Agendapunt 9. Voorstel Overstappen Nationale Ombudsman

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: : :

Z22.112604 / D22.864645 Overstappen Nationale Ombudsman drs. M. Mulder MSC Kamilla Csávás Concern

Gevraagd besluit 1. Per 1 januari 2023 de instelling van De Zeeuwse Ombudsman te beëindigen. 2. Per 1 januari 2023 aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman op voorwaarde dat de stappen op de pagina's 7 tot en met 9 van de Notitie toekomst Zeeuwse Ombudsman door de Nationale Ombudsman worden doorlopen. Juridische grondslag Op grond van artikel 81p Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd om de instelling van een gemeentelijke ombudsfunctie te beëindigen Aanleiding De huidige Zeeuwse Ombudsman, de heer mr. drs. Gertjan W. van der Brugge, heeft aan het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman laten weten dat hij zijn taken per 31 december 2022 wenst neer te leggen. Het aanstaande vertrek van de heer Van der Brugge is voor het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman reden geweest om zich strategisch te bezinnen op de toekomstige invulling van de gemeentelijke ombudsfunctie in Zeeland na 2022. Het bestuur functioneert inhoudelijk op afstand van het eigenlijke ombudswerk. Het bestuur heeft daarom aan de Zeeuwse Ombudsman zelf en aan de substituut Zeeuwse Ombudsman, tevens secretaris van de Zeeuwse Ombudsman, gevraagd om voor de 13 aangesloten gemeenten een notitie op te stellen over de gewenste besluitvorming. Resultaat Het resultaat is dat klachten in twee instanties behandeld kunnen worden, waardoor voldaan wordt aan de wettelijke verplichting van de gemeente.

Argumenten De Zeeuwse Ombudsman behandelt in de notitie onder C een viertal argumenten in de strategische afweging om de huidige ombudsfunctie te continueren of om aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman. Dit betreffen de volgende argumenten: • • • •

Regionale aspecten; Inhoudelijke kwetsbaarheid; Organisatorische kwetsbaarheid; Inhoudelijk en organisatorisch toekomstperspectief.

Samengevat komt de Zeeuwse Ombudsman tot de volgende bevinding: De meerwaarde van continuering van de huidige ombudsfunctie is de regionale aanwezigheid, makkelijke fysieke toegang voor burgers, kennis van de regio en de relevante netwerken en het letterlijk en figuurlijk spreken van de taal. Potentiële en reële nadelen van continuering van de huidige ombudsfunctie zijn de inhoudelijke en organisatorische kwetsbaarheid. Deze nadelen zullen gezien de huidige ontwikkelingen in de toekomst naar verwachting toenemen. Daarnaast dient continuering gepaard te gaan met diverse ingrijpende wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie.

Agendapunt Pagina 2

Na overleg tussen de Zeeuwse- en Nationale Ombudsman is de gedachte ontstaan om te onderzoeken of het mogelijk is het beste van de twee werelden te combineren: aansluiting bij de Nationale Ombudsman met alle bijhorende voordelen maar behoud van aanwezigheid in Zeeland, regionale netwerkkennis en alle andere voordelen. Deze gedachte is nader uitgewerkt in een door de Nationale Ombudsman te volgen stappenplan dat is geschetst vanaf pagina 7 van de notitie. Deze stappen houden samengevat in: 1. Aan nabijheid wordt fysiek invulling gegeven door de primaire werkplek van de huidige secretaris in Zeeland te houden. 2. Met burgers die een klacht of signaal afgeven wordt persoonlijk contact opgenomen en ingegaan op de achtergrond van de klacht, mogelijke oplossingsrichtingen en verwachtingen ten aanzien van de betrokkenheid van de ombudsman. Indien wenselijk of noodzakelijk wordt fysiek een gesprek gevoerd. 3. De Nationale Ombudsman biedt ondersteuning aan de 1e lijns-klachtbehandeling als vraagbaak, sparringpartner en adviseur over klachtbehandeling. 4. Raadsleden worden via de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en de VNG in het algemeen geïnformeerd over aspecten die voor hen relevant kunnen zijn. 5.

Intermediairs (maatschappelijk werk, praktijkondersteuners bij huisartsen, juridische dienstverleners, schuldhulpmaatjes en andere vrijwilligers) worden door de Nationale Ombudsman actief benaderd en uitgenodigd om relevante signalen te delen. De notitie is opgesteld door de ter zake deskundige Zeeuwse Ombudsman en zijn secretaris. Over de inhoud is door de Zeeuwse Ombudsman met de Nationale Ombudsman afstemming gezocht. De notitie geeft blijk van een goed inzicht in het belang van een goede ombudsfunctie en de randvoorwaarden die daarvoor aanwezig moeten zijn. De notitie geeft ook blijk van realiteitszin: de wereld is sinds de oprichting in 2001 veranderd en de voordelen van een lokale ombudsfunctie wegen niet meer op tegen de, door de gewijzigde omstandigheden, inmiddels ontstane nadelen. Aansluiting bij de Nationale Ombudsman biedt thans meer voordelen dan continuering van de huidige ombudsfunctie. Met het stappenplan worden alle denkbare nadelen van aansluiting bij de Nationale Ombudsman weggenomen. Alles overwegend wordt de gemeenteraad door het bestuur geadviseerd om het voorstel van de Zeeuwse Ombudsman over te nemen en te besluiten om de instelling van De Zeeuwse Ombudsman per 1 januari 2023 te beëindigen en per dezelfde datum aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman.

Kanttekeningen Zou de gemeenteraad zich niet kunnen vinden in het advies van het bestuur dan kan de raad besluiten om de opzet en werking van de ombudsfunctie De Zeeuwse Ombudsman te evalueren en waar nodig aan te passen. Daarbij dient dan wel het hieronder geschetste kostenplaatje voor de lange termijn in acht genomen te worden. Financiën Wanneer besloten wordt om aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman dan zullen daarbij aangesloten gemeenten € 0,2362 per inwoner per jaar betalen (dit wordt jaarlijks aangepast bij ministeriële regeling). Gemeenten die zijn aangesloten bij De Zeeuwse Ombudsman betalen in 2021 € 0,1900 per inwoner per jaar en in aanvulling op dat bedrag per onderzoek een gestaffelde vergoeding gerelateerd aan het aantal klachten. Zou worden besloten om aangesloten te blijven bij de Zeeuwse Ombudsman dan dienen op advies van de accountant van de VZG de kosten per gemeente te worden verhoogd tot minimaal die van aansluiting bij de Nationale Ombudsman. De reden daarvoor is dat de capaciteit dient te worden vergroot om de organisatorische en inhoudelijke kwetsbaarheid te verminderen en om de nieuwe rollen en taken adequaat te kunnen vervullen. De begroting voor 2022 zet wat dat betreft al een forse stap: het tarief wordt verhoogd naar € 0,2200 per inwoner per jaar.

Een volgende stap naar gelijktrekking naar het tarief van de Nationale Ombudsman (gebaseerd op een jaarlijkse beschikking van de Minister van Binnenlandse Zaken) zal noodzakelijk zijn. Rekensom voor de gemeente Goes (berekend op basis van 38.594 inwoners):

Agendapunt Pagina 3

2021 € 0,1900 per inwoner per jaar = € 7.332,86 2022 € 0,2200 per inwoners per jaar = € 8.490,68 2023 € 0,2362 (prijspeil 2021 exclusief de aanpassingen bij ministeriële regeling vastgesteld overeenkomstig het prijsindexcijfer CBS 2022 en 2023) per inwoner per jaar = € 9.115,90 Deze kosten worden gedekt uit 60050100 – Bestuurlijke samenwerking. Duurzaamheid N.v.t. Communicatie Wanneer alle raden een besluit hebben genomen zal het bestuur de communicatie op zich nemen. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? N.v.t. Uitvoering Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

drs. M. Mulder MSc. Burgemeester