C1. Eindrapport onderzoek Intervence
Tekst van het document
Kernboodschap, 4 december 2020
De definitieve besluitvorming hierover wordt op 15 december 2020 met een positief advies voorgelegd aan de dertien Zeeuwse colleges.
4 december 2020 4 december 2020
De besluitvorming voor de benodigde financiële middelen wordt in januari 2021 voorgelegd aan de Zeeuwse gemeenteraden. Ook zullen er in januari drie (regionale en waarschijnlijk digitale) informatiebijeenkomsten voor raadsleden worden georganiseerd, waar meer informatie zal volgen en ook vragen gesteld kunnen worden. Reactie van de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg aan brief van LOC Jeugd (Platform voor cliëntenraden in Zorg en Welzijn) d.d. 4 december 2020 Het scenario 3 kan overigens niet op draagvlak rekenen bij de Raad van Toezicht en de Directeurbestuurder van Intervence. Zij richten zich met een brief op 4 december 2020 direct tot de gemeenteraden van alle dertien gemeenten. In de brief geeft Intervence met kwantitatieve gegevens zicht op de ontwikkeling van onderhanden maatregelen (dwang en drang) over de jaren 2018 t/m 2020, het afnemende personeelsverloop van het aantal gezinsmanagers, de afname van het aantal klachten en het verloop van het ziekteverzuim. Intervence geeft verder aan dat als gevolg van de afname van drangmaatregelen de omzet in 2020 is gedaald met 20% en dat door een forse reorganisatie een aanzienlijke kostenreductie heeft plaatsgevonden. Daarmee is de omzetdaling voor een belangrijk deel opgevangen. Intervence verwacht hierdoor dat het financieel resultaat over 2020 uit zal komen op minus € 0,5 Mln.
Intervence is van mening dat scenario 1 haalbaar is om financieel break-even te kunnen draaien, onder de voorwaarde dat zij minimaal 1.000 jeugdigen kan begeleiden. Hiervoor dient volgens Intervence, met 650 jeugdigen in het dwangkader (situatie eind december 2020), het aantal jeugdigen in het drangkader te groeien naar 350 (situatie begin december 2020 was 150 jeugdigen in het drangkader).
Brief van de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg aan LOC Jeugd, Bron: Brief van Intervence aan gemeenteraadsleden van de dertien Zeeuwse gemeenten met kenmerk 20.068, 4 december 2020
Pagina 66
Datum
Gebeurtenis
Bron
7 december 2020
Communicatie over het besluit, met aandacht voor de media. Versturen brief aan Intervence over beëindiging van het contract door Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg Zeeland.
Actielijst kopgroep Intervence 9 december
8 december 2020
Memo aan de raden over de status van het dossier, overzicht van gebeurtenissen en beschrijving van bevoegdheden.
Brief aan gemeenteraden van de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg
8 december 2020
11 december 2020
december 2020
Hierbij wordt nog eens door de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg ingegaan op raadsvragen over dwang versus drang. Intervence informeerde de raden namelijk dat zij het met voldoende maatregelen wel zouden redden. De Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg geeft aan dat het landelijk beleid is dat drangcasussen niet meer bij een GI belegd moeten worden. Reden hiervoor is dat het voor ouders en jongeren niet duidelijk is dat zij vrijwillige hulp ontvangen. Hierdoor ontstaat verwarring. Daarnaast streven de gemeenten er naar om het aantal drangmaatregelen naar beneden te halen met preventieve inzet, Vaart in Veiligheid en lokale preventieve initiatieven. Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg reageert op brief van de Cliëntenraad van 24 november 2020 waarin de Cliëntenraad zorgen uit. De minister heeft met de Zeeuwse gemeenten afgesproken dat de gemeenten op korte termijn een overbruggingscontract met Intervence dienen af te sluiten en dat geen onomkeerbare besluiten genomen zullen worden totdat er een goed transitieplan ligt. Er moet zorg worden gedragen dat het personeel van Intervence zoveel als mogelijk behouden blijft. Ketenpartners (ministeries, inspecties, zorg, rechtbank) vragen een snel plan van aanpak. Door berichtgeving in de media over het beëindigen van het contract met Intervence ontstond veel onrust in de samenleving.
Dat leidde in december 2020 mede tot veel commotie in de gemeenteraden. DeRaad van Toezicht van Intervence bleek in die periode ook raadsleden te benaderen. Tevens begon de rechterlijke macht zich te uiten in de media. Jeugdrechters deden een oproep in een brief naar minister Dekker (minister voor Rechtsbescherming) om in te grijpen. Jeugdrechters gaven aan dat hun rechtelijke besluiten niet meer werden opgevolgd, omdat de uitvoering van jeugdbescherming vast liep. Volgens de jeugdrechters moest de landelijke overheid zorgen voor continuïteit bij gecertificeerde instellingen. Samenvattend ontstond door alle berichtgeving in de media, uitingen van jeugdrechters en de betrokkenheid van de minister en inspecties een krachtenveld waar de portefeuillehouders van de gemeenten en de Bestuurscommissie geen goede regie meer op konden voeren.
Brief aan de Cliëntenraad Intervence van de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg Brief van de minister voor Rechtsbescherming aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1 februari 2021 Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022
Transitie naar een nieuwe situatie 8 januari 2021
Start ontwikkelen overbruggingscontract met Intervence
Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022
Pagina 67
Datum
Gebeurtenis
Bron
11, 12 en 13 januari 2021
Digitale informatiebijeenkomsten voor de raden over de situatie Intervence. De gemeenteraden worden geadviseerd om in te stemmen met het voorstel van de colleges om: > Een incidentele bijdrage van € XXXX (gemeentelijk deel van € 2 Mln.) in 2021 via een achtergestelde lening beschikbaar te stellen voor Intervence gedurende de transitieperiode; > Een incidentele bijdrage van € XXXX (gemeentelijk deel van € 1.275.000,-) beschikbaar te stellen voor de drie GI’s, om de overgang van cliënten van de GI Intervence mogelijk te maken. Zorgen over de continuïteit van jeugdbescherming en jeugdreclassering in Zeeland. De zorgen gaan over: > Het ontbreken van een heldere en stevige governancestructuur. Er is een groot aantal partijen betrokken, maar er is geen duidelijke regievoerder aangewezen; > De organisatorische en financiële draagkracht van de overnemende aanbieders in relatie tot het totaal aantal casussen dat moet worden overgenomen. De zorg zit hierbij met name bij de kleinste GI Briedis die in een kort tijdsbestek een grote groei in cliënten moet doorlopen; > Het onvoldoende in beeld hebben van financiële consequenties; > De planning voor een plan van aanpak schuift steeds verder naar achteren, met als gevolg een toenemende onzekerheid bij en vertrek van jeugdbeschermers van Intervence. Dit heeft gevolgen voor de continuïteit van zorg.
Presentatie digitale bijeenkomsten
2 februari 2021
5 februari 2021
11 februari 2021
17 februari 2021
Brief van de Jeugdautoriteit aan de Bestuurscommissie en het Ministerie van JenV, 2 februari 2021.
Verder biedt de Jeugdautoriteit haar hulp aan bij het beoordelen van de businesscase van Briedis, om te beoordelen of deze voldoende basis heeft om een groot aantal cliënten over te nemen. Conceptplan van aanpak over overdracht van casussen naar de drie andere GI’s gereed (uitwerking Reflectieverslag GI functie Zeeland, scenario 3) . Het conceptplan wordt met een brief aangeboden aan de Inspectie Gezondheidszorg en 8 maart 2022 Jeugd, de Inspectie Justitie & Veiligheid, de Jeugdautoriteit en de Cliëntenraad van Intervence. Brief van Bestuurscommissie aan Het plan van aanpak omschrijft tevens een terugvalscenario: overname van Intervence door JB west. Dat genoemde actoren, 5 februari 2021 scenario is verder niet uitgewerkt. Negatief advies van de Inspecties over het conceptplan van aanpak. De Inspecties en de Jeugdautoriteit Tweede Kamer, vergaderjaar 2020hebben geoordeeld dat het plan hiervoor onvoldoende concreet, realistisch en volledig is en te veel 2021, 31 839, nr. 767, Brief minister risico’s bevat die niet of niet voldoende afgedekt zijn. voor rechtsbescherming, S. Dekker, 17 februari 2021 De Inspecties zouden graag zien dat de optie overname door JB west serieus wordt onderzocht. Met de Zeeuwse bestuurders heeft de minister afgesproken dat zij het terugvalscenario dienen uit te Brief van de minister voor werken: overname van Intervence door JB west.
rechtsbescherming aan de Tweede
Pagina 68
Datum
12 maart 2021
Gebeurtenis
Concept procesvoorstel onderzoek terugvaloptie JB west. In het procesvoorstel wordt beschreven hoe het proces rondom de opzet van de businesscase door JB west vorm krijgt. Ook worden taken, rollen en verantwoordelijkheden beschreven. Het procesvoorstel wordt voorgelegd aan de Bestuurscommissie met volgend advies: • Eerst een besluit te nemen over de risico’s die in het advies van de landsadvocaat worden benoemd voor wat betreft de onrechtmatigheid van de overname van Intervence door Jeugdbescherming west.
12 april 2021
9 april 2021
Het procesvoorstel bevat een planning van te nemen stappen t/m mei 2021. Het certificaat van Briedis wordt ingetrokken door het Keurmerkinstituut. Het gevolg was dat de Zeeuwse gemeenten op zoek moesten naar een andere GI-instelling en alle in behandeling zijnde jeugdigen bij Briedis moesten worden overgedragen aan andere GI’s. Het leverde voor de Zeeuwse gemeenten extra problemen op, bovenop de problemen met Intervence. Het contract met Intervence was namelijk inmiddels beëindigd en de gemeenten waren van plan de zorg over te dragen aan Briedis, het Leger des Heils en de William Schrikker Stichting. Door dat plan werd een streep gezet door de Inspectie Jeugdzorg en het Keurmerkinstituut. De Zeeuwse gemeenten moesten noodgedwongen variant nummer 3 loslaten en uitwijken naar variant nummer 2, waarbij een andere GI de Stichting Intervence zou moeten overnemen. De Zeeuwse gemeenten werden in een positie gebracht waarbij geen keuzes meer mogelijk waren. Het ministerie dreigde in te grijpen als de gemeenten niet tekende bij het kruisje: ‘Zorg overhevelen naar JB west’. De businesscase over overname van Intervence door JB west gereed. In de businesscase stelt JB west voorwaarden, die ook tot kostenverhoging zullen leiden voor de gemeenten om de GI’s gelijkwaardig te behandelen: • Sluiten van een contract voor vijf jaar met ene minimale gegarandeerde omzetwaarde van € 7 Mln. per jaar;
Bron Kamer der Staten-Generaal, mede namens de Staatsecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 17 februari 2021 Procesvoorstel onderzoek terugvaloptie JB west, overleg Kopgroep 12 maart 2021
Memo Bestuurscommissie aan de gemeenteraden, 2 juni 2021
Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022 Raadsvoorstel 235485 gemeente Hulst
Pagina 69
Datum
Gebeurtenis
Bron
•
14 april 2021
Met dezelfde tarieven werken als in andere regio’s waar JB west actief is. Deze liggen 2% hoger dan de Zeeuwse tarieven. Dit betekent overigens voor de gemeenten dat de tarieven voor de andere GI’s ook met 2% omhoog moeten, vanwege de aanbestedingsregels; • Een financiële tegemoetkoming van € 3,8 Mln. voor de overname, waarvan een deel bestemd is voor het aanleggen van een risicobuffer; • Toekenning van een risicobuffer kan leiden tot een aanvraag van de andere GI’s voor een vergelijkbare buffer. Positief advies van de Inspectie over de businesscase JB west.
26 april 2021
De Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg stelt de cliëntenraad van Intervence op de hoogte wanneer de raadsbesluiten zullen worden genomen aangaande de businesscase JB west.
12 mei 2021
De Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg stemt in met de businesscase JB west.
mei 2021
Digitale raadsinformatiebijeenkomsten over de businesscase JB west.
1 juni 2021
Faillissement van Briedis. Overdracht van jeugdigen naar andere GI’s is noodzakelijk.
mei/juni 2021
Besluitvorming in de raden over de financiële gevolgen van de businesscase JB west.
21 juni 2021
Businesscase en plan van aanpak JB West.
24 juni 2021
Positief advies inspecties.
1 juli 2021
Bestuurlijke overname Intervence door JB West.
Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022 Brief Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg aan cliëntenraad Intervence Raadsvoorstel 235485, gemeente Hulst Raadsvoorstel 235485, gemeente Hulst Memo Bestuurscommissie aan de gemeenteraden, 2 juni 2021 Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022 Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022 Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022 Reflectieverslag GI functie Zeeland, 8 maart 2022
Pagina 70
Bijlage 2
De drie scenario’s
Uitwerking scenario’s Bron: Oplegger ten behoeve van besluitvorming toekomst GI-functie in Zeeland, 13 november 2021 Scenario 1
Uitwerking scenario 1 in twee varianten 1a en 1b, uitgevoerd door Intervence met ondersteuning van EHdK. 1a. Gebaseerd op de informatie aangeleverd in de rapportage EHdK (Bedrijfsplan Intervence, Middelburg/Amsterdam 1 september 2020); 1b. Gebaseerd op de aanlevering vanuit Intervence. Scenario 1a blijkt op basis van het onderzoeksrapport van EHdK niet haalbaar. Het rapport concludeert dat het niet mogelijk is om binnen de gestelde kaders (PxQ en zonder aanvullende instandhoudingsbijdrage) de organisatie Intervence in stand te houden. Scenario 1b behelst om op basis van de uitwerking van Vaart in Veiligheid in naar verwachting drie jaar, wel een rendabele organisatie te kunnen bieden. Dit is echter niet gebaseerd op feiten en niet gebaseerd op een concreet uitgewerkt financieel beeld, aangezien dit scenario samen met de betrokken partners van Vaart in Veiligheid nog uitgewerkt dient te worden.
Scenario 2
Uitwerking scenario 2 door Intervence, met ondersteuning van EHdK. 2 Overname van Intervence door Partners voor Jeugd, gebaseerd op het businessplan, met mogelijke liquidatie van de stichting Intervence alg gevolg. Er zijn in het proces aan zes GI’s gevraagd of zij mogelijkheden zagen voor overname. Voor scenario 2 heeft één landelijke GI (Partners voor Jeugd) op verzoek van de gemeenten onderzoek gedaan, met als doel te onderzoeken of het haalbaar was om Intervence in te lijven binnen Partners voor Jeugd. Op basis van de opgestelde businesscase heeft Partners voor Jeugd zelf besloten geen aanbod aan de Zeeuwse gemeenten en Intervence te doen voor overname van de organisatie Intervence. Men vond de risico’s ook te groot voor de eigen organisatie. Een andere GI (JB west) heeft, voorafgaand aan het onderzoek een aantal zekerheden gevraagd die voor gemeenten een te hoge drempel opwierpen. Hierdoor werd duidelijk dat ook scenario 2 niet uitvoerbaar was.
Scenario 3
Scenario 3 is uitgewerkt in twee varianten 3a en 3b, uitgevoerd door de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, in samenwerking met de Programmamanager Jeugd. 3a Overname van maatregelen van GI Intervence door de al gecontracteerde GI’s, bij faillissement van Intervence; 3b Overname van maatregelen van GI Intervence door de al gecontracteerde GI’s, bij overname van de onderneming en liquidatie Intervence. Voor de uitwerking van optie 3 zijn in juli 2020 verkennende gesprekken gevoerd met zes organisaties: 1. JB Rotterdam, gesprek 20 juli 2020 2. JB west (Den Haag), gesprek 21 juli 2020 3. Briedis, gesprek 21 juli 2020 4. JBB (Brabant), gesprek 23 juli 2020 5. Leger des Heils, gesprek op 28 juli 2020 6. William Schrikker Stichting, gesprek op 30 juli 2020
Pagina 71
Bijlage 3 Systeemverantwoordelijkheid Het thema systeemverantwoordelijkheid speelt vaker een rol wanneer er zich vraagstukken voordoen waarin de rolverhouding tussen het rijk, provincies en gemeenten aan de orde is. Vooral daar waar er sprake is van een unieke situatie waarin verschillende overheidslagen zoeken naar de gewenste rolverdeling. Zie ter illustratie het onderstaande kader voor een voorbeeld uit onze onderzoekspraktijk. Systeemverantwoordelijkheid bij de gemeentelijke herindeling Vijfheerenlanden Een voorbeeld is de gemeentelijke herindeling van Vijfheerenlanden, waarbij er sprake was van een provinciale grensverschuiving56. Dat laatste had gevolgen voor de voor gemeenten wettelijk verplichte verbonden partijen zoals de Veiligheidsregio’s en de Omgevingsdiensten. Er ontstond toen een complex bestuurlijk vraagstuk over wie de financiële consequenties zou moeten dragen.
De vertrekkende gemeenten? Omdat zij immers hadden besloten tot een herindeling en de achterblijvende gemeenten in de verbonden partijen niet voor de financiële consequenties mochten laten opdraaien? Of juist het rijk omdat deze de regionale indeling bij wet vastgestelde en daarmee de gemeenten dwongen om in het geval van een herindeling, met provinciale grensverschuiving, over te stappen naar een andere verbondenen partijen? Ook met betrekking tot het beëindigen van de inkooprelatie met Intervence wordt de systeemverantwoordelijkheid van het rijk opgeroepen. De Tweede Kamer stelt in december 2020 kritische vragen aan Minister voor Rechtsbescherming over de situatie in Zeeland. De minister wordt gevraagd om een reactie te geven op een bericht in binnenlandsbestuur.nl ‘Ministers moeten ingrijpen in jeugdzorg Zeeland’ en of de minister het verantwoordelijk vindt om Intervence te sluiten, en zo nee, wanneer de minister dan wil ingrijpen. Systeemverantwoordelijkheid De term ‘systeem’ duidt op een geheel dat uit onderliggende delen bestaat. Het is een binnen de totale werkelijkheid te onderscheiden verzameling van elementen. Deze elementen hebben onderlinge relaties en (eventueel) relaties met andere elementen uit de totale werkelijkheid57.
Een beeld bij een systeem is ook dat het geheel meer is dan de som der delen.58 Het gaat in dit voorliggende onderzoek om het bestuurlijk stelsel van jeugdzorg als een systeem. Dat bestaat uit verschillende onderdelen (de elementen), zoals de ministeries van het rijk, de Inspecties, de Jeugdautoriteit, het Keurmerkinstituut, de gemeenten, de gemeenschappelijke regeling GGD en de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg. De term ‘verantwoordelijkheid’ heeft verschillende betekenissen. Verantwoordelijkheid als: • Oorzaak: je bent verantwoordelijk voor de gevolgen van je handelingen; • Politieke, morele of juridische aansprakelijkheid: je wordt ter verantwoording geroepen, om uit te leggen waarom iets wel of niet gelukt is. Je bent ook aanspreekbaar bij schade; • Vermogen of toerekeningsvatbaarheid. Je kan wel of niet instaan voor je eigen gedrag; • Taak: je staat aan de lat om een opdracht of klus uit te voeren;
56
57 58
Partners+Pröpper, Eindrapport Evaluatie proces herindeling Vijfheerenlanden, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, juni 2020 Analyse van organisatieproblemen, een toepassing van denken in systemen en processen, Prof. Ir. J. in ’t Veld, 1994 NSOB, Martijn van der Steen, Martin Schulz, Nancy Chin-A-Fat en Mark van Twist, De som en de delen: In gesprek over systeemverantwoordelijkheid, Den Haag, 2016
Pagina 72
•
Deugd: je neemt taken serieus, je handelt weloverwogen en je geeft je rekenschap voor het handelen van anderen.59
Er zijn drie perspectieven van belang om naar systeemverantwoordelijkheid te kijken: > Een mechanisch perspectief; > Een organisch perspectief; > Het perspectief van ‘systeem- en leefwereld’. We behandelen de drie perspectieven hieronder in deze volgorde. Mechanisch perspectief op systeemverantwoordelijkheid Vanuit een mechanisch perspectief is het systeem te vergelijken met een machine of apparaat. Er is een ontwerper die vanuit een centraal punt het bestuurlijk stelsel inricht, met instellingen en instituties. Ten aanzien van jeugdhulp hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het ontwerp gemaakt, zie het onderstaande kader. Instellingen krijgen eigen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden toebedeeld, waarbij voor iedereen volstrekt helder is wie waarover gaat. Uitgangspunt is om maximale duidelijkheid te bieden, waarbij overlappende taken en verantwoordelijkheden onwenselijk zijn. Er is een regisseur die ervoor zorgt dat de instellingen voldoende middelen hebben om hun taken uit te voeren en passende bevoegdheden om hun verantwoordelijkheid waar te maken. De verantwoordelijkheid voor het grotere geheel berust bij de regisseur. De regisseur is in staat het stelsel te monitoren en te zien of alle onderdelen doen wat ze moeten doen.
Als dit niet het geval is, kan de regisseur ervoor zorgen dat onderdelen ‘gerepareerd’ of ‘vervangen’ worden. Verantwoordelijkheid heeft hier vooral betekenis in de vorm van oorzaak en van aansprakelijkheid. Vanuit dit perspectief is er sprake van een beheersingsgerichte regisseur. De regisseur heeft doorzettingsmacht om dit ontwerp te realiseren en goed te laten functioneren.
59
Zie Mark Bovens, Verantwoordelijkheid en organisatie, Zwolle, 1990, p. 32-33
Pagina 73
TAKEN GEMEENTEN Ten aanzien van jeugdhulp is er sprake van een medebewindstaak. Dat wil zeggen dat de rijksoverheid in wetten aan de gemeenten heeft opgedragen om deze taak uit te voeren. De Jeugdwet schrijft daarbij voor dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het voorzien in een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van jeugdhulp. Daarbij gaat het onder andere om jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringstaken. INTERBESTUURLIJK TOEZICHT OP GEMEENTEN Het rijk is toezichthouder voor medebewindstaken en houdt daarmee toezicht op de door de gemeente uitgevoerde taken. Ingrijpen gebeurt alleen als wettelijk vastgelegde medebewindstaken niet (juist) worden uitgevoerd, of als besluiten in strijd zijn met het algemeen belang of het recht. Dan kan de toezichthouder gebruikmaken van de volgende instrumenten: • Indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing: als een gemeente een medebewindstaak verwaarloost, kan de toezichthouder die taak overnemen; • Schorsing en vernietiging: als gemeenten besluiten nemen die in strijd zijn met het recht of het algemeen belang, kan de Kroon deze besluiten schorsen en/of vernietigen. Dit gebeurt bij Koninklijk Besluit. Om te bepalen of tot ingrijpen wordt overgegaan, doorloopt de toezichthouder een ‘interventieladder’.
Deze bestaat uit vijf stappen: Signalering, factfinding en beoordeling (valideren), afspraken over acties, besluit tot indeplaatsstelling, uitvoering indeplaatsstelling. Bronnen: Jeugdwet, www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/provincies/interbestuurlijk-toezicht en www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2020/03/20/interventieladder-interbestuurlijk-toezichtjeugdwet
Organisch perspectief op systeemverantwoordelijkheid Ons bestuurlijk stelsel is te karakteriseren als een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dat betekent dat taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op verschillende niveaus zijn belegd. Geen enkele speler heeft daardoor de exclusieve doorzettingsmacht om het bestuurlijk stelsel goed te laten functioneren. Heel veel partijen spelen een rol en moeten een bijdrage leveren aan doelen. Exclusieve verdeling van verantwoordelijkheid is niet aan de orde. Het eerder beschreven mechanisch perspectief is in de praktijk daarmee niet realistisch. Vanuit een organisch perspectief is een systeem te vergelijken met een levend wezen, een organisme. Alle delen zijn met elkaar verbonden op een manier waarbij de delen op een complexe manier elkaar over en weer beïnvloeden. Er is sprake van een permanente aanpassing op elkaar en op de omgeving. Dat brengt met zich mee dat het voorgeprogrammeerde ontwerp, zoals in het geval van het mechanische perspectief, niet toereikend is en dat maatwerk aan de orde is. Daar is vanuit meerdere punten sturing voor nodig. Het functioneren van ieder deel werkt namelijk door op het geheel, waarbij het effect daarvan ook weer afhankelijk is van de interactie met andere onderdelen. Zij bieden toegevoegde waarde naar elkaar toe én aan het grotere geheel.
De precieze invulling hiervan is afhankelijk van de complexe interactie tussen de delen: instellingen, instituties én spelers. Het organische perspectief is van toepassing waar het functioneren van het openbaar bestuur afhankelijk is van een groot aantal spelers en niet vanuit één punt beheersmatig aangestuurd kan worden. Als gevolg hiervan is er sprake van een complex uitgangspunt voor de toedeling van verantwoordelijkheid. Daarbij is het zinnig om onderscheid te maken tussen individuele en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid: • Individuele verantwoordelijkheid gaat over het leveren van de eigen bijdrage aan het grotere geheel, aan gemeenschappelijke opgaven. Individuele verantwoordelijkheid betekent ook zich
Pagina 74
rekenschap geven van de doorwerking van je eigen handelen op anderen (rekening met elkaar houden) en op de doorwerking van jouw handelen op het grotere geheel (verantwoordelijkheid als deugd). Gezamenlijke verantwoordelijkheid gaat over die zaken waarbij het resultaat afhankelijk is van de bijdrage van meerdere spelers. Dit resultaat kan niet herleid worden tot de afzonderlijke bijdragen van individuele spelers. Met elkaar sta je voor het collectieve resultaat, zonder je te verliezen in discussies wie welk aandeel heeft geleverd.60 Het collectief is verantwoordelijk als oorzaak en is aansprakelijk. Het onderscheid tussen individuele en collectieve verantwoordelijkheid is relatief; iedere speler is individueel verantwoordelijk om de andere spelers te helpen zijn eigen bijdrage te leveren.
•
•
Het organische perspectief maakt duidelijk dat systeemverantwoordelijkheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is en dat de bijdrage van alle betrokken partijen nodig is om hier op een goede manier invulling aan te geven. In het geval van jeugdbescherming en -reclassering gaat het om de gemeenten, de betrokken ministeries, de inspecties, de rechterlijke macht en de jeugdzorginstellingen. Het organisch perspectief voegt daaraan toe dat een systeem dynamisch is en dus permanente aanpassing vraagt door de samenwerking op maat te snijden, al naar gelang de vraagstukken die zich voordoen. Dit perspectief sluit aan bij een advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur om systeemverantwoordelijkheid te ontdoen van hiërarchische lading: “Systeemverantwoordelijkheid behelst per definitie een gedeelde verantwoordelijkheid. Alleen door samenwerking en gedeeld eigenaarschap kunnen resultaten worden geboekt. De kwaliteit en de effectiviteit van het systeem hangen af van de kwaliteit van de onderlinge samenwerking en communicatie tussen alle betrokkenen. Daarbij is ruimte nodig voor al doende leren.” 61
Het perspectief van ‘systeem- en leefwereld’ Dit perspectief ontlenen we aan het onderscheid tussen de concepten van Systeem- en Leefwereld, zoals deze zijn ontwikkeld door Habermas.62 De leefwereld is de dagelijkse werkelijkheid die we kunnen begrijpen, de werkelijkheid die we zelf maken en de ontwikkelingen of consequenties die we kunnen begrijpen als de gevolgen van ons eigen handelen. Het systeem is de werkelijkheid als iets waarop je geen invloed hebt. Hier kun je last van ondervinden of juist baat bij hebben. Punt is dat het er is en dat je er consequenties van ondervindt. Het bestaan ervan kun je echter niet meer goed herleiden tot bewuste keuzes, noch van jezelf noch van een ander. Kerngedachte is dat we met elkaar onwenselijke maatschappelijke en bestuurlijke gevolgen veroorzaken, zonder dat we dit bedoelen. Er ontstaan negatieve gevolgen die niemand wil, maar die wel het onbewuste resultaat zijn van de optelsom van ons handelen.63 Het bestuurlijke stelsel rondom de jeugdzorg is opgebouwd uit een groot aantal instituties, wettelijke kaders en uitvoeringsregels. Elke institutie en elke regel heeft een bedoeling en je kan van elke institutie of regel verdedigen dat deze er is. Het geheel van instituties en regels kan echter wel
60
Harmon, M.N., Action Theory for Public Administration, New York, 1981
61
Raad voor het Openbaar Bestuur, De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor systemen, november 2016, p.9 Jürgen Habermas, Theorie des kommunikativen Handelns, Frankfurt am Main, 1981
62 63
Zie Igno Pröpper en Pieter Tijmes, Een nieuwe belichting van staat en maatschappij, in: Beleid en Maatschappij, 13, 6, 1986, pp. 287-296
Pagina 75
klemmend zijn om een goed collectief resultaat te behalen. De systeemverantwoordelijkheid voor het bestuurlijk stelsel (als taak) kan dan uit het volgende bestaan:64 • Signaleren als er collectief ongewenste resultaten ontstaan en de oorzaken traceren; • Leren hoe instituties en regels opgesteld moeten worden om ongewenste systeemeffecten te beperken en/of te voorkomen; • Leren hoe je het bestuurlijk stelsel sneller kan aanpassen bij ongewenste systeemeffecten. Vanuit de botsing tussen de systeem- en leefwereld ontstaan regelmatig dilemma’s, die voortdurend aanleiding geven om de discussie over wie verantwoordelijk is voor het systeem aan te zwengelen. Daar zijn talloze voorbeelden van. De Raad van het Openbaar Bestuur beschrijft een aantal voorbeelden, we benoemen er hieronder één.65 ‘In 2015 was het staatssecretaris Dijkhoff, wiens optreden in het Drentse dorp Oranje aanleiding gaf tot gefronste wenkbrauwen. Hij gaf de gemeente opdracht om aan veel meer asielzoekers noodopvang te bieden dan het aantal van 700 dat eerder was afgesproken. Het is zeer de vraag of hij daartoe formeel bevoegd was. Zelf beriep hij zich op overmacht: ‘Het alternatief was nog vervelender’. Na omstandige kritiek draaide hij desondanks zijn eerdere besluit terug. Bij de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers is de relatie tussen de Rijksoverheid en gemeenten op scherp komen te staan.
Gemeenten gaan niet over de toelating of uitzetting van asielzoekers. Het rijk is verantwoordelijk voor hun vertrek als zij niet worden toegelaten. Maar gemeenten worden geconfronteerd met de gevolgen als uitgeprocedeerden op straat belanden. Op grond van openbare orde en op grond van humanitaire overwegingen proberen gemeenten daarom praktische oplossingen te realiseren (‘bed, bad en brood’). Zowel de Raad van State als de Centrale Raad van Beroep hebben in recente uitspraken bepaald dat de overheid voorwaarden mag stellen aan de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. De burgemeester van Weert, die in begin 2016 zelf een Syrische asielzoeker aan onderdak hielp, maakte duidelijk dat het laatste woord hierover nog niet is gesproken.’
64
In een eerder onderzoek voor het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben we dit aangeduid als taak voor dit ministerie. Zie Partners+Pröpper, Lokale regie uit macht of onmacht? Onderzoek naar de optimalisering van de gemeentelijke regiefunctie, Vught, 2004, p. 4-5, 130 e.v.
65
Het voorbeeld is letterlijk overgenomen uit het stuk: De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor systemen van de Raad voor het Openbaar Bestuur, november 2016
Pagina 76
Bijlage 4 Respondenten- en bronnenlijst Respondenten Dhr.mevr, Voorletter(s) Mw. G. van Mw. E. de Mw. M. van Dhr. A. de Mw. W. van der Mw. E. Dhr. C. van Dhr. R. Mw. P. Dhr. A. Dhr. J.
Mw. S. Dhr. J. van Dhr. E. Dhr. A.
Dhr. W. Mw. C. Dhr. H. Mw. L. van Mw. P. Dhr. B. van der Dhr. J. Dhr. W. Dhr. R.-J. Dhr. A. Mw. M. van Dhr. F. van Dhr. J. van Mw. C. Mw. M. Mw. J. van
Naam
Functie
Organisatie
Afvaardiging transformatieoverleg JZ – 16 maart 2022 Bambost Beleidsmedewerker SD, Jeugd Gemeente Borsele Fretes Beleidsmedewerker Gemeente Middelburg Heest Programmamanager Jeugd Gemeente Schouwen-Duiveland Klerk Beleidsmedewerker Gemeente Vlissingen Weele Beleidsmedewerker Gemeente Tholen Afvaardiging pho-overleg / bestuurscommissie IJZ – 16 maart 2022 Evertz Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Kapelle Bestuurscommissie IJZ Leeuwen Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Tholen Bestuurscommissie IJZ Ruissen Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Hulst Bestuurscommissie IJZ en kopgroep Schot Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Schouwen Duivenland Bestuurscommissie IJZ Vader Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Vlissingen Bestuurscommissie IJZ en kopgroep Werkman Portefeuillehouder Jeugd, lid Gemeente Sluis Bestuurscommissie IJZ en kopgroep Gesprek met Intervence – 21 april 2022 Kamermans Oud-directeur-bestuurder Intervence Leijden Oud-voorzitter Raad van Toezicht Intervence Gesprek met ministerie Justitie en Veiligheid – 13 mei 2022 Bezem Directeur Sanctietoepassing en Jeugd Ministerie van Justitie en Veiligheid Pont Beleidsadviseur Ministerie van Justitie en Veiligheid Gesprek met afvaardiging raden Middelburg en Vlissingen – 9 mei 2022 Boonman Fractie VVD Gemeente Middelburg Diepeveen Fractie GroenLinks/PvdA Gemeente Middelburg Ghijssen Fractie SP Gemeente Middelburg
Giezen Fractie FvD Gemeente Middelburg Kuipers Fractie SP Gemeente Vlissingen Reest Fractie D66 Gemeente Middelburg Schroevers Fractie SGP Gemeente Middelburg Steketee Fractie Lokale Partij Middelburg Gemeente Middelburg Suurmond Oud raadslid Partij Souburg-Ritthem Gemeente Vlissingen Toğuc Fractie PvdA Gemeente Vlissingen Gesprek met afvaardiging raden Hulst en Sluis – 16 mei 2022 Beek Fractie VVD Gemeente Sluis Driessche Fractie Groot Hontenisse Gemeente Hulst Eck Fractie HulstPlus Gemeente Hulst Nijskens Fractie CDA Gemeente Hulst Poissonnier Fractie Nieuw Gemeente Belang Gemeente Sluis Sikkelerus Fractie PvdA Gemeente Hulst
Pagina 77
Dhr.mevr, Voorletter(s) Mw. M. Mw. C. Mw. P. van de
Naam
Functie
Organisatie
Strooband Fractie Algemeen Belang Hulst Gemeente Hulst Tanghe Fractie Sluis Lokaal Gemeente Sluis Vijver Fractie CDA Gemeente Sluis Gesprek met afvaardiging raden Borsele, Goes en Noord-Beveland – 17 mei 2022 Dhr. A. Alting Fractie PvdA/GroenLinks Gemeente Goes Dhr. H. van Hartingsveldt Fractie SGP/CU Gemeente Borsele Dhr. F. van der Knaap Fractie CDA Gemeente Goes Mw. M. Koeleman Fractie CDA Gemeente Borsele Dhr. C. Lelkens Fractie D66 Gemeente Noord-Beveland Dhr. S. Meulblok Fractie Partij voor Goes Gemeente Goes Mw. A. van de Ree Fractie D66 Gemeente Borsele Dhr. J. van der Ree Fractie SGP/CU (oud-raadslid) Gemeente Goes Dhr. P. Romijn Fractie D66 (oud raadslid) Gemeente Goes Mw. L. Stroosnijder Fractie PvdA Gemeente Borsele Dhr. J. Verbrugge Fractie Lokale Partij Borsele Gemeente Borsele Gesprek met afvaardiging raden Kapelle, Schouwen-Duiveland en Tholen – 18 mei 2022 Dhr. R. Brink Fractie Leefbaar Schouwen-Duivenland Gemeente Schouwen-Duiveland Dhr. P. van Dijk Fractie SGP Gemeente Kapelle Dhr. E. Franken Fractie CDA Gemeente Kapelle Mw. L. Haack Fractie Leefbaar Schouwen-Duivenland Gemeente Schouwen-Duiveland Dhr. J. Heshof Fractie Pvda/GroenLinks Gemeente Tholen Dhr. H. Keereweer Fractie PvdA Gemeente Schouwen-Duiveland Mw, A. Klompe Fractie VVD Gemeente Schouwen-Duiveland Dhr. R. Laan Fractie SP (burgercommissielid) Gemeente Schouwen-Duiveland Dhr. R.
van der Laar Fractie GroenLinks Gemeente Schouwen-Duiveland Dhr. G. de Leeuw Fractie Algemeen Belang Tholen Gemeente Tholen Dhr. M. Schoonen Fractie CDA Gemeente Tholen Dhr .L. Vermeij Griffier Gemeente Tholen Dhr. I. Vleugel Fractie VVD Gemeente Kapelle Mw. H. Wielaard Fractie VVD Gemeente Tholen Gesprek met afvaardiging raad gemeente Veere – 25 mei 2022 Mw. M. van Stiphout Fractie D66 Gemeente Veere Gesprek met algemeen bestuur GGD – 30 juni 2022 Mw. E. Evertz Lid algemeen bestuur, GGD Zeeland portefeuillehouder gemeente Kapelle Mw. J. Gaemers Directeur Publieke Gezondheid, GGD Zeeland waarnemend directeur Inkoop Jeugd Dhr. C. van Leeuwen Lid algemeen bestuur, GGD Zeeland portefeuillehouder gemeente Tholen Dhr. J. Schroevers Beleidsadviseur GGD Zeeland
Pagina 78
Geraadpleegde schriftelijke bronnen S
Volgnr.
Jaar
Maand
SA
1
2018
2
SA
2
2019
4
SA
3
2019
5
SA
4
2019
6
SB
1
2019
1
SB
2
2019
1
SB
3
2019
2
SB
4
2019
2
SB
5
2019
6
SB SB
6 7
2019 2020
12 4
SB
8
2020
9
SB
9
2020
12
SB
10
2020
12
SB
11
2020
12
SB
12
2020
12
SB
13
2020
12
SB
14
2020
12
SB
15
2020
12
SB
16
2021
1
SB
17
2021
1
SB
18
2021
5
Titelbeschrijving Onderzoeken en rapporten Rapport Samen op weg naar een Innovatieve GI in Zeeland, Werkgroep GI Zeeuwse gemeenten en Intervence, , 26 februari 2018 Rapport Onderzoek naar een duurzaam aanbod van GI-taken in Zeeland, in opdracht van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland door VanMontfoort, 5 april 2019 Rapport Aanvullend onderzoek naar een duurzaam aanbod van GI-taken in Zeeland, in opdracht van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, VanMontfoort, 17 mei 2019 Rekenkamers Kappelle, Vlissingen en Middelburg, rekenkamerbrief voor de drie gemeenten, Verkenning governancestructuur Jeugdhulp Zeeland, 5 juni 2019 Gemeenteraden Gemeente Middelburg, memo college aan gemeenteraad, Informatie situatie Intervence, 30 januari 2019 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan gemeenteraden,, Informatie situatie Intervence, 30 januari 2019 Raadsvoorstellen Raden stemmen in met de instandhoudingsbijdrage op basis van hun budgetrecht, februari 2019 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan gemeenteraden, Informatie bestuursakkoord Zeeuwse gemeenten en Intervence, 12 februari 2019 Bestuurscommissie, memo van aan gemeenteraden, Uitwerking onderzoek VanMontfoort naar de GI-functie in Zeeland, 6 juni 2019 Overzicht voor raadsleden, Tijdlijn Intervence 2017, 2018, 2019, 7 december 2019 Gemeente Middelburg, raadsvoorstel, Instandhoudingsbijdragen
Intervence 2019 en 2020, 16 april 2020 Memo aan raden van Wethouders van de Zeeuwse gemeenten, Onderzoek GI-functie in Zeeland, 13 september 2020 Memo aan raden van Wethouders van de Zeeuwse gemeenten, Onderzoek GI-functie in Zeeland, 1 december 2020 Gemeente Middelburg, memo college aan gemeenteraad, Informatie over besluitvorming scenario-onderzoek uitvoering GI-functie in Zeeland in relatie tot GI Intervence, 1 december 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan gemeenteraden, Informatie stand van zaken Intervence, 8 december 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan gemeenteraden, Actieve informatievoorziening over de situatie rondom de besluitvorming in het kader van het onderzoek naar mogelijke scenario’s voor de uitvoering van de GI-functie in Zeeland, in relatie tot de toekomst van de GI-Intervence, 9 december 2020 Stichting Intervence, brief aan de gemeenteraden, Feiten Intervence m.b.t. bedrijfsvoering, bedrijfscultuur en ziekteverzuim, december 2020 Gemeente Schouwen-Duiveland, raadsvoorstel, Kennisnemen van een informatiepakket van 31 documenten met betrekking tot Intervence en de geheimhouding van drie stukken te bekrachtigen in verband met bedrijfsgevoelige gegevens, 9 december 2020 Gemeente Schouwen-Duiveland, motie fracties van gemeenteraad.
Verzoek aan het college om te zorgen voor een ruime tijd om het transitieproces (overdracht van maatregelen) zorgvuldig te doorlopen, ongeacht de kosten, 17 december 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan gemeenteraden, Aanvullende informatie bij raadsvoorstel Intervence betreffende overbruggingscontract Intervence en Letter of comfort, 8 januari 2021 Presentatie van Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, Informatiebijeenkomst Intervence voor gemeenteraadsleden en commissieleden, 11, 12 en 13 januari 2021 Gemeente Hulst, raadsvoorstel, Voorstel tot bestuurlijke fusie Jeugdbescherming west en Intervence voor de uitvoering van de GI functie in Zeeland, RV nr.235485, mei 2021
Pagina 79
S
Jaar
Maand
SB
Volgnr. 19
2021
6
SB
20
2021
10
SB
21
2022
3
SC SC
1 2
2019-2020 2019 11
SC
3
2020
3
SC
4
2020
5
SC
5
2020
5
SC
6
2020
5
SC
7
2020
7
SC
8
2020
7
SC
9
2020
7
SC
10
2020
7
SC
11
2020
7
SC
12
2020
7
SC
13
2020
8
SC
14
2020
9
SC
15
2020
9
SC
16
2020
10
Titelbeschrijving Bestuurscommissie, memo aan de gemeenteraden, betreffende het faillissement van Briedis, 2 juni 2021 Gemeente Hulst, raadsvoorstel, Voorstel tot bestuurlijke fusie Jeugdbescherming west en Intervence om in te stemmen met een financiële bijdrage voor de kosten van de fusie en kennis te nemen van een omzetgarantie en harmonisering tarieven voor alle instellingen, oktober 2021 Reflectieverslag GI-functie Zeeland aangeboden aan de leden van de gemeenteraad Tholen, maart 2022 Portefeuillehouders Jeugd Afsprakenlijsten portefeuillehoudersoverleg Zeeland Dertien Zeeuwse gemeenten, collegevoorstel/-advies portefeuillehouders Jeugd en de bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp, Financiële bijdragen Gecertificeerde Instellingen Intervence en Leger des Heils, 21 november 2019 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, Overzicht besluitvorming portefeuillehoudersoverleg: Aangepaste criteria transformatieoverleg Jeugd, 26 maart 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, vertrouwelijke conceptmemo aan de dertien gemeenteraden, Stand van zaken rondom de bevoorschotting van Intervence, concept 2, mei 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan de gemeenteraden, Informatie situatie Intervence, situatie bevoorschotting Intervence, mei 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan Inspecties, ministerie J&V en
Vereniging Nederlandse Gemeenten, Aanvullende informatie bij Verbeterplan GI Intervence, 29 mei 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan cliëntenraad Intervence, Reactie portefeuillehouders Jeugd van de Zeeuwse gemeenten op brief Intervence, kenmerk 20.15.06, 3 juli 2020 De Zeeuwse gemeenten, collegeadvies van de gemeenteraden, Onderzoek GI-functie in Zeeland, 7 juli 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, memo aan de gemeenteraden, Onderzoek GI-functie in Zeeland, in het kader van de actieve informatievoorziening van college naar de raad over de situatie rondom de besluitvorming in het kader van het onderzoek naar mogelijke scenario’s voor de uitvoering van de GI-functie in Zeeland, in relatie tot de toekomst van de GI-Intervence, 7 juli 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, Verslag gesprek tussen ministerie J&V, Stichting Intervence en Zeeuwse gemeenten, 9 juli 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan ondernemingsraad Stichting Intervence, Reactie dertien Zeeuwse portefeuillehouders Jeugd op brief van ondernemingsraad Intervence van 2 juli 2020 ‘Plannen inzake instandhoudingsbijdrage Stichting Intervence’, 9 juli 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan Spring Jeugd, Besluit portefeuillehoudersoverleg Jeugd, Beschikbaar stellen van budget 3e jaar pilot Kind
in Scheiding Zeeland, 7 juli 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, Verslag overleg onderzoek GIfunctie in Zeeland, Intervence, ministeries J&V en OZJ en de Zeeuwse gemeenten, 12 augustus 2020 Dertien Zeeuwse gemeenten, Verslag kennismakingsgesprek met bestuurder Partners voor Jeugd en de Zeeuwse gemeenten, 16 september 2020 Dertien Zeeuwse gemeenten, Verslag overleg Zeeuwse gemeenten, Raad van Toezicht Intervence en ministerie J&V, 7 september 2020 Portefeuillehoudersoverleg Jeugd, brief aan de Inspecties, Ministerie JenV en VNG met als bijlage het Verbeterplan GI Intervence, datum onbekend. Inhoud: de Zeeuwse gemeenten kunnen niet instemmen met het verbeterplan van Intervence en geven aan drie scenario’s te willen uitwerken, oktober 2020
Pagina 80
S
Jaar
Maand
SC
Volgnr. 17
2020
10
SC
18
2020
12
SC
19
2020
12
SC
20
2020
12
SC
21
2021
3
SC
22
2021
4
SC
23
2022
3
SD SD
1 2
2019-2020 -
SD
3
-
-
SD
4
2016
12
SD
5
2019
6
SD
6
2019
9
SD
7
2020
5
SD
8
2020
10
SD
9
2020
12
SD
10
2020
12
SD
11
2020
12
SD
12
2021
1
Titelbeschrijving Dertien Zeeuwse gemeenten, Aantekeningen overleg gericht op de bespreking van de stand van zaken in het toewerken naar de besluitvorming over de drie scenario’s, overleg tussen Raad van Toezicht Intervence, ministeries J&V en OZJ en de Zeeuwse gemeenten, 9 oktober 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan cliëntenraad Intervence, Reactie op brief van Intervence van 24 november 2020, Besluitvorming toekomst GI-functie in Zeeland aan de Zeeuwse colleges van B&W, 8 december 2020 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan LOC Jeugd, Reactie op brief van LOC Jeugd dd.
4 december 2020, met als onderwerp ‘Beëindiging contract Stichting Intervence’, zonder datum Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, reactiebrief aan ??? op het voorstel van het maken van bestuurlijke afspraken, Overnamescenario van Stichting Intervence door Jeugdbescherming west en voorstel tot vervolg, zonder datum Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan Inspectie Gezondheidszorg Jeugd, Delen van zorgen uitvoering van de Jeugdwet en de veiligheid van Zeeuwse gezinnen en hun kinderen, 8 maart 2021 Portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan Briedis Jeugdbeschermers, Beschikbaar stellen Keurmerkinstituut (KMI) rapport inzake beoordeling Briedis, 22 april 2021 GovernEUR/Erasmus Universiteit Rotterdam, verslag van bijeenkomst met dertien portefeuillehouders Zeeland op 24 januari 2022, Reflectieverslag GI-functie in Zeeland, verslag van 2 maart 2022 Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg Agenda’s en actielijsten Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, Inrichtingsplan voor een centrale inkooporganisatie, https://docplayer.nl/23384288-Inkooporganisatie-jeugdhulp-zeelandinrichtingsplan-voor-een-centrale-inkooporganisatie.html, download juli 2022 Verordening Bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland, zonder datum Online gevonden: gemeenteblad Goes: datum 31 december 2019 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, Overeenkomst Inkoop
Jeugdhulp Zeeland en Stichting Intervence, 9 december 2016 Bestuurscommissie Inkoop Jeugd, memo aan leden van de dertien gemeenteraden, Uitwerking onderzoek Van Montfoort naar de GI-functie in Zeeland, 6 juni 2019 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, conceptnotitie, opgesteld om de feiten en omstandigheden aangaande een financiële instandhouding van Stichting Intervence voor de jaren 2019 en 2020 te onderbouwen en vast te leggen, 26 september 2019 Bestuurscommissie IJZ, Afsprakenlijst overleg 27 mei 2020. Inclusief: Bestuurlijk overleg Zeeuwse Jeugdregio, memo aan Inspecties, Ministerie J&V en VNG, Aanvullende informatie bij Verbeterplan GU Intervence, 29 mei 2020 Offertebrief aan Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, Inzet mevrouw M.
van de Luijtgaarden voor Expertteam Jeugd, kenmerk 20139/EG, 28 oktober 2020 Bestuurscommissie, brief aan cliëntenraad Intervence, reactie op brief 24 november 2020 van de cliëntenraad aan de Zeeuwse colleges van B&W over besluitvorming toekomst GI-functie in Zeeland, december 2020 Brief aan LOC Jeugd, reactie op brief van LOC Jeugd van 4 december 2020 met als onderwerp ‘Beëindiging contract Stichting Intervence’ Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, reactie op brief van de OR over het voorgenomen standpunt scenario 3, 8 december 2020 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, concept intentieovereenkomst Briedis Jeugdbeschermers, William Schrikker Jeugdbescherming & Jeugdreclassering, Leger des Heils Jeugdbescherming & Jeugdreclassering en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, 7 januari 2021
Pagina 81
S
Jaar
Maand
SD
Volgnr. 13
2021
2
SD
14
2021
2
SD
15
2021
2
SD
16
2021
2
SD
17
2021
3
SD
18
2021
4
SD
19
2021
6
SD
20
2021
11
SD
21
2022
1
SE SE
1 2
2019
1
SE
3
2020
7
SE
4
2020
9
SE
5
2020
9
SE
6
2020
12
SE
7
2020
12
SE
8
2021
1
SE
9
2021
1
SE
10
2021
2
SE SE
11 12
2021 2022
3 2
2020
Titelbeschrijving Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, brief aan Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd, Inspectie Justitie & Veiligheid, Jeugdautoriteit en de Cliëntenraad Intervence, Concept plan van aanpak overdracht casussen naar de drie andere GI’s 5 februari 2021 Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, brief aan Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd, Inspectie Justitie & Veiligheid, Jeugdautoriteit, Cliëntenraad Intervence, Aanbieding vertrouwelijk concept-plan van aanpak gecontroleerde zorgoverdracht gecertificeerde Instelling Intervence, 5 februari 2021 Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, brief aan het ministerie van VWS, Negatief advies van Inspecties over het concept plan van aanpak, 23 februari 2021 Bestuurscommissie Inkoop Jeugdzorg, brief aan staatssecretaris van ministerie VWS, Reactie Zeeuwse gemeenten op Kamerbrief over de jeugdbescherming, 23 februari 2021 Brief van de Bestuurscommissie aan Inspectie Gezondheidszorg Jeugd, Bestuurscommissie uit zorgen over vertrek van 12 jeugdbeschermers bij Intervence en ziet tegelijkertijd dat er geen overdracht van maatregelen naar andere GI's plaats heeft gevonden.
De Bestuurscommissie vraagt om in gesprek te gaan en te onderzoeken of de continuiteit van zorg voldoende is gewaarborgd, 8 maart 2021 Brief aan cliëntenraad Intervence, reactie op brief 21 april 2021 van de cliëntenraad over besluitvorming toekomst GI-functie in Zeeland, 26 april 2021 Bestuurscommissie Jeugd, brief aan wethouders Jeugd en de gemeenteraden van de dertien Zeeuwse gemeenten, Faillissement Briedis, 2 juni 2021 Inkooporganisatie Jeugdzorg Zeeland, stukken aan de dertien Zeeuwse gemeenteraden, Oplegger ten behoeve van besluitvorming toekomst GI-functie in Zeeland, 13 november 2021 Reflectieverslag GI-Functie GI in Zeeland, januari 2022 Kopgroep Agenda’s en actielijsten Kopgroep Intervence, memo aan gemeenteraden dertien Zeeuwse gemeenten, Situatie Intervence, 30 januari 2019 Kopgroep Intervence, ministerie JenV en Intervence, Verslag gesprek van kopgroep met het ministerie JenV en bestuur/RvT van Intervence, 9 juli 2020 Uitwerking scenario’s GI-functie in Zeeland met Kopgroep Intervence + RvT Intervence, 3 september 2020 Ministeries van J&V en OZJ, verslag sessie 7 september 2020,gehouden met afvaardigingen van de dertien Zeeuwse gemeenten, Raad van Toezicht Intervence en ministeries J&V en OZJ, Stand van zaken rondom het onderzoek naar de scenario’s voor de GI-functie in Zeeland, 8 september 2020 Dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan FNV Zorg & Welzijn, reactie op
de brief van FNV van 3 december 2020, kenmerk 20200312, Ultimatum Intervence, 8 december 2020 Dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan Intervence, reactie op de brief van de ondernemingsraad van Intervence van 24 november 2020, Brief 2020-11-24 over het voorgenomen standpunt scenario 3, 8 december 2020 Reactie op de brief van 22 december 2020 van de medewerkers Intervence vanwege het besluit van de commissie om het contract met Intervence te beëindigen, zonder datum. Inclusief: zelfde conceptbrief met opmerkingen, 8 januari 2021 Dertien Zeeuwse gemeenten, brief aan medewerkers Intervence, Reactie op brief van 22 december 2020 aan medewerkers Intervence, 17 januari 2021 Brief aan Intervence, Reactie bestuurlijke Kopgroep Intervence op insteek verschillende partijen Plan van Aanpak Intervence, 3 februari 2021 Kopgroep, Procesvoorstel onderzoek terugvaloptie Jeugdbescherming west, 12 maart 2021 Kopgroep, brief aan RvT en bestuur Intervence, Cliëntenraad Intervence en OR Intervence, Reactie bestuurlijke Kopgroep Intervence op insteek verschillende partijen op Plan van Aanpak Intervence, 3 februari 2021
Pagina 82
S
Volgnr.
Jaar
Maand
SF
1
2019
11
SG
1
2018
11
SG
2
2021
2
SG
3
2021
2
SG
4
2021
2
SG
5
2021
2
SG
6
2021
2
SG
7
2021
4
SG SG
8 9
2021 2021
6 7
SG SG
10 11
2021 2022
12 5
SG
12
2022
5
SG
13
2022
5
SG
14
2022
7
SG
15
2022
7
SH
1
2020
7
SH SH SH
2 3 4
2020 2020 2021
9 10 2
SI SI SI
1 2 3
1981 1981 1986
-
Titelbeschrijving GGD Zeeland Overheid.nl, https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR629420/1, Gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland, geldend van 28 november 2019 tot heden Rijksoverheid en instanties Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en ministerie voor Rechtbescherming, Brief aan wethouders Jeugd over regionale samenwerking, 1 november 2018 Jeugdautoriteit, brief aan de portefeuillehouders Jeugd van de dertien Zeeuwse gemeenten en het ministerie van Justitie en Veiligheid, Zorgen over continuïteit jeugdbescherming en jeugdreclassering Zeeland, 2 februari 2021 Ministerie van Justitie en Veiligheid, Directie Sanctietoepassing en Jeugd, brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer, Stand van zaken Intervence, kenmerk 3181941, 1 februari 2021 Jeugdautoriteit, brief aan de Bestuurscommissie en het ministerie van JenV, Zorgen over de continuïteit van jeugdbescherming en jeugdreclassering in Zeeland, 2 februari 2021 Minister voor rechtsbescherming, brief aan de Tweede Kamer, mede namens de Staatsecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Mededeling: met de Zeeuwse bestuurders heeft de minister afgesproken dat zij het terugvalscenario dienen uit te werken: overname van Intervence door JB west, 17 februari 2021 Ministerie voor Rechtsbescherming, brief aan Tweede kamer, Oordeel c.q.
advies Inspecties en JA over transitieplan Intervence, kamerstuk 31839-767, 17 februari 2021 Minister van Rechtsbescherming, brief aan de Tweede Kamer, aangaande De coöperatie Briedis Jeugdbeschermers, 15 april 2021 Rijksoverheid.nl, Convenant 'Bevorderen Continuïteit Jeugdhulp' , download 25 juni 1021 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, regiorapport Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd,Vervolgtoezicht kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd, juli 2021 Advies landsadvocaat, 9 december 2021 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en ministerie voor Rechtsbescherming, brief aan de Tweede Kamer, Hervormingen Jeugdzorg, kenmerk 3363611-1028816-J, 13 mei 2022 Rechtspraak.nl, Rechters luiden de noodklok over voortdurende verslechtering van zorg voor kwetsbare kinderen, download 11 mei 2022 Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor Rechtsbescherming, brief aan de Tweede Kamer, Hervormingen Jeugdzorg, 13 mei 2022 Keurmerkinstituut, https://keurmerk.nl/zorg-welzijn/certificatie-zorg-en-welzijn, download juli 2022 Jeugdwet en websites van de Jeugdautoriteit, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Keurmerkinstituut en Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd, juli 2022 Intervence Stichting Intervence, Memo van de ondernemingsraad aan de raden en colleges van de dertien gemeenten in Zeeland, 2 juli 2020 EHdK, rapport, Bedrijfsplan
Intervence, 3 september 2020 Verbeterplan GI Intervence versie 3.0 definitieve versie Stichting Intervence, brief aan portefeuillehouders Jeugd dertien Zeeuwse gemeenten, Signaal Intervence, 2 februari 2021 Overig Harmon, M.N., Action Theory for Public Administration, New York, 1981 Habermas, Jürgen, Theorie des kommunikativen Handelns, Frankfurt am Main, 1981 Pröpper. I. en P. Tijmes, Een nieuwe belichting van staat en maatschappij, in: Beleid en Maatschappij, 13, 6, 1986, pp. 287-296
Pagina 83
S
Jaar
Maand
SI SI
Volgnr. 4 5
1990 1994
-
SI
6
2004
-
SI
7
2016
-
SI
8
2016
11
SI
9
2020
6
Titelbeschrijving Bovens, Mark, Verantwoordelijkheid en organisatie, Zwolle, 1990, p. 32-33 Veld, Prof. Ir. J. in ’t, Analyse van organisatieproblemen, een toepassing van denken in systemen en processen, 1994 Partners+Pröpper, Lokale regie uit macht of onmacht? Onderzoek naar de optimalisering van de gemeentelijke regiefunctie, Vught, 2004, p. 4-5, 130 e.v. NSOB, M. van der Steen, M. Schulz, N. Chin-A-Fat en M. van Twist, De som en de delen: In gesprek over systeemverantwoordelijkheid, Den Haag, 2016 Raad voor het Openbaar Bestuur, De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor systemen, november 2016, p.9 Partners+Pröpper, eindrapport, Evaluatie proces herindeling Vijfheerenlanden, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, juni 2020
Pagina 84
Bijlage 5 Bestuurlijke reacties van de colleges van B&W Deze bijlage bevat de bestuurlijke zienswijzen van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten op de conclusies en aanbeveling van dit rapport. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.
66
Reactie college van B&W van de gemeente Borsele66 Reactie college van B&W van de gemeente Goes Reactie college van B&W van de gemeente Hulst Reactie college van B&W van de gemeente Kapelle Reactie college van B&W van de gemeente Middelburg Reactie college van B&W van de gemeente Noord-Beveland Reactie college van B&W van de gemeente Schouwen-Duiveland Reactie college van B&W van de gemeente Sluis Reactie college van B&W van de gemeente Tholen Reactie college van B&W van de gemeente Veere Reactie college van B&W van de gemeente Vlissingen
Verschillende reacties zijn geconverteerd van PDF naar Word. De opmaak van de brieven in deze bijlage is niet altijd gelijk aan de brieven zoals deze zijn ontvangen. Inhoudelijk is er niets gewijzigd.
Pagina 85
1. Reactie college van B&W van de gemeente Borsele De heer F. de Kok, Secretaris BRI M.A. De Ruijterlaan 2 4461 GE Goes
Uw kenmerk : Uw brief van : Behandeld door : Doorkiesnummer :
Onderwerp:
Zaaknummer : Z22.026238 Documentnummer : D22.610154 Bijlagen :0 Heinkenszand,
advies rekenkameronderzoek Intervence
Geachte secretaris van de Begeleidingscommissie Rekenkameronderzoek Intervence (BRI), Op vrijdag 21 oktober jl. ontvingen de colleges van Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Middelburg, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland, Sluis, Tholen, Veere en Vlissingen het eindrapport van de gezamenlijke rekenkamercommissies. In opdracht van de Begeleidingscommissie Rekenkameronderzoek Intervence heeft onderzoeks- en adviesbureau Partners + Pröpper onderzoek gedaan en presenteert zij in haar eindrapport een aantal conclusies en aanbevelingen. In deze brief leest u onze visie op deze conclusies en aanbevelingen en hoe wij hieraan uitvoering willen geven. Het college spreekt haar waardering uit voor de wijze waarop het onderzoek is uitgevoerd en is beschreven in het rapport ‘Evaluatie van het proces van heroverweging van de inkooprelatie met Intervence’. Het is een grondig onderzoek waar zichtbaar veel tijd in is gestoken en waarbij veel waardevolle inzichten en lessen zijn opgehaald. Het rapport geeft een genuanceerd beeld van de loop van de gebeurtenissen en het ingewikkelde systeem van jeugdhulp waarin de diverse partijen hun rol moeten spelen. De conclusies en aanbevelingen geven inzichten in het proces en herkenbare leer- en verbeterpunten.
Het college van gemeente Borsele onderschrijft de conclusies in het rapport en verbindt zich aan de inspanningen om de aanbevelingen uit te voeren, in samenwerking met de Zeeuwse gemeenten, gecertificeerde instellingen en het Rijk. Op een aantal algemene en specifieke punten willen we nader ingaan. 1. Er is sprake van een complex systeem, met spanning tussen marktwerking en transformatiedoelen. De hoofdvraag van het onderzoek richt zich op de vraag hoe de voorbereiding van en de besluitvorming met betrekking tot de heroverweging van de inkooprelatie, tussen de Bestuurscommissie en Intervence is verlopen en hoe dit zich verhoudt tot de kader stellende en controlerende rollen van de gemeenteraden. Het rapport geeft een heldere inkijk in de ontwikkeling van de samenwerking en besluitvorming tussen raden, colleges, bestuurscommissie en kopgroep. Onderliggend komt ook aan bod of een gemeente
Pagina 86
verantwoordelijk kan zijn voor een taak waarop het onvoldoende grip heeft: de uitvoering van maatregelen in de jeugdhulp is wettelijk verplicht, de financiële middelen worden door het Rijk vastgesteld. Waarbij de decentralisatie erop gericht is dat de complexe jeugdhulp afneemt en zoveel mogelijk ondersteuning preventief en voorliggend, met lichte vormen van hulp wordt ingezet. Deze beweging geeft druk op de bedrijfsvoering van de organisaties die complexe jeugdhulp aanbieden en waarbij aanbestedingen, tarieven en marktdenken een rol spelen. Een gegeven dat ook nu nog leidt tot ernstige financiële problemen en problemen in het voortbestaan van organisaties die begeleiding en behandeling bieden aan de meest kwetsbare groep kinderen en jongeren. In uw rapport is aangegeven dat ook de minister inmiddels ziet dat het jeugdzorgsysteem kampt met onbedoelde effecten, waarbij het marktdenken moet worden losgelaten en de gemeentelijke beleidsvrijheid (én verantwoordelijkheden wat ons betreft) meer in balans moet worden gebracht met de te dragen risico’s. De aanbeveling om in gesprek te gaan met de verantwoordelijke ministeries en gecertificeerde instellingen om te onderzoeken hoe de rollen zich kunnen ontwikkelen van opdrachtgever – opdrachtnemer naar partnerschap en gedeeld eigenaarschap, zullen wij ter bespreking inbrengen in de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp. 2.
De samenwerking en het democratisch samenspel heeft op de top van de crisis onder druk gestaan. In het rapport komt op diverse plaatsen terug hoe in het proces, de rol van de bestuurscommissie steeds verder onder druk komt te staan en verschuift van ‘inkoper’ naar ‘probleemeigenaar’. Het rapport geeft aan dat tijdens het proces onvoldoende is onderkend dat een heroverweging van taken, bevoegdheden en rollen nodig was, waarmee ook een beter instrumentarium beschikbaar zou komen om de crisis te begeleiden. En waarmee de relatie tussen bevoegdheden van de uitvoerende wethouders en colleges en de kaderstellende en controlerende rol van de raden, beter tot uitvoer had kunnen worden gebracht. Ons college onderschrijft de conclusies in het rapport en de aanbevelingen om specifiekere afspraken te maken hoe de raad in staat moet worden gesteld zijn kaderstellende en controlerende rol uit te voeren. Ook de aanbeveling om tijdelijk en op maat een ‘crisisorganisatie’ in te richten in het geval zich substantiële problemen voordoen, wordt onderschreven. Wij spannen ons in om de aanbevelingen in de komende periode uit te voeren. 3. Een aantal nuanceringen: - Pagina 10, deelconclusie 1A, bullet 1: Dat Intervence ‘gaandeweg niet meer in staat was de zorg te waarborgen’ was niet pas aan de orde na heroverweging, maar al daarvoor.