Agendapunt 5. Programmajaarrekening 2023 11062024
Tekst van het document
gemeente Goes
Jaarstukken 2023
www.goes.nl
2
3
Inhoud 1.
Algemeen
Voorwoord
2.
Programmaverantwoording
Programma 1 Bestuur en financiën Programma 2 Ruimte en economie Programma 3 Onderwijs, sport en cultuur Programma 4 Sociaal domein Programma 5 Milieu Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Overzicht Vennootschapsbelasting
6.
Paragrafen
Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Financiering Paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Wet Open Overheid
7.
Jaarrekening
Overzicht van baten en lasten Overzicht incidentele baten en lasten Analyse van de afwijkingen programma 1 Analyse van de afwijkingen programma 2 Analyse van de afwijkingen programma 3 Analyse van de afwijkingen programma 4 Analyse van de afwijkingen programma 5 Analyse van de afwijkingen programma Overhead Analyse van de afwijkingen programma Algemene dekkingsmiddelen Analyse van de afwijkingen programma Vennootschapsbelasting Analyse van de afwijkingen programma Onvoorzien Analyse van de overschrijding restantkredieten Balans per 31 december 2023 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2023 Melding WNT Overzicht baten en lasten per taakveld programma 1 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 2 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 3 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 4 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 5 Verantwoording specifieke uitkering (SiSa-bijlage) Controleverklaring Rechtmatigheidsverantwoording
5 7
11 13 19 26 32 42 47 48 49
51 53 59 64 70 74 79 91 96
97 99 100 103 105 109 112 117 119 120 122 123 124 126 131 134 148 153 154 155 156 157 161 170 173
4
5
1.
Algemeen
6
7
Voorwoord Voor u ligt de jaarrekening 2023 van de gemeente Goes. We leggen hiermee verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. In de loop van het afgelopen jaar is door het opstappen van Nieuw Goes de collegesamenstelling veranderd. CDA nam plaats in het college. De ambities blijven echter onverminderd hoog. De kern van ons programma is samenwerken, samenwerken aan een sociaal, duurzame en financieel gezonde samenleving. Daarnaast heeft de volledige raad voor deze coalitieperiode (2022-2026) een raadsagenda opgesteld. De basis van deze agenda zijn de gezamenlijke thema’s van de partijen in onze raad. Deze jaarrekening geeft inzicht in de voortgang van de ambities die uit deze agenda naar voren komt. Ambities op het gebied van wonen, dienstbare overheid en verduurzaming. De jaarrekening geeft inzicht in de voortgang op al deze ambities. De voortgang wordt wel stevig beïnvloed door de forse prijsstijgingen die we in het afgelopen jaar hebben gezien. Voornamelijk veroorzaakt door de hoge energieprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne welke zorgen voor een hoge inflatie. Ook de arbeidsmarkt is en blijft heel erg krap. Technisch geschoold personeel blijft moeilijk aan te trekken, ondanks dat de gemeente Goes als een zeer aantrekkelijke werkgever te boek staat.
Ondanks deze conjuncturele tegenwind, hebben we als gemeente Goes grote stappen gemaakt om onze ambities te realiseren. Deze jaarrekening geeft daar inzicht in. Het jaar 2023 was financieel gezien een goed jaar voor onze gemeente. Het resultaat is positief beïnvloed door incidentele baten van de Rijksoverheid. Vanuit de decembercirculaire is, net zoals vorig jaar, nog veel geld beschikbaar gekomen voor de gemeenten. Ook voor de opvang van vluchtelingen is de Rijksoverheid ruimhartig. Daartegenover heeft het college een tweetal grote tegenvallers in deze jaarrekening verwerkt. Enerzijds zijn we genoodzaakt om een schadevergoeding uit te keren aan onze inwoners die schade hebben geleden doordat zij bij de aanschaf van hun huis, een verplicht grijswatersysteem hebben moeten aanschaffen. De daadwerkelijke schadevergoedingen zullen wij in de tweede helft van 2024 gaan uitkeren, we hebben nu reeds een voorziening hiervoor getroffen. Een kleinere tegenvaller is een gedeeltelijke afwaardering van het Omnium. Dit als gevolg van de ombouw van het een gedeelte van het omnium tot een nieuwe school. Het college van burgemeester en wethouders is trots. Trots op de behaalde resultaten in complexe omstandigheden. Trots op de medewerkers die zorgen dat de grote ambities bewaarheid kunnen worden.
Maar vooral trots op onze inwoners, bedrijven en de verenigingen die elke dag zorgen dat onze gemeente een stukje mooier wordt. Met deze jaarstukken geven we inzicht in hoe we samen slagvaardig bouwen aan een economisch en maatschappelijk sterk Goes, en wat dat structureel kost en oplevert. De leeswijzer hieronder geeft meer informatie over de opbouw van dit rapport. Leeswijzer In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn regels opgenomen voor de samenstelling van de jaarstukken. De jaarstukken van de gemeente Goes bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. Met deze stukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad. Het doel van de jaarstukken is de gemeenteraad, de hogere overheden en andere belangstellenden, te informeren over de financiële gang van zaken over het afgelopen boekjaar en de financiële positie aan het einde van het boekjaar. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (de programmaverantwoording en de paragrafen) en de jaarrekening. De programmaverantwoording is opgenomen in hoofdstuk 2 van deze jaarstukken. Het bevat de beleidsmatige verantwoording over 2023. De programmaverantwoording is verdeeld in 5 verschillende programma’s met een logische bundeling van beleidsvelden. Bij alle onderwerpen in de programmabegroting gaan we in op de vraag of het gestelde doel bereikt is en wat daarvoor is gedaan.
Dit wordt weergegeven door kleurarceringen. De legenda van de kleurarceringen is als volgt:
√ activiteit is klaar of loopt volgens planning (meerjarige activiteiten). ≈ activiteit is voor een deel klaar of iets vertraagd. We verwachten daarbij dat de activiteit in 2024 wel klaar is. - activiteit is niet klaar of afgemaakt.
8 Daarnaast zijn per programma beleidsindicatoren weergegeven. Vanaf 2017 is het opnemen van beleidsindicatoren in de begroting en jaarstukken verplicht. Er wordt enkel gewerkt met een set van verplichte indicatoren die niet altijd een link hebben met huidig vastgestelde Goese beleidsplannen en het registreren en genereren vindt (in veel gevallen) niet door ons plaats. De realisatie van deze verplichte indicatoren wordt bijgehouden via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Dit maakt benchmarks tussen gemeenten en overheden mogelijk. Tot slot zijn per beleidsveld de kosten en baten aangegeven. In hoofdstuk 3 staan de paragrafen. In de paragrafen rapporteren we over thema’s die een dwarsdoorsnede van de programmaverantwoording geven. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering van de gemeente heeft effecten op alle programma’s uit de programmaverantwoording. De wetgever stelt in het BBV 7 paragrafen verplicht. In hoofdstuk 4 vindt u de financiële vertaling van het gevoerde beleid. Dit bestaat uit een overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting. Het overzicht van baten en lasten geeft de geraamde en werkelijke baten en lasten per beleidsveld aan. In de toelichting zijn de belangrijkste afwijkingen (€ 50.000 of groter) ten opzichte van de begroting per beleidsveld toegelicht.
De balans is een staat waarin enerzijds de waarde van de bezittingen zijn opgenomen en anderzijds de schulden en het eigen vermogen. De bedragen in de jaarstukken zijn afgerond op € 1.000 tenzij anders weergegeven. Vanwege deze weergave kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Resultaat De jaarrekening 2023 sluit met een positief resultaat van € 6,4 miljoen. Op basis van de begroting 2023, verwachtten we dat de jaarrekening zou worden afgesloten met een positief resultaat van € 1,0 miljoen. Uiteindelijk is er een voordelig verschil ten opzichte van de begroting van € 5,4 miljoen. Op hoofdlijnen is het verschil als volgt te verklaren: Verschillen ten opzichte van de begroting na wijzigingen Opvang ontheemden Oekraïne Afwikkeling grijswatersysteem Gemeentefonds Afwaardering van de boekwaarde van het Omnium Vennootschapsbelasting Bijdrage aan de Veiligheidsregio Zeeland Jaarrekeningresultaat 2023 GR de Bevelanden Onroerende Zaak Belasting Vrijval voorziening wethouderspensioen Boekwinst verkoop panden Afwikkeling subsidie peuteropvang en VVE Regionale Energie Strategie (RES) Overige Totaal verschillen ten opzichte van de gewijzigde begroting
Bedrag x € 1.000 5.974 -4.000 3.136 -925 -826 675 277 235 208 200 200 182 107 333
Het resultaat binnen het sociaal domein bedroeg in 2023 € 4,5 miljoen. Conform de door de Raad vastgestelde nota van reserves en voorzieningen is dit bedrag toegevoegd aan de reserve sociaal domein. Deze reserve heeft per 31 december 2023 een stand bereikt van € 12,4 miljoen. Het resultaat binnen het sociaal domein is op hoofdlijnen als volgt te verklaren: • Hogere rijksbijdrage BUIG € 1.632.000 • Resultaat Betho € 716.000 • Onderuitnutting PGB’s € 700.000 • Nog niet aangevraagde energietoeslag €390.000 • Budget Nieuwe Wet Inubgering € 342.000 Analyse van het structurele jaarrekeningresultaat Om inzicht te krijgen in het structurele jaarrekeningresultaat en de impact van het resultaat op de vermogenspositie, is het belangrijk om het resultaat verder te analyseren en te duiden. Daarbij moeten we ook rekening houden met de voorgestelde resultaatbestemming. Met het opnemen van alleen een (verplicht) cijfermatig overzicht van incidentele baten en lasten ontstaat nog niet automatisch het inzicht of er sprake is van een structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo. Hieronder is voor een goed beeld de analyse van het structurele jaarrekeningresultaat opgenomen.
9 Samenvatting incidentele baten en lasten jaarrekening Saldo van baten en lasten
(bedragen x € 1.000) 6.466
Af: incidentele baten Af: incidentele baten - onttrekkingen reserves
-11.732 -8.012
Bij: incidentele lasten
5.836 10.656
-19.744 Bij: incidentele lasten - dotaties reserves Structurele jaarrekeningresultaat
16.492 3.213
In de jaarrekening zijn de incidentele lasten en baten beschreven. De jaarrekening laat een positief beeld zien met een resultaat van € 6,4 miljoen. Als we dit resultaat corrigeren met de incidentele lasten en baten, zien we een positief structureel resultaat van € 3,2 miljoen. Op hoofdlijnen wordt het structurele resultaat veroorzaakt door het saldo van de meerjarenbegroting 2023 (€ 1,0 mln), de uitkering gemeentefonds (€ 1,5 mln) en onroerendezaakbelasting en overige (€ 664.000). Hierbij wordt opgemerkt dat, naar verwachting, vanaf 2026 een forse daling van de inkomsten uit het gemeentefonds laat zien. Resultaatbestemming De over te hevelen restantbudgetten zijn budgetten uit 2023 die niet zijn uitgegeven in 2023 en voldoen aan de voorwaarden om deze middelen via resultaatbestemming over te hevelen naar het jaar 2024. Het totale bedrag aan resultaatbestemmingen is € 1,1 miljoen. Dit is als volgt opgebouwd: € 519.000 vanuit het resultaat 2023 (onderdeel van het resultaat van € 6,4 miljoen), dit gaat over: • € 191.000 Eenmalige subsidie energielasten • € 182.000 Regionale Energiestrategie • € 51.000 Meer groen in de stad (geveltuintjes) • € 40.000 Onderzoek relatie en gezin • € 30.000 Natuur inclusief bouwen • € 25.000 Zonne-energie binnen bestaand stedelijk gebied € 653.000 neutrale resultaatbestemming.
Deze middelen maken geen onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2023 van € 6,4 miljoen. Dit zijn geraamde uitgaven vanuit de reserves die in 2023 niet tot uitvoering zijn gekomen. Dit gaat over: • € 315.000 Onderhoudsmiddelen Omnium • € 103.000 Restant middelen degeneratievergoedingen glasvezel • € 102.000 Motie Verbetering boomonderhoud en versterking groen • € 101.000 Transitie visie warmte • € 32.000 Subsidie groene daken De resultaatbestemming wordt met een begrotingswijziging in 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Van het totale resultaat van € 6,4 mln resteert na resultaatbestemming van € 519.000 een bedrag van € 5,9 mln als dotatie aan de reserves.
10
2. Programmaverantwoording
www.goes.nl
12
13
Programma 1 Bestuur en financiën Missie Verbinden en contact! Goes verbindt. Als centrumgemeente stimuleren we innovatief, proactief en ondernemend handelen waarbij we ons bewust zijn van onze (regie)rol. We blijven werken aan gezonde financiën. We gaan voor optimale dienstverlening en het maken en houden van echt contact met elkaar. Met bijzondere aandacht en maatwerk voor die inwoners die dat nodig hebben. Goes wonen, leven en werken voor ons allemaal.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 1.1: Wij willen de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en organisaties bij hun gemeente groter maken.
≈
1.1.1.1 We gaan uitgebreid onderzoeken hoe we deze betrokkenheid (participatie) verder kunnen verbeteren. Het eerste deel van het onderzoek, een literatuurstudie, is klaar. Het volgende deel is een inwonersonderzoek dat samen met een onderzoeksbureau in de eerste helft van 2024 wordt gedaan. De uitkomst en de interactieve sessies, met onder andere de raad, vormen de basis van het overkoepelende participatiebeleid dat wordt opgesteld. Deze herijking is nodig gebleken om te voldoen aan de verschillende verwachtingen en de behoefte aan maatwerk.
√
1.1.1.2 De betrokkenheid willen we verder vergroten door een algemene ontvangstbevestiging te verzenden wanneer een aanvraag geregistreerd wordt. Dit is geïmplementeerd in onze applicaties.
≈
1.1.1.3 We gaan procedures en doorlooptijden vermelden op onze website. Dit onderdeel is gedeeltelijk gerealiseerd. De wet die dit regelt is een aantal keer uitgesteld en gaat nu half 2024 in. Hierdoor zijn de eisen ook lang vaag/onzeker gebleven.
≈
1.1.1.4 Vanaf 1 mei 2022 geldt de Wet open overheid (Woo). Deze vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Deze wet verplicht ons actief openbaar te zijn. Het overheidsproject om alle bekendmaking van alle overheden via één platform bekend te maken (PLOOI) is mislukt. De actieve informatieplicht wordt daarom pas later gefaseerd ingevoerd. In 2023 is wel op grond van de Wet elektronische bekendmaking de verplichting inwerking getreden om aanvragen met de tekeningen van ingediende omgevingsvergunningen online bekend te maken.
HD 1.2: We zijn goed te benaderen en goed te begrijpen voor iedereen die ons nodig heeft. ≈ 1.2.1.1 We spreken en schrijven duidelijk en begrijpelijk. Hiervoor zijn diverse initiatieven ontwikkeld in het afgelopen jaar. We hebben een voorstel goedgekeurd waarin diverse maatregelen over heldere communicatie worden voorgesteld. Eind januari/ begin februari is aan de ambtelijke organisatie uitleg gegeven over een nieuwe tool: klinkende taal. Dit helpt met begrijpelijke schrijven in Word en de mail.
√
1.2.1.2 Er komt een digitale training en campagne voor medewerkers om de schriftelijke communicatie (brieven, beleidsstukken) te helpen verbeteren. Dit is gerealiseerd.
√
1.2.1.3 We passen onze websites aan om deze nog toegankelijker te maken voor onze inwoners Gerealiseerd, inmiddels hebben vier van de websites waar wij verantwoordelijk voor zijn A status (volledig toegankelijk). Dit zijn goes.nl, cjggoes.nl, onze online burgerzakenapplicatie en het duurzaambouwloket. Daarnaast hebben een tiental sites toegankelijkheidsonderzoeken gehad. Wij verwachten dat er na wat kleine aanpassingen en heronderzoeken er nog minimaal drie A-status krijgen in de komende maanden. Waarschijnlijk zijn dit de afvalkalender, afval.goes.nl (afval scheiden doe je goed) en samenspel.goes.nl. Goes is nu al de meest digitaal toegankelijke gemeente van Zeeland en één van de meest digitaal toegankelijke gemeenten van Nederland.
≈
1.2.1.4 We gaan de centrale hal van het stadskantoor opnieuw inrichten
14 De projectgroep die zich bezighoudt met de inrichting van de centrale hal is gestart en er is opdracht verstrekt aan een architectenbureau om te komen tot een ontwerp. Wij zijn nu bezig met het opstellen van een programma van eisen en wensen.
≈
1.2.1.5 Eind 2022 is de concept visie op onze dienstverlening klaar. De visie op dienstverlening is volop in ontwikkeling. De eerste versie is in 2023 opgesteld. Vanwege het niet opnemen van Omnichannel in de begroting 2024 is het proces vertraagd. In de eerste helft van 2024 zal de visie op dienstverlening naar verwachting ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.
√
1.2.1.6 Om de bereikbaarheid te verbeteren vernieuwen we onze telefooncentrale In 2023 hebben we samen met de andere Bevelandse gemeenten een aanbesteding doorlopen voor onze nieuwe telefooncentrale. Deze is in de tussentijd gegund en in het eerste kwartaal van 2024 is dit uitgerold.
HD 1.3: We zorgen ervoor dat zorg voor iedereen bereikbaar is. Met als resultaat een gezondere en gelukkigere samenleving.
≈
1.3.1.1 We onderzoeken in 2023 of het mogelijk is om te stoppen met reclames vanaf gemeentelijke eigendommen. Ook bekijken we de gevolgen daarvan. Vanwege een krapte op de arbeidsmarkt hebben wij nog maar kortgeleden de vacature juridisch medewerker APV in kunnen vullen. Wij komen in het 3e kwartaal 2024 met een voorstel over de on- en mogelijkheden over reclames op gemeentelijke eigendommen.
HD 1.4: Goes is een goede werkgever
√
1.4.1.1 We werken aan meer stageplaatsen binnen de gemeente Goes. In 2023 zijn 19 stagiaires vanuit diverse opleidingsniveaus werkzaam geweest binnen de organisatie. Dit is een lichte toename ten opzichte van het voorgaande jaar. We bezoeken de stagemarkten bij onderwijsinstellingen zoals HZ en Scalda om ons te presenteren en studenten enthousiast te maken om bij onze gemeente te komen werken. Ook zijn we actief richting middelbare scholen om ook scholieren te wijzen op de gemeente Goes als werkgever.
√
1.4.1.2 We investeren in een vergoeding voor woon-werkverkeer, huisvesting voor nieuw personeel, traineeships en partnerbanen. Iedere medewerker die verder dan 5 kilometer enkele reis moet reizen, ontvangt een vergoeding voor het woonwerkverkeer. De medewerker heeft hierbij de keuze voor een vergoeding per kilometer of de kosten van openbaar vervoer. Om kansen voor jonge afgestudeerden te creëren en daarmee nieuwe kennis en ideeën binnen te halen zijn we een traineeprogramma gestart. In september zijn vijf trainees gestart die binnen de hele organisatie projecten oppakken en daarmee de kans krijgen te ontdekken wat ze leuk vinden en welke talenten ze hebben.
-
1.4.1.3 We huren minder tijdelijke werknemers in van buiten de organisatie. Structurele arbeidsplaatsen worden over het algemeen ingevuld met medewerkers in eigen dienst. De krapte op de arbeidsmarkt maakt dat we in voorkomende gevallen alsnog de keuze moeten maken (tijdelijk) in te huren. Bij niet structurele taken wordt de keuze gemaakt om in te huren. Een voorbeeld is de organisatie van de crisisopvang Oekraïners.
√
1.4.1.4 Binnen onze eigen organisatie regelen we voldoende garantiebanen We sturen actief op het in dienst nemen van medewerkers met een achterstand op de arbeidsmarkt en voldoen hiermee ook aan de gestelde normen die hiervoor bepaald zijn.
HD 1.5: Openbare veiligheid is belangrijk voor een krachtige samenleving.
√
1.5.1.1 We gaan extra handhavers leefbaarheid aantrekken en inzetten In het raadsmemo van het eerste kwartaal 2023 leest u de voortgang van de doorontwikkeling van het team handhaving leefbaarheid van dat moment. Er zijn flinke stappen gemaakt in de doorontwikkeling van het team waar 4 jaar voor staat (2022-2025). Eind 2023 staat de teller op 7 handhavers. De arbeidsmarktkrapte speelt hier wel een rol in het kader van aantrekken en behouden van goed personeel.
15
√
1.5.1.2 We trekken extra middelen uit voor de aanpak van criminaliteit en andere schadelijke praktijken. We hebben 2 extra fte AOV’ers aangenomen. Door deze uitbreiding kunnen we als Goes volwaardig deelnemen aan (Zeeuwse) werkgroepen met specialistische thema’s. Er wordt ingezet op de thema’s uit ons integraal Veiligheidsbeleid. Ook hebben we meer kunnen inzetten op casuïstiek, overleggen om signalen te delen en in te zetten op preventie en gegevensdeling, controles om ondermijning tegen te gaan en bijeenkomsten organiseren om awareness op het gebied van ondermijning te creëren.
HD 1.6: We werken onze functie als centrumgemeente verder uit
√
1.6.1.1 Als hart van Zeeland en centrumgemeente van de Bevelanden zoeken we samenwerking buiten onze gemeentegrenzen. Bovenlokaal en regionaal. De overleggen op de diverse onderdelen (Bevelanden, Z4 en OZO) lopen. We gebruiken hiervoor een passende schaal; passend bij de kansen of problemen die er zijn. We hebben drie (primaire) overleggen: De Bevelanden (bovenlokaal; samen hebben we een strategie met vijf actielijnen); Het stedennetwerk Z4 (per thema) en OZO (Zeeuws breed). We zijn als gemeente Goes zeer actief betrokken en zijn aanwezig bij de overleggen.
HD 1.7: We zorgen voor een gezonde basis voor de volgende generaties
≈
1.7.1.1 We staan voor een stevig en duurzaam financieel beleid, kijkend naar de toekomst. Voor de jaren 2026 en verder worden financieel moeizamer jaren verwacht. Vanuit de Rijksoverheid wordt bezuinigd op het gemeentefonds. Samen met de gemeenteraad kijken wij als college naar scenario’s met als doel om in het jaar 2028 (laatste begrotingsjaar) een sluitende begroting te presenteren.
√
1.7.1.2 In het begrotingsjaar 2023 gaan we werken volgens de wet rechtmatigheid. In de jaarrekening 2023 is de Rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid.
HD 1.8: Zo willen we ons als gemeente laten zien én gezien worden
≈
1.8.1.1 We gaan de organisatie van en opdracht aan Stichting Goes Marketing opnieuw bekijken. Op dit moment zijn we bezig de opdracht aan de Stichting Goes Marketing te herdefiniëren. Een onderdeel hiervan is het opnieuw inrichten van de organisatie en de afspraken tussen de gemeente en de Stichting.
≈
1.8.1.2 We besteden extra aandacht aan de verbinding tussen inwoners en ondernemers in Goes. Wij werken aan een goed te bereiken en goed georganiseerd ondernemersloket.
Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij
Speerpunt/reguliere taak
VZG GR de Bevelanden Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua BV (GBE Aqua BV) SeBeWa Zeeland Veiligheidsregio Zeeland (VRZ)
Bestuurlijke afstemming ICT en Personeelszaken Exploitatie nutsvoorzieningen Heffing belastingen Brandweer, crisisbeheersing, meldkamer, Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen
* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Bijdrage aan doelstelling programma HD 1. Bestuur HD 1. Bestuur HD 4. Veiligheid HD 3. Dienstverlening HD 4. Veiligheid
16
Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota
Financiële verordening Goes Subsidieverordening Nota verbonden partijen Beleidsnota vergunning toezicht en handhaving Spelregels participatie Het integraal veiligheidsplan Goes Veilig 2019-2022 Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2018-2021 Beleidsnota adres gerelateerde fraude Ondermijningsbeeld Zeeland (vertrouwelijk) Nota uitvoeringsbeleid: De Wet basisregistratie personen en persoonsgebonden adresgegevens aug. 2014
Vastgesteld door
Vaststellingsdatum
Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W
21-12-2023 28-09-2023 27-05-2021 04-05-2021 12-12-2019 19-09-2019 21-12-2017 16-06-2017 02-07-2015
B&W
28-10-2014
Indicatoren: Gewelds- en seksueel misdrijven (BBV)
4
3,2
2,7 2,0
2
0
10
2,8
2,1
Per 1.000 inwoners
Per 1.000 inwoners
Winkeldiefstallen (BBV)
2020
2021 Zeeland
2022
2023
7,2
2019
2020
0
1,3
2020
2021 Zeeland
2022
6
2023
7,8 6,2
6,4
6,2
5,7
4 2
2023
2019
2020 Goes
Nederland
2021 Zeeland
2022
2023
Nederland
Type indicator: BBV Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen (Politie) Info: Aantal vernielingen en beschadingingen in de openbare ruimte per 1.000
Type indicator: BBV Bron: CBS - Diefstallen (Politie) Info: Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (BBV)
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden (BBV)
€ 1.100
€ 1.000
€ 1.000
€ 900
€ 900
€ 800 € 700
€ 500
8
0 2019
Goes
€ 600
Per 1.000 inwoners
1,2
2022 Nederland
Vernielingen en beschadigingen, in de openbare ruimte (BBV) 10
1,2
2021 Zeeland
Type indicator: BBV Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen (Politie) Info: Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
4
1,2
5,8
2
Goes
Diefstallen uit woning (BBV)
1,5
5,9
4
Nederland
Type indicator: BBV Bron: Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners Info: CBS - Diefstallen (Politie)
2
6,5
5,5
6
0 2019
Goes
Per 1.000 inwoners
8
€631 2019
€661 2020 Goes
€695
€829
€927
€ 800 € 700 € 600 € 500
2021 Zeeland
2022
2023
Nederland
Type indicator: BBV Bron: COELO Info: Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, Ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing.
€692 2019
€730 2020 Goes
€767 2021 Zeeland
€907
2022
€1.014
2023
Nederland
Type indicator: BBV Bron: COELO Info: Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.
17
Formatie & Bezetting (BBV)
Gemiddelde WOZ-waarde (BBV) € 410
* € 1.000
€ 360
303,0
€ 310 € 260
266,0
242,0
228,0
218,0
Per 1.000 inwoners
10 8
8,0 8,0
8,0 8,2
2019
2020
2021
2020 Goes
2022
2023
Nederland
Type indicator: BBV Bron: CBS Info: De gemiddelde WOZ waarde van woningen. (* €1.000)
7,8
7,2
2 0
2021 Zeeland
7,3
4
Formatie
2019
8,0
6
€ 210 € 160
7,8 7,5
2022
2023
Bezetting
Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie Info: Formatie: De toegestane formatie in fte van het ambtelijke apparaat op peildatum 31 dec. Bezetting: Het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (excl. Inhuur) op peildatum 31 dec.
Externe inhuur (BBV) 24%
Apparaatskosten (BBV)
€ 751
€ 774
€ 773
€ 593
€ 600
€ 454
€ 300
€-
2019
2020
2021
2022
2023
Overhead (BBV) % van de totale lasten
15,0%
9,6%
9,4%
9,0%
9,3% 7,5%
5,0%
0,0%
18% 15% 12%
14% 11% 9%
9%
11%
6% 3%
Type indicator: BBV Bron: Eigen fin.systeem + cbs aantal inwoners Info: Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. (va 2017 overhead centraal inzichtelijk)
10,0%
% van totale loonsom
Per inwoners
€ 900
20%
21%
€ 1.200
2019 Overhead %
2020
2021 Overheadkosten
2022
2023
Totaal kosten
Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie (begroting/jaarrekening) Info: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, in % van de totale lasten.
Wat heeft het gekost?
0%
2019
2020
2021
2022
2023
Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie (begroting/jaarrekening) Info: Kosten inhuur externen (als % van totale loonsom) + totale kosten inhuur.
18 Programma 1 - Bestuur en financiën
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
Bedragen x € 1.000,-
Begroot 3.077 1.606 5 115 3.488 1.188 9.478
Lasten Werkelijk 2.780 1.730 0 74 2.547 1.291 8.422
Verschil 297 -125 5 41 941 -104 1.056
Begroot 689 882 0 0 0 202 1.774
Baten Werkelijk
676 921 0 20 0 303 1.921
Afwijking t.o.v. actuele begroting
Mutaties reserves Resultaat
Verschil
-13 39 0 20 0 101 147
1.203
Begroot 118
Stortingen Werkelijk 118
Verschil
0
Begroot 256
Onttrekkingen Werkelijk 65
Verschil -191 -191 1.013
19
Programma 2 Ruimte en economie Missie Ruim baan voor wonen, werken en ondernemen! Goes is een gemeente die groeit omdat het fijn is om er te wonen, werken, recreëren en ondernemen. Goes is één van de vier grootste Zeeuwse steden en draagt vanuit deze positie actief bij aan de doorontwikkeling van Zeeland. Goes biedt ruimte aan iedereen. We zetten ons in voor voldoende woningen en werk en blijvend boeien en binden van ondernemers. Hierbij leggen we continue de relatie tussen stedelijke aantrekkelijkheid, het vestigingsklimaat en arbeidsmarktvraagstukken.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 2.1: We werken aan een betere bereikbaarheid 2.1.1 Speerpunt: We zorgen voor een prettig en veilig fietsnetwerk √ 2.1.1.1 We ondersteunen het Zeeuws Toekomstbeeld Fiets. Samen met de provincie Zeeland en andere wegbeheerders werken we aan een Zeeuwse toekomstvisie voor fietsers. Met aandacht voor routes naar scholen, woon-werkverkeer en toeristische routes. Deze fietsroutes doorkruisen vaak meerdere wegbeheerders en gemeentes. Daarom is samenwerking hier belangrijk. Het Zeeuws Toekomstbeeld Fiets is vastgesteld door de gemeente Goes en alle Zeeuwse wegbeheerders. Op 20 april organiseerde de provincie een fietsconferentie om dit te bekrachtigen. ≈
2.1.1.2 We maken ons fietsbeleidsplan actueel. We passen ons bestaande fietsbeleidsplan aan, aan de situatie van nu. Daarbij hebben we speciaal aandacht voor fietsparkeren, voor veilige en comfortabele fietsroutes en voor het positief in beeld brengen van de fiets. Met twee externe fietsexperts als klankbord zijn de kaders in beeld gebracht, verdere uitwerking hiervan volgt.
2.1.2 Speerpunt: We zorgen voor meer oplaadpunten ≈ 2.1.2.1 We onderzoeken wat er nodig is aan oplaadpunten De actieradius van e-bikes neemt steeds verder toe. Voor ritten binnen de stad is thuis opladen genoeg. Maar er is nog steeds vraag naar oplaadpunten voor toeristische fietsers die wat grotere afstanden fietsen. We onderzoeken wat er nodig is aan oplaadpunten in het centrum van Goes en in het buitengebied. Op basis van de uitkomst zorgen we zo nodig voor meer laadpunten. Een eerste verkenning laat zien dat er vooral verbeterkansen zijn om bestaande fiets oplaadpunten helder te communiceren. Vooral voor semiopenbare fiets oplaadpunten. Dit wordt een actiepunt in het fietsbeleidsplan. HD 2.2: We verbeteren de verkeersveiligheid en de doorstroming in Goes 2.2.1 Speerpunt: We verbeteren de verkeersveiligheid en de doorstroming in Goes door problemen aan te pakken. We willen gevaarlijke situaties voor fietsers en automobilisten oplossen ≈ 2.2.1.1 Lange termijnplan voor verkeersprojecten. We laten zien welke projecten er liggen voor de lange termijn. Vervolgens maken we een keuze van projecten die belangrijk zijn voor de komende 4 tot 8 jaar. Daarbij kijken we naar ongevalsrisicobestrijding en doorstroming. Dit in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen, combineren van werkzaamheden en kans op subsidies. Voor ieder project nemen we een apart besluit over de uitvoering.
Inmiddels is gestart met het opstellen van een mobiliteitsvisie voor Goes. Dit als onderdeel van de omgevingsvisie. Daarbij gaat het vooral om het in beeld brengen van grootschalige projecten in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen en doorstroming. √
2.2.1.2 Plan voor Mobiliteitshubs Mobiliteitshubs zijn punten waar veel soorten verkeer samen komen en op elkaar aansluiten. Bijvoorbeeld treinen, bussen, auto’s en fietsers rond een station. Samen met de Bevelandse gemeenten onderzoeken we waar we deze hubs willen hebben. En hoe deze er uit moeten zien. Een voorbeeld van een hub is het station van Goes. Een hub kan ook een overstappunt aan de rand van de stad of een opstappunten voor de dorpen zijn. Vervolgens is de vraag welke vormen van vervoer je gaat bieden bij een hub en welke voorzieningen. Dit project is afgerond. We hebben hiermee de basis die we verwerken in het Mobiliteitsplan (2.2.1.1).
≈
2.2.1.3 We werken aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) We willen weten wat precies de verkeersproblemen zijn in Goes, zodat we kunnen beslissen wat we als eerste
20 moeten aanpakken. Om die reden onderzoeken we de risico’s. Voor een verdere impuls in de verkeersveiligheid vraagt het nadere verdieping op termijn. De methode geeft voor nu wel voldoende basis ten behoeve van speerpunt 2.2.1.1. Als concreet punt kan de toegekende SPV-subsidie worden genoemd voor de aanpak van het noordelijk deel van de Kloetingseweg. ≈
2.2.1.4 Goese Schans In de Goese Schans worden versneld woningen gebouwd. Als gemeente kregen we daarom tegelijk geld voor de wegen in en rond de Goese Schans. Dit geld moeten we gebruiken voor de Ringbrug, het Ronda Gosaplein, fietspaden langs de Houtkade en Westhavendijk en voor deelmobiliteit (het met elkaar delen van transportmiddelen). Dit alles loopt via het project Goese Schans. De gebiedsvisie Goese Schans is in concept gereed, na het verwerken van de input uit de participatieronde wordt de visie medio 2024 ter besluitvorming voorgelegd. Voor de invulling van Ketelhaven Noord met woningbouw is een stedenbouwkundig plan op hoofdlijnen gereed. Na financiële uitwerking in de GREX en civieltechnische toetsing komende maanden kan het plan ook medio 2024 ter besluitvorming worden voorgelegd. Daarna kan voor Ketelhaven Noord de procedure opgestart voor de aanpassing van het omgevingsplan. De voorbereiding hiervoor is inmiddels opgestart. Voor het fietspad Houtkade is een eerste globale planopzet en raming gemaakt. Komende maanden zal dit worden uitgewerkt tot een concreet uitvoeringsplan. Gestreefd wordt naar start uitvoering eind 2024.
≈
2.2.1.5 Goes-Zuid De plannen voor Goes-Zuid zijn vastgesteld. We werken deze nu uit tot een ontwerp op hoofdlijnen en berekenen wat de kosten zijn voor de plannen. Vervolgens maken we een voorlopige planning per wegvak, voor de komende jaren. Deze planning werken we op een later moment uit in deelprojecten. De opgestelde visie wordt extern uitgewerkt in meerdere varianten. In 2024 hebben we een voorkeursvariant.
≈
2.2.1.6 Ronda Gosaplein We onderzoeken hoe we de doorstroming van het verkeer op deze rotonde kunnen verbeteren. Deze studie is in 2022 gestart. Op basis van de uitkomst kiezen we de beste oplossingen voor de doorstroming en verkeersveiligheid. We zien hierbij twee mogelijke varianten: een turborotonde of verkeerslichten. Deze zijn beide gesimuleerd. Daarbij is gekeken naar de het plein/kruispunt zelf én de doorstroming op de direct aanliggende wegen. Gepland staat de resultaten voor de zomer 2024 te presenteren aan uw raad.
√
2.2.1.7 Westhavendijk De onder 2.2.1.4. genoemde subsidie voor het versneld bouwen van woningen is voor een deel gekoppeld aan de Westhavendijk. De studie naar de mogelijke herprofilering van de Westhavendijk is eind 2023 afgerond. Deze wordt nu verder voorbereid voor besluitvorming.
2.2.2 Speerpunt: Extra aandacht voor veilige en toegankelijke routes van en naar scholen 2.2.2.1 Fietsroutes. We werken aan een nieuw fietsplan voor Goes (fietsbeleid). Daarin hebben we speciaal aandacht voor routes in de directe omgeving van scholen. Deze moeten veilig en goed toegankelijk zijn. De schoolroutes vragen integraal aandacht in het plan, ook buiten de bebouwde kom. 2.2.3 Speerpunt: De bereikbaarheid van Goes verbeteren we met een goede oplossing voor de Deltaweg √ 2.2.3.1 Actief meedenken met de provincie Gedeputeerde Staten hebben een voorstel aan Provinciale Staten gedaan voor optie B. Dat houdt in dat de provincie kiest voor ongelijkvloerse kruisingen bij Goes en bij de Langeweg, zonder verbreding van de Deltaweg. We blijven hierbij actief betrokken als gemeente en denken actief mee in het verdere provinciale project. Inmiddels is er een tussentijds rapport opgesteld door BVR en Goudappel waarin scenario’s zijn verkend. Daarbij is vooral naar de brede belangen gekeken van de Deltaweg. Dus naast verkeersveiligheid en doorstroming ook naar bijvoorbeeld bereikbaarheid van voorzieningen, energietransitie en de ontwikkelingen van North Sea Port District (NSPD). HD 2.3: We maken Goes nog aantrekkelijker voor nieuwe inwoners en ondernemers 2.3.1 Speerpunt: De ontwikkeling van bedrijvenpark “Deltaweg”
21 √
2.3.1.1 Uitgifte bouwkavels en bouwrijp maken van het bedrijvenpark De aanleg van de nieuwe ontsluiting en het bouwrijp maken van het bedrijvenpark liggen op planning. De werkzaamheden verwachten we af te ronden in het voorjaar zodat de eerste bedrijven in Q2 2024 kunnen starten met de bouwwerkzaamheden.
2.3.2 Speerpunt: Betere ondersteuning van ondernemers via een ondernemersloket ≈ 2.3.2.1 We onderzoeken hoe we de dienstverlening aan bedrijven kunnen verbeteren. Op Bevelands niveau is er een ondernemersloket voor ondernemers die zich willen vestigen in de Bevelanden. Op basis van de activiteit van het bedrijf wordt dan bepaald in welke gemeente het bedrijf het beste past. Voor de bestaande Goese ondernemers werken we aan een verbetering van het accountmanagement. HD 2.4: We versterken de aantrekkingskracht van onze drie toeristische trekpleisters: de binnenstad, het Veerse Meer en Nationaal park Oosterschelde. Niet los van elkaar, maar samen. 2.4.1 Speerpunt: Recreatiezone Wolphaartsdijk √ 2.4.1.1 Samen met ondernemers en andere betrokken partijen werken we de punten uit van het plan ‘aandachtsgebied Wolphaartsdijk’. We zijn aan de slag met het project Havengebied Wolphaartsdijk. In samenwerking met de eigenaren in het gebied gaan we de, in de visie vastgestelde, kwaliteitsslag in het gebied realiseren. Dit doen we gefaseerd, zodat we rekening houden met plannen van derden. Bij de plannen in de openbare ruimte hebben we aandacht voor samenhang, verkeersveiligheid, parkeren en groen. 2.4.2 Speerpunt: Samenwerking ‘Herkenbare beleving op de Bevelanden’ √ 2.4.2.1 Samen met onderwijs en ondernemers werken we aan het verbeteren van de welvaart in onze regio.
Dit doen we vanuit het Platform De Bevelanden. Eén van de thema’s binnen deze samenwerking is “Herkenbare beleving op de Bevelanden”. We richten ons hierbij op: 3. Breder maken van het toeristisch product De Bevelanden. Dit doen we onder andere door verbinding te leggen met Food (voedsel) en gezondheid/duurzaamheid. 4. Te werken aan vakantieverblijven van hoge kwaliteit, die klaar zijn voor de toekomst. 5. Versterken van de koppeling tussen verblijfs- en dagrecreatie. Voor de projecten onder speerpunt 1 en 3 is een Interreg subsidie toegekend genaamd (Be)Leefbare Schelde met als doel het toeristisch ontwikkelen van de grensoverschrijdende Schelde-Delta als versneller voor de duurzame, sociale en culturele ontwikkeling van het toekomstig UNESCO Global Geopark Schelde Delta. Voor speerpunt 1 wordt er gewerkt aan een regioportal en is er een strategische marketingvisie geschreven op food en beleving in de regio. Voor speerpunt 2 doen studenten van de HZ onderzoek naar nieuwe verdienmodellen en wordt er in een buurgemeente een pilot gedaan door middel van een samenwerking tussen een agrariër en een toeristisch ondernemer. Voor speerpunt 3 zijn er door Erfgoed Zeeland verhaallijnen uitgewerkt die gebruikt gaan worden bij safari’s, digitale beleving, storytelling etc.
2.4.3 Speerpunt: Nationaal Park Oosterschelde ≈ 2.4.3.1 We gaan onderzoeken hoe we het Nationaal Park Oosterschelde en de historische binnenstad van Goes beter aan elkaar kunnen koppelen. Hierbij kijken we ook hoe we de binnenkomst (entrée) bij het Goese Sas aantrekkelijker kunnen maken voor inwoners én bezoekers De koppeling met en de entree van de Oosterschelde is onderdeel van het traject rond de Omgevingsvisie en loopt verder door in 2024. 2.4.4 Speerpunt: We maken het Poelbos aantrekkelijk, veilig en toegankelijk voor alle inwoners ≈ 2.4.4.1 Het Poelbos moet voor alle inwoners een fijne plek zijn om vrije tijd door te brengen. We gaan daarom een plan maken voor het Poelbos, samen met andere betrokken partijen. Samen met Staatsbosbeheer (eigenaar Poelbos) worden de mogelijkheden onderzocht om tot een plan te komen waarbij het Poelbos verder wordt ontwikkeld. In overleg met Staatsbosbeheer is de mountainbikeroute reeds hersteld. Vanwege de relatie met de Omgevingsvisie verwachten we in 2024 concrete stappen te kunnen zetten voor planvorming Poelbos.
22 HD 2.5: De organisatie voorbereiden op de nieuwe Omgevingswet 2.5.1 Speerpunt: Nieuwe Omgevingsvisie ≈ 2.5.1.1 In 2023 stellen we onze nieuwe omgevingsvisie vast. In juni 2023 is de Nota van Uitgangspunten voor de Omgevingsvisie vastgesteld. Op basis daarvan maakten we een start met het schrijven van een conceptvisie. Deze conceptvisie leggen we naar verwachting voor de zomervakantie voor aan de samenleving waarna de definitieve Omgevingsvisie aan uw raad ter vaststelling wordt aangeboden. HD 2.6: We werken aan voldoende en betaalbare woningen voor alle doelgroepen 2.6.1 Speerpunt: We bouwen voldoende en betaalbare woningen in versneld tempo. Dit doen we via woningbouwprojecten, met woningen in alle prijsklassen ≈ 2.6.1.1 Actueel maken van onze regionale woonvisie (onze kijk op wonen), met aandacht voor speciale groepen en voor wonen en zorg. In april begonnen wij met het schrijven van een Woon(zorg)visie voor de vijf Bevelandse gemeenten. Het plan van aanpak legde wij aan u voor. Op 27 september vond een raadsbijeenkomst voor de Woon(zorg)visie plaats. En in december 2023 stelde wij een ontwerp van de visie vast en stuurde wij naar uw raad. In een informatiecarrousel in januari 2024 besprak uw raad het ontwerp van de Woon(zorg)visie. ≈
2.6.1.2 We maken afspraken met Beveland Wonen over de bouw van extra sociale woningen In de prestatieafspraken met Beveland Wonen voor 2023 staat dat wij afspraken maken over nieuwe plekken voor sociale woningbouw. In de plannen voor Wilhelminadorp Zuid, Centrum-Zuid en Goese Schans hebben wij sociale huurwoningen opgenomen. In het plan Nachtegaallaan in Goes Oost komen meer huurwoningen terug. Met Beveland Wonen vinden gesprekken plaats om voor de plannen afspraken te maken.
√
2.6.1.3 We volgen goed of ons regionale woningbouwprogramma bijdraagt aan het landelijke doel om 1/3 sociaal en 1/3 betaalbaar te bouwen. De landelijke doelstelling voor de bouw van sociale en betaalbare woningen is verwerkt in de Zeeuwse Woondeal, specifiek de uitwerking voor de regio De Bevelanden uit februari 2023. Deze doelstelling is ook verwerkt in de regionale Woon(zorg)visie. Zie punt 2.6.1.1.
2.6.2 Speerpunt: We moedigen andere (alternatieve) vormen van wonen aan, zoals Tiny houses en flexwonen ≈ 2.6.2.1 We maken plannen voor een tweede, en mogelijk een derde, Tiny houses-project. De afronding van het eerste project aan de Tiendedreef heeft iets meer tijd gekost. Alle kavels hebben een reservering. De eerste Tiny House stond er in oktober. In de eerste helft van 2024 maken wij een plan voor een tweede plek. √
2.6.2.2 We voeren het regionale programma ‘Flexwonen’ uit en houden de resultaten van dit programma goed bij. De eerste plek voor het plaatsen van flexwoningen in Goes is een feit. In september verleenden we de omgevingsvergunning voor de plek in het Stationspark. Begin januari 2024 startte de grondwerkzaamheden.
2.6.3 Speerpunt: We zorgen ervoor dat woningen gaan naar de inwoners die ze nodig hebben ≈ 2.6.3.1 We hebben aandacht voor speciale groepen op de woningmarkt en zetten daar verschillende instrumenten voor in. Daarbij volgen we goed of deze instrumenten het effect hebben dat we willen. In de Woon(zorg)visie voor de vijf Bevelandse gemeenten nemen wij de speciale groepen op. En geven wij aan welke woningmarktinstrumenten wij gebruiken. Zie 2.6.1.1. 2.6.4 Speerpunt: Om de druk op de woningmarkt te verlichten, maken we plannen voor minimaal één uitbreidingswijk √ 2.6.4.1 We kiezen voor plannen, die passen bij het landschap en die duurzaam zijn. Dit doen we op basis van de vastgestelde Omgevingsvisie. In de geest van de Nota van Uitgangspunten voor de Omgevingswet stemde uw raad in september 2023 in met de strategische aankoop in Wilhelminadorp. Op die plek moet in de toekomst de uitbreidingswijk Wilhelminadorp West komen. 2.6.5 Speerpunt: Nieuwbouwprojecten bouwen we ‘natuur inclusief’ ≈ 2.6.5.1 Bij ieder nieuwbouwproject onderzoeken we hoe we de natuur een goede plek kunnen geven binnen het plan. Hiervoor wordt een natuurwaardenkaart en een natuurvisiekaart opgesteld. De concepten hiervan zijn gereed, het traject wordt in 2024 afgerond. In de tussentijd krijgt natuur ook aandacht bij planvorming, echter niet via een specifieke natuurwaardenkaart.
23 HD 2.7: De binnenstad van Goes is belangrijk voor de economie 2.7.1 Speerpunt: Uitvoering Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 2.7.1.1 In de Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 staan verschillende projecten. We werken deze projecten in de komende periode verder uit. Concreet gaat het om de volgende punten: Een deel van de projecten loopt, andere zijn nog niet gestart. Via een raadsmemo hebben we u daar in juni over geïnformeerd. Hieronder volgt een overzicht van de specifieke onderdelen: ≈ We willen minder autoverkeer in de binnenstad. Eerst gaan we de plekken vaststellen waar dat kan. Ook stellen we vast hoe we deze plekken af willen sluiten voor auto’s. Daarna gaan we de plannen uitvoeren. Het onderzoek naar het af te sluiten gedeelte is gestart. In de loop van 2024 zal de raad een voorstel worden voorgelegd over het gebied en de wijze van afsluiting. ≈
-
We doen onderzoek naar extra mogelijkheden om te parkeren aan de randen van de binnenstad, op redelijke loopafstand. Hiermee ontstaat meer ruimte voor groen in de binnenstad. We zijn gestart met een uitvraag om deskundige bureaus dit onderzoek te laten doen. Deze opdracht zal in de eerste helft van 2024 worden verstrekt.
≈
-
We onderzoeken hoe we het fietsparkeren in de binnenstad kunnen verbeteren. Dit is onderdeel van het opstellen van het nieuwe fietsbeleid dat in 2023 is gestart.
√
-
We verbeteren de bewegwijzering voor voetgangers in de binnenstad. Het plan voor het aanpassen voor de voetgangersbewegwijzering is gereed en zal in de eerste helft van 2024 ter besluitvorming worden aangeboden.
√
-
We moedigen plannen van inwoners aan om de binnenstad groener te maken. De Stichting Buurkracht is met een groep bewoners bezig om de noordzijde van de binnenstad te vergroenen.
-
-
We starten een onderzoek naar het zichtbaar maken van de erfgoedlijnen. Dit onderzoek is nog niet gestart. In 2024 zetten we hier wel stappen in.
≈
-
We maken de detailhandelsvisie actueel. De nieuwe detailhandelsvisie is bijna gereed. In 2024 zal nog extra worden ingezet op de afstemming met de binnenstad alvorens het de besluitvorming in gaat.
-
-
We starten met het maken van een horecavisie. In 2024 wordt gestart met het opstellen van deze visie.
≈
-
We maken een plan voor een nieuwe inrichting van de stadshaven en gaan de uitvoering voorbereiden. Voor dit plan is Europese subsidie verworven. In navolging daarvan starten we met de planvorming.
≈
-
We doen onderzoek naar invulling van de Grote Kerk, waarbij de kerk (weer) een centrale plaats in de Goese samenleving krijgt. Diverse mogelijkheden zijn overwogen. In 2024 doen we concreet onderzoek.
√
-
We onderzoeken de mogelijkheden van een aankoopfonds voor strategische panden We houden in beeld voor welke panden aankoop wenselijk is of kan worden om ontwikkelingen mogelijk te maken, te versnellen of te voorkomen.
Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij
Speerpunt/reguliere taak
Economische Impuls Zeeland Verkoopmaatschappij De Goese Schans
Vestigingsklimaat versterken Vestigingsklimaat versterken
* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Bijdrage aan doelstelling programma HD 3. Vestigingsklimaat HD 4. Woningaanbod
24
Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota
Vastgesteld door B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W
Prestatieafspraken met woningcorporatie Beveland Wonen Nota van Uitgangspunten Omgevingsvisie Kwaliteitsagenda binnenstad 2030 Aandachtsgebiedsvisie recreatiezone Wolphaartsdijk Gebiedsvisie Veerse Meer Gebiedsvisie Marconigebied Groenbeheerplan 2021-2024 Toetsingskader detailhandel Wolphaartsdijk Kader dagelijkse detailhandel voorzieningen Actualisatie Parkeren Goes 2018-2025 Detailhandelsvisie Strategische Agenda De Bevelanden 2017 Economische Agenda De Bevelanden 2017 Toeristische Agenda De Bevelanden 2017 Visie maatschappelijke Voorzieningen "Goes voor elkaar" Nota Gemeentelijke Vastgoedbeleid Horecavisie (2015) Groenstructuurplan 2014-2024 Kansen benutten, werken aan de economie van Goes (2014) Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan 2005,2008,2013 Structuurvisie #Goes2040 Fietsbeleidsplan ‘Goes fietst verder’ Monumenten in de openbare ruimte Beleidsplan verkeersveiligheid Zeeland 2010-2020 “op weg naar nul” Beleidsplan Parkeren 2009-2020 Landschapsontwikkelingsplan 2009 Beleidsplan Hogere Waarden Wet Geluidhinder Beleidsplan IBORG
Vaststellingsdatu m Dec- 2023 01-07-2023 2022 11-11-2022 11-11-2022 23-09-2021 21-11-2020 26-03-2019 20-03-2018 15-03-2018 23-11-2017 20-04-2017 20-04-2017 20-04-2017 16-12-2016 16-12-2016 10-09-2015 18-12-2014 09-12-2014 07-01-2014 14-06-2012 31-05-2012 19-05-2011 21-04-2011 18-02-2010 16-06-2009 14-04-2009 15-03-2005
Indicatoren:
Functiemenging (BBV) 60%
59,6%
58,4%
60,3%
55% 50% 45%
2019
2020 Goes
Zeeland
2021
Vestigingen, van bedrijven (BBV)
60,1%
2022
Nederland
Type indicator: BBV Bron: LISA (aantal banen) & CBS (aantal woningen) Info: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen aantal banen en het aantal (fysieke)woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen banen). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar
Aantal banen v woningen
65%
220 200
186,5
184,0
191,9
200,2
180 160 140 120 100
2019
2020 Goes
2021 Zeeland
2022
Nederland
Type indicator: BBV Bron: LISA Info: Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 1564 jaar.
25
Demografische druk (BBV) 100%
20 16
16,0
Aantal banen v woningen
Aantal per 1.000 woningen
Nieuwe gebouwde wonigen (BBV) 14,4
12,8
11,8
12 8 4 0
2020
2019 Goes
2021 Zeeland
90% 80% 70%
79%
60% 50%
2019
2022
2020 Goes
Nederland
79%
79%
2021 Zeeland
79%
79%
2022
2023
Nederland
Type indicator: BBV Bron: CBS Info: De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. (boven 50 meer 20/65 jaar personen)
Type indicator: BBV Bron: ABF, systeem woningvoorraad Info: Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen. Deze indicator heeft een 'vertraging'/verwerkingstijd van n-2 jaar.
Wat heeft het gekost? Programma 2 - Ruimte en economie
Bedragen x € 1.000,Baten
Lasten Begroot 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Werkelijk
Verschil
Begroot
Werkelijk
Verschil
4.252
5.296
-1.044
4.126
4.617
426
440
-14
0
0
0
2.1 Verkeer en vervoer
8.890
9.207
-317
591
840
249
2.2 Parkeren
1.796
1.941
-145
1
5
3
924
957
-33
81
56
-25
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.4 Economische havens en waterwegen
491
3.1 Economische ontwikkeling
174
183
-9
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
8.430
5.230
3.201
9.356
5.290
-4.067 -26
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
444
459
-15
204
178
3.4 Economische promotie
457
429
28
3
5
1
4.457
4.483
-26
49
74
24
5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
1.103
1.000
103
11
0
-11
8.1 Ruimte en leefomgeving
4.333
3.485
848
5.572
4.578
-994
2.165
6.244
-4.079
1.651
1.476
-175
37.850
39.353
-1.503
21.645
17.117
-4.528
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
Afwijking t.o.v. actuele begroting
-6.031 Stortingen Begroot
Mutaties reserves
6.354
Werkelijk 5.328
Onttrekkingen Verschil 1.026
Begroot 1.993
Werkelijk 1.373
Verschil -620 406
Resultaat
-5.625
26
Programma 3 Onderwijs, sport en cultuur Missie Verbinden en ontwikkelen! Er is een samenhangend en breed activiteiten- en voorzieningenaanbod in onderwijs, sport en cultuur. Hierin verbinden we organisaties en activiteiten met elkaar. We stimuleren álle Goesenaren om hun talenten te ontwikkelen. Het Goese onderwijs zorgt voor een passende onderwijsloopbaan voor alle leeftijden met daarbij aandacht voor aansluiting op vervolgonderwijs en kansen op de arbeidsmarkt.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 3.1: Werken aan een goede start (startkwalificatie) en betere kansen op werk. 3.1.1 Speerpunt: We dringen het aantal voortijdig schoolverlaters terug √ 3.1.1.1 We voeren het plan Voorkomen Vroegtijdig Schoolverlaten (VSV) uit, voor de periode 2021-2024. Daarnaast is er een groep jongeren die tijdens de Coronaperiode extra kwetsbaar zijn geworden. Ze dreigen uit te vallen. We onderzoeken samen met het onderwijs en de betrokken partners hoe we deze groep jongeren het beste kunnen helpen. Het Regionaal Bureau Leerlingenzaken (RBL) geeft uitvoering aan de projectplannen 2021-2024 VSV. Deze lopen volgens planning. Hieronder de VSV plannen die in deze periode (2023) uitgevoerd zijn: • Verzuimaanpak 16-17-jarigen en 18 plus op het mbo i.s.m. de GGD; • Met Scalda wordt de GGZ-problematiek aangepakt middels het project Tussentijd (Voorkomen van thuiszitten door jongeren met GGZ-problematiek door gerichte ondersteuning met focus op basisvaardigheden en behoud van ritme en regelmaat) • Aanpak oud VSV, dit zijn de jongeren die zonder opleiding of werk thuis zitten, d.m.v. de KICK aanpak op verschillende locaties, MDT-traject, jongerenloket en het afnemen van Dilemmamanager; • Intensief contact met jongeren, bijvoorbeeld door middel van huisbezoeken, telefonisch contact, face to face contacten.
• Aanpak jongeren in kwetsbare positie d.m.v. een maatwerktrajecten, vaak een combinatie van onderwijs, zorg en/ of dagbesteding. 3.1.2 Speerpunt: Samenwerking √ 3.1.2.1 We ondersteunen hybride leren (werken en leren) waar mogelijk, met sport, bewegen, maatschappelijke zorg en onderwijs. Met als doel dat er zoveel mogelijk praktijkleerplaatsen zijn. Daarmee verbeteren we de kansen van jongeren op werk. Ook halen we het kwaliteitskeurmerk SBB. Er is een samenwerkingsovereenkomst getekend. Tachtig studenten zijn bij diverse zorg, sport en onderwijsorganisaties actief met verschillende beweeg en sociale activiteiten. √
3.1.2.2 We geven uitvoering aan de Zeeuwse aanpak voor een leven-lang-ontwikkelen (LLO). Binnen deze aanpak ontwikkelen onderwijs, bedrijfsleven en overheid opleidingen voor sectoren met veel vraag naar personeel. Het primaire doel van Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is om een groter deel van de Zeeuwse beroepsbevolking succesvol te begeleiden naar om-, bij- en opscholing, al dan niet in de context van nieuw of ander werk. Ten behoeve van het thema LLO is een pilot gestart en een Zeeuwse samenwerking opgezet tussen Scalda, HZ, SBB, arbeidsmarktregio, UWV, het leerwerkloket (het LLO-team). Dit LLO-team gaat onder andere de Zeeuwse beroepsbevolking pro-actiever benaderen, informeren over en stimuleren richting ontwikkelingsmogelijkheden.
HD 3.2: Passend onderwijs voor iedereen en voorkomen achterstanden in het onderwijs 3.2.1 Speerpunt: Integrale (complete) aanpak onderwijs √ 3.2.1.1 We werken aan betere zorg in het basisonderwijs (In de eerste helft van 2023 gaan we beoordelen hoe dit loopt. Daarna volgt een advies. Besloten is om het scholenproject voort te zetten tot en met het schooljaar 2024/2025. Door dit scholenproject (uitvoering door SMWO, GGD en CJG) hebben we meer zicht op de zorgstructuur van het basisonderwijs. Daarnaast is er vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ingezet op een verbinder tussen zorg en onderwijs (uitvoering door CJG) en kunnen scholen extra inzetten op het vergroten van weerbaarheid.
27 √
3.2.1.2 We zijn gestart met het Jeugd Preventie Overleg. Dit is bedoeld voor leerlingen op het Voortgezet Onderwijs (VO), met zorgwekkend gedrag. Dit jaar evalueren we. Vanaf maart 2023 is het Jeugd Preventie Overleg (JPO) gestart. De eerste tussenevaluatie was positief. Er zijn in 2023 dertig jongeren besproken in het maandelijkse overleg. We gaan in 2024 verder. Begin februari is er een volgend evaluatiemoment.
√
3.2.1.3 Versterken van de zorg in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Dit doen we binnen het Nationaal Programma Onderwijs. Samen met het onderwijs en de betrokken partners gaan we onder andere aan de slag met het vergroten van de weerbaarheid van jongeren. In samenwerking met de scholen en de ketenpartners hebben we een beleidsplan en uitvoeringsplan voor de inzet van de gemeentelijk middelen Nationaal Programma Onderwijs opgesteld. De plannen zijn vastgesteld en de subsidie is aan de betrokken partners verstrekt. Er wordt sinds aanvang schooljaar 2023-2024 uitvoering gegeven aan de gekozen interventies. Deze interventies dragen bij aan de weerbaarheid en de sociaalemotionele ontwikkeling van de jongeren.
√
3.2.1.4 Voor het schooljaar 2023-2024 hebben we de ‘Verordening bekostiging leerlingenvervoer’ aangepast. Hierin staat hoe we het ervoer van leerlingen van en naar school geregeld hebben en betalen. Bij het aanpassen van deze verordening hebben we het advies van de Kinderombudsman meegenomen. Voor schooljaar 2023-2024 is de verordening, daar waar wettelijk en juridisch noodzakelijk, op enkele punten, aangepast en gepubliceerd. Bij enkele punten was nog regionale afstemming nodig. Aan deze punten is in 2023 regionaal aandacht besteed. De nieuwe verordening, ingangsdatum schooljaar 2024-2025, is inmiddels gereed om aan het college en de raad aan te bieden. Bij het aanpassen van deze verordening hebben we het advies van de Kinderombudsman meegenomen.
3.2.2 Speerpunt: Goede gebouwen voor onze scholen √ 3.2.2.1 Samen met het onderwijs onderzoeken we of we het groen onderwijs in Goes (MBO) kunnen verplaatsen naar het Omnium Op 21 december 2023 is besloten een krediet beschikbaar te stellen voor de verplaatsing van Scalda groen naar het Omnium. √
3.2.2.2 In 2023 gaan we het Integraal Huisvestingsplan voor het voortgezet onderwijs uitvoeren. De nieuwbouw van het Ostrea Lyceum wordt voorbereid. Er is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld en inmiddels is het Definitief Ontwerp (DO) klaar.
3.2.3 Speerpunt: Oplossen van achterstanden in het onderwijs ≈ 3.2.3.1 We hebben als gemeente een plan om achterstanden in het onderwijs aan te pakken. Eind 2022 beoordelen we de resultaten van dit plan. We hebben dan ook een nieuw plan klaar en vastgesteld (het Regionaal Meerjaren Onderwijsachterstandenbeleidsplan) voor de periode 2023-2026. Vanaf 2023 starten we met de uitvoering van dit plan. Met de partners (de Bevelandse gemeenten, scholen, kinderopvang en GGD) is het huidige onderwijsachterstandenbeleidsplan in 2022 geëvalueerd. Naar aanleiding van de evaluatie zijn onderdelen uit het plan aangevuld en/of aangepast. Ook zijn nieuwe resultaatafspraken met de partners gemaakt. Om uitvoering te geven aan de verschillende onderdelen van het plan zijn met de betrokken partners afspraken gemaakt en werkgroepen opgericht om de voortgang te bewaken, te evalueren en te monitoren. √
3.2.3.2 Als gemeente werken we met één plan voor schoolbegeleiding binnen de regio. Half 2023 hebben we het bestaande plan beoordeeld en weten we de resultaten. We hebben dan ook een nieuw plan klaar en vastgesteld: het Regionaal Meerjarenplan voor Schoolbegeleiding voor de periode 2023-2026. Met de partners (de Bevelandse gemeenten, scholen en de schoolbegeleidingsdiensten) is het Regionaal Meerjarenplan voor Schoolbegeleiding voor de periode 2019-2022 in 2022 geëvalueerd. Naar aanleiding van de evaluatie zijn onderdelen uit het plan aangevuld en/of aangepast. Ook zijn nieuwe afspraken met de partners gemaakt. Het nieuwe plan is in 2023, samen met de daarbij horende nadere regels, vastgesteld.
HD 3.3: Iedereen beweegt met plezier, op de eigen manier 3.3.1 Speerpunt: Gezonde sportaanbieders, klaar voor de toekomst. √ 3.3.1.1 We ondersteunen sportaanbieders bij het ontwikkelen van toekomstplannen. Het onderzoek naar deelname aan sport door het NOC-NSF heeft interessante data opgeleverd. Met deze data ondersteunen we vijf verenigingen in de gemeente Goes in hun ontwikkeling naar vereniging van de toekomst. Er zijn vijf evenementen geweest, waarbij sportaanbieders samenwerken met elkaar, onderwijs en/of zorginstellingen. Twee verenigingen hebben een bestuurs-ondersteuningstraject doorlopen, vier verenigingen hebben hun kader
28 bijgeschoold, twee verenigingen hebben een subsidie ontvangen voor een nieuwe activiteit voor senioren. Eén vereniging is ondersteund bij het organiseren van een vergunningentraject. Jeugdfonds sportdag heeft plaatsgevonden, Poelbosloop is georganiseerd en ondersteund, het kerstzaalvoetbaltoernooi is ondersteund, evenals het zaalvoetbal voor meiden. 3.3.2 Speerpunt: Goed, voldoende en met plezier leren bewegen √ 3.3.2.1 We meten hoe goed kinderen in het basisonderwijs bewegen (de motorische vaardigheid). Ook moedigen we kinderen aan om dit dagelijks te doen. Verder zetten we ons in voor meer beweegspecialisten in het onderwijs. Zestien scholen, 2140 leerlingen hebben inmiddels deelgenomen dit schooljaar, 36% van deze kinderen scoort onder gemiddeld. 44 % scoort gemiddeld en 21 % boven gemiddeld. ≈ Er zijn geen beweegspecialisten bijgekomen. √