Verslag Informatie Goes 2022

Aan de voorzitters van de fracties in de gemeenteraad van Goes

U heeft mij – via de fractievoorzitter PvdA/GL - de opdracht gegeven de informatiefase te begeleiden. Daarbij stonden twee onderwerpen centraal: - Een raadsakkoord en - Een coalitie die invulling geeft aan de verkiezingsuitslag. De werkzaamheden zijn uitgevoerd tussen 22 maart 2022 en 6 april 2022. Het verslag met advies hierover heb ik bijgevoegd. Gaarne ben ik bereid dit toe te lichten. Ik spreek mijn grote waardering uit naar alle raadsleden die ik heb mogen spreken. De gesprekken zowel de bilaterale als de collectieve, heb ik als open en zeer constructief ervaren. Ook bedank ik – via u - de secretaris en de griffie voor hun inzet. Hoogachtend, Wouter van Zandbrink

Informatie Goes 2022 Verslag van de informateur 6 april 2022

Opdracht In de Duidingsraad op 17 maart 2022 is door alle fracties aangegeven de informatiefase te laten begeleiden door een informateur. Ook de mogelijkheden van een raadsakkoord zouden moeten worden verkend. Dat heeft geleid tot een tweeledige opdracht aan de informateur: 1. Onderzoek wat de verschillende raadsfracties definiëren onder een raadakkoord en onderzoek welke onderwerpen mogelijk uitgewerkt kunnen worden in een raadsakkoord; 2. Onderzoek welke mogelijkheden er zijn om te komen tot een stabiel college en kom met een voorstel welke partijen met elkaar moeten onderhandelen over het vormen van een nieuw college.

Eerste verkennende gesprekken Als aftrap heb ik op 22 maart 2022 met iedere fractie – elk vertegenwoordigd door 2 personen – verkennende gesprekken gevoerd. Daarbij stonden de volgende vragen centraal: - Hoe kijkt de fractie aan tegen een raadsakkoord? Wat is de betekenis ervan en wat is de inhoud? - Hoe kijkt de fractie aan tegen een doorvertaling van de verkiezingsuitslag naar een samenstelling van het college? - Welke positie ziet de fractie voor zichzelf? En heeft de fractie daarin voorkeur(en) en worden partijen uitgesloten?

Ook is een informatie-gesprek gevoerd met de burgemeester en secretaris.

Raadsakkoord Het raadsakkoord is nieuw. In de gesprekken bleek dat het voor veel partijen nog zoeken is naar de betekenis, de doelen, de inhoud ervan. Ook was er geen gedeelde helderheid over de verhouding tot het coalitieakkoord. Helder was de ambitie van een raadsakkoord: Deze past in de ontwikkeling van de raad die afgelopen periode is ingezet. Het dient de Raad verder in haar kracht te zetten, concreet door meer initiatief te nemen en meer in dualisme te opereren. De inzet van de BOB-aanpak heeft daarbij in de afgelopen periode al veel gebracht: Goede inhoudelijke debatten en constructieve besluitvorming waarin elke partij zich betrokken voelde. Een doorontwikkeling hiervan met een raadsakkoord moet dit verder versterken. Deze aanpak komt ook de betrokkenheid van de inwoners bij belangrijke besluiten ten goede. Waar de ambitie helder is, was er geen eenduidig beeld over de invulling van een raadsakkoord. In een bijeenkomst op 24 maart 2022 met de 7 fracties – elk met 2 personen vertegenwoordigd waaronder de fractievoorzitter – is besloten dat de Raad op dit moment een z.g. raadsagenda opstelt. Dit is een (korte) lijst van onderwerpen die de raad van belang

acht om komende 4 jaar met extra inzet tot uitvoering te brengen. Met de raadsagenda wordt het college gevraagd met voorrang een uitwerking voor te leggen. Op 31 maart 2022 is conform deze Raadsagenda opgesteld in een bijeenkomst met de 7 fracties – elk met 2 personen vertegenwoordigd waaronder de fractievoorzitter. Omdat dit de eerste keer was dat een raadsagenda wordt opgesteld, is besloten het aantal onderwerpen te beperken tot drie: Wonen, Verduurzamen en Participeren. In de raadsvergadering van 21 april zal deze raadsagenda worden geagendeerd.

Samenstelling coalitie In de genoemde gesprekken met de verschillende fracties op 22 maart 2022 is door alle fracties gesteld dat de kiezer voor een verandering in het gemeentebestuur heeft gestemd. Nagenoeg alle fracties vonden – in 1e en 2e voorkeur - dat eerst een coalitie zou moeten worden verkend waarbij het initiatief ligt bij de grootste fractie. En om recht te doen aan de verkiezingsuitslag moet daarbij eerst onderzocht worden of Nieuw Goes (NG) een plaats kan krijgen in de coalitie. Op 24 maart 2022 hebben PvdA/GL en NG hierover gesproken en vastgesteld dat zij samen ‘het motorblok’ willen vormen voor een nieuwe te verkennen coalitie. Daarbij heb ik als informateur geadviseerd daarbij acht te slaan op gewenste continuïteit, stabiliteit en bestuurlijke ervaring van het bestuur van Goes door nadrukkelijk te verkennen in de nieuwe coalitie een of meer van de drie huidige coalitiepartijen op te nemen. Op 24 maart 2022 is in een bijeenkomst met de 7 fracties – vertegenwoordigd met twee leden waaronder de fractievoorzitter teruggekoppeld uit de bovengenoemde gesprekken. Afgesproken is dat PvdA/GL en NG samen met elke fractie een gesprek zouden hebben met als doel de – verdere - samenwerking te verkennen. De volgende vragen zijn aangereikt als leidraad bij dat gesprek.

- Wat zijn de speerpunten voor het beoogde coalitieakkoord voor de fractie (waar wil je mee thuiskomen?) - Wat zijn de bespreekpunten met PvdA/GL en Nieuw Goes (waar kun je absoluut niet mee thuiskomen?) - Wie is de wethouder-kandidaat? - Wat breng je mee aan politiek/bestuurlijke zwakke /sterke punten?

Ook de wenselijkheid van een vierde wethouder was onderdeel van het gesprek. Op 28 en 29 maart 2022 hebben de 5 gesprekken plaatsgevonden. Op 30 maart 2022 hebben PvdA/GL en NG deze gesprekken geëvalueerd en vervolgens is met de beide fracties teruggekoppeld. In deze terugkoppeling is vastgesteld dat een verdieping van het gesprek met de SGP/CU noodzakelijk was. Deze verdieping – op vrijdag 1 april - was vervolgens weer aanleiding voor terugkoppeling naar de fracties. Op maandag 4 april is de terugkoppeling besproken. Dit leidde bij PvdA/GL en NG tot de conclusie dat voor wat betreft de verkenning van de samenwerking met een van de huidige coalitiepartijen een samenwerking met SGP/CU als vruchtbaar wordt gezien vanwege een combinatie van de programmatische overeenstemming en de beoogde wethouder. Hiermee wordt ook invulling gegeven aan de gewenste continuïteit, stabiliteit en bestuurlijke ervaring in het bestuur van Goes.

In de gesprekken met de 5 fracties bleek breed draagvlak voor een 4e wethouder vanwege de hoeveelheid werk en ook vanwege de ambities wat betreft participatie/dienstbare overheid. PvdA/GL en NG hadden daarbij de nadrukkelijke voorkeur voor Partij voor Goes vanwege ervaring en programmatische overeenstemming. Bovendien doet dat recht aan de verkiezingsuitslag. In een gesprek met Partij voor Goes, op 4 april is hierover overeenstemming bereikt. Ook SGP/CU kon instemmen met deze samenwerking. Op 6 april 2022 is de informatiefase - formeel - afgerond met een bijeenkomst met de 4 beoogde coalitiepartijen.

Advies Op grond van de gesprekken adviseer ik dat de volgende partijen, Partij van de Arbeid/GroenLinks, Nieuw Goes, SGP/ChristenUnie en Partij voor Goes, gaan onderhandelen voor een nieuw college.

Communicatie Een informatiefase vraagt veel overleg en onderhandelingen, formeel en informeel. Vaak is de eerste communicatie over resultaten pas na afronding van de informatie. In deze informatie is ervoor gekozen zoveel mogelijk openheid te geven over het verloop van de informatie naar de 7 opdrachtgevers. Op 24 maart, op 31 maart en 5 april 2022 hebben de tussentijdse terugkoppelingen plaatsgevonden. Op 24 en 31 maart was deze op een gezamenlijke bijeenkomst en op 5 april bilateraal. Op verzoek van de betrokken partijen heeft de informateur de fractievoorzitters van CDA, D66 en VVD geïnformeerd. Hiermee werd beoogd hen direct vanuit de informatie helderheid te geven ter voorkoming van scheve informatievoorziening bij de deelnemers aan de vergadering van college van B&W. Consequentie hiervan was dat er diezelfde dag in de loop van de middag ook naar de pers is gecommuniceerd.