Agendapunt 16. Controleprotocol incl. normenkader 2020

Controleprotocol 2020

-2-

-3-

Controleprotocol 2020 voor de accountantscontrole op de jaarrekening van de gemeente Goes 1.

Inleiding

Vanaf 1 januari 2004 dienen accountants bij de jaarrekening in de accountantsverklaring een oordeel over de rechtmatigheid te geven. Om een adequate controle door een accountant mogelijk te maken geven wij zelf als gemeente invulling aan het begrip rechtmatigheid in de vorm van een toetsbaar kader en een interne toetsing op de naleving. Elk jaar dient een nieuw protocol opgesteld te worden. In het controleprotocol is als bijlage het normenkader opgenomen. In deze lijst wordt de te toetsen algemene wet- en regelgeving aangegeven die direct een relatie heeft met het financieel beheer en de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente. Daarnaast zijn de voor de financiële rechtmatigheid van relevante interne verordeningen en (raads)besluiten in beeld gebracht. De toetsing voor de rechtmatigheid vindt uitsluitend plaats aan de bepalingen die betrekking hebben op recht, hoogte en duur van financiële beheershandelingen. Het controleprotocol 2020 (inclusief normenkader) bevat ten opzichte van het controleprotocol 2019 geen wijzigingen, met uitzondering van het normenkader. Indien de nieuwe wetswijziging rondom de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van het boekjaar 2021 gaat plaatsvinden, dan zal dit zeer waarschijnlijk wel wat veranderingen voor het controleprotocol 2021 met zich meebrengen. 1.1

Doelstelling

Dit controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole over het boekjaar 2020. De nadruk in dit controleprotocol ligt daarbij op de rechtmatigheidscontrole. 1.2

Procedure

In de verordening ex artikel 213 Gemeentewet zijn in artikel 5 de volgende zinsneden opgenomen: “Er is een audit commissie bestaande uit: een vertegenwoordiging uit de raad, een vertegenwoordiger van de rekenkamercommissie, de portefeuillehouder financiën, de gemeentesecretaris, de griffier en het hoofd financiën. Met de komst van de concerncontroller (2017) is deze eraan toegevoegd. De audit commissie voert periodiek overleg met de accountant, in ieder geval over het programma van eisen voor de jaarlijkse accountantscontrole (het controleplan), de accountantscontrole van de jaarrekening en de managementletter. “ In artikel 8 van deze verordening wordt ingegaan op de manier van rapportering van de accountant aan de raad en het college.

2.

Algemene uitgangspunten voor de accountantscontrole (getrouwheid én rechtmatigheid)

Zoals in artikel 213 Gemeentewet is voorgeschreven zal de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening, uitgevoerd door de door uw raad benoemde accountant, gericht zijn op het afgeven van een oordeel over: de getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de activa en passiva; het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten en balansmutaties in overeenstemming met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen; de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken;

-4-

het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in artikel 186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten); de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

-

Bij de accountantscontrole zijn de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gesteld op grond van artikel 213, lid 6 Gemeentewet, het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en de Richtlijnen voor de Accountantscontrole (NIVRA) bepalend voor de uit te voeren werkzaamheden. Onder rechtmatigheid wordt verstaan dat de in de jaarrekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen “in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder gemeentelijke verordeningen”.

3.

Te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties

De accountant accepteert in de controle bepaalde toleranties en richt de controle daarop in. De accountant controleert niet ieder document of iedere financiële handeling, maar richt de controle zodanig in dat voldoende zekerheid wordt verkregen over het getrouwe beeld van de jaarrekening en de rechtmatigheid van de verantwoorde baten en lasten en balansmutaties en financiële beheershandelingen met een belang groter dan de vastgestelde goedkeuringstolerantie. De accountant richt de controle in op het ontdekken van belangrijke fouten en baseert zich daarbij onder andere op risicoanalyse, vastgestelde toleranties en statistische deelwaarnemingen en extrapolaties. In het BADO zijn minimumeisen voor de in de controle te hanteren goedkeuringstoleranties voorgeschreven. Provinciale Staten en gemeenteraden mogen de goedkeuringstoleranties scherper vaststellen dan deze minimumeisen. Dit moet dan wel worden toegelicht in de controleverklaring. De minimumeisen zijn: Goedkeuringstolerantie Fouten in de jaarrekening (% lasten) Onzekerheden in de controle (% lasten)

Strekking controleverklaring: Goedkeurend Beperking ≤ 1% >1%<3%

Oordeelonthouding -

Afkeurend ≥ 3%

≤ 3%

≥ 10%

-

>3%<10%

Naast deze kwantitatieve benadering zal de accountant ook een kwalitatieve beoordeling hanteren (professional judgement). De weging van fouten en onzekerheden vindt ook plaats op basis van professional judgement. De definitie van de goedkeuringstolerantie is: De goedkeuringstolerantie is het bedrag dat de som van fouten in de jaarrekening of onzekerheden in de controle aangeeft, die in een jaarrekening maximaal mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de oordeelsvorming door de gebruikers kan worden beïnvloed. De goedkeuringstolerantie is bepalend voor de oordeelsvorming en dus de strekking van de af te geven accountantsverklaring. Op basis van de begroting 2020 van de gemeente betekenen bovengenoemde percentages dat een totaalbedrag aan fouten in de jaarrekening van circa € 1 miljoen en een totaal van onzekerheden van circa € 3 miljoen de goedkeurende strekking van de controleverklaring niet zal aantasten. Naast de goedkeuringstolerantie wordt de rapporteringtolerantie onderkend. Deze kan als volgt worden gedefinieerd: De rapporteringtolerantie(s) is een bedrag dat gelijk is aan of lager is dan de bedragen voortvloeiend uit de goedkeuringstolerantie. Bij overschrijding van dit bedrag vindt rapportering plaats in het verslag van bevindingen.

Een lagere rapporteringstolerantie leidt in beginsel niet tot aanvullende controlewerkzaamheden, maar wel tot een uitgebreidere rapportage van bevindingen. De rapporteringtolerantie(s) kan/kunnen zich verder toespitsen op die elementen die de raad specifiek nader terug wil zien, zonder dat dit de goedkeuringstolerantie zelf beïnvloedt. De goedkeuringstolerantie voor de accountantscontrole op het boekjaar 2020 wordt vastgesteld op de hiervoor in de tabel vermelde minimumeisen (conform het BADO) en de rapporteringstolerantie voor de accountantscontrole op het boekjaar 2020 wordt vastgesteld op 10% van de goedkeuringstolerantie.

-5-

Specifieke uitkeringen In het ‘Verslag van bevindingen’ neemt de accountant per specifieke uitkering fouten en onzekerheden, boven een vastgestelde financiële grens, op voor zover deze niet door de gemeente kan worden gecorrigeerd. Ten opzichte van bovenstaande rapporteringstolerantie, zijn voor de specifieke uitkeringen aparte bedragen opgenomen. Deze financiële grens is per specifieke uitkering:  € 12.500 als de lasten kleiner dan of gelijk aan € 125.000 zijn;  10% als de lasten groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.250.000 zijn;  € 125.000 als de lasten groter dan € 1.250.000 zijn.

4.

Begrip rechtmatigheid en de (aanvullend) te controleren rechtmatigheidscriteria

In het kader van de rechtmatigheidscontrole kunnen negen rechtmatigheidscriteria worden onderkend: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium, het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium, het calculatiecriterium, het valuteringscriterium, het adresseringscriterium, het volledigheidscriterium, het aanvaardbaarheidscriterium en het leveringscriterium. In het kader van het getrouwheidsonderzoek wordt door de accountant al aandacht besteed aan de meeste van deze criteria. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer zal extra aandacht besteedt moeten worden aan de volgende rechtmatigheidscriteria: 1. begrotingscriterium. 2. misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium). 3. voorwaardencriterium. Ad 1 Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het BADO wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: “Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld.

Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.” Op 15 december 2016 heeft uw raad de “Financiële verordening gemeente Goes” (ex. artikel 212 GW) vastgesteld. Hierin is nader uitgewerkt hoe moet worden bepaald of de lasten binnen de omschrijving van de activiteiten en het bijbehorende bedrag van het programma passen. Er wordt op programmaniveau geautoriseerd. Daarom hebben overschrijdingen op productniveau geen gevolgen voor het oordeel van de accountant, mits op programmaniveau (per saldo) geen overschrijding aanwezig is. De lasten van producten mogen niet dusdanig worden overschreden en de eventuele baten niet dusdanig worden onderschreden dat de realisatie van andere producten binnen hetzelfde programma onder druk komt te staan. Compensatie binnen hetzelfde programma is derhalve in principe mogelijk. Compensatie tussen de programma’s onderling of dekking van een overschrijding via de algemene dekkingsmiddelen (zoals bedoeld in Besluit Begroting Verantwoording (BBV) art. 8 lid 5) zal door uw raad moeten worden goedgekeurd, hetgeen uiterlijk gebeurt bij de bestuursrapportage en jaarrekening.

Begrotingsoverschrijdingen in een jaar kunnen dus nog wel na 31 december worden goedgekeurd door de raad, middels het vaststellen van de jaarrekening, wanneer deze overschrijdingen ook herkenbaar in de jaarrekening worden opgenomen. Als blijkt dat de gerealiseerde lasten zoals weergegeven in de jaarrekening hoger zijn dan de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijziging, is – voor zover het de begrotingsoverschrijdingen betreft - mogelijk sprake van onrechtmatige uitgaven. De overschrijding

-6kan namelijk in strijd zijn met het budgetrecht van de gemeenteraad zoals geregeld in de Gemeentewet. Verschillende typen begrotingsoverschrijdingen De algemene lijn is dat begrotingsoverschrijdingen die binnen de beleidskaders van de raad passen niet meegewogen worden in het accountantsoordeel. Toch is het toetsen van begrotingsrechtmatigheid ingewikkelder dan het wellicht op het eerste gezicht lijkt. Er kunnen zeven verschillende begrotingsoverschrijdingen worden onderscheiden. In onderstaand overzicht wordt aangegeven wat naar de mening van de Commissie BBV de consequentie van betreffende overschrijding moet zijn voor het accountantsoordeel. Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen kunnen tenminste de volgende “soorten” begrotingsafwijkingen worden onderkend:

Onrechtmatig, maar telt niet mee voor het oordeel

Onrechtmatig en telt mee voor het oordeel

Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor men geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft ingediend. Bijvoorbeeld de doelgroep c.q. de activiteiten zijn in de praktijk aantoonbaar ruimer geïnterpreteerd dan in regelgeving (subsidieregeling, -verordening) was gedefinieerd.

X

Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd. Bijvoorbeeld: de verwachte kostenoverschrijding op jaarbasis was via tussentijdse informatie al wel bekend, maar men heeft geen voorstel tot begrotingsaanpassing ingediend en dit is in strijd met de budgetregels zoals afgesproken met de raad.

X

Budgetoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, bijvoorbeeld via subsidies of kostendekkende omzet.

X

Budgetoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding.

X

Budgetoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gerelateerd zijn. Over de aanwending van deze extra inkomsten heeft de raad nog geen besluit genomen. Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een belastingnaheffing). Het zal hier in de praktijk vaak gaan om interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving die na het verantwoordingsjaar aan het licht komen. Er zijn dan geen rechtmatigheidsgevolgen voor dat verantwoordingsjaar. Wel zal de gemeente ervoor moeten zorgen dat de overschrijdingen getrouw in de jaarrekening worden weergegeven. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het lopende jaar. - geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar - geconstateerd na verantwoordingsjaar

X

X X

Budgetoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen of totaal geautoriseerd budget) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren. jaar van investeren afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren

X X

Bron: kadernota rechtmatigheid 2018 (Commissie BBV)

Onderdeel van de (al dan niet herziene) gemeentelijke begroting vormen ook de mutaties in de bestemmingsreserves.

-7In de jaarrekening moeten de toevoegingen en onttrekkingen aan elk van de bestemmingsreserves worden verwerkt overeenkomstig het bedrag dat via de begroting(swijzigingen) door de raad is goedgekeurd voor de betreffende bestemmingsreserve. Verder kunnen er raadsbesluiten zijn die inhouden dat specifiek benoemde saldi, bijvoorbeeld een overschot of tekort op de uitvoering van de WMO, ook nog in het lopende begrotingsjaar ten gunste of ten laste van een specifieke bestemmingsreserve mogen worden gebracht. Mutaties in de reserves die niet door een voor 31 december van het verslagjaar genomen raadsbesluit zijn gedekt, zijn dus in strijd met de Gemeentewet en het BBV. Dit zijn daarom onrechtmatigheden met betrekking tot externe regelgeving en wegen derhalve mee bij de oordeelsvorming inzake zowel getrouwheid als rechtmatigheid in de controleverklaring. Ad. 2 Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium) Onder misbruik wordt verstaan het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan het verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. In verschillende wetten waaraan de gemeente zich dient te houden, zijn bepalingen opgenomen die misbruik en oneigenlijk gebruik tegen gaan, zoals een legitimatieplicht of de verplichting tot het overleggen van bepaalde gegevens bij een aanvraag. Daarnaast zijn ook in verschillende door de raad vastgestelde verordeningen en besluiten criteria opgenomen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. De gemeente Goes heeft geen overkoepelend M&O-beleid vastgesteld. Bij elke nieuwe verordening worden bepalingen opgenomen om misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Aangenomen mag worden dat binnen de belangrijkste processen en procedures reeds adequate maatregelen zijn getroffen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. Voorgesteld wordt het bestaan en (correct) toepassen van getroffen maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik vast te stellen tijdens de rechtmatigheidstoetsen. Ad. 3 Het voorwaardencriterium Besteding en inning van gelden door de gemeente zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden waarop door de accountant moet worden getoetst.

Deze voorwaarden liggen vast in wetten en regels van hogere overheden en de (eigen) gemeentelijke regelgeving. De gestelde voorwaarden hebben in het algemeen betrekking op: de omschrijving van de doelgroep respectievelijk het project; de heffings- en/of declaratiegrondslag; normbedragen (denk aan hoogte en duur); de bevoegdheden; het voeren van een administratie; het verkrijgen en bewaren van bewijsstukken; aan te houden termijnen besluitvorming, betaling, declaratie e.d. De precieze invulling verschilt per wet, regeling en verordening. Voor alle geldstromen dient ondubbelzinnig vast te staan welke voorwaarden er op van toepassing zijn. De door hogere overheden gestelde voorwaarden behoeven geen nadere uitwerking. Deze voorwaarden dienen door de gemeente onverkort te worden toegepast. Dit geldt echter niet geheel voor de voorwaarden in de gemeentelijke regelgeving. Omdat er geen generieke criteria zijn vast te stellen, dient de accountant over zowel de generieke als de specifieke criteria in overleg te treden met de raad. De raad is op gemeentelijk niveau kadersteller en stelt de norm waaraan het college door de accountant moet worden getoetst. De gemeenteraad dient dan ook op grond van een overzicht van alle voor de gemeente Goes geldende wet- en regelgeving het voorwaardencriterium te operationaliseren.

-8Concreet betekent dit dat door de gemeenteraad limitatief moet zijn bepaald aan welke, in wet- en regelgeving vastgelegde en voor de gemeente relevante, voorwaarden de accountant moet toetsen. Door de raad zijn in verschillende verordeningen en besluiten voorwaarden opgenomen. Met het vaststellen van de reikwijdte van de rechtmatigheidstoetsing door de accountant in dit controleprotocol wordt het voorwaardencriterium nader uitgewerkt. Ten aanzien van het voorwaardencriterium vindt uitsluitend een toets plaats naar “recht”, “hoogte” en “duur”, tenzij jegens derden (bijvoorbeeld in toekenningsbeschikkingen) aanvullende voorwaarden met directe financiële gevolgen zijn opgenomen. Dergelijke, jegens derden geformuleerde financiële voorwaarden, zijn immers ook al relevant voor de accountantscontrole inzake de getrouwheid van de jaarrekening. Uitgangspunt is dat het (eventuele) huidige informele beleid wordt bekrachtigd en er met name jegens derden niet met terugwerkende kracht strengere normen zullen worden toegepast.

5.

Reikwijdte accountantscontrole rechtmatigheidtoetsing

De accountantscontrole op de rechtmatigheid voor het boekjaar 2020 is limitatief gericht op: 1 2

3

6.

De naleving van de wettelijke kaders zoals opgenomen in bijlage 1 van dit controleprotocol. Dit voor zover van toepassing en uitsluitend voor zover deze directe financiële beheershandelingen betreffen of redelijkerwijs kunnen betreffen. De naleving van de volgende kaders: de programmabegroting; de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet; de controleverordening ex artikel 213 Gemeentewet; de verordening periodiek onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid ex art 213a Gemeentewet. De naleving van de overige kaders zoals opgenomen in de bijlage van dit controleprotocol en eventuele raads- en/of collegebesluiten die nadien zijn/worden genomen. Dit uitsluitend voor zover deze directe financiële beheershandelingen betreffen of redelijkerwijs kunnen betreffen.

Niet-financiële rechtmatigheid

De rechtmatigheid van het beheer valt uiteen in het financiële beheer dat via de accountantscontrole wordt getoetst en de beheershandelingen en beslissingen van niet-financiële aard. Vaak zal een financiële beheershandeling al dan niet bewust worden geïnitieerd door een beheershandeling of beslissing van niet-financiële aard. Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard moeten dus wel onderdeel uitmaken van een systeem van kwaliteitsbewaking en risicobeheersing. De handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen in principe buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole door de accountant. Het kan echter zijn dat handelingen en beslissingen van niet-financiële aard op termijn kunnen leiden tot financiële gevolgen, bijvoorbeeld in de vorm van schadeclaims. Van de accountant wordt niet verwacht dat hij handelingen en beslissingen van nietfinanciële aard door gegevensgericht onderzoek inhoudelijk toetst. De accountant kan volgens het BADO in dit kader volstaan met het beoordelen van het interne systeem van risico-afwegingen. Hiervoor geldt dat door de gemeente op basis van een risico-inventarisatie en de afweging van kosten en nut een beleidsmatige keuze uit een mix van mogelijke maatregelen moet worden gemaakt.

Er zal tenminste een minimale structuur van risico-inventarisatie en -beheersing moeten worden geregeld, onder meer via een (centrale) registratie van klachten, claims en juridische geschillen. In dit kader is het ook aan te bevelen door alle intern verantwoordelijken/budgethouders een jaarlijkse opgave te laten doen van lopende en verwachte risico´s en de daartegen getroffen maatregelen. Dergelijke opgaven zijn uiteraard ook nuttig voor het vervaardigen en onderbouwen van de paragraaf weerstandvermogen in het jaarverslag. In de optimale vorm is er dan sprake van een systeem van voortdurende kwaliteits- en risicobewaking op het totaal van de beheershandelingen. De uiterste invullingen van het risicobeheer kunnen als volgt worden geschetst: Risicobeheer Minimaal Gefragmenteerd, separaat en onafhankelijk van elkaar Ad hoc en reactief Beperkt aandachtsgebied,

Maximaal Geïntegreerd, gecoördineerd, totaal inzicht Continu en proactief Breed aandachtsgebied, alle

-9verzekerbare en financiële risico’s

organisatierisico’s

Ten aanzien van de risico's kunnen we melden dat enkele jaren geleden implementatie heeft plaatsgevonden van risicomanagement. Kansen en risico’s worden voortdurend bekeken en verwerkt in een risicokaart voor de gemeente. Daarnaast dienen de budgethouders jaarlijks bij de jaarrekening opgave te doen van klachten, claims en juridische verschillen. Het ‘herijken’ van het risicomanagement staat op de agenda van het management en blijft daarmee onder de aandacht.

7.

Rapportering accountant

Tijdens en na afronding van de controlewerkzaamheden rapporteert de accountant hierna in het kort weergegeven als volgt: Interim controle In de tweede helft van het jaar wordt door de accountant een zogenaamde interimcontrole uitgevoerd. Over de uitkomsten van die tussentijdse controle wordt een verslag uitgebracht. Bestuurlijk relevante zaken worden, op grond van de overeengekomen rapportagewensen, ook aan de raad gerapporteerd. Jaarrekeningcontrole: Controleverklaring In de controleverklaring wordt op een gestandaardiseerde wijze, zoals wettelijk voorgeschreven, de uitkomst van de accountantscontrole weergegeven, zowel ten aanzien van de getrouwheid als de rechtmatigheid. Deze controleverklaring is bestemd voor de gemeenteraad, zodat deze de door het college van burgemeester en wethouders opgestelde jaarrekening kan vaststellen. Verslag van bevindingen Overeenkomstig de Gemeentewet wordt omtrent de jaarrekeningcontrole een verslag van bevindingen uitgebracht aan de raad en in afschrift aan het college van burgemeester en wethouders. In het verslag van bevindingen wordt onder andere gerapporteerd over de opzet en uitvoering van het financiële beheer en of de beheersorganisatie een getrouw en rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording daarover waarborgt.

Uitgangspunten voor de rapportagevorm Gesignaleerde onrechtmatigheden worden toegelicht gespecificeerd naar de aard van het criterium (begrotingscriterium, voorwaardencriterium, etc.). Fouten of onzekerheden die de rapporteringstolerantie als bedoeld in hoofdstuk 3 van dit controleprotocol overschrijden, worden weergegeven in een apart overzicht bij het verslag van bevindingen. De accountant rapporteert ook over eventuele bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de door de gemeente gehanteerde geautomatiseerde informatieverzorging.

Bijlage: Normenkader Externe wet- en regelgeving en interne gemeentelijke verordeningen, beleidsregels en andere van toepassing zijnde besluiten per proces.

- 10 -

Bijlage Steekproef Algemeen

Normenkader 2020 Interne regelgeving  Controleverordening 2010  Financiële verordening 2017  Treasurybesluit 2009  Bevoegdhedenbesluit 2020

Inkopen en aanbesteding

  

Betalingsproces Grond aan- en verkopen

Subsidieverstrekkingen

    

Parkeeropbrengsten

 

Omgevingsvergunningen

Verhuur- en pacht opbrengsten

Leges burgerzaken

        

Financiële verordening 2017 Budgethoudersregeling 2018 Nota waardering en afschrijving vaste activa 2016 Financiële verordening 2017 Collegebesluit vaststelling grondprijzen Begroting bouwgrondexploitatie 2020 Bevoegdhedenbesluit 2020 Algemene subsidieverordening Goes 2020 Verordening parkeerbelastingen Goes 2020 Privaatrechtelijke tarieventabel Parkeergarage Centrum 2020 Legesverordening 2020 Verordening lijkbezorgingsrechten 2020 Bouwverordening gemeente Goes 2018 Bevoegdhedenbesluit 2020 Nota gemeentelijk vastgoedbeleid Collegebesluit vaststelling grondprijzen Collegebesluit kwaliteitstraject buitensport Gebr.reg.gemeentelijke binnensportacc. Legesverordening 2020

Externe regelgeving  Grondwet  Burgerlijk Wetboek  Gemeentewet  Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV)  Wet Gemeenschappelijke regelingen  Financiële verhoudingswet  Wet op de omzetbelasting  Wet op het BTWcompensatiefonds  Wet op de vennootschapsbelasting  Ministeriële besluiten en regeling financiële verhouding en uitkeringen gemeentefonds  Wet Normering Topinkomens (WNT)  Besluit accountantscontrole decentrale overheden  Kadernota rechtmatigheid  Wet financiering decentrale overheden  Uitvoeringsregeling FIDO  Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden  Regeling schatkistbankieren  Wet waardering onroerende zaken  

Aanbestedingswet 2012 Europese Unie – aanbestedingsregels

 Wet ruimtelijke ordening



Wet WABO



Wet rechten burgerlijke stand

- 11 -

Treasury

 

Verordening lijkbezorgingrechten 2020 Parkeerregeling 2020



Treasury besluit 2009

     

Begrotingswijzigingen



Budgethoudersregeling 2018

Legesbesluit akten burgerlijke stand Besluit paspoortgelden Wet financiering decentrale overheden Uitvoeringsregeling FIOD Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden Regeling schatkistbankieren