Agendapunt 13. Wegbeheerplan- 2020 - 2024 definitief
Tekst van het document
BEHEERPLAN WEGEN 2020-2024 GEMEENTE GOES
1 oktober 2019 Definitief
Inhoud 1
Inleiding ........................................................................................................................................................ 5 1.1
Aanleiding ........................................................................................................................................... 5
1.2
Doelstelling.......................................................................................................................................... 5
1.3
Scope .................................................................................................................................................... 5
1.4
Leeswijzer ............................................................................................................................................ 6
2
Beheerproces ................................................................................................................................................. 7
3
Kaders ............................................................................................................................................................ 9 3.1
3.2 4
3.1.1
Bewijslast .......................................................................................................................... 9
3.1.2
Geaccepteerde schade ...................................................................................................... 9
3.1.3
Verantwoord beheer ...................................................................................................... 10
Beleidskader ...................................................................................................................................... 10
Kwantiteit en kwaliteit............................................................................................................................... 12 4.1
4.2
5
Juridisch kader .................................................................................................................................... 9
Kwantiteit .......................................................................................................................................... 12 4.1.1
Per verhardingstype....................................................................................................... 12
4.1.2
Per wegtype .................................................................................................................... 13
Kwaliteit ............................................................................................................................................ 14 4.2.1
Normen en richtlijnen .................................................................................................... 14
4.2.2
Huidige kwaliteit ........................................................................................................... 15
4.2.3
Per verhardingstype en Wegtype .................................................................................. 16
4.2.4
Ontwikkeling kwaliteitsniveau ..................................................................................... 18
Planning en begroting ................................................................................................................................ 19 5.1
Planning............................................................................................................................................. 19
5.2
Begroting korte / middellange termijn ............................................................................................. 20
5.1.1
6
Maatregelen en prijzen................................................................................................... 20
5.2.1
Voorziening .................................................................................................................... 20
5.2.2
KleinSCHALIG onderhoud EN BEHEER ..................................................................... 20
5.2.3
Groot onderhoud............................................................................................................ 21
5.2.4
Borging gepland onderhoud ......................................................................................... 23
5.2.5
Investeringen versus voorziening ................................................................................. 23
5.2.6
Duurzaamheid / innovatie ............................................................................................. 23
Conclusie ..................................................................................................................................................... 24
Bijlage 1
Literatuurlijst ......................................................................................................................... 25
Bijlage 2
CROW-beheersystematiek ................................................................................................... 26
Bijlage 3
Schadebeelden....................................................................................................................... 28
3
4
Bijlage 4
Eenheidstarieven ................................................................................................................... 32
Bijlage 5
Cyclusbedragen ..................................................................................................................... 33
1 1.1
Inleiding AANLEIDING
De gemeente Goes is verantwoordelijk voor een adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen, riolering, water en groen. In het ‘Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) is vastgelegd dat voor het beheer van deze kapitaalgoederen meerjarenprogramma’s beschikbaar moeten zijn.
1.2
DOELSTELLING
Het opstellen van een beheerplan wegen dat antwoord geeft op de volgende vragen: ▪ Hoe wordt voldaan aan de doelstelling, schoon / heel / veilig, van gemeente Goes en haar bewoners? ▪ Waar kunnen we samen op trekken en verbinden? ▪ Wat heeft de gemeente Goes in beheer? ▪ Wat is de kwaliteit hiervan? ▪ Wat is het benodigde budget om te voldoen aan de beoogde kwaliteit? ▪ Wanneer moet wat aan onderhoud worden uitgevoerd?
1.3
SCOPE
Dit beheerplan heeft betrekking op de bij de gemeente Goes in beheer zijnde wegen met een asfalt-, elementen- of betonverharding. De planning en begroting zijn gebaseerd op de laatst uitgevoerde inspectie van deze verharde wegen in 2018. Onverharde en halfverharde wegen en paden zijn buiten beschouwing gelaten in dit beheerplan. Deze worden onderhouden door groen. De onderhoudskosten voor de korte en middellange termijn betreffen de kosten voor (uitbesteed) groot onderhoud. Tevens zijn de kosten voor klein onderhoud meegenomen. Kosten voor reconstructies en herinrichting zijn afhankelijk van beleid en worden niet meegenomen als kosten voor wegbeheer. De investeringen voor de aanleg van nieuwe wegen vallen niet onder dit beheersplan. Deze zijn afhankelijk van beleid, hiervoor worden aparte adviezen opgesteld.
5
1.4
LEESWIJZER
Hoofdstuk 2 beschrijft het beheerproces op drie niveaus. In hoofdstuk 3 is er aandacht voor de kaders. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de kwantiteit en kwaliteit van het in beheer zijnde wegennet. Hoofdstuk 5 gaat in op de planning en begroting, voor de korte en middellange termijn gebaseerd op de uitgevoerde inspectie. Tot slot geeft hoofdstuk 6 de conclusies en aanbevelingen weer.
6
2
Beheerproces
Het totale proces dat zich rondom het beheer van wegen afspeelt, kan worden opgedeeld in een drietal niveaus: 1. Strategisch niveau. 2. Tactisch niveau. 3. Operationeel niveau.
De drie niveaus zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Op strategisch niveau is het beleid gevormd en vastgesteld in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoer Plan (GVVP). Hierin wordt de richting gegeven voor het toekomstig onderhoud van het wegenareaal. Het gaat hier bijvoorbeeld om het gewenste kwaliteitsniveau. In dit rapport wordt uitgegaan van kwaliteitsniveau R (Referentieniveau), het minimale in Nederland gangbare kwaliteitsniveau. Het beleid wordt vervolgens doorvertaald naar beheer op het tactische niveau. In deze schakel bevinden zich de beheerplannen (kosten op netwerkniveau) en het beheersysteem dat de basis vormt voor de beheerplannen. Vervolgens worden de gewenste onderhoudsjaarplannen (kosten op projectniveau) opgesteld op basis waarvan het werk kan worden uitgevoerd. Deze onderdelen bevinden zich op het operationele niveau. Het betreft een continu proces, want na uitvoering van het werk wordt de omgekeerde weg bewandeld: van operationeel naar tactisch en strategisch niveau. Het wegbeheer is een gecoördineerde activiteit met als doel om zo veel mogelijk waarde te realiseren uit de wegen voor de organisatie, de Gemeente Goes. In dit beheerplan is gezocht naar een optimum aan prestaties, kosten en risico’s voor het beheer en onderhoud van de wegen welke in beheer en onderhoud zijn bij gemeente Goes.
Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het door de Raad vastgestelde beeldkwaliteitsplan IBORG (integraal beheer openbare Ruimte Goes).
7
Om een optimum te bereiken op het gebied van prestaties, kosten en risico’s wordt in het beheer en onderhoudsproces gewerkt volgens de systematische aanpak van Assetmanagement. Dit werkt op 3 organisatie niveau’s (strategisch, tactisch en operationeel niveau, zie afbeelding 1). Dit beheerplan beschrijft de tactische en operationele kant van het wegbeheer. Het wegbeheer doorloopt onderstaand werkproces en volgt de Plan-Do-Check-Act cyclus om optimale onderhoudsprestaties te borgen en waar nodig op inzichtelijke wijze bij te sturen.
*Afbeelding Assetmanagement, bron TU- Delft
Het gewenste eindresultaat van dit proces is het beheerplan wegen 2020-2024. In dit beheerplan wordt inzicht gegeven in de kwantiteit en de kwaliteit van het wegennet en de onderhoudskosten op basis van de kwaliteit.
8
3 3.1
Kaders
JURIDISCH KADER
Sinds de inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek in 1992, is de gemeentelijke overheid, in de hoedanigheid als wegbeheerder, wettelijk aansprakelijk. Onderdeel van die aansprakelijkheid is de risicoaansprakelijkheid (Art. 6:174 BW). De wegbeheerder is onder andere aansprakelijk voor schade, indien deze schade veroorzaakt is door gebreken aan de verharding.
3.1.1
BEWIJSLAST
Als in het verleden (vóór 1992) een persoon viel over een losliggende tegel, bijvoorbeeld in een winkelstraat, dan moest die persoon aantonen dat de door hem geleden schade het gevolg was van een gebrekkige verharding. Momenteel (na 1992) is het zo dat de wegbeheerder moet aantonen dat hij/zij er redelijkerwijs alles aan gedaan heeft om de schade te voorkomen, in het geval een persoon meent schade te hebben geleden door een gebrek aan de weg ten gevolge van slecht beheer. Dit is realistisch indien er afspraken gemaakt worden tussen het bestuur als wegbeheerder en de gedelegeerde beheerder (ambtenaar), zodat een duurzaam beheer tot stand kan komen. De wegbeheerder is namelijk aansprakelijk voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Alleen als de tijd tussen het ontstaan van schade aan de openbare weg en de geleden schade zo kort is, dat de gemeente redelijkerwijs niet de tijd en de mogelijkheid gehad heeft om de oneffenheid te herstellen en hiermee de schade kon voorkomen én zij dit kan aantonen, dan kan de gemeente deze risicoaansprakelijkheid afwijzen.
3.1.2
GEACCEPTEERDE SCHADE
Het CROW (Centrum voor regelgeving en onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek) heeft door middel van publicatie 185, ‘Handboek aansprakelijkheid beheer openbare ruimte’ richtlijnen gegeven voor kwaliteits- en veiligheidsaspecten. Hierin wordt aan de hand van ‘geaccepteerde schade per wegoppervlak’ aangegeven, wat de uitgangspunten kunnen zijn voor de wegbeheerder. Deze normen voor geaccepteerde schade komen overeen met de richtlijnen in CROW publicatie 147 - Wegbeheer. Het gehanteerde beleidsprofiel (R)
9
binnen de gemeente is afgeleid van deze richtlijnen. Beleidsprofiel R staat voor het referentieniveau. Dit is het minimale in Nederland gangbare kwaliteitsniveau en is de feitelijke ondergrens van maatschappelijk aanvaardbeheer.
3.1.3
VERANTWOORD BEHEER
Het doel van de gemeente is adequaat beheer te verrichten. Dit wordt gerealiseerd door te werken conform de richtlijnen voor wegbeheer (CROW 147) en het ‘Handboek Aansprakelijkheid Beheer Openbare Ruimte’ (CROW 185). Daarnaast wordt er gewerkt met het Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR). Met dit beleid wordt de gehele openbare ruimte getoetst en beheerd. Deze werkwijze zorgt ervoor dat er een verbindende factor tussen de verschillende vakdisciplines in de openbare ruimte wordt gecreëerd. Onderdeel van het IBOR zijn de periodieke wijkschouwen waarbij, samen met de burger en collegeleden, de openbare ruimte wordt geschouwd. De bevindingen van de wijkschouwen worden verwerkt in het IBOR en vertaald naar het beheersplan. Door het verrichten van adequaat wegbeheer kunnen claims zoveel mogelijk worden voorkomen. CROW 147 De CROW-richtlijnen zijn opgesteld vanuit het uitgangspunt dat groot onderhoud structureel wordt uitgevoerd. De richtlijn heeft een ‘standaard CROW-invulling’, waarbij ervan wordt uitgegaan dat onderhoud wordt uitgevoerd op het technisch optimale moment. Te laat uitvoeren kan betekenen dat verkeersonveilige situaties ontstaan en de kans verhoogt op aansprakelijkheidsstelling. Bij asfaltverhardingen resulteert te laat uitgevoerd onderhoud bovendien in kapitaalvernietiging.
Het werken conform de richtlijnen (CROW 147) kan worden bewerkstelligd door: ▪ Periodiek globale visuele inspecties uit te voeren (CROW 146). ▪ Te werken met een wegbeheersysteem. ▪ Onderhoud uit te voeren volgens systematiek en planning (CROW 147). Met het werken een wegbeheersysteem, het periodiek uitvoeren van globale visuele inspecties en het uitvoeren van de gegenereerde maatregelen vanuit het wegbeheersysteem voldoet de gemeente aan bovenstaande voorwaarden, die worden gesteld om schadeclaims zoveel mogelijk te beperken.
3.2
BELEIDSKADER
De gemeente Goes heeft voor het beheer en onderhoud voor een aantal onderdelen apart beleidsuitgangspunten opgesteld: ▪ De gemeente conformeert zich bij het beheer en onderhoud aan de CROW-systematiek (zie bijlage 2). ▪ IBOR schouwmethodiek als kader voor bestuur en burgers ▪ Alle wegtypen moeten worden beheerd volgens beleidprofiel R (IBOR basis onderhoud), het niveau dat bij verhardingen het minimum is waarbij verantwoord beheer mogelijk is. De wegen in het centrumgebied worden beheerd volgens profiel R++. (Goes Plus) ▪ Profielbrede aanpak, waar mogelijk in verband met kostenefficiency en het beperken en/of voorkomen van verkeershinder en ‘postzegelwerk’.
10
▪ Bij de optimalisatie van de CROW Basisplanning tot de gemuteerde basisplanning (term CROW) worden de volgende beleidsuitgangspunten gehanteerd: − Wegvakonderdelen moeten zoveel mogelijk worden geclusterd, zodat efficiencyvoordeel ontstaat. − In de planning moet rekening worden gehouden met: a) Grootschalige bouwprojecten. b) Aanleg en/of vervanging van rioleringen. c) Wegreconstructies. d) Mogelijke combinatie van werkzaamheden met andere wegbeheerders.
11
4
Kwantiteit en kwaliteit De gemeente telt 37.654 inwoners (1 januari 2019, bron: CBS), heeft een oppervlakte van 101,92 km² en is een gemeente die bestaat uit de kernen Goes, 's-Heer Arendskerke, Eindewege, ’sHeer Hendrikskinderen, Wilhelminadorp, Kattendijke, Kloetinge, Oud-Sabbinge en Wolphaartsdijk.
4.1
KWANTITEIT
Het inventariseren is het vastleggen van de vaste gegevens. In het wegbeheer kunnen dit verschillende soorten gegevens zijn: ▪ Hoeveel verharding ligt er? ▪ Welke type wegen zijn aanwezig? ▪ Wat is de functie van de verharding, is het een rijbaan of een fietspad? In het wegbeheersysteem zijn al deze vaste gegevens opgenomen. Hieronder worden de relevante vaste gegevens voor de gemeente Goes uiteengezet.
4.1.1
PER VERHARDINGSTYPE
In tabel 1 is te zien dat de gemeente Goes circa 2.310.500 m2 verhardingen in beheer en onderhoud had in 2016. Nu in 2019 is dit circa 2.486.500 m2 . Hiervan bestaat het grootste deel uit elementenverharding. Het aandeel half/onverhard en cementbetonverhardingen in het gehele areaal is zeer gering. De toename van het oppervlak met circa 176.000 m2 is toe te schrijven aan areaaluitbreidingen en het feit dat het beheerbestand de afgelopen jaren is gecontroleerd/aangevuld en grotendeels afgestemd op de BGT (Basiskaart Grootschalige Topografie).
Verhardingstype Asfalt Cementbeton Elementen Half/onverhard Totaal
Oppervlakte in m2
% van totaal
833.068
36
9.972
0,5
1.457.994
63
12.493
0,5
2.313.527
100
Tabel 1 Areaal per verhardingstype in 2016
12
Oppervlakte in m2
% van totaal
888.946
36
Cementbeton
19.289
0,5
Elementen
1.565.928
63
12.304
0,5
2.486.467
100
Verhardingstype Asfalt
Half/onverhard Totaal
Tabel 2 Areaal per verhardingstype in 2019
Figuur 1 Areaal per verhardingstype
4.1.2
PER WEGTYPE
Binnen de gemeente Goes kunnen de wegen worden verdeeld in een vijftal wegtypen. Tabel 3 geeft een overzicht van de wegtypen die voorkomen. Wegtype
Benaming
Indicatie gebruiksfunctie
A
Gemiddeld belaste weg
Stadsontsluitingsweg, Busbaan, Industrieweg
B
Licht belaste weg
Buurtontsluitingsweg, Parallelweg, Landbouwweg
C
Weg in woongebied
Woonstraat, Woonerf, Parkeerterrein
D
Weg in verblijfsgebied
Winkelstraat, Plein, Voetpaden
E
(Vrijliggende) fietspaden
(Vrijliggend) fietspad
Tabel 3 Wegtypen
13
In tabel 4 en 5 is een overzicht gegeven van het areaal per wegtype, uitgesplitst in verhardingstype voor 2016 en 2019 Wegtype
Indicatie gebruiksfunctie
Percentage van totaal
Oppervlakte in m2 Asfalt
Elementen
Beton
2
[m ]
2
[m ]
2
[m ]
Half/onverhard
Totaal
[%]
2
[m ]
A
Gem. belaste weg
309.040
33.431
982
0
343.453
14,8
B
Licht belaste weg
84.405
18.672
826
133
104.037
4,5
C
Weg in woongebied
232.015
914.909
5.600
4.853
1.157.378
50,0
D
Weg in verblijfsgebied
67.713
478.580
1.680
5.831
553.803
23,9
Fietspaden
139.894
12.402
884
1.675
154.855
6,8
833.067
1.457.994
9.972
12.492
2.313.526
100,0
36,0
63,0
0,5
0,5
100,0
E 2
Totaal [m ] %
Tabel 4 Areaal per wegtype en verhardingstype in 2016
Wegtype
Indicatie gebruiksfunctie
Percentage van totaal
Oppervlakte in m2 Asfalt
Elementen
Beton
[m ]
2
[m ]
2
[m ]
Half/onverhard
Totaal
2
327.313
70.986
2.137
110
400.546
[%]
2
[m ]
A
Gem. belaste weg
B
Licht belaste weg
87.505
18.887
1.135
147
107.674
4,3
C
Weg in woongebied
255.780
949.344
8.183
5.868
1.219.176
49,0
D
Weg in verblijfsgebied
70.063
507.921
6.864
4.416
589.263
23,7
Fietspaden
148.285
18.789
970
1.764
169.808
6,8
888.946
1.565.928
19.289
12.304
2.486.467
100,0
36,0
63,0
0,5
0,5
100,0
E 2
Totaal [m ] %
16,1
Tabel 5 Areaal per wegtype en verhardingstype in 2019
4.2 4.2.1
KWALITEIT
NORMEN EN RICHTLIJNEN
Als landelijk technische richtlijn voor wegbeheer geldt de CROW Wegbeheersystematiek. Deze vormt samen met wetgeving1 het kader voor wegbeheer. Binnen de CROW Wegbeheersystematiek worden de vaste gegevens opgenomen en aangevuld met de actuele variabele gegevens over de staat van onderhoud waarin de weg verkeert. Zo wordt de actuele
1 De belangrijkste wetten die van invloed zijn op het beheer van wegen zijn het Burgelijk Wetboek,
de Verkeerswegenwet en de Wegenwet.
14
kwaliteit van een weg met globale visuele inspecties en metingen op een bepaald moment vastgelegd. Deze inspectie wordt in de gemeente Goes eens in de twee jaar uitgevoerd. In publicaties 146 a en b van CROW, het “Handboek visuele inspectie” en “Handleiding globale visuele inspectie”, zijn de mogelijke schadebeelden beschreven en benoemd, waarbij per schadebeeld een beoordelingscijfer (geen schade [G] tot ernstige schade in grote omvang [E3]) volgens de CROW-richtlijnen kan worden gegeven. De hoogte van het beoordelingscijfer is afhankelijk van de omvang en de ernst van de geconstateerde schade. Bijlage 3 geeft inzicht in de schadebeelden, het effect van de schade op de beleidsthema’s, wat de oorzaak is van de schade en wat de gevolgen zijn voor de gebruiker en voor de verhardingsconstructie.
4.2.2
HUIDIGE KWALITEIT
De kwaliteit van de verhardingen binnen de gemeente Goes is via een globale visuele inspectie in het begin van 2018 vastgelegd. Bij de inspectie is als uitgangspunt gebruik gemaakt van de CROW-onderhoudsrichtlijnen. Op basis van de CROW-richtlijnen wordt de totale technische kwaliteit van het gehele wegennet in de drie kwaliteitsklassen “Voldoende, Matig en Onvoldoende” weergegeven. Het kwaliteitsniveau “Voldoende” bevat onderdelen die door het systeem als goed gekenmerkt zijn. Naast deze onderdelen bevat het kwaliteitsniveau “Voldoende” ook onderdelen die wel schade hebben, maar op basis van de normen niet in de onderhoudsplanning zijn opgenomen. Het kwaliteitsniveau “Matig” bevat onderdelen die volgens de systematiek de richtlijn nog niet hebben overschreden, maar waar op basis van het bereiken van de waarschuwingsgrens wel onderhoud in de middellange termijn (drie - vijf jaar) noodzakelijk is. Het kwaliteitsniveau “Onvoldoende” vertegenwoordigt de onderdelen die de richtlijnen met één of meer inspectieklassen overschreden hebben. Deze onderdelen worden door het systeem in de planning voor de korte termijn (een - twee jaar) gezet. Voor deze onderdelen is het moment van onderhoud op korte termijn noodzakelijk en op een deel van de verhardingen is zelfs sprake van achterstallig onderhoud en is onderhoud niet langer uit te stellen.
15
4.2.3
PER VERHARDINGSTYPE EN WEGTYPE
In tabel 6 is de kwaliteitsverdeling weergegeven uit het vorige rapport (inspectie 2016) naar een 3-schaal die is berekend op basis van de kwaliteitsverdeling per verhardingstype. Over de kwaliteit van cementbeton kan geen oordeel worden gegeven. Door het relatief kleine aandeel cementbeton binnen de gemeente Goes werkt schade op één wegvakonderdeel te sterk door in het totale kwaliteitsbeeld. In tabel 7 tot en met 10 is de kwaliteit in 2018 aangeven conform de beleidsthema’s die momenteel worden gehanteerd. Verhardingstype
Voldoende
Matig
Onvoldoende
[%]
[%]
[%]
Asfalt
92
4
4
Elementen
94
2
4
Voldoende
Matig
Onvoldoende
[%]
[%]
[%]
Asfalt
99,41
0,15
0,44
Elementen
96,89
1,11
2,01
Tabel 6 Kwaliteit per verhardingstype 2016 Verhardingstype
Tabel 7 Kwaliteit voor het beleidsthema veiligheid 2018 Verhardingstype
Voldoende
Matig
Onvoldoende
[%]
[%]
[%]
Asfalt
97,07
0,87
2,06
Elementen
99,77
0,05
0,18
Tabel 8 Kwaliteit voor het beleidsthema duurzaamheid 2018 Verhardingstype
Voldoende
Matig
Onvoldoende
[%]
[%]
[%]
Asfalt
98,90
0,11
0,98
Elementen
96,49
1,19
2,32
Tabel 9 Kwaliteit voor het beleidsthema comfort 2018 Verhardingstype
Voldoende
Matig
Onvoldoende
[%]
[%]
[%]
Asfalt
96,58
1,22
2,21
Elementen
96,91
1,14
1,96
Tabel 10 Kwaliteit voor het beleidsthema aanzien 2018
De laatste jaren wordt de kwaliteit van de verhardingen steeds vaker uitgedrukt in de kwaliteitsniveaus die ook worden gebruikt bij het schouwen van de openbare ruimte conform richtlijn CROW. De kwaliteitscatalogus is ook gekoppeld aan de landelijke systematiek voor wegbeheer. Hierdoor kunnen de resultaten van de visuele inspectie van wegverhardingen worden gepresenteerd in de beeldkwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D. Daarnaast wordt er een controleslag gemaakt door het IBOR waarbij de beleving van de burgers word gewogen. Op beleidsniveaus kunnen bestuurders hierdoor bewustere keuzes maken over het geambieerde kwaliteitsniveau van wegverhardingen in bijvoorbeeld woonwijken, centrumgebieden, ontsluitingswegen en buitengebieden.
16
Om de beeldkwaliteit helder te beschrijven, is gekozen voor vijf onderhoudsniveaus. Deze indeling biedt in de praktijk voldoende nuancering om een situatie goed vast te leggen. De vijf niveaus variëren van zeer hoog (A+) tot zeer laag (D). Binnen gemeente Goes word onderscheid gemaakt tussen twee niveau’s; beleidsniveau R (IBOR basis onderhoud) en beleidsniveau R+ ( Goes Plus). Deze twee niveau’s zijn te relateren aan de beeldkwaliteitsniveau’s B (IBOR basis onderhoud) en A (Goes plus).
Kwaliteitsniveau
Omschrijving
Indicatie kwaliteit
Relatie met wegbeheer
A+
Zeer hoog
Nagenoeg
Er is geen schade
A
Hoog / Goes
ongeschonden Mooi en comfortabel
plus B
Basis / IBOR
Er is enige schade, maar de waarschuwingsgrens is nog niet overschreden
Functioneel
basis onderhoud
De waarschuwingsgrens is overschreden: er is klein onderhoud nodig of binnen vijf jaar is groot onderhoud nodig
C
Laag
Onrustig beeld,
De richtlijn is overschreden: er is binnen
discomfort of enige
twee jaar groot onderhoud nodig
vorm van hinder D
Zeer laag
Kapitaalvernietiging,
De richtlijn is meer dan één klasse
uitlokking van vernieling,
overschreden: er is direct groot onderhoud
functieverlies, juridische
nodig
aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid
Alle vijf de onderhoudsniveaus zijn in de praktijk aan te treffen. Om het ambitieniveau te formuleren en eventueel voor te schrijven in een opdracht, gebruiken beheerders alleen de niveaus A, B en C. Niveau D kan een beheerder niet kiezen als ambitieniveau of eis, omdat voor dit niveau geen onderhoud nodig is. Niveau D is slechts bedoeld om te kunnen meten dat niveau C niet is behaald. Niveau A+ is vooral een opleveringskwaliteit, die moeilijk voor langere tijd vast te houden is.
17
4.2.4
ONTWIKKELING KWALITEITSNIVEAU
In 2018 is de kwaliteit van de wegen wederom opgenomen. De verschillende tabellen met de kwaliteitsverdelingen laten een verbetering zien ten opzichte van de vorige inspectie uit 2016. Zowel het percentage verhardingen met een kwaliteitsniveau onvoldoende als matig is kleiner als in 2016.
Kwaliteitsniveau
Percentage
A+
76,9
A / R+ / Goes+
14,8
B / R / IBOR basis
5,5
C
0,9
D
1,9
Tabel 11 verdeling kwaliteitsniveaus voor elementverhardingen 2018
Kwaliteitsniveau
Percentage
A+
72,8
A / R+ / Goes+
19,1
B / R / IBOR basis
5.7
C
0.2
D
2.1
Tabel 12 verdeling kwaliteitsniveaus voor asfaltverhardingen 2018
18
5
Planning en begroting 5.1
PLANNING
Nadat de inspectiegegevens zijn ingelezen in het wegbeheersysteem, zijn de resultaten getoetst aan richtlijnen, rekening houdende met gedragsmodellen en waarschuwingsgrenzen. Aan de hand van de beoordeling conform CROW richtlijnen is met het wegbeheersysteem voor een planperiode van vijf jaar bepaald: 1. Welke onderhoudsmaatregelen genomen moeten worden. 2. Wanneer deze maatregelen worden uitgevoerd. Daarbij zijn er een aantal mogelijkheden: a. Korte termijn (planjaar een-twee, richtlijn overschreden). b. Middellange termijn (planjaar drie-vijf, waarschuwingsgrens overschreden). 3. Wat de kosten van deze onderhoudsmaatregelen zijn. Het eindresultaat daarvan is een CROW Basisplanning en -begroting voor een periode van vijf jaar. Deze CROW basisplanning dient als basis voor de te realiseren jaarplannen. Het daadwerkelijke jaarplan wordt samengesteld uit de CROW basisplanning aangevuld met: ▪ Planvorming uit het GVVP ▪ IBOR ▪ Samenloop met wijk gerichte herstructurerings projecten ▪ Samenloop met bouwprojecten. ▪ Samenloop met andere vakdisciplines
19
5.1.1
MAATREGELEN EN PRIJZEN
De gehanteerde maatregelen cq technische oplossingen met bijbehorende prijzen en opslagpercentages zijn de landelijk geldende eenheidsprijzen. Deze eenheidsprijzen zijn in het wegbeheersysteem verwerkt (zie bijlage 4). Hierbij gelden de volgende uitgangspunten: ▪ Het prijspeil van deze eenheidsprijzen is 2019. ▪ Een vast prijspeil, geen indexering over de planjaren. De prijzen zijn de direct aan de verharding gerelateerde kosten en zijn inclusief toeslagen voor: ▪ Uitvoeringskosten, algemene kosten, winst en risico (14%). ▪ Aankoop materiaal ▪ Stortkosten teerhoudend/niet teerhoudend asfalt. ▪ Voorbereiding, administratie en toezicht ▪ Stortkosten verontreinigd funderingsmateriaal, bodemverontreiniging en dergelijke. maar exclusief:
▪ Civieltechnische kunstwerken ▪ onvoorzien ▪ Btw
5.2 5.2.1
BEGROTING KORTE / MIDDELLANGE TERMIJN
VOORZIENING
Het benodigde budget wordt jaarlijks door middel van een dotatie in de voorziening groot onderhoud wegen gestort. Vanuit de voorziening wegen worden de verhardingskosten voor groot onderhoud betaald. De voorziening is onderverdeeld in posten voor asfaltonderhoud, bestratingsprogramma, integrale projecten en algemene kosten. Naast de voorziening wordt ook gebruik gemaakt van exploitatiekosten. Onder de exploitatiekosten worden de werkzaamheden uitgevoerd die door het gemeentelijk aannemingsbedrijf worden uitgevoerd. De kosten voor herverdeling wegen die jaarlijks aan het waterschap Scheldestromen worden voldaan maken geen deel uit van de voorziening.
5.2.2
KLEINSCHALIG ONDERHOUD EN BEHEER
Het kleinschalig onderhoud en beheer is in de exploitatiekosten opgenomen. Kleinschalig onderhoud kenmerkt zich doordat het onderhoud geen deel uitmaakt van een integrale aanpak van de gehele openbare ruimte waar het zich in bevindt. Per jaar wordt er ca. € 749.500- ingezet voor kleinschalig onderhoud. Dit bedrag is opgebouwd uit posten voor klein straatonderhoud, gladheidsbestrijding, straatreiniging, straatmeubilair, schades, straatwerk kabels en leidingen, onderhoud spoorwegovergangen en onkruidbestrijding.
20
5.2.3
GROOT ONDERHOUD
Het groot onderhoud kenmerkt zich doordat het veelal over grotere oppervlakken verharding gaat die binnen een vooraf vastgesteld plangebied (beheersgebied) integraal worden aangepakt. Op basis van de resultaten van de weginspectie is door het wegbeheerprogramma de CROW basisbegroting gegenereerd. Gedurende het rekenproces worden de geconstateerde schades op wegvak onderdeelniveau getoetst aan de CROW-onderhoudsrichtlijnen. Deze basisbegroting geeft de technisch noodzakelijke onderhoudsbudgetten aan. Met eventuele budgetbeperkingen en andere prioriteiten is geen rekening gehouden. De basisbegroting word gevoed met gegevens uit het wegen beheersprogramma. Deze gegevens bestaan uit kwaliteitsgegevens van het huidige wegenareaal. Door middel van een twee jaarlijkse weginspectie van het wegenareaal word de kwaliteit van het wegenareaal gemonitord. De basisbegroting is dus gegenereerd uit het laatste jaar van inspectie. Dit houd in dat er in het tweede jaar een vertekend beeld kan ontstaan doordat het wegenareaal een jaar is verouderd. De basisbegroting word gebruikt als onderlegger voor het definitief uit te voeren onderhoud aangevuld met recente gegevens. In de basisbegroting is het onderhoud van het kernwinkelgebied (R+) niet meegenomen. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 65.000,- opgenomen in de voorziening.
Voor het wegenareaal binnen gemeente Goes is gekozen om het onderhoud om basis van lange termijn kosten uit te voeren. Bij het bepalen van de lange termijnkosten wordt uitgegaan van de kosten die jaarlijks per vierkante meter nodig zijn om de verharding op een goed kwaliteitsniveau (IBOR basis onderhoud / R ) te houden. Deze kosten zijn opgebouwd uit een cyclusbedrag (zie bijlage 5) en het aantal vierkante meters areaal. Door de hiervoor omschreven methode te hanteren blijven de onderhoudskosten per jaar gelijk. De basisbegroting met het uit te voeren onderhoud wordt hierbij gebruikt als leidraad voor de wegvakken welke aangepakt dienen te worden. In tabel 13 zijn de cyclusbedragen met meters areaal inzichtelijk gemaakt. Verhardingstype
Oppervlakte in m2
Onderhoudskosten per jaar
833.068
€ 923.374,--
Elementen
1.457.994
€ 1.010.829,--
Totaal
2.291.062
€ 1.934.203,--
Asfalt
Tabel 13 Totale kosten op basis van lange termijn in Obsurv
Om te kunnen voldoen aan de vereiste basiskwaliteit is jaarlijks een bedrag van € 1.934.000,vereist. In tabel 14 is dit afgezet tegen de dotatie en de huidige stand van zaken in voorziening wegen. Door het onderhoud op peil te houden blijft de basiskwaliteit ook op langere termijn gewaarborgd.
21
Omschrijving
2019
dotatie*
€ 1.829.000 € 1.828.714 € 1.931.703 €
restant in voorziening
€ 1.676.000
€ 1.156.019 € 1.002.753 €
In voorziening per start jaar
€ 3.507.019
€ 2.986.753
€ 2.934.456
€ 2.904.236
€ 2.896.647
€ 2.890.118
jaarlijks benodigd*
€ 2.301.000
€ 1.934.000
€ 1.982.350
€ 2.031.909
€ 2.082.706
€ 2.134.774
apparaatskosten
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 1.156.019
€ 1.002.753
€ 902.106
€ 822.328
€ 763.940
€ 705.344
2027
2028
2029
restant na uitvoering jaarplan
2020
2021
2022
2023
2024
2.002.131 € 2.074.319 € 2.126.177 902.106 €
822.328 €
763.940
* indexering jaarlijks 2,5% vanaf 2021 conform VZG richtlijn * in 2019 is openstaand werk 2018 verrekend in jaarlijks benodigd
Omschrijving
2025
2026
dotatie*
€ 2.179.332 € 2.233.815 € 2.289.660 €
restant in voorziening
€
705.344 €
646.532 €
587.500 €
2.346.902 € 2.405.574 528.242 €
468.753
In voorziening per start jaar
€ 2.884.675
€ 2.880.347
€ 2.877.160
€ 2.875.144
€ 2.874.327
jaarlijks benodigd*
€ 2.188.143
€ 2.242.847
€ 2.298.918
€ 2.356.391
€ 2.415.301
apparaatskosten
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
restant na uitvoering jaarplan
€ 646.532
€ 587.500
€ 528.242
€ 468.753
€ 409.026
Tabel 14 Totale kosten afgezet over tien jaar
In het geval van areaal uitbreiding zullen de jaarlijkse onderhoudskosten, logischerwijs, oplopen. Onvoorziene klimaat omstandigheden zoals lange droge periodes of langdurige vorst kunnen ervoor zorgen dat er een hogere investering benodigd is om aan de vereiste basiskwaliteit te blijven voldoen. Aanpassing van de indexering volgt gezien de situatie op de markt op basis van de dan geldende index volgens de “CBS statline Grond-, Weg-, en Waterbouw (GWW) inputprijsindex 2015=100”. Het financieel effect daarvan wordt aan de raad ter goedkeuring voorgelegd bij Kadernota, Programmabegroting en/of Bestuursrapportage.
22
5.2.4
BORGING GEPLAND ONDERHOUD
Het uit de basisplanning gegenereerde onderhoud wordt jaarlijks verwerkt in de jaarplanning voor komend jaar. In de deze jaarplanning wordt het uit te voeren onderhoud per locatie omschreven. Naast de omschrijving worden de begrote kosten gereserveerd. Het jaarplan wordt ter goedkeuring aan het college aangeboden. Na goedkeuring worden de projecten voorbereid en uitgevoerd. Onderhoud dat niet in het planjaar wordt uitgevoerd zal het eerstvolgende jaar worden uitgevoerd. Het beschikbare budget staat per planjaar en locatie vermeld. Hiermee wordt de uitvoering geborgd.
5.2.5
INVESTERINGEN VERSUS VOORZIENING
In de paragraaf 5.2.3 is omschreven hoe groot onderhoud wordt gekenmerkt: “groot onderhoud kenmerkt zich doordat het veelal over grotere hoeveelheden verharding gaat die binnen een vooraf vastgesteld plangebied (beheersgebied) worden aangepakt”. Groot onderhoud bevat dus enkel het onderhoud aan het bestaande areaal. Op het moment dat de bestaande wegenstructuur structureel wordt omgevormd, door bijvoorbeeld een kruispunt om te vormen naar rotonde, is er geen sprake van groot onderhoud maar van een investering. In het geval dat er op deze kruising sprake is van achterstallig / gepland onderhoud binnen vier jaar wordt er een verrekend bedrag, naar rato, uit de voorziening beschikbaar gesteld.
5.2.6
DUURZAAMHEID / INNOVATIE
Het toepassen van duurzame materialen is een speerpunt binnen Goes. Binnen voorziening wegen is er ruimte voor het uitvoeren van kleinschalige pilots. Inmiddels zijn er enkele proefvakken met duurzame asfaltmengsels aangebracht op de Albert Joachimikade (Bioway) en op de Hudsonweg (Laag Energie Asfalt beton) te Goes. Komende periode zal worden gemonitord of deze mengsels voldoen aan gestelde levensduur eisen. Innovaties binnen het vakgebied wegen worden gevolgd. Waar mogelijk proberen we innovaties toe te passen. In dit beheersplan is uitgegaan van de huidige stand der techniek. Dit houdt in dat er in de jaarlijks geraamde bedragen bijvoorbeeld geen rekening is gehouden met grootschalige toepassing van duurzaam asfalt en bijbehorende kostenverhogingen. Mocht er in de toekomst verplicht worden gesteld dat er met duurzamere materialen moet worden gewerkt dan heeft dit direct invloed op de gestelde kosten in dit beheersplan.
23
6
Conclusie
Het wegenareaal binnen gemeente Goes is beheersbaar binnen de vooraf gestelde kaders op het gebied van kwaliteit. Hiervoor zijn de vereiste onderhoudsniveau’s IBOR basisniveau (R) en het Goes plus (R+) niveau vastgelegd. Door middel van een twee jaarlijkse inspectie van het wegenareaal blijft de beschikbare data recent. Met het wegenbeheerssysteem kan jaarlijks een basisplanning worden gegenereerd. De basisplanning dient als leidraad voor het groot onderhoud waarbij integraal met andere disciplines wordt gezocht naar samenloop en verbinding. Het jaarlijks blijven voldoen aan het IBOR met als doelstelling schoon, veilig en heel voor burgers en gebruikers is het doel wat hierbij na gestreefd wordt. Om te kunnen blijven voldoen aan de vereiste onderhoudsniveau’s IBOR basis niveau (R) en Goes plus (R+) zal de voorziening Wegen jaarlijks moeten bestaan uit een minimaal bedrag van € 1.934.000,-. Het vereiste lang jarig onderhoud wegen kan hiermee worden bekostigd.
24
Bijlage 1
Literatuurlijst
1. Publicatie 55 - Handleiding Reparatietechnieken in de asfaltwegenbouw - CROW (Stichting
Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 2. Publicatie 96b - Maatregelen bij weken in uitvoering op niet-autosnelwegen en wegen
binnen de bebouwde kom - CROW (Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 3. Publicatie 145 - Beheerkosten openbare ruimte - CROW (Stichting Centrum voor
Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 4. Publicatie 146 deel a - Handboek visuele Inspectie - CROW (Stichting Centrum voor
Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 5. Publicatie 146 deel b - Handleiding globale visuele inspectie - CROW (Stichting Centrum
voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 6. Publicatie 147 - Wegbeheer - CROW (Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in
de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 7. Publicatie 185 - Handboek Aansprakelijkheid Openbare Ruimte - CROW (Stichting Centrum
voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). 8. “Verantwoordelijk Wegbeheer” - Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers -
september 1996.
25
Bijlage 2
CROW-beheersystematiek
Om het beheer en onderhoud van de wegen binnen de gemeente Goes op een verantwoorde manier uit te voeren, heeft de gemeente het wegbeheersysteem aangeschaft. Met dit systeem kan planmatig en systematisch wegonderhoud worden bepaald. Dit systeem is gebaseerd op de CROW-richtlijnen. In onderstaande tabel is de CROW-systematiek behorend bij het wegbeheer weergegeven.
V a r ia b e le
V a ste g e g e v e n s
gegevens
CROW r ic h t lij n e n
G ed ra g sm o d el
E e n h e id s p r ij z e n
W a a r s c h u w in g s grens
B a s is p la n n in g
F ij n s t e m m in g
G e m u te e r d e b a s is p la n n in g
B e s c h ik b a a r
P r io r it e r in g
budget
B u d g e t p la n n in g
Hieronder zijn de stappen in het proces van wegbeheer kort toegelicht. Vaste gegevens Allereerst zijn de vaste gegevens in het wegbeheersysteem gezet. Onder de vaste gegevens wordt verstaan de verzameling van gegevens betreffende gebieden, wegen, wegvakken, wegvakonderdelen, verhardingssoorten, wegtypen, oppervlaktes en dergelijke. Variabele gegevens De variabele gegevens vormen naast de vaste gegevens de input voor het wegbeheersysteem. Hoe meer de variabele gegevens zijn afgestemd op de gemeentelijke situatie des te betrouwbaarder de uitkomsten van het systeem zullen zijn. De variabele gegevens betreffen onder andere: ▪ Eenheidsprijzen van de onderhoudsmaatregelen.
26
▪ Relatietabel Maatregelgroep - Maatregel, waarin een relatie wordt gelegd tussen de betreffende maatregelgroep en de daaraan gekoppelde gewenste maatregel. ▪ Inspectiegegevens, die door middel van een globale visuele inspectie door een onafhankelijke inspecteur zijn uitgevoerd. Toetsing Nadat de inspectiegegevens zijn ingelezen in het wegbeheersysteem, worden de resultaten getoetst aan richtlijnen, rekening houdende met gedragsmodellen en waarschuwingsgrenzen. Basisplanning Aan de hand van de beoordeling wordt met het wegbeheersysteem voor een planperiode van 5 jaar bepaald: 1. Welke onderhoudsmaatregelen jaarlijks genomen moeten worden. 2. Wanneer deze maatregelen moeten worden uitgevoerd. Daarbij zijn er een aantal mogelijkheden: - Korte termijn (planjaar een of twee). - Middellange termijn (planjaar drie-vijf). - Lange termijn ( > vijf jaar). 3. Wat de kosten van deze onderhoudsmaatregelen zijn. Het eindresultaat daarvan is een CROW Basisplanning en -begroting. Fijnafstemming In de CROW Basisplanning met bijbehorende begroting is nog geen rekening gehouden met de maatregeltoets (verplichte controleslag in CROW systematiek) en het gemeentelijke beleid. Gemuteerde basisplanning De planning en bijbehorende begroting die na de afstemming ontstaat, wordt ook wel de gemuteerde basisplanning en -begroting genoemd. Dit is de planning die is afgestemd op de gemeentelijke situatie.
Budgetplanning De laatste stap in het wegbeheerproces is het toetsen of de geplande onderhoudskosten kunnen worden gefinancierd met het beschikbare budget. Indien dit niet haalbaar is, zal de budgetplanning de meest optimale alternatieve planning opstellen, behorend bij het opgegeven budget. Daarbij worden maatregelen naar achteren geschoven in de planning of zelfs buiten de planperiode verplaatst. Hierdoor zullen er op de lange termijn hogere kosten ontstaan als gevolg van het uitstellen van onderhoud en kapitaalvernietiging wordt daarbij niet uitgesloten.
27
Bijlage 3
Schadebeelden
Teneinde een strategisch onderhoudsplan uit te stippelen, is het van belang om te weten wat de consequenties zijn bij het uitblijven van onderhoud. In onderstaande tabel is per verhardingstype de mogelijk voorkomende schade aangegeven.
Schadegroep
Schade Asfalt
Elementen
Cementbeton
Textuur
Rafeling
-
-
Vlakheid
Dwarsonvlakheid
Dwarsonvlakheid
Oneffenheden
Oneffenheden
Oneffenheden
Samenhang
Scheurvorming
-
Scheurvorming
Waterdichtheid
-
-
Voegvulling
Tabel B3.1 Mogelijke schadebeelden per verhardingstype
Hieronder is aangegeven wat het effect van de schade is op de beleidsthema’s, wat de oorzaak is van de schade en wat de gevolgen zijn voor de gebruiker en voor de verhardingsconstructie. In de volgende paragrafen zijn de schadebeelden bij asfalt- en elementenverhardingen benoemd. Deze twee verhardingstypen beslaan circa 99% van het totale verhardingsareaal. Schadebeelden asfalt Bij de asfaltverhardingen wordt onderscheid gemaakt in de schadegroepen Textuur, Vlakheid en Samenhang. Textuur In de schadegroep Textuur komt de schade Rafeling voor, als gevolg van defecten aan het asfaltoppervlak (steenverlies). Deze schade heeft een negatief effect op: ▪ Veiligheid (lagere stroefheid, langere remweg, afwijkend rijgedrag, ruitbreuk). ▪ Comfort (discomfort). ▪ Geluidhinder (verhoging geluidsniveau). ▪ Structurele waarde (verkorting levensduur). Onderstaande geven een voorbeeld van rafeling.
Rafeling komt voor in de schadegroep textuur, waarbij stenen groter dan 2 mm uit het oppervlak verdwijnen. Dit treedt vaak op bij scheurvorming en plaatsen die lang nat blijven.
28
Indien de schade zich met betrekking tot de textuur negatief verder ontwikkelt, ontstaan er grotere gaten, waardoor er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Vlakheid Vlakheid of, beter gesteld, onvlakheid is tevens een voorbeeld van een oppervlakteschade. De oorzaak van de schade ligt echter dieper in de constructie, waardoor niet meer kan worden volstaan met een simpele onderhoudsmaatregel. Bij deze schadegroep komen de schadebeelden dwarsonvlakheid en oneffenheden voor. Dwarsonvlakheid Een verticale vervorming van het dwarsprofiel van de weg met een lengte van minimaal 5 meter. Een veel voorkomend voorbeeld van dwarsonvlakheid is spoorvorming. Dwarsonvlakheid heeft een negatief effect op: ▪ Veiligheid (instabiel rijgedrag, aquaplaning). ▪ Comfort (plasvorming, fietsers, voetgangers). De verschijningsvormen van dwarsonvlakheid zijn spoorvorming en langssleuven. De steilte van de flank is bepalend voor de diepte van de oorzaak: ▪ Flauw >> oorzaak in zandbed. ▪ Minder flauw >> oorzaak in fundering. ▪ Steil >> oorzaak in bovenlagen. De oorzaken van onvlakheid zijn veelal: ▪ Instabiliteit. ▪ Naverdichting. ▪ Onderdimensionering. ▪ Te lichte kantopsluiting (bij elementenverharding).
Oneffenheden Plaatselijk voorkomende, verticale vervormingen van de verharding met een oppervlakte kleiner dan 5 m2. Voorbeelden zijn plaatselijke verzakkingen, hoogteverschillen als gevolg van boomwortelgroei of gefundeerde elementen, die niet mee zakken zoals inspectieputten. Oneffenheden hebben een negatief effect op: ▪ Veiligheid (langere remweg, ladingverlies, afwijkend rijgedrag).
29
▪ Comfort (discomfort, resonanties). ▪ Duurzaamheid (toename dynamische belastingen >> verkorting levensduur). De oorzaken van oneffenheden zijn veelal: ▪ Heterogeniteit. ▪ Onderdimensionering. ▪ Naverdichting. ▪ Reparaties. ▪ Lekke riolering. Onderstaande foto’s tonen voorbeelden van oneffenheden als gevolg van boomwortelgroei.
Samenhang Schade, die zich manifesteert in de vorm van scheuren in lengterichting en/of scheuren in lengterichting en dwarsrichting, die onderling verbonden zijn. In het laatste geval is er sprake van craquelé. De oorzaak van de scheurvorming zit diep in de constructie. Veel scheuren beginnen zelfs aan de onderkant van het asfalt. Dit houdt in, dat dit type schade alleen goed hersteld kan worden door de gehele constructie te vervangen. Onderstaande foto toont een voorbeeld van scheurvorming.
30
Schadebeelden elementen Vlakheid Net als bij de asfaltverhardingen komt bij ook bij elementenverhardingen dwarsonvlakheid en oneffenheden voor. Voor een nadere omschrijving wordt dan ook verwezen naar de passage bij asfalt. Onderstaande foto’s geven een voorbeeld van onvlakheid. Onvlakheid op een klinkerweg wordt veroorzaakt door een verzakking in de fundering van de weg. Op de weg zullen waterplassen ontstaan, die hinder opleveren voor de gebruikers van de weg.
Onderstaande foto’s tonen oneffenheden.
31
Bijlage 4
Eenheidstarieven
Gehanteerde tarieven in wegbeheerssysteem per 10 september 2019 Naam Prijs Eenheid Naam Asfalt en fundering verv.12 € 86,05 per m2 Fr.8cm+tussenlaag+deklaag Asfalt en fundering verv.345 € 57,41 per m2 Ophogen en nieuwe constr.12 Asfalt en fundering verv.345_r € 67,31 per m2 Ophogen en nieuwe constr.345 Asfalt en fundering verv.67 € 45,33 per m2 Ophogen en nieuwe constr.345_r Asfalt en fundering verv.67_r € 56,50 per m2 Ophogen en nieuwe constr.67 Asfalt vervangen € 39,49 per m2 Ophogen en nieuwe constr.67_r Asfalt (rood) vervangen € 50,11 per m2 Aanbrengen profileer deklaag Aanbrengen deklaag € 24,50 per m2 Aanbr. profileer deklaag rood Aanbrengen deklaag rood € 41,51 per m2 Uitvullen + deklaag Deklaag/ZOAB vervangen € 18,14 per m2 Uitvullen + deklaag rood Aanbrengen dunne deklaag € 8,45 per m2 Beton + fund.verv./beuken+overl Aanbrengen dunne deklaag rood € 18,34 per m2 Beton vervangen/beuken + overl Aanbrengen dubbele opp.beh. € 7,66 per m2 Ged. plaatverv/oppersen/frezen Aanbrengen dubb.opp.beh.rood € 9,00 per m2 Klein onderhoud cementbeton Aanbrengen oppervlakbeh. € 4,08 per m2 Ophogen + nieuwe constructie Aanbrengen oppervlakbeh.rood € 6,27 per m2 Pl. repareren en voegen vullen 10%Fr.+ inlage3cm € 23,50 per m2 Ged. herstraten (30% opp.) BS 10%Fr.+ inlage3cm+Opp.beh. € 5,98 per m2 Ged. herstraten (30% opp.) BT 10%Fr.+ inlage3cm+Opp.beh.rood € 8,17 per m2 Ged.
herstraten (30% opp.) GK 10%Fr.+ inlage3cm rood asfalt € 3,26 per m2 Ged. herstraten (30% opp.) SB 10%Fr.+ inlage4cm € 26,50 per m2 Ged. herstraten (50% opp) BS 10%Fr.+ inlage4cm+DubOppb € 9,97 per m2 Ged. herstraten (50% opp) BT 10%Fr.+ inlage4cm+DubOppb rood € 11,30 per m2 Ged. herstraten (50% opp) GK 10%Fr.+ inlage4cm+Opp.beh. € 6,38 per m2 Ged. herstraten (50% opp) SB 10%Fr.+ inlage4cm+Opp.beh.rood € 8,57 per m2 Herstraten(BS) + fund. verv. 10%Fr.+ inlage4cm rood asfalt € 4,10 per m2 Herstraten(BT) + fund. verv. 15%Fr.+ inlage6cm € 28,00 per m2 Herstraten(GK) + fund. verv. 15%Fr.+ inlage6cm+DunDekl € 28,00 per m2 Herstraten(SB) + fund. verv. 15%Fr.+ inlage6cm+DunDekl rood € 28,00 per m2 Herstraten (100% opp) BS 15%Fr.+ inlage6cm rood asfalt € 28,00 per m2 Herstraten (100% opp) BT 15%Fr.+ inlage8cm € 28,00 per m2 Herstraten (100% opp) GK 15%Fr.+ inlage8cm+Deklaag € 28,81 per m2 Herstraten (100% opp) SB 15%Fr.+ inlage8cm+Deklaag rood € 36,05 per m2 Ophogen + herstraten BS 15%Fr.+ inlage8cm+DunDekl € 14,51 per m2 Ophogen + herstraten BT 15%Fr.+ inlage8cm+DunDekl rood € 24,40 per m2 Ophogen + herstraten GK 15%Fr.+ inlage8cm rood asfalt € 11,44 per m2 Ophogen + herstraten SB Frezen 4cm + deklaag € 37,39 per m2 Frezen 4cm + deklaag rood € 46,42 per m2
32
Prijs Eenheid € 37,94 per m2 € 91,14 per m2 € 63,95 per m2 € 76,31 per m2 € 50,42 per m2 € 61,59 per m2 € 21,64 per m2 € 35,76 per m2 € 25,51 per m2 € 40,40 per m2 € 65,55 per m2 € 55,79 per m2 € 36,82 per m2 € 9,21 per m2 € 71,79 per m2 € 21,17 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 46,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2 € 75,00 per m2
Bijlage 5
Cyclusbedragen
Cyclusbedragen langjarige onderhoudskosten Verhardingssoort Wegtype BIV Fietspad BIV Fietspad BIV Fietspad BIV Fietspad BIV Gemiddeld belaste weg BIV Gemiddeld belaste weg BIV Gemiddeld belaste weg BIV Gemiddeld belaste weg BIV Hoofdweg BIV Hoofdweg BIV Hoofdweg BIV Hoofdweg BIV Licht belaste weg BIV Licht belaste weg BIV Licht belaste weg BIV Licht belaste weg BIV Weg in verblijfsgebied BIV Weg in verblijfsgebied BIV Weg in verblijfsgebied BIV Weg in verblijfsgebied BIV Weg in woongebied BIV Weg in woongebied BIV Weg in woongebied BIV Weg in woongebied BIV Zwaar belaste weg BIV Zwaar belaste weg BIV Zwaar belaste weg BIV Zwaar belaste weg ELV Fietspad ELV Fietspad ELV Fietspad ELV Fietspad ELV Gemiddeld belaste weg ELV Gemiddeld belaste weg ELV Gemiddeld belaste weg ELV Gemiddeld belaste weg ELV Hoofdweg ELV Hoofdweg ELV Hoofdweg ELV Hoofdweg ELV Licht belaste weg ELV Licht belaste weg ELV Licht belaste weg ELV Licht belaste weg ELV Weg in verblijfsgebied ELV Weg in verblijfsgebied ELV Weg in verblijfsgebied ELV Weg in verblijfsgebied ELV Weg in woongebied ELV Weg in woongebied ELV Weg in woongebied ELV Weg in woongebied ELV Zwaar belaste weg ELV Zwaar belaste weg ELV Zwaar belaste weg ELV Zwaar belaste weg
Ondergrond Cyclusbedrag (incl.) Cyclusbedrag (excl.) klei € 1,17 € 1,13 klei/veen € 1,22 € 1,17 veen € 1,55 € 1,50 zand € 0,96 € 0,92 klei € 1,88 € 1,40 klei/veen € 1,94 € 1,44 veen € 2,10 € 1,56 zand € 1,84 € 1,37 klei € 2,93 € 2,05 klei/veen € 3,55 € 2,49 veen € 4,15 € 2,91 zand € 2,76 € 1,94 klei € 1,49 € 1,11 klei/veen € 1,64 € 1,23 veen € 1,74 € 1,28 zand € 1,49 € 1,11 klei € 1,29 € 1,13 klei/veen € 1,40 € 1,23 veen € 1,74 € 1,52 zand € 1,24 € 1,08 klei € 1,35 € 0,86 klei/veen € 1,42 € 0,91 veen € 1,67 € 1,07 zand € 1,20 € 0,78 klei € 3,19 € 2,08 klei/veen € 3,51 € 2,29 veen € 3,83 € 2,03 zand € 2,49 € 1,32 klei € 0,48 € 0,48 klei/veen € 0,49 € 0,49 veen € 0,62 € 0,62 zand € 0,43 € 0,43 klei € 1,35 € 0,87 klei/veen € 1,61 € 1,04 veen € 2,06 € 1,33 zand € 1,16 € 0,73 klei € 1,35 € 0,87 klei/veen € 1,61 € 1,04 veen € 2,06 € 1,33 zand € 1,16 € 0,73 klei € 1,09 € 0,69 klei/veen € 1,32 € 0,85 veen € 1,65 € 1,06 zand € 0,98 € 0,60 klei € 0,59 € 0,59 klei/veen € 0,64 € 0,64 veen € 0,70 € 0,70 zand € 0,49 € 0,49 klei € 1,19 € 0,67 klei/veen € 1,38 € 0,80 veen € 1,83 € 1,09 zand € 1,04 € 0,58 klei € 1,35 € 0,87 klei/veen € 1,61 € 1,04 veen € 2,06 € 1,33 zand € 1,16 € 0,73
33