SGP - rapport opinieonderzoek impact vechtscheidingen
Tekst van het document
De impact van (v)echtscheidingen
Rapport
Stefan Elbers, Marène Kraamer 244411447
November, 2022
01
CONTEXT Ondanks een dalende trend gingen er in Nederland in 2021 ruim 25.000 echtparen uit elkaar. Hiervan had meer dan de helft van de koppels één of meer kinderen (CBS, 2022). Een echtscheiding is doorgaans een zeer ingrijpende ervaring voor alle betrokkenen. De impact van scheidingen op het welzijn van mensen is vooral groot in het geval van complexe scheidingen – ofwel vechtscheidingen. Hierbij wordt het proces van scheiden gekenmerkt door aanhoudende ernstige conflicten tussen de betrokkenen. Aandacht voor het belang en de gezondheid van de kinderen raakt dan vaak op de achtergrond (NVO et al., 2022).
02
ONDERZOEKSDOEL De SGP heeft het terugdringen van (v)echtscheidingen hoog op de agenda staan. De partij heeft de afgelopen jaren diverse voorstellen gedaan om het aantal scheidingen te verminderen en om professionele ondersteuning van het scheidingsproces vanuit overheidswege beter te faciliteren. Het doel van dit onderzoek is om de huidige houding van de Nederlanders in kaart te brengen over het tegengaan van (v)echtscheidingen en welke rol de overheid hierin zou moeten hebben.
03
CENTRALE VRAAG De vraag die in dit onderzoek centraal staat is: Wat is de huidige kijk van de Nederlandse bevolking op het tegengaan van (v)echtscheidingen en de mogelijke rol van de overheid hierin?
NVO, BPSW, & NIP. (2022). Scheiding en problemen van jeugdigen, Richtlijn jeugdhulp en jeugdbescherming. geraadpleegd via [link] | CBS, (2022). Scheiden. Geraadpleegd via [link]
Centrale vraag en deelvragen In samenspraak tussen de onderzoekers en de opdrachtgever is de hoofdvraag uitgewerkt tot de volgende set aan vraagpunten. Deze zijn vervolgens uitgewerkt tot een vragenlijst.
Wat is de huidige kijk van de Nederlandse bevolking op het tegengaan van (v)echtscheidingen en de mogelijke rol van de overheid hierin?
Hoe kijkt men aan tegen initiatieven om (de gevolgen van) (v)echtscheidingen te verminderen?
Welke rol ziet men weggelegd voor de overheid bij initiatieven om (de gevolgen van) (v)echtscheidingen te verminderen?
• Welke hulpbronnen bij (het voorkomen van) een echtscheiding (bijv. mediation, overlegscheiding, steunpersoon) zijn bekend onder het algemene publiek?
• In hoeverre vindt men dat de overheid een taak heeft in het ondersteunen van initiatieven om (de gevolgen van) echtscheidingen te verminderen?
• Welke hulpbronnen zou men wel/niet overwegen in het geval van relatieconflicten en waarom (niet)? • Wat is de invloed van de betrokkenheid van kinderen bij bovenstaande overwegingen?
• Hoe kijkt men aan tegen concrete initiatieven om het tegengaan van (de gevolgen van) echtscheidingen vanuit de overheid te ondersteunen (bijv. relatietherapie in het basispakket)?
Welke achtergrondkenmerken zijn relevant bij het beantwoorden van deze vragen? • In welke mate verschillen de antwoorden voor politieke voorkeur (bijv. links versus rechts georiënteerd)? • In welke mate verschillen de meningen voor mensen die ooit betrokken zijn geweest bij een scheiding, of wel/geen kinderen hebben?
3
Onderzoeksverantwoording Doelgroep Nederlanders van 18 jaar of ouder, representatief op geslacht, leeftijd (18+), regio en opleidingsniveau.
Steekproefbron De steekproefbron is getrokken uit ons consumentenpanel NIPObase.
Respons Bruto zijn n= 2.650 respondenten uitgenodigd. Uiteindelijk hebben n= 1.014 respondenten deelgenomen (respons 42%). De netto steekproef van deelnemers is vergeleken met de samenstelling van de Nederlandse bevolking op de kenmerken geslacht, leeftijd, regio en opleidingsniveau. Voor afwijkingen is gecorrigeerd door middel van herweging. Online methode Voor dit onderzoek is gebruikt gemaakt van een online vragenlijst (CAWI: computer assisted web interviewing). Respondenten ontvingen een e-mail met daarin informatie over het onderzoek en een link naar de online vragenlijst.
Vragenlijst De vragenlijst is opgesteld door Kantar in samenspraak met de SGP. De invulduur bedroeg ca. 8 minuten.
Veldwerkperiode Het veldwerk heeft gelopen van 24 oktober t/m 31 oktober 2022.
4
1 Samenvatting
Samenvatting Er wordt nog weinig gebruik gemaakt van betaalde ondersteuning bij relatieproblemen.
Ervaringsdeskundigen zien minder vaak een rol weggelegd voor de overheid bij relatieproblemen.
Eén op de vijf Nederlanders met relatieproblemen heeft gebruikgemaakt van een vorm van betaalde
ondersteuning (zoals een psycholoog of relatietherapeut) om relatieproblemen op te lossen.
Gescheiden Nederlanders vinden minder vaak dat de overheid een taak heeft in het oplossen
Belangrijke redenen om geen gebruik te maken van betaalde ondersteuning zijn de overtuiging dat
van relatieproblemen waar kinderen bij betrokken zijn dan Nederlanders die niet gescheiden zijn
zij geen ondersteuning nodig hebben (28%), het idee dat dit niet gaat helpen (25%) en de
(12% tegenover 22%). Nederlanders die al een een relatie hebben gehad vinden minder vaak
veronderstelling dat het te duur is (18%).
dat het de taak van de overheid is om te ondersteunen in het oplossen van relatieproblemen dan Nederlanders die nog niet eerder een relatie hebben gehad.
Ruim een derde van de Nederlanders zou geen gebruik maken van ondersteuning bij toekomstige relatieproblemen.
Voorgestelde initiatieven worden door de meerderheid als (zeer) helpend bestempeld.
Van de Nederlanders die geen zouden maken van ondersteuning bij toekomstige relatieproblemen
Bij het voorleggen van concrete initiatieven om relatieproblemen of (v)echtscheidingen tegen te
denkt 45% geen ondersteuning nodig te hebben. Ruim een derde (35%) van de Nederlanders geeft
gaan beschouwt een meerderheid van de Nederlanders dit als (zeer) helpend. Zo wordt het
aan te denken dat ondersteuning niet helpt.
aanbieden van een gratis mediator bij (ernstige) relatieconflicten door driekwart van de Nederlanders als (zeer) helpend bestempeld. Het verplichten van een steunpersoon voor
Nederlanders zijn verdeeld over de rol van de overheid bij het oplossen van relatieproblemen en het verminderen van (v)echtscheidingen.
kinderen bij (v)echtscheidingen wordt door 69% van de Nederlanders als (zeer) helpend beschouwd en het wijzen op de mogelijkheid tot psychische hulp door 67%.
8% van de Nederlanders vindt dat de overheid moet ondersteunen in het oplossen van relatieproblemen wanneer hierbij geen kinderen zijn betrokken. Dit percentage loopt op zodra er kinderen bij betrokken zijn en wanneer de problematiek verergert. Voor vechtscheidingen ziet 17% van de Nederlanders een taak weggelegd voor de overheid. Wanneer er wel kinderen betrokken zijn, stijgt dit percentage naar 43%.
6
3 Achtergrondkenmerken
Bijna vier op de tien Nederlanders geven aan wel eens relatieproblemen* te hebben gehad Relatieproblemen 3%
Kinderen betrokken
9%
39% 47% 53%
Doorvraag
Bijna de helft (47%) van de Nederlanders die relatieproblemen heeft gehad, geeft aan dat hier kinderen bij betrokken waren.
49%
Ja Ja
Nee
Ik heb nog nooit een relatie gehad
Nee
Wil ik niet zeggen
Vraag: Heeft u wel eens relatieproblemen gehad in uw huidige relatie of in vorige relaties? (n=1.014) | Had u toen samen kinderen? (n=394) *Relatieproblemen worden in dit onderzoek gedefinieerd als problemen die zo ernstig zijn dat de partner(s) zich de vraag stelt/stellen of de relatie wel of niet moet worden voortgezet.
8
Eén op de drie Nederlanders is wel eens uit elkaar gegaan na een langdurige liefdesrelatie Bijna één op de zes Nederlanders is ooit gescheiden. 70% van hen geeft aan dat er kinderen betrokken waren bij de scheiding. Bijna een kwart (24%) van de Nederlanders geeft aan gescheiden ouders te hebben.
Uit elkaar na langdurige liefdesrelatie
Gescheiden
Ouders gescheiden Kinderen betrokken bij scheiding
2%
1%
16% 34%
20%
29%
4%
Doorvraag 70%
64%
76% 84% Ja
Ja
Nee
Wil niet zeggen
Ja
Nee
Nee
Wil niet zeggen Ja, minderjarig
Ja, meerderjarig
Nee
Vraag: Bent u zelf als volwassene wel eens uit elkaar gegaan na een langdurige liefdesrelatie (van minstens een jaar)? (n=1.014) | Bent u zelf ooit gescheiden? (n=1.014) | Waren daar kinderen bij betrokken? (n=159) | Komt u uit een gezin waarvan de ouders zijn gescheiden? (n=1.014)
9
4 Ondersteuning
Bijna zes op de tien Nederlanders die relatieproblemen hebben gehad, hebben de relatieproblemen opgelost door met elkaar te praten Oplossing relatieproblemen De relatie beëindigen
Zes op de tien (60%) Nederlanders hebben de relatieproblemen opgelost door de relatie te beëindigen
60%
Met elkaar praten
58%
Meer tijd aan elkaar besteden
26%
Met vrienden, familie of andere personen in de sociale omgeving praten
22%
Relatietherapie, psycholoog, training of andere vormen van betaalde ondersteuning
20%
Tijdelijk uit elkaar gaan (Online) onderzoek naar oplossingen voor de relatieproblemen Anders namelijk
Eén op de vijf Nederlanders heeft relatietherapie of andere vormen van betaalde ondersteuning gezocht.
15% 4% 2%
Vraag: Wat heeft u toen gedaan om de relatieproblemen op te lossen? – Meerdere antwoorden mogelijk (n=394)
11
Nederlanders met kinderen hebben vaker hun relatieproblemen proberen op te lossen door betaalde ondersteuning dan Nederlanders zonder kinderen Oplossing relatieproblemen Uitgesplitst naar wel of geen betrokkenheid van kinderen bij relatieproblemen De relatie beëindigen
60% 56%
Met elkaar praten 20%
Meer tijd aan elkaar besteden
Relatietherapie, psycholoog, training of andere vormen van betaalde ondersteuning
10%
Tijdelijk uit elkaar gaan
11%
Anders namelijk
33% +
23% 21%
Met vrienden, familie of andere personen in de sociale omgeving praten
(Online) onderzoek naar oplossingen voor de relatieproblemen
72%
46% -
31% + 18%
Nederlanders met kinderen hebben minder vaak geprobeerd de relatieproblemen op te lossen door de relatie te beëindigen (46% tegenover 72%) dan Nederlanders zonder kinderen.
3% 5% 1% 2%
Geen kinderen betrokken
Wel kinderen betrokken
Vraag: Wat heeft u toen gedaan om de relatieproblemen op te lossen? – Meerdere antwoorden mogelijk (n=394) | Waarvan: geen kinderen (n=209) en wel kinderen (n=185) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
12
Bijna twee op de tien Nederlanders die geen gebruik hebben gemaakt van betaalde ondersteuning bij relatieproblemen, geven aan dat deze vormen van ondersteuning te duur zijn Reden geen betaalde ondersteuning Ik heb geen ondersteuning nodig
28%
Ik denk niet dat het helpt
25%
Deze vormen van ondersteuning zijn te duur
18%
Deze vormen van ondersteuning zijn niet effectief in het verhelpen van relatieproblemen
13%
Ik vind het moeilijk om met anderen over mijn relatieproblemen te praten
9%
Ik schaam mij voor mijn relatieproblemen
8%
Ik wist niet waar ik deze ondersteuning kon vinden
Ruim een kwart van de Nederlanders die geen gebruik gemaakt hebben van betaalde ondersteuning, geeft aan deze ondersteuning niet nodig te hebben (28%).
3%
Anders, namelijk Weet niet / wil niet zeggen
Een kwart van de Nederlanders die aangeeft geen gebruik te hebben gemaakt van betaalde ondersteuning geeft aan te denken dat betaalde ondersteuning niet helpt (25%).
27% 8%
Vraag: Waarom heeft u geen gebruik gemaakt van relatietherapie, een psycholoog, training of andere vormen van betaalde ondersteuning? – Meerdere antwoorden mogelijk (n=314)
13
Ruim één op de drie Nederlanders zou in de toekomst bij relatieproblemen overwegen te gaan praten met een relatietherapeut Ondersteuning bij relatieproblemen in de toekomst Praten met een relatietherapeut
35%
Praten met een psycholoog (zonder partner)
24%
Het opzoeken van informatie op het internet
19%
Het lezen van een boek met relatieadvies Het volgen van een (online) relatietraining of relatiecursus
8% 5%
Het bellen van een hulplijn
3%
Het benaderen van een loket of hulpdienst van de gemeente
2%
Anders, namelijk
Bijna een kwart (24%) van de Nederlanders zou bij toekomstige relatieproblemen overwegen te gaan praten met een psycholoog. Ruim één op drie (35%) Nederlanders geeft aan bij toekomstige relatieproblemen geen gebruik te maken van ondersteuning. 10%
Ik zou geen gebruik maken van ondersteuning Wil ik niet zeggen
Zes op de tien Nederlanders zouden overwegen ondersteuning te zoeken bij relatieproblemen.
35% 5%
Vraag: Stel dat u in de toekomst relatieproblemen zou krijgen, van welke vorm(en) van ondersteuning zou u overwegen gebruik te maken? – Meerdere antwoorden mogelijk (n=1.014)
14
Ruim één op de drie Nederlanders die geen gebruik zouden maken van ondersteuning is van mening dat ondersteuning niet helpt
Uitsplitsing
55% 35% -
Reden geen ondersteuning Ik heb geen ondersteuning nodig
45%
Ik denk niet dat het helpt
35%
Ik vind het moeilijk om hier met anderen over te praten
11%
Ondersteuning is te duur
10%
Ondersteuning is niet effectief in het verhelpen van relatieproblemen
8%
Ik ken geen personen met wie ik hierover kan praten
4%
Ik schaam mij voor mijn relatieproblemen
3%
Ik weet niet waar ik ondersteuning kan vinden
1%
Anders, namelijk…
3%
Weet ik niet/wil ik niet zeggen
4%
3% Uitsplitsing
19% + Geen relatieproblemen gehad Relatieproblemen gehad
Nederlanders die geen relatieproblemen hebben gehad, geven vaker als reden om geen ondersteuning te gebruiken bij toekomstige relatieproblemen dat zij geen ondersteuning nodig hebben (55% tegenover 35%). Nederlanders die relatieproblemen hebben gehad, geven vaker als reden om geen ondersteuning te gebruiken bij toekomstige relatieproblemen dat ondersteuning te duur is.
Vraag: Waarom zou u geen gebruik maken van ondersteuning? (n=353) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
15
5 Overheid
Eén op de vijf Nederlanders ziet een taak voor de overheid weggelegd in het ondersteunen van partners met relatieproblemen en kinderen Bijna één op de twaalf Nederlanders ziet een taak voor de overheid in het ondersteunen van partners met relatieproblemen zonder kinderen. Ook zien meer Nederlanders een taak voor de sociale kring is om te ondersteunen bij relatieproblemen wanneer er wel kinderen bij betrokken zijn dan wanneer die niet betrokken zijn.
Het is de taak van partners om hun eigen relatieproblemen op te lossen
62% 64%
(Helemaal) mee eens
25% 23%
Niet eens, niet oneens
(Helemaal) mee oneens
Weet ik niet
10% 9% 4% 4%
Het is de taak van de sociale kring om te ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen
Het is de taak van de overheid om te ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen
(Helemaal) mee eens
24% 35% +
(Helemaal) mee eens
8% 21% +
Niet eens, niet oneens
39% 35%
Niet eens, niet oneens
18% 29%
(Helemaal) mee oneens
34% 25% -
(Helemaal) mee oneens
Weet ik niet Geen kinderen betrokken
3% 5%
Weet ik niet
70% 46% 4% 4%
Wel kinderen betrokken
Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) - Stellingen zijn apart voorgelegd voor de situatie waarin wel kinderen betrokken zijn en de situatie waarin geen kinderen betrokken zijn. + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
17
Gescheiden Nederlanders vinden minder vaak dat het een taak van de overheid is om te ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen waar kinderen bij betrokken zijn dan nietgescheiden Nederlanders Het is de taak van de overheid om te ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen
% (Helemaal) mee eens 19% Wel kinderen betrokken
Wel kinderen betrokken
20% 35% +
5% Geen kinderen betrokken
Geen kinderen betrokken
6% 38% +
22%
12% -
9% 6%
Wel kinderen betrokken
Geen kinderen betrokken
20%
23%
10%
5% -
Geen relatieproblemen gehad
Niet gescheiden
Geen gescheiden ouders
Relatieproblemen gehad
Gescheiden
Gescheiden ouders
Nederlanders die nooit een relatie hebben gehad, zijn vaker van mening dat het een taak van de overheid is om te ondersteunen bij relatieproblemen dan Nederlanders die wel een relatie hebben (gehad). Nederlanders met gescheiden ouders vinden minder vaak dat de overheid een taak heeft in het ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen waar geen kinderen bij betrokken zijn.
Nooit een relatie gehad Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014)
18
Overzicht van Nederlanders die een taak voor de overheid zien weggelegd bij het oplossen van relatieproblemen, naar politieke voorkeur Gezien de beperkte steekproefgrootte is dit overzicht indicatief. Alleen PVV-stemmers zijn het minder vaak (helemaal) eens bij de variant waar kinderen bij betrokken zijn.
Het is de taak van de overheid om te ondersteunen bij het oplossen van relatieproblemen % (Helemaal) mee eens Geen kinderen betrokken Wel kinderen betrokken
Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) *Onvoldoende aantal SGP stemmers (n=34) om een betrouwbare indicatie te geven.
+ / - duidt opeen een statistisch significant verschil ten opzichte van het gemiddelde
19
Ruim vier op de tien Nederlanders vinden het een taak van de overheid om het aantal vechtscheidingen waar kinderen bij betrokken zijn te verminderen Het is een taak van de overheid om het aantal echtscheidingen te verminderen (Helemaal) mee eens
9%
28% 33%
Weet ik niet
43% +
32% 24%
Niet eens, niet oneens
57%
(Helemaal) mee oneens
17%
(Helemaal) mee eens
21% +
Niet eens, niet oneens
Het is een taak van de overheid om het aantal vechtscheidingen te verminderen
40% -
7% 6%
Weet ik niet
Geen kinderen betrokken
46%
(Helemaal) mee oneens
28% -
Ruim één op de vijf Nederlanders vindt het een taak van de overheid om het aantal echtscheidingen waar kinderen bij betrokken zijn te verminderen. Wanneer er geen kinderen betrokken zijn, ziet 9% een taak van de overheid om het aantal echtscheidingen te verminderen.
5% 6%
Wel kinderen betrokken
Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
20
Persoonlijke ervaringen met relatieproblemen en scheiding hebben weinig invloed op de taakopvatting van de overheid bij echtscheidingen.
Het is de taak van de overheid om te proberen het aantal echtscheidingen te verminderen
% (Helemaal) mee eens 21% Wel kinderen betrokken
22%
22%
Wel kinderen betrokken
17%
23%
9% Geen kinderen betrokken
7% 19% +
Geen kinderen betrokken
10% 6%
Wel kinderen betrokken
Geen kinderen betrokken
23% 18%
Nederlanders die nooit een relatie hebben gehad, zijn vaker van mening dat het een taak van de overheid is om het aantal echtscheidingen te verminderen dan Nederlanders die wel een relatie hebben gehad.
10% 4%
Geen relatieproblemen gehad
Niet gescheiden
Geen gescheiden ouders
Relatieproblemen gehad
Gescheiden
Gescheiden ouders
Ook met betrekking tot de rol van de overheid bij vechtscheidingen zien we weinig verschil tussen Nederlanders die een scheiding hebben meegemaakt.
Nooit een relatie gehad Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
21
Overzicht van Nederlanders die een taak voor de overheid zien weggelegd bij het verminderen van echtscheidingen, naar politieke voorkeur Gezien de beperkte steekproefgrootte is dit overzicht indicatief.
Het is een taak van de overheid om het aantal echtscheidingen te verminderen % (Helemaal) mee eens Geen kinderen betrokken
Wel kinderen betrokken
Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) *Onvoldoende aantal SGP stemmers (n=34) om een betrouwbare indicatie te geven.
22
CDA en GroenLinks stemmers vinden vaker dan gemiddeld dat het een taak van de overheid is om het aantal vechtscheidingen waar kinderen bij betrokken zijn, te verminderen Het is een taak van de overheid om het aantal vechtscheidingen te verminderen % (Helemaal) mee eens Geen kinderen betrokken Wel kinderen betrokken
+ +
Vraag: In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen. (n=1.014) *Onvoldoende aantal SGP stemmers (n=34) om een betrouwbare indicatie te geven.
Mogelijk bestaan er meer verschillen tussen de stemmers van politieke partijen, maar door de beperkte steekproefgrootte per politieke partij kunnen hier geen conclusies over worden getrokken en zijn de resultaten indicatief. + / - duidt opeen een statistisch significant verschil ten opzichte van het gemiddelde
23
6 Initiatieven
De meeste gerichte initiatieven worden door een meerderheid van de Nederlanders beschouwd als (zeer) helpend in het tegengaan van relatieproblemen
Op het opzetten van campagnes ter promotie van de relatietherapeut na, worden alle initiatieven door meer dan de helft van de Nederlanders bestempeld als (zeer) helpend in het tegengaan van relatieproblemen.
Initiateven tegen relatieproblemen % (zeer) helpend Gratis mediator bij (ernstige) relatieconflicten
75% Uitsplitsing
Gratis hulplijn bij relatieconflicten
68%
67%
61% Onderwijs over liefdesrelaties op middelbare scholen
63%
Campagnes over negatieve gevolgen echtscheidingen
60%
Relatietherapeut opnemen in basispakket
59%
Gratis cursus over liefdesrelaties Campagnes ter promotie van relatietherapeut
54% 48%
56% 67% +
Uitsplitsing
Geen relatieproblemen gehad Relatieproblemen gehad
Vraag: In hoeverre zouden volgens u de volgende initiatieven helpend zijn bij het tegengaan van relatieproblemen? (n=1.014) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
25
Alle voorgestelde initiatieven worden door minstens zes op de tien Nederlanders bestempeld als (zeer) helpend in het tegengaan van de gevolgen van (v)echtscheidingen Initiatieven tegen gevolgen (v)echtscheidingen % (zeer) helpend
Het aanbieden van een gratis mediator bij een scheiding wordt door ruim driekwart (76%) van de Nederlanders gezien als (zeer) helpend in het tegengaan van de gevolgen van (v)echtscheidingen. Ruim twee derde (69%) van de Nederlanders beschouwt het verplichten van een steunpersoon voor kinderen als (zeer) helpend.
Aanbieden met een gratis mediator bij de scheiding
76% Geen relatieproblemen gehad
Verplichten van een steunpersoon voor kinderen
Relatieproblemen gehad
69% Uitsplitsing
59% 68% +
Partners wijzen op mogelijkheid tot psychische hulp
67% 59%
Stimuleren van een overlegscheiding
61%
67% +
Uitsplitsing Geen gescheiden ouders Gescheiden ouders
Vraag: In hoeverre zijn volgens u de volgende initiatieven helpend in het tegengaan van de gevolgen van (v)echtscheidingen? (n=1.014) + / - duidt opeen een statistisch significant verschil
26