig principe leidend en krijgen voetgangers, fietsers en minder validen prioriteit ten opzichte van de auto. In 2023 standaardiseren we de wegprofielen in het IBOR (Inrichting en Beheer Openbare Ruimte) zodat onze wegen herkenbaar en veilig zijn voor onze gebruikers. Hierdoor is voor iedereen duidelijk welke verkeersregels er gelden.

• In stand houden OV-voorzieningen We zorgen voor het in stand houden van de huidige Openbaar Vervoer voorzieningen en zetten in op verbetering. In 2022 zetten we ons in regionaal verband in om optimalisatie van het OV-vervoer op de regionale en provinciale agenda te krijgen. We blijven ons ook in 2023 sterk maken voor de nieuwe concessies Openbaar Vervoer met een betere ontsluiting van onze gemeente. Lobbyen en reguliere overleggen voeren met de provincie en Arriva. • Optimale auto-infrastructuur We zorgen ervoor dat verkeer op ontsluitingswegen blijft doorstromen. We zorgen voor passend parkeeraanbod dat past bij de functie binnen de verschillende gebieden in de gemeente. In 2023 monitoren we het verkeersaanbod op de ontsluitingswegen. We voeren een onderzoek uit naar de herverdeling (verkeerscirculatie) van het autoverkeer. Daarbij kijken we naar het dichtslibben van wegen. In samenspraak met ondernemers/ inwoners onderzoeken we opnieuw of een autovrij Kloosterplein gewenst is. In 2023 wordt een nieuwe parkeernormennota gemaakt. Deze nota biedt duidelijkheid voor de ontwikkelingen in het centrum; hoeveel parkeerplaatsen zijn nodig bij een initiatief. Er is onvoldoende ambtelijke capaciteit voor de in het bestuursakkoord gevraagde evaluatie blauwe zone en parkeergarage. Dit wordt doorgeschoven naar een later tijdstip.

De realisatie van de rotonde Turnhoutsebaan/Tijvoortsebaan start nog niet in 2023, maar later in deze collegeperiode. Er kan namelijk pas gestart worden met de voorbereiding van de rotonde als het bestemmingsplan onherroepelijk is en verhuisplannen van ondernemers duidelijker zijn. • Veilig verkeer We verminderen het risico op verkeersincidenten door kruispunten/wegvakken aan te pakken waar ongelukken gebeuren. We verminderen het risico op verkeersincidenten door educatie en communicatie. Alle scholen nemen in 2023 deel aan het verkeerseducatieprogramma Brabants Verkeersveiligheidslabel (BVL). Ook in 2023 plaatsen we de jaarlijkse campagne borden VVN. In 2023 staat de start van het project herinrichting van de Dorpsstraat Goirle gepland naar onderhoud en aantal verkeersongelukken. We zorgen ervoor dat ons openbaar verlichtingsnetwerk toekomstbestendig en veilig is. • Gezonde en duurzame woningen Aanpak energiearmoede In regionaal verband levert In.Fact.Research in 2022 een regionaal woonmarktonderzoek op. Dit levert onder andere gegevens op over de bestedingsruimte van huishoudens in relatie tot de woonlasten. Specifiek voor de corporatiedoelgroep (met een inkomen tot € 40.765 (eenpersoons) en € 45.014 (meerpersoons) in 2022) wordt duidelijk of de sociale huurwoningvoorraad qua huurprijssamenstelling aansluit bij de bestedingsruimte van de huurders.

Met deze gegevens kunnen we in 2023 bij het besteden van aandacht aan het thema betaalbaarheid van wonen de energieprijzen/-armoede betrekken. • Geluidshinder We leveren het onderzoek op naar de geluidshinder van de A58 en wat de kosten zijn van mogelijke geluidwerende voorzieningen. • Speelvoorzieningen We hebben onvoldoende budget om speeltoestellen te vervangen als hun levensduur is verstreken. We werken aan een Meerjaren Onderhoudsprogramma (MJOP) om inzichtelijk te maken wat we structureel nodig hebben voor vervanging van speeltoestellen. Voor de begroting van 2024 vragen we structureel geld op basis van dit MJOP en een nieuw speelbeleid.

Indicatoren 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Nieuw gebouwde woningen 2 Demografische druk Lokale indicatoren 3 Aantal verkeersongevallen

Geheel Nederland

Eenheid Aantal % Eenheid Aantal

2019 6.4 83

2020 6.2 84.3

2021 2019 2020 2021 9.2 8.9 84.6 69.8 70 70.1

2020 2

2021

Legenda: 1 Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. 2 Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar. 3 Het aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (waarstaatjegemeente.nl)

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2021 8.840 3.478 -5.361

Begroting 2022 incl. wijziging 10.939 4.356 -6.583

Begroting 2023 14.895 6.855 -8.040

De raad stelde op 5 juli 2022 de uitgangspunten voor de begroting 2023 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Sterk en in balans'. Het daarop te baseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze voorstellen ook daadwerkelijk in 2023 tot uitvoering zullen komen. Daarnaast vormen knelpunten in de formatie, zowel in omvang als invulling daarvan in de huidige arbeidsmarkt, een actueel risico voor de voortgang van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. De opgenomen beleidsvoornemens staan in onderstaande tabel en worden daaronder verder toegelicht. bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Infraplan Fietspad Riel-Gilze Onderzoek naar woningbouw op locatie sportparken Rente-effect Omgevingsplan Integrale aanpak woningbouw Riel-Noord en -Zuid Openbare verlichting Onderzoek naar nieuwe fietsroutes Herplant bomen Lokale vertaling regionale woonzorganalyse Baten nieuw beleid Omgevingsplan eenmalige uitkering Totaal lasten -/- baten nieuw beleid

2023 421 40 40 50 30 100 50 7 50 4 50 100 100 -321

2024 401 120 81

2025 497 200 80

2026 473 281 79

71 100

81 100

100 100 -301

100 100 -397

0 -473

Onttrekking reserves Toevoeging reserves Totaal mutatie reserves

Infraplan Fietspad Riel-Gilze Proeftuin gemeentewerf Openbare verlichting Herplant bomen Totaal investeringen

1.237 756 925 227 100 3.245

1.262

1.287

1.313

127 100 1.489

127

1.414

1.440

Toelichting: Infraplan (Oorsprong: vastgesteld beheerplan verharding 2021-2025) De raad stelde op 21 september 2021 het beheerplan verharding 2021-2025 vast. We vertaalden dat in deze themaraming voor de jaren 2023 en verder Fietspad Riel-Gilze (Oorsprong: herberekening van eerder raadsbesluit) Met het vaststellen van de begroting 2020 (in november 2019) besloot de raad tot reservering van een bruto investeringsbedrag van € 700.000 voor aanleg van het fietspad Riel-Gilze. Vanwege een nieuwe subsidieregeling van de provincie Noord-Brabant én herberekening van de realisatiekosten wordt de totale gemeentelijke bijdrage nu op € 1.456.500 ingeschat. Oorzaken zijn de lagere subsidie, aanpassing van het tracé voor aansluiting in Riel en beschermde bomen, en prijsstijgingen op grondstoffen en aan te kopen gronden. Het geraamde bedrag is nog exclusief de kosten voor het eventueel verleggen van kabels en leidingen. Om uitvoering te kunnen geven aan het eerdere raadsbesluit is aanvullend krediet benodigd. Daarnaast zijn nu ook de jaarlijkse beheer- en onderhoudskosten meegerekend. Denk hierbij onder andere aan toekomstige reparaties van de verharding, vegen van het fietspad, gladheidbestrijding en de energielasten voor de openbare verlichting.

Onderzoek naar woningbouw op locatie sportparken (Oorsprong: Bestuursakkoord) Ook na de huidige bestuursperiode blijft de behoefte aan woningen groot. Daarom onderzoeken we (opnieuw) de mogelijkheden voor toekomstige woningbouw op de locatie van het sportpark Van den Wildenberg en sportparken in Riel in combinatie met nieuwe sportvoorzieningen in het Riels Kwadrant. Dat doen we aan de hand van een risicoanalyse en een financiële doorrekening. Voor begeleiding van dit onderzoek zal ambtelijke capaciteit in de vorm van een van projectleider en beleidsadviseurs beschikbaar moeten worden gemaakt. Rente-effect eerder genomen raadsbesluit (Oorsprong: Uitgangspunten begroting 2023) In 2021 is het raadsbesluit genomen met betrekking tot de plannen met de Proeftuin. De raad heeft daarbij een totaalkrediet beschikbaar gesteld. Vanwege de totale investeringsomvang is bij de begroting 2022 besloten de investeringsbedragen gefaseerd beschikbaar te stellen. Voor de jaarschrijf 2023 dient een krediet beschikbaar gesteld te worden van € 925.000. Op basis van de voor 2023 toegepaste rekenrente van 2,5% moeten de jaarlijkse kapitaallasten naar boven worden bijgesteld.

Omgevingsplan (Oorsprong: bestaand beleid) Op grond van de Omgevingswet zijn we verplicht om een Omgevingsplan op te stellen. Dat moet uiterlijk in 2029 af zijn. Zolang we dat plan er niet is, ontstaat na invoering van de Omgevingswet extra regeldruk voor onze inwoners en is extra capaciteit voor vergunningverlening benodigd. Dat komt omdat activiteiten die nu vergunningsvrij zijn dat onder de nieuwe Omgevingswet zonder plan niet meer zijn. Daarom willen we snel mogelijk beginnen aan het omgevingsplan door een extern adviesbureau in te zetten vanwege capaciteitsgebrek. De aanvulling op eerder voor 2022 geraamde kosten voor het plan wordt geraamd op € 300.000 en spreiden we over de jaren 2023 tot en met 2025. Vanuit het rijk wordt naar verwachting een decentralisatie-uitkering ter beschikking gesteld. Dit is in de meicirculaire aangekondigd, zekerheid daarover verwachten we bij de septembercirculaire. Het is nog onbekend of dat bedrag toereikend zal zijn om de uitgaven te dekken. Integrale aanpak woningbouw Riel-Noord en -Zuid (Oorsprong: Bestuursakkoord) We bereiden ons voor op de toekomstige woningbehoefte met een aantal onderzoeken voor RielNoord en -Zuid. Daarbij moet rekening worden gehouden met de toekomstige ontwikkeling van de Spaanse Hoek en het daarmee samenhangende bereikbaarheids- en voorzieningen vraagstuk.

Naar verwachting moet daarvoor een aantal onderzoeken worden uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een onderzoek naar verkeer en mobiliteit, stikstofproblematiek, waterhuishouding, een stedenbouwkundige verkenning enzovoorts. Om dit integrale project te begeleiden zal ook ambtelijke capaciteit van projectleider en beleidsadviseurs beschikbaar moeten worden gemaakt. Er is onvoldoende personele capaciteit en deskundigheid op gebied van verkeer en ruimtelijke ontwikkeling om dit zelf op te kunnen pakken. Openbare verlichting (Oorsprong: concept OV-plan) Het meerjarenplan voor de openbare verlichting is in concept gereed. In maart 2022 besloot het college, in lijn met de strategische heroriëntatie, geen besluiten over structurele uitgaven te nemen die vooruitlopen op nog door de raad te maken keuzes. Om die reden is het meerjaren onderhoudsplan openbare verlichting, met daarin scenario's, nog niet ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Wel vindt het college het belangrijk dat de continuïteit van de beoogde werkzaamheden ook voor 2023 geborgd is. Om die reden nemen we de bedragen voor 2023 uit het conceptplan in de begroting 2023 op. In het geval van investeringen werken deze automatisch door voor de volgende jaren vanwege kapitaallasten (rente en afschrijving). Voor onderhoud zijn meerjarig bedragen in de begroting opgenomen.

Daarnaast bleek recentelijk dat de huidige lampen niet meer geleverd kunnen worden. Om die reden vindt versnelde vervanging door ledverlichting plaats. Daarvoor is in aanvullend budget op het conceptplan nodig voor 2023. Voor 2024 worden de daarvoor benodigde bedragen opgenomen in het nog vast te stellen plan. Onderzoek nieuwe fietsroutes (Oorsprong: Bestuursakkoord) Om meer aandacht aan fietsers en voetgangers te geven, onderzoeken we nieuwe fietsroutes zoals de fietsverbinding Riel-Gilze en de snelfietsroute naar Tilburg. Ook werken we de overkluizing A58 uit. In het plan Bakertand wordt ruimte gereserveerd voor deze fietsroute, De uitwerking daarvan, met name de overbrugging van de A58, valt echter buiten dit project. Daarom is ambtelijke capaciteit nodig, welke niet voorhanden is. Herplant bomen (Oorsprong: bestaand beleid) De afgelopen jaren hebben we op verschillende plaatsen onveilige bomen moeten kappen. We hebben een achterstand om deze bomen te compenseren. De achterstand staat op ongeveer 300 bomen. In 2022 planten we een deel van deze bomen terug. Dit gaat om bomen die we op de oude plaats kunnen herplanten of waarvoor we een locatie gevonden hebben om te herplanten. Voor de overige bomen moeten we een geschikte plaats vinden en investeren in een goede groeiplaats.

Lokale vertaling regionale woonzorganalyse (Oorsprong: bestaand beleid) In de regio Hart van Brabant is een regionale woonzorganalyse uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in wat op ons afkomt op het gebied van wonen en zorg. De krapte op de woningmarkt, voor kwetsbare doelgroepen in het bijzonder, is hierbij een belangrijk aandachtspunt. Binnen de regio HvB willen we de aandachtspunten uit de woonzorganalyse verwerken in een regionale woonzorgvisie. Hierbij nemen we de richtlijnen zoals vastgelegd in het (landelijk) programma “Een thuis voor iedereen” mee. Om lokaal een en ander goed te kunnen borgen en aan te sluiten op dat wat nodig is, maken we in 2023 een doorvertaling van de regionale woonzorgvisie. De lokale woonzorgvisie voor Goirle komt tot stand samen met belanghebbenden zoals woningcorporatie Leystromen, particuliere verhuurders, zorgaanbieders/zorgkantoren, welzijnsorganisaties en andere partijen. Tevens stellen we in 2023 een verordening op waarmee we met voorrang woningen toewijzen aan kwetsbare doelgroepen en zetten we ambtelijke capaciteit in om lokaal en regionaal de invulling van deze opgave verder vorm te geven. Hierbij werken het sociaal en fysiek domein nauw samen. Het laten opstellen van de woonzorgvisie besteden we uit aan een externe partij.

De vacature van beleidsadviseur wonen en ruimtelijke ordening is onlangs ingevuld maar vanwege de veelheid aan taken op dit beleidsterrein komt de beleidsadviseur wonen en RO niet toe aan het schrijven van deze lokale woonzorgvisie. We willen daarom een externe partij inhuren om de woonzorgvisie te laten opstellen. De betreffende beleidsadviseurs leveren daarvoor binnen de huidige formatie, input.

Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen Te behalen resultaten De doelstellingen in dit onderdeel zijn letterlijk de doelstellingen zoals verwoord in paragraaf 1 van het programma Leefomgeving. Deze doelstellingen komen uit de Omgevingsvisie en de thema's in de begrotingssystematiek wijken hier soms van af. Daardoor is het mogelijk dat doelstellingen soms bij een ander thema verder zijn uitgewerkt. In dit thema beschrijven we in 2023 de te realiseren resultaten als volgt: • Circulaire economie Het streven is minder afval door betere afvalscheiding. Vanaf 1 juli 2022 worden 9 afvalstromen niet meer ingenomen op de milieustraat waarvoor een alternatief is aangeboden. Hierdoor ontstaat op de milieustraat ruimte om afval verder, en dus beter, te scheiden. In 2023 wordt de dienstverlening van de milieustraat bekeken waarin het gratis brengen van (bepaalde) afvalstromen meegenomen wordt. • Vergroenen van wijken In 2022 zijn we gestart met het opstellen van een uitvoeringsagenda groen. Hetzelfde geldt voor de uitvoering van de motie groene tuinen. Beide komen 2023 tot een afronding. We blijven duurzame initiatieven van burgers stimuleren, ook groene duurzame initiatieven. Geprogrammeerd onderhoud groen Bij de herinrichting van straten of vervangen van riolering betalen we de kosten voor groen ook uit de budgetten van wegen en riolering. Hiervoor is geen geld voorzien.

Om dit structureel te borgen en daarmee een bijdrage te leveren vanuit groen hebben we budget nodig. Veel van onze bomen staan in te kleine groeiplaatsen. Hierdoor geven ze overlast (wortelopdruk) en groeien slecht. Door de groeiplaatsen te verbeteren, geven we de bomen kans om beter te groeien en geven ze minder overlast. Dit heeft ook het voordeel dat we minder bestrating hebben. Groeiplaatsverbetering is dus ook een klimaatadaptieve maatregel. Herplant bomen De afgelopen jaren hebben we op verschillende plaatsen onveilige bomen moeten kappen. We hebben een achterstand om deze bomen te compenseren. De achterstand staat op ongeveer 300 bomen. In 2022 planten we een deel van deze bomen terug. Dit gaat om bomen die we op de oude plaats kunnen herplanten of waarvoor we een locatie gevonden hebben om te herplanten. Voor de overige bomen moeten we een geschikte plaats vinden en investeren in een goede groeiplaats. • In 2030 is 25% van onze energie duurzaam en we zijn in 2050 volledig energie- en Co2-neutraal Het opwekken van zonne- en windenergie stimuleren we op Goirles grondgebied binnen de landelijke en regionale kaders, zoals de REKS en provinciale transportschaarste. Wij bevorderen ‘zon op het dak’ en geven daaraan voorrang. We faciliteren "mogelijke" energiebronnen, zoals reeds vergunde zonneparken.

We hebben in 2022 de intentie uitgesproken over deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf. Deze heeft als taak te zorgen dat de energiehubs die in de REKS zijn gedefinieerd, waaronder onze energiehub De Baars, voor 2030 gerealiseerd zijn. We leveren ook in 2023 samen met de buurgemeenten een actieve bijdrage aan de projectorganisatie die voor deze energiehub is opgericht. We plaatsen echter geen windmolens voordat er nieuwe landelijke richtlijnen zijn. We nemen ook in 2023 actief deel aan het REKS-proces. In 2023 wordt in regionaal verband het voortgangsdocument REKS opgeleverd.

• We faciliteren een efficiënt en betaalbaar energienetwerk We faciliteren de aanleg van het energienetwerk. Ook in 2023 blijven we de coördinatie van kabels en leidingen in de openbare ruimte uitoefenen. Wij blijven in gesprek met NUTS bedrijven om tijdig op veranderingen te kunnen inspelen • Reductie energiegebruik en toename aandeel duurzame energie (2.2) We blijven duurzame initiatieven van burgers stimuleren en faciliteren door middel van subsidie. We blijven duurzaamheidsleningen verstrekken of faciliteren waarmee burgers tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen in en aan hun eigen woning kunnen financieren. • Verduurzaming bestaande woningen De door het rijk beschikbaar gestelde middelen voor aanpak energiearmoede zetten we in, door reductie van het energiegebruik bij huishoudens waar de kans op energiearmoede groter is. We werken daarbij samen met Duurzaam Riel Goirle die met o.a. energiecoaches inwoners helpt bij de verduurzaming van de woning. Ook met onze partner Leystromen kijken we nadrukkelijk naar de verduurzaming van de sociale huurwoningvoorraad. We werken samen met Duurzaam Riel Goirle die inwoners helpt bij zon op eigen en andermans dak. We houden het energieloket beschikbaar.

• Efficiënte en duurzame alternatieven voor verwarming We geven uitvoering aan de Transitievisie Warmte, hiervoor: Werken we aan de communicatie- en participatiestrategie voor de warmtetransitie. Werken we aan een generieke aanpak voor inwoners en bedrijven voor de overstap naar aardgasvrij. Blijven we in contact met Tilburg voor de gezamenlijke mogelijkheden van warmtenetten. Starten we een onderzoek naar de potentie voor warmtenetten. • Effectief beheer stedelijk afvalwater en hemelwater We gaan op een andere manier aan de slag met de rioolgemalen en kolken, deze gaan we risicogestuurd beheren. We reinigen de kolken en maaien de sloten. We continueren de afkoppelsubsidie, om meer hemelwater te kunnen opvangen. We doen mee aan het NK Tegelwippen en faciliteren ook onze inwoners om te vergroenen. We voeren infrastructurele vervangingsprojecten uit, waarbij het water- en rioolsysteem wordt vervangen en/of verbeterd. • Inzicht in hitte en minder hittestress We informeren de raad over de uitgevoerde klimaatstresstest. We planten bomen terug, waar deze uitgevallen zijn. We streven er in infrastructurele projecten naar om voldoende groen te realiseren. Daar waar mogelijk vergroenen we bijvoorbeeld ook de parkeerplaatsen binnen die projecten.

• Minder kans op schadelijke gevolgen van droogte en het openbaar groen bestand maken tegen klimaatveranderingen (droogte, hitte, wateroverlast) Voor te planten bomen kiezen we bomen die tegen droogte kunnen. We continueren de afkoppelsubsidie, om meer water in de bodem te krijgen. • Delen van het natuurnetwerk Brabant realiseren Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het Gemeenschappelijk OntwikkelingsBedrijf voor de realisatie van Ecologische Verbindings Zone en Natuur Netwerk Brabant. In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we daarom naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. In 2023 willen we ook met het waterschap om de tafel om afspraken te maken over de realisatie van de Hultense Leij.

• Ecologisch berm- en slootbeheerplan In het vastgestelde Programma groen staat dat we onze bermen ecologisch willen beheren. We willen een plan opstellen hoe we de bermen, gazons en sloten willen beheren. We verwachten dat we dit plan in 2024 kunnen laten opstellen en dat we in 2023 met bureaus in gesprek gaan om zo’n plan te maken. • De soortenrijkdom vergroten in het openbaar groen In 2022 is een motie aangenomen voor Biodiversiteitsherstel in GHO-verband. In 2022 zijn we gestart met het opstellen van biodiversiteitsbeleid. In 2023 ronden we dat proces af. Vanuit de klimaatsubsidie is er geld beschikbaar voor groene initiatieven op gebied van biodiversiteit. We stimuleren inwoners hier gebruik van te maken. • Stimuleren natuur-inclusieve landbouw We stimuleren bewoners van het buitengebied met de Stimuleringsregeling Landschap om nieuwe landschapselementen, wandelpaden en kruidenrijke randen aan te leggen. • Recreatie en natuur in balans We starten in 2023 met de voorbereiding voor het opstellen van een toeristisch-recreatieve visie waarin de doelstelling 'recreatie en toerisme in balans' een vertaling krijgt.

Indicatoren 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Omvang huishoudelijk restafval 2 Hernieuwbare elektriciteit

Eenheid kg per inwoner %

Gemeente Goirle 2019 2020 2021

9.4

9.8

Geheel Nederland 2019 2020 2021

17.1

161

170

26.8

Legenda: 1 Niet gescheiden, ingezameld huishoudelijk afval. 2 Hernieuwbare elektriciteit - niet gedefinieerd.

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2021 5.001 5.316 315

Begroting 2022 incl. wijziging 5.336 5.110 -225

Begroting 2023 5.008 5.411 403

De raad stelde op 5 juli 2022 de uitgangspunten voor de begroting 2023 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Sterk en in balans'. Het daarop te baseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze voorstellen ook daadwerkelijk in 2023 tot uitvoering zullen komen. Daarnaast vormen knelpunten in de formatie, zowel in omvang als invulling daarvan in de huidige arbeidsmarkt, een actueel risico voor de voortgang van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. De opgenomen beleidsvoornemens staan in onderstaande tabel en worden daaronder verder toegelicht. bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Gemeentelijk plan water en riolering Verbreding ecologische verbindingszone Bels Lijntje Ecologische verbindingszone Hultense Leij Baten nieuw beleid Rioolheffing Totaal lasten -/- baten nieuw beleid Onttrekking reserves Toevoeging reserves Totaal mutatie reserves Gemeentelijke plan water en riolering Totaal investeringen

2023 113 33 50 30 33 33 -80

2024 97 97

2025 161 161

2026 224 224

97 97 0

161 161 0

224 224 0

1.400 1.400

1.400 1.400 40

Toelichting: Gemeentelijk plan water en riolering (Oorsprong: vastgestelde planvorming) De raad stelde in december 2020 het programma Water en Riolering vast. We actualiseerden de themaraming daarop voor de jaren 2023 en verder. De lasten van riolering vormen samen met de rioolheffingen een in financieel opzicht gesloten circuit en zijn om die reden budgetneutraal voor de exploitatie. Verbreding ecologische verbindingszone Bels Lijntje (Oorsprong: Bestuursakkoord) Realisatie van de ecologische verbindingszone en het toeristisch project Bels Lijntje is nagenoeg afgerond. Vanuit het bestuursakkoord is er de behoefte om, ten behoeve van voetgangers en fietsers, de mogelijkheid van verbreding te onderzoeken. Voor het projectleidersschap en de kosten van externe advisering is extra budget benodigd. Ecologische verbindingszone Hultense Leij (Oorsprong: bestaand beleid) In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. In 2023 willen we ook met het waterschap om de tafel om afspraken te maken over de realisatie van de Hultense Leij. Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het GOB voor de realisatie van ecologische verbindingszones en nieuwe natuur voor het Natuur Netwerk Brabant. Voor het opstellen van een projectplan is extra budget benodigd.

Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving Te behalen resultaten De doelstellingen komen uit het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid, welke gebaseerd is op de Kadernota Integrale Veiligheid. In dit thema beschrijven we in 2023 de te realiseren resultaten. •

• • •

•

• •

•

• • •

We stellen een nieuw beleid op: Integraal Veiligheidsbeleid GHO gemeenten 2023-2026. Doordat we in GHO-verband samenwerken kunnen we efficiënter werken. We zetten de bestaande werkzaamheden voort en willen op enkele onderwerpen (bijvoorbeeld ondermijning) meer in GHO verband gaan optrekken. We voeren integrale controles uit en versterken onze informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Hierbij werken we actief samen met onder andere de politie, Taskforce RIEC Brabant-Zeeland, Belastingdienst en het Openbaar Ministerie. We maken actief gebruik van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de Wet bibob, Opiumwet en APV, om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Om de weerbaarheid van ondernemers, inwoners en onze eigen bestuurders en ambtenaren tegen risico's van ondermijnende criminaliteit te verhogen organiseren we (in GHO verband) bewustwordingscampagnes, opleidingen en informatiebijeenkomsten. We doen dit in samenwerking met de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland. We voorkomen dat (kwetsbare) personen overlastgevend of crimineel gedrag vertonen. Door samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid bieden we mensen op maat de juiste zorg plegen we tijdig interventies.

We hanteren een persoonsgebonden aanpak en werken hierin samen met externe partners zoals de politie, jongerenwerk, Stichting Halt, lokale zorgaanbieders, reclassering, Novadic Kentron, GGZ en woningcorporatie Leystromen. Om de weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit te verhogen voorzien we in voorlichting in samenwerking met de politie en overige gemeenten binnen het district Hart van Brabant. Op het gebied van evenementenveiligheid volgen we landelijke en regionale ontwikkelingen op de voet en implementeren deze waar nodig binnen het vergunningenproces en evenementenbeleid. We staan voor een veilig en ordelijk verloop van de evenementen in Goirle en Riel. Organisatoren zijn hiervoor primair verantwoordelijk en nemen deze verantwoordelijkheid ook. Onder regie van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant implementeren we de nieuwe visie op crisisbeheersing (met bijbehorende organisatiestructuur) in onze crisisorganisatie. De nieuwe visie is mede vormgegeven naar aanleiding van inzichten die zijn opgedaan met de coronacrisis en de vluchtelingenproblematiek. Zo blijven we goed voorbereid op toekomstige rampen en crises en is de bevolkingszorg op orde. Om inzicht te hebben in de veiligheidsbeleving van onze inwoners doen om het jaar onderzoek naar het gevoel van veiligheid onder de inwoners.

Hiervoor maken we gebruik van de Veiligheidsmonitor. In 2023 vindt een nieuw onderzoek plaats. We houden de bluswatervoorzieningen (brandkranen Brabant Water en brandputten gemeente) bereikbaar, we gaan brandputten vervangen en plegen onderhoud waar nodig. We hebben aandacht voor alle overige veiligheidsvraagstukken en spelen in op (actuele) ontwikkelingen waar nodig.

Indicatoren 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Verwijzingen Halt 2 Winkeldiefstal 3 Geweldsmisdrijven 4 Diefstal uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de 5 openbare orde)

Gemeente Goirle

Geheel Nederland

Eenheid

2019

2020

2019

2020

Aantal Aantal Aantal Aantal

20 0.6 2.5 1.7

12 0.6 3.3 1.9

11 2.3 4.9 2.3

10 2.0 4.6 1.8

Aantal

4.2

5.9

6.3

2021

Legenda: 1 Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 1 tot 18 jaar. 2 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners. 3 Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. 4 Aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners. 5 Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners.

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2021 1.620 24 -1.597

Begroting 2022 incl. wijziging 1.629 28 -1.601

Begroting 2023 1.740 15 -1.725

De raad stelde op 5 juli 2022 de uitgangspunten voor de begroting 2023 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Sterk en in balans'. Het daarop te baseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze voorstellen ook daadwerkelijk in 2023 tot uitvoering zullen komen. Daarnaast vormen knelpunten in de formatie, zowel in omvang als invulling daarvan in de huidige arbeidsmarkt, een actueel risico voor de voortgang van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. De opgenomen beleidsvoornemens staan in onderstaande tabel en worden daaronder verder toegelicht. bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Inspectie- en onderhoud brandputten Totaal lasten -/- baten nieuw beleid

2023 20 20 -20

2024 20 20 -20

2025 20 20 -20

2026 20 20 -20

Onttrekking reserves Toevoeging reserves Totaal mutatie reserves

Investeringen Totaal investeringen

Toelichting: Inspectie- en onderhoud brandputten (Oorsprong: bestaand beleid) De gemeente is verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van bluswater. Daar horen ook brandputten bij. Brandputten zijn putten waaruit de brandweer grond- of oppervlaktewater kan pompen; zij worden ook voor grote branden gebruikt. Bij de begroting 2022 stelde de raad een vervangingskrediet voor een groot aantal brandputten voor. Het onderhoudsbudget moest daarop nog worden geactualiseerd.

Programma 3 Bedrijvigheid

Ambities en doelstellingen Strategische koers Voor een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn, is ook bedrijvigheid belangrijk. Om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers en te zorgen dat het in onze doenerige dorpen, gelegen in ons prachtlandschap, goed toeven blijft, willen en moeten we bedrijvigheid ruimte blijven bieden. In de Omgevingsvisie hebben we op het gebied van bedrijvigheid daarom ambities en doelstellingen geformuleerd, die ook voor deze begroting centraal staan. Achter de doelstelling vermelden we het thema waar deze verder zijn uitgewerkt. Levendige centra en florerende detailhandel We willen in Goirle een compact, levendig centrum creëren waar de boodschappen- en winkelfunctie de functionele drager blijft, maar waar ook nadruk ligt op een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau. Dit voorzieningenniveau groeit op lange termijn wel mee met eventuele woningbouwontwikkelingen.

Daarom werken we in 2023 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod • Voorzieningen in de buurt en tegengaan van structurele leegstand Aantrekkelijker aanbod voor recreatie en toerisme Het behouden van een levendig centrum en het stimuleren van florerende detailhandel betekent ook dat de toeristische recreatieve sector meer aandacht moet krijgen. Zo creëren we de levendige omgeving met een centrum met een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. Samen met de lokale toeristische sector onderzoeken we kansen en mogelijkheden die uiteindelijk moeten worden vertaald in een toeristisch-recreatieve visie. Binnen deze visie wordt nader uitgewerkt hoe Goirle en Riel zich op het gebied van recreatie en toerisme verder kunnen ontwikkelen. Daarbij bepalen we onze ambitie en haken we, zo mogelijk, ook aan bij de visie van de GHO partners Hilvarenbeek en Oisterwijk maar bijvoorbeeld ook aan die van de Baronie (Breda en omgeving) en de regio Antwerpen (B). Dit omdat toeristen zich niet hoeven houden aan de gemeente- en landsgrenzen maar juist naar onze regio komen voor de diversiteit.

Daarom werken we in 2023 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Promotie en citymarketing • Verbinden toeristische routes • Intensiveren samenwerking toeristische regio Vitale, innovatieve en duurzame bedrijventerreinen We willen de huidige ruimte voor bedrijven grotendeels behouden. We zetten erop in dat bedrijven zoveel mogelijk zijn geclusterd op de twee bedrijventerreinen (Tijvoort en Veertels) en dat deze terreinen goed bereikbaar zijn. Daarom werken we in 2023 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Behoud mix van bedrijvigheid • Faciliteren ondernemers • Stimuleren circulariteit • Vergroening bedrijventerreinen • Bereikbare bedrijventerreinen

Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: Midpoint. Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2023 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd:

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2021 599 402 -197

Begroting 2022 incl. wijziging 680 413 -267

Begroting 2023 552 347 -205

Thema 3.1 Bedrijvigheid Te behalen resultaten Binnen dit thema zijn de doelstellingen van programma Bedrijvigheid nader uitgewerkt in te behalen resultaten voor 2023. Deze doelstellingen komen uit de Omgevingsvisie. De door de raad vastgestelde programma- en thema-indeling die we voor de begroting hanteren wijkt daar soms van af. Daardoor is het mogelijk dat sommige doelstellingen bij een ander thema verder zijn uitgewerkt. • Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod Voor het centrum van Goirle betekent dit dat we in 2023 en verder onder andere aandacht hebben voor de veiligheid in het centrum, de vergroening van het centrum en goede verdeling van het winkelaanbod. In 2023 onderzoeken we of en hoe we het winkelcentrum (De Hovel), het Kloosterplein en het Jan van Besouw beter met elkaar kunnen verbinden. Voor het centrum van Riel ligt de focus op het behouden van het huidige aanbod met daarbij de kanttekening dat het aanbod meebeweegt met de demografische ontwikkeling in Riel. • Voorzieningen in de buurt en tegengaan structurele leegstand Omdat de gemeente geen commercieel vastgoed beheert kan ze niet sturen op het behouden van winkels en het tegengaan van leegstand. Door in overleg te zijn en blijven met ondernemers en de centrummanager kan de gemeente wel monitoren wat er gebeurt en wat de status is.

• Faciliteren van ondernemers Door het houden periodiek bestuurlijk overleg die diverse ondernemersplatforms houden we de lijnen met deze platforms kort. Hierdoor weten we wat er speelt. De bedrijvencontactfunctionaris is voor ondernemers het eerste aanspreekpunt binnen onze organisatie voor vragen maar ook voor advies. Ook bij Midpoint Brabant en Station 88 kunnen Goirlese ondernemers terecht voor vragen over ondernemen. • Behoud mix van bedrijvigheid Per 1 januari 2022 bestaat er geen bedrijveninvesteringszone op Tijvoort. Hiermee verviel ook een gesprekspartner waarmee periodiek bestuurlijk overleg plaatsvindt. In 2023 en verder willen we in contact blijven met de ondernemers op het bedrijventerrein Tijvoort. Dit doen we onder andere door het houden van bedrijfsbezoeken. Met de ondernemers willen we kijken naar een vorm van overleg om zo de faciliterende rol te behouden en feeling te houden met wat er speelt op de bedrijventerreinen op het gebied van stimulering van circulariteit, vergroening van het bedrijventerrein en de bereikbaarheid. Duidelijk is dat we niet willen dat Tijvoort binnen de regio de rol krijgt van uitbreidingslocatie voor grote bedrijven (XXL locaties). Tijvoort is met name geschikt voor de vestiging van MKB bedrijven (maakindustrie). Dit in combinatie met de huidige grote bedrijven.

Het belang van het behouden van MKB op Tijvoort komt, bij de eerste herzieining van de Omgevingsvisie nog nadrukkelijk terug. • Promotie en citymarketing We zetten de samenwerking met de Vereniging Recreatie en Toerisme in 2023 verder voort. Dit houdt in dat de Vereniging een bedrag van maximaal € 20.000,00 ontvangt uit de ingekomen toeristenbelasting. Dit geld zet de vereniging in om de recreatieve en toeristische sector in de gemeente verder te promoten en de Gôolse Geheimen verder ontwikkelen en zo mogelijk uit te breiden.

• Verbinden toeristische routes In regionaal verband gaan we in 2023 aan de slag met de diverse toeristische routes. Aandachtspunt daarbij is dat we kijken waar routes in de diverse gemeenten met elkaar verbonden of verknoopt kunnen worden. • Intensiveren samenwerking toeristische regio Omdat we beseffen dat een toerist zich niet richt op een bepaalde gemeente maar verder kijkt dan dat, gaan we in 2023 binnen de Regio Hart van Brabant kijken waar we op toeristisch vlak ons beter kunnen vermarkten. Iedere gemeente wordt daarbij in haar kracht gezet. Waar die kracht dan ligt- ook voor Goirle - wordt vanaf 2023 binnen de Kern en Keuzeagenda economie verder uitgewerkt. Indicatoren 3. Bedrijvigheid Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Functiemengingsindex 2 Bedrijfsvestigingen

Eenheid % Aantal

2019 43.6 151

Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid 2019

3 Ondernemerstevredenheid

Cijfer

2020 43.9 157.3

2021

Geheel Nederland 2019 2020 53.3 53.2 151.3 158.1

2021

2020

6,8

Legenda: 1 Functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. 2 Aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. 3 Lokale ondernemers over de dienstverlening en het ondernemersklimaat. (2 jaarlijks MKB onderzoek 2018/2019 en 2020/2021)

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2021 599 402 -197

Begroting 2022 incl. wijziging 680 413 -267

Begroting 2023 552 347 -205

2023

2024

2025 2026

Totaal lasten -/- baten nieuw beleid

Onttrekking reserves Toevoeging reserves Totaal mutatie reserves

Investeringen Totaal investeringen

Programma 4 Bestuur en organisatie Ambities en doelstellingen Strategische koers De komende periode zal, onder meer door de uitkomst van de strategische heroriëntatie en het onderzoek naar bestuurskracht, richting geven over de toekomst van Goirle. We willen onze inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen meer betrekken bij wat we doen, samen met hen maken we onze gemeente toekomstbestendig. We stelden eerder een nieuwe visie en koers vast voor onze organisatie en werken sinds 2021 in een nieuwe structuur. We ontwikkelen de komende jaren door naar een flexibele en wendbare organisatie, met oog voor onze omgeving. We denken hierbij in mogelijkheden. Waar mogelijk werken we samen met organisaties en andere overheden. Onze dienstverlening draait om mensen. We communiceren begrijpelijk en zorgen dat we onze informatie op orde hebben. Waar mogelijk bieden we nieuwe technologische mogelijkheden aan om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. We sluiten hierbij zoveel als mogelijk aan op landelijke standaarden en oplossingen. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Regio Hart van Brabant.

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2021 2.274 307 -1.967

Begroting 2022 incl. wijziging 2.164 270 -1.894

Begroting 2023 2.383 266 -2.116

Thema 4.1 Bestuur Te behalen resultaten • Verkiezingen In maart 2023 zijn de gecombineerde verkiezingen voor de leden van de Provinciale Staten en de Waterschappen. De voorbereidingen daarvoor zijn al opgestart. Ons doel hierbij is dat zoveel mogelijk inwoners op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit kunnen brengen. • Bestuurskracht Om zoveel mogelijk voor onze inwoners te bereiken, voeren we een onderzoek uit naar de bestuursvorm die daarbij past. • Bestuurlijke vernieuwing We verbeteren de samenwerking tussen raad, college en organisatie waar nodig en bekijken samen wat nodig is om Gôolse Democratie te versterken. Waar nodig komen we tot nieuwe werkafspraken en passen we processen aan. • Samenwerking We voeren het programma ‘Samen halen we het beste uit onszelf’ uit met de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk. We verkennen op welke strategische thema's we kunnen samenwerken. We voeren de Kernagenda 2022-2026 van de regio Hart van Brabant uit. • Organisatieontwikkeling We ontwikkelen de organisatie door richting zelforganisatie. Dit doen we door in te zetten op teamontwikkeling, leiderschapsontwikkeling en het versterken van de samenwerking tussen domeinen. Indicatoren 4.1 Bestuur Gemeente Goirle

Geheel Nederland

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

2019 2020 2021 2019 2020 2021

Lokale indicatoren 1 Waardering van de samenwerking met inwoners

Eenheid Cijfers

2019 6.13

2019 2020 2021 6.15 6.11 6.06

Legenda: 1 Waardering samenwerking: het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de samenwerking met inwoners en organisaties en de mate waarin zij worden betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid. (waarstaatjegemeente.nl)

Wat mag het kosten?

bedragen x € 1.000 Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2021 1.716 27 -1.689

Begroting 2022 incl. wijziging 1.637 14 -1.624

Begroting 2023 1.737 0 -1.737

De raad stelde op 5 juli 2022 de uitgangspunten voor de begroting 2023 vast (o.a. indexerings- en rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Sterk en in balans'. Het daarop te baseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze voorstellen ook daadwerkelijk in 2023 tot uitvoering zullen komen. Daarnaast vormen knelpunten in de formatie, zowel in omvang als invulling daarvan in de huidige arbeidsmarkt, een actueel risico voor de voortgang van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. De opgenomen beleidsvoornemens staan in onderstaande tabel en worden daaronder verder toegelicht. bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Bestuurskrachtonderzoek Bestuurlijke vernieuwing Totaal lasten -/- baten nieuw beleid

2023 65 60 5 -65

2024 5

2025 5

2026 0

5 -5

Onttrekking reserves Toevoeging reserves Totaal mutatie reserves

Investeringen Totaal investeringen

Toelichting: Bestuurskrachtonderzoek (bron: Bestuursakkoord) Onze opgaven zijn complex, de ambtelijke organisatie is kwetsbaar in omvang en specialismen. Het heeft geen zin om na te denken over de vraag wat voor soort gemeente we in 2040 willen zijn, wanneer we niet weten of dat wij dat kunnen realiseren. Daarom laten we -mogelijk al in 2022 maar tenminste in 2023- onafhankelijk onderzoeken op welke manier wij samen met inwoners, ondernemers, verenigingen, belangenbehartigers, enzovoorts, onze taken zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. Voor het specialistisch en onafhankelijk onderzoek trekken we een extern bureau aan. Bestuurlijke vernieuwing (bron: Bestuursakkoord) Om samen met de regiegroep, de griffie en het college alternatieve wijzen van beeldvormende vergaderingen op te pakken is een werkbudget voor de huidige bestuursperiode benodigd.

Thema 4.2 Dienstverlening Te behalen resultaten • Vernieuwing website De gemeentelijke website is de spil van de digitale dienstverlening van onze gemeente. De huidige website voldoet niet meer. Een nieuwe website ondersteunt bezoekers beter: ze kunnen hun doel (bijvoorbeeld iets bestellen, informatie opzoeken) makkelijk bereiken. De techniek voldoet aan de moderne tijd. Een nieuwe website voldoet natuurlijk ook aan de eisen die de rijksoverheid aan de digitale dienstverlening van gemeenten stelt. • Klanttevredenheidsonderzoek en servicenormen We vinden de mening van onze inwoners over dienstverlening belangrijk. Samen met de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk onderzoeken we verschillende systemen waarmee we de tevredenheid van onze inwoners kunnen meten. Uit de resultaten daarvan leiden we verbeterpunten af. We leggen servicenormen vast waaraan we ons houden. • Wet open overheid (Woo) We voldoen aan de wetgeving vanuit de Woo. De beschikbare middelen vanuit het Rijk zijn voor ons leidend voor de aanpak. We werken voor de implementatie zoveel mogelijk samen binnen GHO. Indicatoren 4.2 Dienstverlening Gemeente Goirle

Geheel Nederland

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid 2019 2020 2021 2019 2020 2021

Lokale indicatoren 1 Online aangevraagde producten en diensten in relatie tot het aantal baliebezoeken 2 Direct dienstverlening

Eenheid 2019 2020 2021 2019 2020 2021 % 35 37.6 Cijfer

6.8

6.7

6.9

6.8

Legenda: 1 Percentage online aangevraagde producten in relatie tot de balieverzoeken. (database gemeente Goirle) Gemiddeld rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van de gemeente. 2 (waarstaatjegemeente.nl)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.goirle.nl/api/v1/meetings/1335/documents/23732