Agendapunt 15. - 03. Notitie afvalstoffenheffing - belastingverordeningen 2025

Bijlage notitie afvalstoffenheffing 2025 1. Inleiding Deze notitie betreft een bijlage bij de verordening afvalstoffenheffing 2025 en gaat in op het milieu- en financiële resultaat van het afvalbeheer 2024. Er is gebruik gemaakt van het resultaat van de eerste 3 kwartalen van 2024. De cijfers voor het laatste kwartaal zijn geëxtrapoleerd tot 31 december 2024. De gegevens bieden de basis voor de tariefstelling van de afvalstoffenheffing 2025. 2. Voorlopig milieuresultaat afvalbeheer 2024 Hoeveelheid restafval 2024 De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval dat huis-aan-huis en in de grijze rolcontainer en in de daarvoor bestemde verzamelcontainers is ingezameld, bedraagt voor de periode januari t/m september 2024: c.a. 3900 ton. Als deze hoeveelheid wordt geëxtrapoleerd is de verwachting dat het totaal neerkomt op c.a. 130 kilo per inwoner. Daarnaast is er brandbaar (grof) restafval ingezameld op de milieustraat. Dit wordt ingeschat op 25 kilo per inwoner in 2024. Het totale tonnage huishoudelijk restafval dat in 2024 voor verwerking is aangeboden bedraagt zodoende waarschijnlijk c.a. 155 kilo per inwoner. Vergelijkbaar aan de hoeveelheid die in 2023 is ingezameld (156 kg per inwoner). GFT- afval De hoeveelheid ingezamelde GFT-afval bedraagt voor de periode januari t/m september 2024 c.a. 3500 ton. Naar verwachting zal dit in 2024 in totaal c.a. 4600 ton bedragen.

In vergelijking met 2023 betreft dit een toename van c.a. 70 ton en zodoende een verwachte toename van c.a. 1,5%. Verklaring voor deze toename is dat 2023 een extreem droge zomer was waardoor er weinig GFT werd aangeboden. PMD- afval (Plastic- en Metalenverpakkingen en Drankenkartons) In 2024 is voor de periode januari t/m september c.a. 630 ton PMD ingezameld (gecombineerde inzameling). Naar inschatting komt het totaal neer op c.a. 845 ton in 2024. Er is daarmee een geringe toename zichtbaar ten op zichtte van 2023 van 3,8%. Overige afvalstromen Voor de afvalstroom glas is in vergelijking tot 2023 naar verwachting sprake van een afname van 3,9%, voor papier een afname van 4,3%. De inzameling van textiel is nagenoeg gelijk gebleven. De afname voor papier is te verklaren door een trend die laatste jaren zichtbaar is: toenemende digitalisering. Een verklaring voor de afname van glas is niet direct voor handen. Het aantal glascontainers is gelijk gebleven en ook de hoeveelheid glas in het restafval is hetzelfde. Verwacht milieueffect 2025 Landelijk spelen er een aantal ontwikkelingen die op termijn van invloed kunnen zijn op het gemeentelijk afvalbeleid. Een voorbeeld daarvan zijn nieuwe doelstellingen op het gebied van duurzame verwerking (Europees) en het opzeggen van de Ketenovereenkomst Verpakkingen tussen de VNG en het afvalfonds (verpakkende bedrijfsleven).

Hiermee vervallen de huidige inzamelafspraken voor het PMD-afval (plastic- en metalen verpakkingen en drankenkartons) en de vergoedingsstructuur voor al het verpakkingsafval (Glas, Papier, PMD) met de gemeenten per 1-12025. Ook voert Rijkswaterstaat een onderzoek uit naar mogelijkheden tot uniformiseren van de afvalinzameling. Wijzigingen in het huidige afvalbeleid doorvoeren is risicovol te noemen gezien het huidige (relatief goede) milieu- en financiële resultaat van het afvalbeheer van gemeente Goes in relatie tot het huidige ondergrondse systeem voor PMD-inzameling. Dit systeem lijkt niet toekomstbestendig te zijn. Om tussentijds toch te werken aan het bereiken van de doelstelling van 100 kilo restafval per inwoner per jaar, heeft het college besloten inzamelproeven uit te voeren in verschillende wijken op het gebied van 4-wekelijkse inzameling van het restafval, verschillende vormen van PMD-inzameling en het wekelijks inzamelen van het GFT-afval. Deze proeven moeten input geven voor het bepalen van kaders voor nieuw afvalbeleid.

Daarnaast is te noemen dat met de invoering van een pascontrole op de milieustraat, de verwachting is dat de hoeveelheid brandbaar (grof) restafval op de milieustraat zal dalen. Onduidelijk is nog wat dit effect zal zijn omdat op dit moment niet inzichtelijk is hoeveel bedrijfsafval er op dit moment op de milieustraat terecht komt. Omdat de ZRD hier pas in 2025 uitvoering aan geeft, zal dit effect pas zichtbaar zijn in 2025/2026. 3. Resultaat op totale begroting afvalbeheer 2024 Met de invoering van Diftar is ten behoeve van de vermindering van de hoeveelheid restafval in relatie tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, een onderscheid gemaakt tussen een basistarief en variabel tarief. De begroting voor het afvalbeheer 2024 was gebaseerd op geraamde inkomsten van beide tarieven over 2024. Hierbij was voor de raming van het variabele deel uitgegaan van het aanbiedgedrag van het restafval (aantal keer per huishouden) van 2023. De totale inkomsten van de afvalstoffenheffing (basistarief + variabeltarief) betreft naar verwachting ruim €4,9 miljoen. Dit is een inschatting gebaseerd op de realisatiecijfers tot en met het derde kwartaal 2024 zoals we die van Sabewa Zeeland ontvangen. In de raming is ervan uitgegaan dat de inwoners het restafval gemiddeld 8 keer (eph) en 11 keer (mph) aanbieden.

Bij een extrapolatie van de huidige gegevens lijkt deze raming overeen te komen met de werkelijke cijfers van 2024. Verder heeft in 2024 een budgettaire verwerking plaatsgevonden van de begrotingswijzigingen 2024 van O.L.A.Z. voor autonome ontwikkelingen. Het voordelige effect voor gemeente Goes daarbij was €44.000. Op basis van de geboekte facturen en de extrapolaties daarvan voor het gehele jaar 2024, wordt verwacht dat de werkelijke kostendekkendheid uit zal komen op c.a. 96%. Nadat de effecten van de verschillende inzamelproeven in 2025/2026 duidelijk zijn en besloten moet worden over nieuw afvalbeleid, zal in het licht van de scenariodiscussie binnen de begroting tevens gekeken worden naar de mate van kostendekkendheid in relatie tot de hoogte van de afvalstoffenheffing. 4. Afvalstoffenheffing 2025 4.1 Effecten uit gemeentelijke begroting 2025 De resultaten op de begroting 2024 bieden de basis voor het bepalen van de afvalstoffenheffing 2025. Daarnaast worden ontwikkelingen vanuit de begroting voor 2025 meegenomen. Onderstaand overzicht geeft een uitsplitsing van effecten daaruit op de afvalstoffenheffing voor 2025.

Berekening kostendekkendheid Kosten taakvelden afvalstoffenheffing Opbrengst taakvelden afvalstoffenheffing Toe te rekenen kosten: - overhead - btw Totale kosten heffing huishoudelijke afvalstoffen Opbrengst heffing huishoudelijke afvalstoffen Dekkingspercentage huishoudelijke afvalstoffenheffing

Bedragen (x € 1.000) € 4.827 -/- € 476 833 362 € 5.546 € 5.118 92%

Bron: Programmabegroting 2025

4.2 Tariefstelling afvalstoffenheffing 2025 Het uitgangspunt van de begroting 2025, een indexering van 2,3%, wordt doorbelast in de belastingtarieven 2025. Voorgesteld wordt om de index van 2,3% geheel door te belasten in het vaste deel van de afvalstoffenheffing (het basistarief) en het variabele deel gelijk te stellen aan het tarief van 2024. Het verhogen van het variabele tarief of intensivering van de staffel werkt naar verwachting vervuiling van de recyclebare stromen of naastplaatsing/dumping in de hand.

Het basistarief wordt dan vastgesteld op: Eenpersoonshuishoudens: Meerpersoonshuishoudens:

€ 162,00 (verhoging van € 9 t.o.v. 2024) € 216,60 (verhoging van € 12,60 t.o.v. 2024)

De verhouding een- en meerpersoonshuishoudens komt neer op c.a. 75%/100%. Eenpersoonshuishoudens maken gebruik van dezelfde vaste voorzieningen, maar leveren minder grote hoeveelheden aan/maken er minder gebruik van. Voorgesteld wordt het variabele tarief vast te stellen op: Rolcontainer (aantal keer aanbieden restafval) 1 tot en met 13 ledigingen 14 tot en met 20 ledigingen Meer dan 21 ledigingen

Tarief

Afvalpas Per keer

Tarief € 1,60

€8 € 10 € 14

U wordt voorgesteld de staffeling in het variabele tarief op huishoudens met een rolcontainer in 2025 te handhaven tot er nieuw afvalbeleid is. Verder is te noemen dat er naast deze financiële prikkel blijvend zal worden ingezet op communicatie met als doel bewustwording en gedragsverandering, zeker met oog op de kwaliteitsborging van het gescheiden aangeboden afval. Verwachting is dat de uitvoering van de afvalproeven tevens enig effect heeft op de huishoudens die niet deelnemen aan de proeven gezien de doorlopende communicatieaandacht die hiervoor zal worden ingezet. Met dit effect is rekening gehouden in de ramingen. Diftar paradox In 2019 was er sprake van een ‘Diftarparadox’. Dit hield in dat inwoners het restafval minder vaak aanboden dan vooraf was ingeschat en er zodoende een tekort ontstond in de geraamde variabele inkomsten. Om de kans zo klein mogelijk te houden dat de afvalstoffenheffing in 2026 vanwege een tekort aan variabele inkomsten omhoog moet, zijn de ramingen behoudend ingestoken. 4.4 Medische regeling Bij de invoering van Diftar is een medische regeling vastgesteld waarbij huishoudens die buiten hun schuld om veel (medisch) afval produceren gebruik kunnen maken van een kortingsregeling waarbij een vast variabel bedrag wordt betaald, ongeacht het hoge aanbiedgedrag van het restafval.

Dit bedrag omvat het basistarief plus een lager stortingsgedrag dan de Goese huishoudens in 2024 (eph 6 keer €8 en mph 8 keer €8). Uitgangspunt van de medische regeling is dat inwoners een volledig vaste heffing betalen en onbeperkt kunnen storten. De aanvraag van deze regeling kan gedaan worden in het laatste kwartaal van het jaar. Volgens de gegevens van Sabewa zijn er tot op heden c.a. 50 aanvragen gedaan. De medische regeling zal in de verordening voor de afvalstoffenheffing 2025 gehandhaafd blijven en worden aangepast naar vast te stellen tarieven 2025.

Datum: november 2024 Steller: Miranda van Mackelenbergh (ORU) Financiële onderbouwing: Bertram Wezenberg (CON) In afstemming met: Mark de Schipper (CON), Rob van der Weele (ORU)