M2. GEWIJZIGD Actieplan Weerbaar Goes - SGP-CU, NG, CDA, PvG
Tekst van het document
Motie: Actieplan 'Weerbaar Goes' De Raad van de gemeente Goes, in vergadering bijeen op 6 november 2025, Constaterende dat: •
De huidige geopolitieke spanningen, hybride dreigingen, en de toenemende risico's op langdurige crises zoals stroomuitval, overstromingen, of cyberaanvallen, vragen om verhoogde maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht.
•
De NAVO en Rijksoverheid benadrukken dat ook burgers voorbereid moeten zijn op crisissituaties en oorlogsdreiging.
•
De Begroting 2026 (p. 32) reeds stelt dat de gemeente zich zal inzetten om te onderzoeken welke taken op dit gebied op de gemeente afkomen en hierin zal samenwerken met partners.
•
Investeren in veiligheid en veerkracht van de samenleving noodzakelijk en toekomstgericht is.
•
Dat uit beantwoording van technische vragen blijkt dat Goes beschikt over een handboek voor het Gemeentelijk Coördinatiecentrum (GCC), een continuïteitsplan (2021), opvang- en noodsteunlocaties, deelname aan de campagne “Denk Vooruit”, de bondgenoten-methodiek, vrijwilligersstructuren (o.a. Rode Kruis) en dat nadere landelijke en regionale taakverdeling eind 2025 wordt verwacht.
Overwegende dat: •
Het essentieel is dat de gemeente proactief een stevig netwerk van voorbereiding en ondersteuning creëert, in samenwerking met cruciale partijen zoals de Veiligheidsregio Zeeland, politie, GGD, ziekenhuizen, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
•
Extra aandacht nodig is voor kwetsbare groepen zoals ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking.
•
Een actieplan voor weerbaarheid de zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven in Goes aanzienlijk kan vergroten door onder andere te focussen op nood- en steunpunten, noodcommunicatie, en het stimuleren van lokale energiezelfredzaamheid.
•
•
Dat de Risk Factory Zeeland reeds basisschoolleerlingen voorbereidt op risicobewustzijn en crisisvaardigheden, wat structureel kan worden ingebed als educatief onderdeel van lokale weerbaarheid. Dat de bondgenoten-aanpak en vrijwilligers (o.a. Rode Kruis) in de praktijk al worden benut en verdere structurele inzet gewenst is.
Verzoekt het College van Burgemeester en Wethouders: •
Om uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026 een Actieplan "Weerbaar Goes", inclusief een overzicht van de benodigde middelen (financieel, menskracht en materieel) en een bijbehorende begrotingswijziging, aan de raad voor te leggen en de raad hierover tussentijds te informeren.
•
Dat dit Actieplan is gericht op de voorbereiding van inwoners, instellingen en bedrijven op mogelijke crises, langdurige stroomuitval of (oorlogs)dreiging, in lijn met NAVO- en landelijke richtlijnen en de VNG handreiking voor het lokaal bestuur.
•
Dat daarbij nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan duidelijke voorlichting (bv. een publiekscampagne zoals Denk Vooruit), noodvoorzieningen, kwetsbare groepen en lokale crisisstructuren.
•
En daarbij nadrukkelijk: – structureel gebruikmaakt van de Risk Factory als educatietool, – de bondgenoten-aanpak en vrijwilligers (o.a. Rode Kruis) borgt, – waar nodig continuïteits- en noodplannen actualiseert, – bestaande informatie over kwetsbare inwoners zorgvuldig benut binnen AVGkaders
Indieners Johnny Lukasse, raadslid SGP-ChristenUnie Goes Nieuw Goes, Piet Bal. CDA-Goes, Frans van der Knaap Partij voor Goes, Gonneke de Boe Bijlage is verzorgd door Piet Bal van Nieuw Goes Bijlage – Toelichting op NAVO- en landelijke richtlijnen inzake civiele paraatheid 1. Achtergrond De NAVO benadrukt sinds enkele jaren dat civil preparedness (civiele paraatheid) een essentieel onderdeel is van de collectieve verdediging. Lidstaten worden geacht niet alleen militair, maar ook
maatschappelijk voorbereid te zijn op crises, cyberdreigingen, grootschalige stroomuitval of oorlogssituaties. De NAVO hanteert daarbij zeven baseline requirements for national resilience: 1.
Continuïteit van bestuur en essentiële overheidsfuncties;
2.
Veilige energievoorziening;
3.
Veilige voedsel- en drinkwatervoorziening;
4.
Bescherming van burgers tegen massaslachtoffers;
5.
Continuïteit van communicatie en transport;
6.
Weerbare gezondheidszorg;
7.
Bescherming van kritieke infrastructuur.
Deze uitgangspunten vormen de internationale basis voor het Nederlandse veiligheids- en crisisbeleid. Bronnen: NATO – Resilience, civil preparedness and Article 3 NATO – Strengthened Resilience Commitment (2021)
2. Landelijke richtlijnen De Rijksoverheid heeft deze NAVO-principes vertaald in beleid via het programma Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing, gecoördineerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Gemeenten en veiligheidsregio’s zijn daarin de eerste schakel richting de burger bij risicocommunicatie, zelfredzaamheid en voorbereiding. Belangrijke instrumenten en richtlijnen zijn onder andere: •
de Handreiking “Beter voorbereid op rampen en crises” (NCTV, 2024);
•
de Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid (2022);
•
de publiekscampagnes “Denk Vooruit” en “Crisis.nl” die burgers praktische tips geven over noodpakketten, communicatie en schuilplaatsen.
Bronnen: NCTV – Handreiking “Beter voorbereid op rampen en crises” (PDF, 2024) Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid 2022 (Rijksoverheid) DenkVooruit.nl – Officiële publiekscampagne over voorbereiding op noodsituaties Crisis.nl – Informatie van de overheid over noodsituaties en NL-Alert Rijksoverheid – Crisisbeheersing: rol van gemeenten en veiligheidsregio’s
3. Oproep van Secretaris-Generaal Rutte Recent benadrukte Secretaris Generaal Mark Rutte de noodzaak voor burgers om zelf actief bij te dragen aan nationale veiligheid en voorbereiding: “We zijn niet klaar voor wat er de komende vier of vijf jaar op ons afkomt. Om een volgende grote oorlog te voorkomen moet er veel meer aandacht en steun komen — ook van de inwoners van de NAVO-landen. Het is tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog.” — NOS, 2025 NOS – Rutte: tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog Deze oproep onderstreept dat niet alleen militair, maar ook maatschappelijk en lokaal voorbereiden op crises van groot belang is. Het sluit volledig aan bij de doelstellingen van de motie.
4. Rol van gemeenten Gemeenten spelen, binnen hun veiligheidsregio, een cruciale rol in de voorbereiding en uitvoering van civiele paraatheid. Zij zijn verantwoordelijk voor: •
risicocommunicatie en crisisvoorlichting aan inwoners;
•
het versterken van lokale zelfredzaamheid;
•
specifieke aandacht voor kwetsbare groepen zoals ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking;
•
samenwerking met veiligheidsregio’s, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties.
Deze taken sluiten direct aan bij zowel de NAVO-basisvereisten als de Nederlandse crisisstructuur zoals vastgelegd in de Wet veiligheidsregio’s.
5. Conclusie De motie “Versterking civiele paraatheid en weerbaarheid inwoners Goes” is volledig in lijn met de internationale en nationale kaders voor civiele weerbaarheid. Door uitvoering te geven aan deze motie draagt Goes actief bij aan een weerbare, goed voorbereide samenleving, waarbij zowel internationale, nationale als lokale oproepen worden opgevolgd — inclusief de recente oproep van premier Rutte aan burgers om zich bewust en actief voor te bereiden.