Agendapunt 5 Evaluatie burgerparticipatie en adviesfunctie via burgerpanel

Evaluatie burgerparticipatie en adviesfunctie via burgerpanel

Versie:

21 december 2021

Schrijver:

Marije van Halderen

Ambtelijk opdrachtgever:

Karin Luers

Bestuurlijk opdrachtgever:

Andre van der Reest

1

Inhoudsopgave 1.

Aanleiding ........................................................................................................................................ 3

2.

Heeft Goes Praat Mee bijgedragen aan burgerparticipatie? .......................................................... 4 2.1

Wat onderzochten we hiervoor? ............................................................................................ 4

2.2

Conclusies .................................................................................................................................... 5

3.

Adviesraden ..................................................................................................................................... 6 3.1

Aanvullende voorwaarden adviesfunctie Wmo ...................................................................... 6

3.2

Mogelijkheden Goes Praat Mee om de adviesfunctie te vervullen ........................................ 6

4. Eindconclusie verhouding vertegenwoordiging via het burgerpanel tot de mening van de achterban ................................................................................................................................................ 8 Bijlage 1. Algemeen beeld ....................................................................................................................... 9 Bijlage 2 Resultaten uitvraag via Goes Praat Mee ................................................................................ 11 Bijlage 3. Resultaten van gesprekken met projectleiders ..................................................................... 17 Bijlage 4 Overzicht taken die de verschillende raden vervullen ........................................................... 18 1.

Sportraad ................................................................................................................................... 18

2.

Jongerenraad ............................................................................................................................. 18

3.

Culturele raad ............................................................................................................................ 18

4.

Raad voor wonen, welzijn, zorg en mobiliteit ........................................................................... 19

5.

Bondenberaad Groot Goes........................................................................................................ 19

Bijlage 5. Brief opheffen jongerenraad ................................................................................................. 20 Bijlage 6. Tips en adviezen..................................................................................................................... 22 4.1

Intern ..................................................................................................................................... 22

4.2

Met betrekking tot het systeem ............................................................................................ 22

4.3

Met betrekking tot de adviesraden ....................................................................................... 22

2

1. Aanleiding De eerste stap in meer burger- en overheidsparticipatie zet het college met het opnemen van participatie in het collegeprogramma 2018-2022: ‘Burger- en overheidsparticipatie vinden wij belangrijk. Denken vanuit mogelijkheden, empathisch en procesgevoelig, waarbij we inwoners, ondernemers en andere partners faciliteren in hun initiatieven.’ Om dit voornemen uit te werken is het projectplan Goes Meedoen ontwikkeld en is er een stuurgroep ingesteld. In 2020 komt de stuurgroep tot de conclusie dat er meer kansen en mogelijkheden zijn om inwoners te betrekken en faciliteren bij initiatieven of besluitvorming. De stuurgroep onderzoekt de mogelijkheden voor een burgerpanel. Op 7 juli 2020 krijgt het college1 de volgende 3 scenario’s voorgelegd: 1. Scenario 1. De Schone Lei. Dit scenario gaat ervanuit dat alle aanwezige adviesorganen vanaf de komst van het burgerpanel (formeel) opgeheven zullen worden. 2. Scenario 2 Handhaven huidige situatie. Bij dit scenario zouden de adviesorganen gehandhaafd blijven zoals zij op dat moment aanwezig waren. 3. Scenario 3 Integreren in Burgerpanel. In dit scenario wordt het burgerpanel het centrale participatie instrument binnen de gemeente Goes. Het college besluit deze scenario’s voor te leggen aan de Werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing.

De werkgroep maakt geen keuze voor een specifiek scenario, maar vraagt aan het einde van de pilotperiode te onderzoeken hoe advies dat wordt opgehaald via het burgerpanel zich verhoudt tot de adviezen die voorheen werden opgehaald via de diverse adviesraden. Ondertussen dient de projectleider op 17 september 2020 en raadsvoorstel in waarin ze voorstelt om het digitaal burgerpanel in te stellen van Citizen’s Lab. Dit is uiteindelijk Goes Praat Mee geworden. De stuurgroep verwacht dat daarmee een slag kan worden gemaakt in de professionalisering van het ophalen van meningen en ideeën van inwoners. Het digitale burgerpanel geeft inwoners de mogelijkheid om op een voor hen geschikt tijdstip mee te denken over de onderwerpen die de gemeente plaatst. Op deze wijze kunnen meer inwoners op een laagdrempelige manier in de voorbereidende fase betrokken worden en worden meegenomen in de besluitvorming. De raad gaat akkoord en besluit bovendien om het digitaal burgerpanel bij wijze van pilot voor een jaar in te richten. De aanlooptijd heeft iets meer tijd in beslag genomen. Daarom is de evaluatie van de pilot uitgesteld tot Q4 2021/ Q1 2022. In deze evaluatie leest u of Goes Praat Mee inderdaad heeft bijgedragen aan burgerparticipatie.

Ook leest u welke mogelijkheden Goes Praat Mee biedt ten opzichte van de adviesfunctie en hoe vertegenwoordiging via het burgerpanel zich verhoudt tot de mening van de achterban.

1

Z20.053017 / D20.657669

3

We zoomen in dit rapport, vanwege de leesbaarheid, vooral op hoofdlijnen in op het onderzoek. Als u verdiepende informatie wilt lezen, vindt u deze terug in de bijlagen.

2. Heeft Goes Praat Mee bijgedragen aan burgerparticipatie? 2.1 Wat onderzochten we hiervoor? Om deze vraag te beantwoorden, hebben we de volgende acties ondernomen: 1. We schetsten een algemeen beeld uit de informatie die we kunnen halen uit Goes Praat Mee zelf. Daaruit trekken we op hoofdlijnen de volgende conclusies: a. In totaal zijn er 3.210 mensen geregistreerd. Daarvan zijn er 38 medewerkers van de gemeente Goes en van 4% is de postcode onbekend of is bekend dat zij niet afkomstig zijn uit de gemeente Goes. Dit komt neer op 3.077 geregistreerde inwoners. In totaal is zo’n 8% van de inwoners dus geregistreerd op Goes Praat Mee. b. Er is een behoorlijke spreiding in leeftijd te zien onder de geregistreerden. De leeftijdsgroep 60- 69 jaar is zowel absoluut (829 personen) als relatief gezien de beste vertegenwoordigde leeftijdsgroep. In de leeftijdsgroep 70-79 jaar zijn 537 personen geregistreerd en in de leeftijdsgroep 80-89 jaar 86 personen. Het valt verder op dat het aantal geregistreerden in de leeftijdsgroepen 10- 19 jaar en 20-29 jaar tot nu toe wat achterblijft. c. Het opleidingsniveau van de geregistreerden die ervoor gekozen hebben dit in te vullen, laat eveneens een spreiding zien. d. De geregistreerden wonen verspreid over de Goese wijken en dorpen. Zie bijlage 1 voor uitgebreidere informatie. 2.

We hebben een uitvraag via Goes Praat Mee gehouden onder geregistreerde inwoners. Daaruit kregen we de volgende informatie: a. Op het moment van de uitvraag waren ongeveer 700 mensen geregistreerd2. Van hen hebben 71 mensen de vragenlijst ingevuld. b. De meeste mensen die de vragenlijst invulden waren positief over: • Het gemak waarmee men zich kon registreren; • De leesbaarheid van de teksten; • De vindbaarheid op Goes Praat Mee; c. Zij keken kritischer aan tegen de volgende aspecten: • De duidelijkheid over wat er met hun input zou gebeuren; • Het verloop van de rest van het proces; • De duidelijkheid van de resultaten zoals deze op Goes Praat Mee verschenen; d. Daarnaast haalden we de volgende informatie op: • Iets minder dan de helft bekeek de resultaten nadat deze op Goes Praat Mee verschenen; • Ongeveer 1/3e van hen dacht al eens met ons mee op een andere manier. De overige 2/3e dacht via Goes Praat Mee voor het eerst mee met de gemeente; • 68% van hen gaf aan het liefste via Goes Praat Mee met de gemeente mee te denken; 2

Inmiddels is het aantal geregistreerden fors toegenomen, doordat er enerzijds een uitvraag is gedaan over het inzamelen van het afval. Hiervoor zijn 10.000 huishoudens aangeschreven om hen te wijzen op de uitvraag. Anderzijds is er veel aandacht geweest voor het traject voor de omgevingsvisie.

4

• 96% wilde vaker via Goes Praat Mee meedenken met de gemeente; • 93% zou anderen ook aanraden om mee te denken met de gemeente via Goes Praat Mee. e. Gemiddeld gaven deze inwoners Goes Praat Mee een 6,7. Zie bijlage 2 voor een uitgebreider beeld en de tips en adviezen die we meekregen. 3. We interviewden 6 projectleiders die voor het participatiedeel van hun project Goes Praat Mee inzetten. Het ging daarbij om in totaal 8 projecten. Uit deze gesprekken trokken we de volgende conclusies: a. De projectleiders noemen de laagdrempeligheid, het gemak waarmee je veel mensen kunt bereiken (ook tijdens coronatijd), de vrijheid die mensen voelen om hun mening te geven, de nuancering die hierdoor ontstaat en het bereiken van een bredere doelgroep dan via een adviesraad als de voordelen van het systeem. b. Zij zien ook nadelen: het destijds nog geringe aantal geregistreerden, het missen van mensen die niet digitaal vaardig zijn, het belang van het goed nadenken over de juiste vragen en het verwoorden hiervan, de fasering die aangegeven moet worden, terwijl deze nog kan wijzigen en het missen van routine met het vullen van het systeem. Dit laatste punt is inmiddels ondervangen door het projectteam een grotere rol te geven in het vullen van het systeem. c. Daarnaast haalden we de volgende informatie op: • De ontvangen input was waardevol.

Bij het ene project was deze input zoals vooraf verwacht, bij het andere project was deze verrassender. • Alle projectleiders geven aan Goes Praat Mee voor een volgend project weer te zullen gebruiken. d. Gemiddeld geven de projectleiders Goes Praat Mee op dit moment een 7,5. Zie bijlage 3 voor een uitgebreider beeld en de tips en adviezen die we meekregen.

2.2

Conclusies

Op basis van deze informatie kunnen we de volgende conclusies trekken: • • •

Zowel geregistreerden als projectleiders zijn enthousiast over Goes Praat Mee, al hebben ze tips en adviezen. Het complete overzicht vindt u in bijlage 6. Beide groepen geven aan vaker van Goes Praat Mee gebruik te willen maken. We zien het aantal geregistreerden fors groeien nu er projecten op Goes Praat Mee geplaatst zijn die de meeste inwoners direct aangaan. Daarmee ontstaat een panel met een fors aantal leden dat we kunnen laten meedenken met gemeentelijke ontwikkelingen.

Alle informatie uit dit hoofdstuk bij elkaar opgeteld kunnen we stellen dat Goes Praat Mee een goed instrument is om in te zetten wanneer de gemeente burgers wil laten meedenken met de ontwikkeling van (beleids)plannen. We benadrukken daarbij dat Goes Praat Mee een van de middelen is die ingezet kunnen worden om inwoners te betrekken. Per participatietraject wordt bepaald welke (mix van) participatiemiddel(en) het meest geschikt is om inwoners te betrekken. De gegeven tips en adviezen worden verwerkt in een uitvoeringsplan. Dit plan stellen we op in Q1 van 2022 en voeren we uit wanneer besloten wordt groen licht te geven om Goes Praat Mee structureel in te voeren als participatie instrument.

5

3. Adviesraden Op dit moment kent de gemeente Goes 4 adviesraden: de sportraad, de jongerenraad3, de culturele raad en de raad voor wonen, welzijn, zorg en mobiliteit (ook bekend als de Wmo-adviesraad). Deze laatste is niet meer actief, maar formeel nog niet opgeheven. Daarnaast kennen we het Bondenberaad Groot Goes (BBGG). Dit is echter geen officieel erkende adviesraad. Op hoofdlijnen hebben adviesraden de rol om de gemeente van gevraagd en ongevraagd advies te voorzien. In bijlage 4 leest u wat uitgebreider wat deze specifieke raden voor taken verrichten. Ook leest u daar waarom we de culturele raad buiten de adviesstructuur plaatsen. We onderzochten de mogelijkheden die Goes Praat Mee biedt ten opzichte van de adviesraden. We hebben daarbij speciale aandacht voor het geven van ongevraagd advies en de mogelijkheden om vertrouwelijke stukken voor te leggen. In de evaluatie zetten we op een rijtje welke taken de adviesraden vervullen, welke (technische en juridisch kloppende) mogelijkheden Goes Praat Mee heeft om dit digitaal te organiseren.

3.1 Aanvullende voorwaarden adviesfunctie Wmo Vanuit de Wmo worden er nadere regels gesteld aan de adviesfunctie. De wijze waarop daar invulling aan gegeven wordt, is vormvrij. Als we die nadere regels optellen bij het geven van gevraagd en ongevraagd advies, komen we tot het volgende lijstje met voorwaarden. Deelnemers moeten: • • • • • • • •

Voorstellen voor beleid kunnen doen; Op een vroeg moment gevraagd en ongevraagd advies kunnen uitbrengen bij de besluitvorming over verordeningen en beleidsvoorstellen; Ondersteund worden om de rol effectief te kunnen vervullen; Deel kunnen nemen aan periodiek overleg; Onderwerpen voor de agenda van dit overleg kunnen aanmelden; Worden voorzien van de informatie die zij hiervoor nodig hebben; Betrokken zijn; Onafhankelijk zijn.

Voor de Wmo geldt daarnaast dat in elk geval cliënten en/of hun vertegenwoordigers onderdeel moeten uitmaken van een adviesfunctie.

3.2 Mogelijkheden Goes Praat Mee om de adviesfunctie te vervullen Goes Praat Mee heeft 2 verschillende mogelijkheden die gecombineerd de adviesfunctie kunnen invullen: 1. Algemene uitvraag via Goes Praat Mee: • Inwoners kunnen meepraten met die onderwerpen die ze interessant vinden. • Deze onderwerpen plaatsen we op Goes Praat Mee, wanneer we de mening willen horen van een groep die niet alleen bestaat uit mensen die betrokken zijn op dit dossier.

3

Tijdens het schrijven van deze evaluatie gaf de Jongerenraad aan zichzelf op te willen heffen. Zie hiervoor bijlage 5.

6

•

We onderzoeken of we de optie Initiatieven kunnen openzetten. Inwoners kunnen dan ideeën plaatsen. Wanneer een initiatief een X aantal stemmen krijgt binnen een X periode, kan de initiatiefnemer uitgenodigd worden in de kerngroep en kan het initiatief daar besproken worden. Hoeveel stemmen hieraan verbonden worden, kan de gemeente zelf bepalen. We moeten dit goed voorbereiden voor besloten wordt deze optie in Goes Praat Mee open te zetten. De optie wordt dan in zijn algemeenheid opengezet en dus niet alleen voor onderwerpen die de kerngroep aangaan. 2. Kerngroep: • Naast de mogelijkheden een algemene uitvraag te doen, stellen we voor een kerngroep te vormen. De leden hiervoor worden in principe geworven uit geregistreerden op Goes Praat Mee • De kerngroep dient een goede afspiegeling te zijn van de Goese samenleving. • Van elke vertegenwoordigende partij (stichting, vereniging of organisatie) mag maximaal 1 iemand deelnemen aan de kerngroep. • Elke adviesraad zoals we die nu kennen én het Bondenberaad Groot Goes zal actief benaderd worden om 1 lid te leveren. • De leden van de kerngroep worden in principe voor maximaal 2 jaar aangesteld, de groep is daardoor dynamisch. • De leden van deze kerngroep worden vermeld op www.Goes.nl, zodat voor alle inwoners helder is uit wie deze groep bestaat. • Voor deze kerngroep wordt een afgeschermde pagina op Goes Praat Mee aangemaakt.

De leden kunnen hierop met elkaar van gedachten wisselen en centraal ideeën verzamelen. • Er is een vertegenwoordiger van de gemeente aan deze groep en aan de afgeschermde pagina verbonden. Deze beantwoordt de vragen die vanuit de kerngroep gesteld worden op de pagina, zorgt dat de leden op tijd de vergaderstukken krijgen en zit de overleggen voor. • De gemeente kan op deze pagina proactief informatie te delen (bijvoorbeeld interessante artikelen, ontwikkelingen, etc.). • Er vindt 4/5 x per jaar een discussiebijeenkomst waar kernteam en gemeente gezamenlijk de agenda bepalen. • Deze groep kan, als de coronamaatregelen het niet toelaten om fysiek te vergaderen, gebruik maken van de ‘workshop’ mogelijkheid in Goes Praat Mee. Deze biedt de mogelijkheid om online met elkaar te vergaderen. Leden worden hoofdelijk benoemd middels een collegevoorstel. Zo kunnen er ook afspraken gemaakt worden met hen over het omgaan met vertrouwelijke stukken/ geheimhouding, net zoals bij adviesraden gebeurde. Echter, dit geeft geen waterdichte garantie. Daarom worden, waar mogelijk, denkrichtingen en geen concrete voorstellen met het kernteam besproken, waar het vertrouwelijke onderwerpen betreft. Uiteraard worden deze denkrichtingen eerst met het college en/ of de portefeuillehouder besproken. Over beleidsnota’s en verordeningen neemt het college eerst een voorgenomen besluit.

Dit voorgenomen besluit wordt vervolgens voorgelegd aan het kernteam ter advisering. Na het advies neemt het college dan een definitief besluit. De kerngroep en Goes Praat Mee in brede zin, is niet voor alle vraagstukken het geschikte instrument Wanneer er specifieke kennis benodigd is om mee te kunnen denken over een onderwerp, wint de 7

gemeente hierover advies in bij bijvoorbeeld de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Vereniging Sport en Gemeente (VSG), Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) of andere gemeenten die het vraagstuk al behandeld hebben. Ook kan het voorkomen dat we een extern adviesbureau inhuren voor specifieke kennis en expertise. Om het kernteam te kunnen realiseren, moeten er verschillende stappen gezet worden. Wanneer besloten wordt om de adviesfunctie een plaats te geven op Goes Praat Mee, worden deze stappen meegenomen in een uitvoeringsplan naar aanleiding van deze evaluatie. Hierin wordt ook op hoofdlijnen uitgewerkt wanneer een onderwerp via het kernteam loopt.

4. Eindconclusie verhouding vertegenwoordiging via het burgerpanel tot de mening van de achterban Aan het einde van hoofdstuk 2 concludeerden we dat Goes Praat Mee een goed instrument is om in te zetten wanneer de gemeente inwoners wil laten meedenken met de ontwikkeling van (beleids)plannen. We zien daarnaast het aantal geregistreerde inwoners stijgen, tot 8% van het aantal inwoners op 21 december 2021. Dit betekent dat Goes Praat Mee een grote potentiële achterban kent. Met de tips en adviezen die we tijdens de evaluatie kregen, hopen we Goes Praat Mee een nog aantrekkelijkere manier te maken om mee te denken voor een nog grotere groep inwoners. Voor veel onderwerpen kunnen we uitvraag doen via Goes Praat Mee. Maar zoals we in hoofdstuk 3 omschreven, willen we een kernteam inbouwen in Goes Praat Mee. De leden van dit team zijn inwoners die meer dan gemiddeld geïnteresseerd zijn om mee te denken met de gemeente. We leggen dit team verdiepende onderwerpen voor. Door de afgeschermde pagina op Goes Praat Mee en de aanvullende overleggen met de gemeente krijgt dit team de mogelijkheid om zich verder te kunnen verdiepen in de onderwerpen, voordat zij zich hierover uitspreken en de gemeente adviseren.

Doordat we streven naar een goede spreiding van leden onder diverse groepen, verwachten we dat het team een brede achterban vertegenwoordigt en dat de adviesfunctie, zoals we die eerder omschreven, voldoende ingevuld kan worden.

Alle voor- en nadelen en alle meningen bij elkaar opgeteld is het advies Goes Praat Mee structureel in te zetten als het instrument voor participatie van inwoners. We nemen de tips en adviezen mee die de geregistreerden en projectleiders hebben meegegeven in de evaluatie. We zetten Goes Praat Mee zoveel mogelijk in, in een mix van participatie instrumenten, zodat er sprake is van online- en offlinemogelijkheden om te participeren. Zo nodigen we zoveel mogelijk van onze inwoners uit om mee te denken met de gemeente. We richten een kernteam in als adviesfunctie en nodigen de huidige adviesraden uit om 1 lid te leveren voor dit kernteam. We monitoren Goes Praat Mee (inclusief het kernteam) continu en waar nodigen sturen we bij of ontwikkelen we. We bewaken in deze monitoring ook of de adviesfuncties met het kernteam voldoende zijn geborgd en ontwikkelen het kernteam waar nodig, door.

8

Bijlage 1. Algemeen beeld Uit de analyse van de algemene gegevens uit Goes Praat Mee blijkt het volgende: o

Er hebben zich inmiddels 3.210 mensen geregistreerd op Goes Praat Mee4. De eerste, kleinere hausse van aanmeldingen was in maart, het moment dat er gestart werd en er aandacht aan het systeem gegeven werd. Maar het aantal aanmeldingen blijft stijgen. Eind november zijn er 10.000 brieven verstuurd om aandacht te vragen voor een uitvraag over restafval. Daarnaast is er voor de uitvraag voor de Omgevingsvisie een advertentie in de Bevelandse Bode gezet. We zien dat deze acties een sterke groei van het aantal geregistreerden op Goes Praat Mee hebben veroorzaakt.

o o

38 van de gergistreerden zijn geen inwoners, maar projectbeheerders. Het grootste gedeelte van de gebruikers is tussen de 20 en de 79. Maar er zijn ook enkele geregistreerden die jonger of ouder zijn:

Als we deze aantallen relatief uitzetten tegen het aantal inwoners van de leeftijdsgroepen, ontstaat het volgende beeld5:

4

Peildatum 21 december 2021

9

Relatief gezien zijn is de leeftijdsgroep 60- 69 dus ook het beste vertegenwoordigd. o

Wanneer we naar het opleidingsniveau kijken, zien we dat best een groot aandeel daar niets heeft aangegeven. Van de geregistreerden die dit wel hebben aangegeven, zien we dat er een behoorlijke spreiding is in opleidingsniveau (zie ook voetnoot6, voor duiding opleidingsniveau):

o

De geregistreerden zijn afkomstig uit de volgende wijken en dorpen7:

6

Kolom 1: Middelbare school of geen opleiding, kolom 2: VMBO, kolom 3: MBO, kolom 5: universitair onderwijs en/ of hoger 7 Ook gebaseerd op cijfers van 16 december 2021

10

Bijlage 2 Resultaten uitvraag via Goes Praat Mee Nadat we alle vragenlijsten van de uitvraag via Goes Praat Mee hadden geanalyseerd, stelden we onderstaande terugkoppeling op. Deze terugkoppeling plaatsten we op Goes Praat Mee voor alle geïnteresseerde inwoners.

Wie vulde de vragenlijst in? Van de 71 mensen die deze vragenlijst invulden is het grootste gedeelte tussen de 30 en de 65 jaar, maar een aanzienlijk deel is ouder dan 65 jaar:

Er hebben mensen uit veel delen van Goes en de omliggende dorpen hun mening gegeven:

Het grootste gedeelte van deze mensen hebben een HBO of een MBO opleiding:

11

Ongeveer 45% van u dacht tot nu toe mee over 1 project via Goes Praat Mee:

Registratie Op de vraag hoe makkelijk u het vond om zich te registreren, antwoordde u als volgt:

Leesbaarheid teksten We zijn blij om van u te horen dat het overgrote deel van u de teksten goed leesbaar vond:

Een enkeling gaf wel aan dat er soms wel te veel tekst was.

Vindbaarheid Over de vindbaarheid, waren de meesten van u gelukkig ook heel positief:

Sommigen van u gaven wel aan dat zij het soms lastig vonden om eventuele bijlages te vinden op Goes Praat Mee. Ook was het niet altijd duidelijk of u nog kon reageren op een bepaald project.

12

Duidelijkheid over verwerking van uw reactie Het was voor maar iets meer dan de helft van u duidelijk wat wij met uw reactie deden:

U gaf hiervoor verschillende redenen waarom er onduidelijkheid was voor u. De meest genoemde redenen benoemen wij hier. In de toelichting bij deze vraag gaven 13 mensen aan dat zij een melding misten, wanneer de volgende fase van het project in ging. Daardoor misten veel mensen het vervolg van het project. Daarnaast gaven 5 mensen aan dat vooraf niet duidelijk werd verteld wat er met uw reactie zouden doen. Nog 5 mensen gaven aan dat het vooraf niet duidelijk was welk gewicht uw mening zou krijgen in het vervolg van het project.

Verloop proces We vroegen u ook of het proces rondom het onderwerp waarover u meedacht, meeliep zoals u had verwacht. Ongeveer 2/3e van u gaf aan dat dat dat zo was. Maar voor 1/3e van u verliep het proces toch anders dan verwacht.

Ook hier bleek dat een aantal van u een melding miste wanneer er een nieuwe stap in het proces gezet werd. Voor een klein aantal van u voelde het alsof de gemeente niets heeft gedaan met uw mening.

Bekijken van de resultaten Iets minder dan de helft van u bekeek de resultaten na afloop van de fase waarin u uw mening kon geven:

13

Maar liefst 18 mensen gaven aan dat zij de resultaten niet bekeken hebben, omdat ze geen melding ontvingen dat de resultaten bekend waren. 6 mensen gaven aan daar geen tijd voor te hebben en 3 mensen konden de resultaten niet vinden.

Duidelijkheid van de resultaten Ruim de helft van u heeft geen mening over hoe duidelijk u de resultaten vond.

Andere manieren van meedenken We vroegen u ook of u in het verleden al eens op andere manieren met ons meedacht.

Ongeveer 1/3e gaf aan dat te hebben gedaan. Voor ongeveer 2/3e van u was Goes Praat Mee de eerste manier waarop u meedacht met de gemeente. Naar welke manier gaat uw voorkeur uit? Maar liefst 68% van u gaf aan Goes Praat Mee een fijne manier te vinden om met ons mee te denken. 24% van u geeft de voorkeur aan een bijeenkomst.

14

Andere manieren waarop mensen wilden meedenken zijn door een enquete die we u per mail kunnen toesturen of vertegenwoordiging door een raad of vereniging.

Wilt u vaker meedenken via Goes Praat Mee? We zijn blij te lezen dat zo’n groot deel van u aangaf vaker mee te willen denken over projecten via Goes Praat Mee!

Op welke manier wilt u uitgenodigd worden om mee te denken via Goes Praat Mee? We vroegen u ook op welke manier u uitgenodigd wilt worden om mee te denken. U gaf daarbij het volgende aan:

Anderen aanraden om mee te denken via Goes Praat Mee? We vroegen u ook of u anderen zou aanraden om mee te denken via Goes Praat Mee. Een groot deel zou dat doen:

15

Welke cijfer geeft u Goes Praat Mee? Gemiddeld gaf u Goes Praat Mee een 6,7. Een mooi cijfer, maar met uw tips proberen we dit cijfer in de toekomst nog hoger te krijgen! Tips voor Goes Praat Mee We waren natuurlijk ook erg benieuwd wat er volgens u nog beter zou kunnen op Goes Praat Mee. De belangrijkste tips die daarbij naar voren kwamen waren: -

Verstuur een mail wanneer er een nieuw project op Goes Praat Mee verschijnt. Zorg dat we weten wanneer de resultaten op Goes Praat Mee verschijnen. Geef duidelijker aan wat er gebeurt met onze input en hoe de verschillende fases in het project verlopen. Vraag regelmatiger en over meer verschillende onderwerpen onze mening op Goes Praat Mee.

Daarnaast kregen we nog meer tips. Omdat die telkens een enkele keer genoemd werden, gaan we daar nu niet op in. Maar deze tips nemen we natuurlijk wel zo veel mogelijk mee!

16

Bijlage 3. Resultaten van gesprekken met projectleiders o

o

o

o

o o

o

De projectleiders noemden de volgende voordelen van Goes Praat Mee: • Tijdens corona was Goes Praat Mee een uitkomst. (Maar ook buiten corona zal Goes Praat Mee ingezet worden, geven zij aan). • Het is laagdrempelig. • Je kunt makkelijk veel mensen bereiken. • Mensen voelen zich niet geremd om hun mening te geven. • Het geeft meer nuance. • Je bereikt een bredere doelgroep dan via een adviesraad. De projectleiders noemden daarnaast de volgende nadelen van Goes Praat Mee: • Het aantal geregistreerden was ten tijde van de projecten en de interviews nog aan de lage kant. • Je bereikt niet iedereen. • Doordat je een brede groep aanspreekt, moet je ervoor zorgen dat je vragen zo verwoord dat ze voor iedereen goed te begrijpen zijn. • De fasering moet vooraf ingevuld worden. Soms wijzigt deze door onvoorziene omstandigheden nog. • Er zijn ook mensen die digitaal niet vaardig zijn en zich dus niet op Goes Praat Mee zullen aanmelden. • Als je Goes Praat Mee maar af en toe inzet, is het als projectleider lastig routine te krijgen met bijvoorbeeld het vullen van het systeem. Alle projectleiders geven aan dat de ontvangen input waardevol was. Bij sommige projecten was de input zoals verwacht, bij andere projecten leverde de input juist een ander beeld op dan de projectleider vooraf verwachtte. De input is ook bij alle projecten meegenomen in het vervolgproces.

Vanwege corona was het voor de projectleiders niet echt mogelijk om ook nog andere participatie-instrumenten in te zetten. Bij één project was dat vanwege de tijdsdruk niet mogelijk. • Bij het Marconigebied zijn er ook gesprekken geweest met winkeliers en omwonenden en zijn bezoekers van het gebied geïnterviewd. De input hiervan kwam overeen met wat er met Goes Praat Mee opgehaald was. • Bij een enkel project werd er ook de mogelijkheid gegeven om telefonisch input te geven. Hier is minimaal gebruik van gemaakt, meestal door ouderen die niet zo digitaal vaardig waren. Alle projectleiders geven aan Goes Praat Mee in het vervolg weer te zullen gebruiken. De projectleiders noemden de volgende punten waarop de Goes Praat Mee nog kunnen verbeteren/ verder kunnen ontwikkelen: • Vergroot het aantal geregistreerden en de bekendheid van Goes Praat Mee. • Stuur standaard een uitnodigingsmail aan alle geregistreerden bij het starten van een nieuw project. • Stuur een mail aan alle mensen die geparticipeerd hebben wanneer de resultaten gepubliceerd worden. • Stuur een mail aan alle mensen die geparticipeerd hebben wanneer het project in de raad behandeld wordt. • De fasering was soms lastig vooraf in te plannen. Onderzoek of hier nog andere mogelijkheden voor zijn. Gemiddeld geven de projectleiders Goes Praat Mee op dit moment een 7,5. 17

Bijlage 4 Overzicht taken die de verschillende raden vervullen 1. Sportraad De raad is in het leven geroepen als vertegenwoordiger van alle sportverenigingen. De ervaring van de gemeente is dat de raad weinig zichtbaar als vertegenwoordiger optreedt. Afgelopen jaar is er vanuit de inhoud geen contact geweest vanuit de gemeente met de sportraad. Bij weten van de gemeente is de sportraad ook niet meer bijeengekomen. De sportraad heeft meegedacht en mee kunnen beslissen met het opstellen van het sportbeleid. Bovendien is er uit naam van de raad de sporthuldiging georganiseerd. De raad werkte in de organisatie hiervan samen met het CIOS. De raad staat open voor advisering via Goes Praat Mee en 6 leden van de raad hebben zichzelf geregistreerd op Goes Praat Mee. Wel gaf de betrokken beleidsadviseur het signaal af dat de leden nog wat meer uitleg over hoe Goes Praat Mee te gebruiken, nodig hebben. Dit is dan ook een van de vervolgacties die voortkomen uit deze evaluatie.

2. Jongerenraad De jongerenraad heeft de afgelopen 5 jaar de volgende taken vervuld: •

• • •

Het verstrekken van ongeveer 1 gevraagd advies per jaar (over jeugdnota, uitvoeringsprogramma, jongeren en armoede, wonen voor jongeren, en de terugkomende vraag hoe jongeren volgens de jongerenraad het beste kunnen worden bereikt o.a. CJG, Tejohuis) De jongerenraad heeft géén ongevraagde adviezen gegeven. Leden legden een krans bij de Dodenherdenking. In 2017, 2018 en 2019 heeft de jeugdraad met ondersteuning van SMWO ’t Beest en de gemeente elk jaar 1 activiteit georganiseerd: Samen eten in de wijk (ism SMWO)/ Bijeenkomst met andere Jongerenraden, Gezondheid en bewegen (ism SMWO) en Frisbeest in ‘t Beest. Tijdens het schrijven van deze evaluatie heeft de jongerenraad aangegeven zichzelf te willen opheffen. De brief die zij de gemeente stuurden, is opgenomen in bijlage 5. Zij gaf ons wel tips mee hoe we jongeren beter kunnen bereiken met Goes Praat Mee. De jongerenraad gaf aan te verwachten dat het met deze tips meer participatie bereikt kan worden dan via de jongerenraad. Een viertal leden van de huidige jongerenraad heeft aangegeven, afhankelijk van het onderwerp, te willen meedenken via Goes Praat Mee.

3. Culturele raad De culturele raad brengt kennis in, heeft veel contacten met de culturele organisaties en verenigingen in Goes, de regio en provincie. De culturele raad werkt nauw samen met Goes Marketing. De Culturele raad is een bestuurscommissie ex art. 84 van de gemeentewet. Dit betekent dat de Culturele raad bepaalde bevoegdheden heeft. Daarnaast is de Culturele raad een uitvoerend orgaan van de gemeente Goes. De Culturele raad heeft een eigen budget en mandaat. Binnen de randvoorwaarden die met de gemeente zijn afgesproken kunnen zij taken uitvoeren. We kiezen er daarom voor de culturele raad als een aparte adviesraad te zien en hier buiten beschouwing te laten. 18

Uiteraard kan dit orgaan nog wel benaderd worden voor advies. Ook kan de raad gevraagd worden haar advies te staven bij een breder publiek. Daarvoor kan de gemeente Goes Praat Mee beschikbaar stellen.

4. Raad voor wonen, welzijn, zorg en mobiliteit Deze raad heeft o.a. advies gegeven over de volgende onderwerpen, zoals maatschappelijke voorzieningen, Wet maatschappelijke ondersteuning, klimaatbeleid en parkeerbeleid. Kortom, een divers aantal onderwerpen. De raad is inmiddels informeel ontbonden, maar formeel nog niet. Destijds werd hierbij aangegeven dat de vraag leefde in welke mate er sprake was van de gewenste participatie en binding met de samenleving. Daarnaast leefden er onduidelijkheden in de ambtelijke organisatie waarom er advies gevraagd moest worden aan deze raad en voelde de raad zich niet altijd gehoord en serieus genomen.8

5. Bondenberaad Groot Goes Het Bondenberaad Groot Goes is geen officieel erkende adviesraad. Zij geven aan een achterban van zo’n 1.200 leden te hebben en hebben de gemeente aangeboden te fungeren als adviesraad. Zij zijn uitgenodigd om deel te nemen aan Goes Praat Mee. Zij vinden het een mooi en gebruiksvriendelijk systeem, maar hadden ook kanttekeningen. Zij zijn van mening dat: • • • •

8

Het systeem niet geschikt is als er zaken voorgelegd worden waarvoor kennis benodigd is van complexe wetgeving. Zij adviseren dan altijd advies in te winnen bij een adviesorgaan; Politiek beladen onderwerpen niet via Goes Praat Mee zouden moeten lopen; De verwerking van de antwoorden erg afhankelijk is van de manier waarop de verwerker ze interpreteert. Dit zou sturingsmogelijkheden geven voor de gemeente; Het aantal geregistreerden nog verder mag groeien om de betrouwbaarheid te vergroten.

Bijlage 4- Adviesorganen 650243_4

19

Bijlage 5. Brief opheffen jongerenraad Aan het college van Burgemeester en Wethouders Gemeente Goes

Betreft: Opheffen Jongerenraad

Goes, 2 december 2021,

Geacht college,

Hierbij willen wij u een advies geven over een andere wijze van jongerenparticipatie dan de Jongerenraad. Wij hebben teruggekeken naar het afgelopen jaar en gezien dat de Jongerenraad niet zo goed functioneert. Dit heeft meerdere oorzaken: -

-

Het aantal jongeren in de JR is gering, het is lastig nieuwe leden te vinden en vast te houden. Op het moment zijn er slechts vier leden (op papier). Afspraken/vergaderingen worden vaak of niet afgezegd, er is een te lage opkomst. Activiteiten komen niet van de grond: Het is moeilijk om als JR een activiteit te bedenken, er zijn te weinig ideeën en we twijfelen vaak of een activiteit jongeren zal aanspreken en of er behoefte is. Als er activiteit is bedacht is er weinig initiatief voor verdere actie en komt de activiteit niet van de grond. In 2020 en 2021 is er niets georganiseerd door de JR. De activiteiten zijn in de afgelopen jaren steeds meer activiteiten voor de leden van de JR zelf geworden.

Dit heeft ons doen nadenken over de vraag of het zin heeft om op deze wijze met de JR verder te gaan en wij zijn van mening dat jongerenparticipatie anders kan: -

-

-

-

De gemeente gaat steeds meer aan de slag met Goes Praat Mee. Digitaal kunnen inwoners hun mening laten horen. Probeer jongeren te bereiken via Instagram, maak via scholen bekend dat Goes Praat Mee bestaat (posters, via docenten) Kijk of er meer onderwerpen zijn die geplaatst kunnen worden op Goes Praat Mee die jongeren aangaan. Vraag bijvoorbeeld aan jongeren waarvoor het budget voor jeugdactiviteiten kan worden gebruikt. Stimuleer dat organisaties en verenigingen activiteiten of kortdurende projecten organiseren voor en met jongeren en geef hier een participatie subsidie voor. Maak een goed idee subsidie voor activiteiten die jongeren willen organiseren mogelijk (vergelijkbaar met de buurtbonus).

Wij denken dat met deze ideeën meer jongeren worden bereikt en dat daarmee jongerenparticipatie beter werkt dan via de Jongerenraad. De Jongerenraad kan worden opgeheven. Wij zullen graag via Goes praat mee betrokken blijven.

Met vriendelijke groet,

20

Eva Konings Annebel van Gilst Lieve Franse Karishmaa Sukraj

21

Bijlage 6. Tips en adviezen 4.1 Intern • •

•

•

• •

Vraag inwoners regelmatiger en over meer verschillende onderwerpen mee te denken op Goes Praat Mee. Geef projectleiders korte uitleg over het systeem, zodat zij dit overzien en beter kunnen meedenken met hun kennis van het project met de teksten die op Goes Praat Mee geplaatst worden en het managen van de verwachtingen. Laat een (junior) communicatiemedewerker, de trainee participatie, de projectondersteuner participatie of de projectleider participatie Goes Praat Mee vullen namens de betrokken projectleider. Zij kennen het systeem daar goed genoeg voor, terwijl de betrokken projectleider dit waarschijnlijk te weinig doet om routine op te bouwen hierin. Door de projectleider in Goes Praat Mee projectbeheerder te maken, ontvangt hij/ zij zelf wel meldingen, wanneer er bijvoorbeeld vragen gesteld worden, bijdragen en reacties worden geplaatst en wanneer er een nieuwe fase van het project op Goes Praat Mee ingaat. Zo blijft de projectleider zelf ook echt betrokken bij dit onderdeel van zijn/ haar project en wordt voorkomen dat dit een verantwoordelijkheid wordt van degene die Goes Praat Mee vult. Laat de culturele raad zien hoe zij van Goes Praat Mee gebruik kunnen maken om hun adviezen eventueel door een breder publiek te laten toetsen.

Wanneer open antwoorden op enquêtevragen geanalyseerd worden, werk dan in duo’s om te voorkomen dat er te veel een subjectieve interpretatie plaatsvindt.

4.2 Met betrekking tot het systeem • •

• • • • • •

Werf meer geregistreerde inwoners om Goes Praat Mee nog meer body te geven en geef het systeem meer bekendheid. Verdiep je in de instrumenten die er wel zijn binnen Goes Praat Mee, maar welke nog niet ingezet zijn voor een project. Zo vergroot je de diversiteit van participatie, wat Goes Praat Mee voor een grotere groep inwoners aantrekkelijk maakt. Verstuur een mail wanneer er een nieuw project op Goes Praat Mee verschijnt. Zorg dat mensen die hebben meegedacht over een project weten wanneer de resultaten op Goes Praat Mee verschijnen. Stuur een mail aan alle mensen die geparticipeerd hebben wanneer het project in de raad behandeld wordt. Manage duidelijk de verwachtingen met betrekking tot wat er gebeurt met de gegeven input en hoe de verschillende fases in het project verlopen. Probeer jongeren te bereiken via Instagram, maak via scholen bekend dat Goes Praat Mee bestaat (posters, via docenten) Kijk of er meer onderwerpen zijn die geplaatst kunnen worden op Goes Praat Mee die jongeren aangaan. Vraag bijvoorbeeld aan jongeren waarvoor het budget voor jeugdactiviteiten kan worden gebruikt.

4.3 Met betrekking tot de adviesraden •

Maak gebruik van Goes Praat Mee zoals onder 4.1.3 is omschreven om de adviesfunctie die eerder vervuld werd door de verschillende adviesraden, in te vullen. 22

• •

Monitor continu of de adviesfuncties met het kernteam voldoende zijn geborgd en ontwikkel het kernteam waar nodig, door. De leden van de huidige adviesraden krijgen, als zij dat willen, extra uitleg over hoe ze Goes Praat Mee kunnen gebruiken. Zo zijn ze voldoende toegerust om mee te denken via Goes Praat Mee als individuele inwoners. Het lid dat deel wil nemen aan het kernteam krijgt, net als de rest van het kernteam, extra uitleg over de nog in te richten slimme pagina.

23