Agendapunt 13. Raadsvoorstel Afsluiting ProcesbegeleidingProject Havengebied Wolphaartsdijk

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

1 juni 2023

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

S. Meulblok Ruimte en economie Els van der Reep Omgeving & Economie

:

Z22.107165 / D23.996363 Raadsvoorstel Afsluiting Procesbegeleiding/Project Havengebied Wolphaartsdijk

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de bijgevoegde Bevindingennotitie; 2 a. een voorbereidingskrediet van € 180.000 beschikbaar te stellen ten laste van de algemene reserve; b. de 28e begrotingswijziging 2023 vast te stellen. Juridische grondslag Op 11 november 2021 heeft uw raad de Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone Wolphaartsdijk (Z20.061945 / D21.730103) en de Veerse Meer visie vastgesteld. Gedurende de raadsvergadering is de motie Procesbegeleiding Aandachtsgebiedsvisie recreatiezone Wolphaartsdijk, deelgebied I de Havens aangenomen. Op 10 maart 2022 heeft uw Raad het Procesvoorstel Havengebied Wolphaartsdijk vastgesteld. Daarnaast hebben wij toegezegd uw Raad mee te nemen in het proces. Aanleiding De Aandachtsgebiedsvisie heeft als uitgangspunt om een kwaliteitsslag in het havengebied te bewerkstelligen. Er werd echter geconcludeerd door uw raad dat er “onvoldoende draagvlak en urgentie gevoeld [wordt] bij alle partijen om te komen tot een verdere gezamenlijke uitwerking en concretisering van de aandachtsgebiedsvisie deelgebied I”. In maart 2022 is Dhr. Oosterhoff van Oosterhoff mediation aangesteld als procesbegeleider in het gebied. Op 11 augustus 2022 hebben wij uw raad geïnformeerd dat Dhr. Oosterhoff zijn bevindingen had teruggekoppeld. Naar aanleiding van de bevindingennotitie van Dhr.

Oosterhoff hebben wij partijen gevraagd hun vertrouwen in de procesbegeleider uit te spreken in een go/no go moment. Vanwege een negatieve uitkomst besloot Dhr. Oosterhoff zijn opdracht als procesbegeleider terug te geven (zie raadsmemo 21 september 2022). Op 12 oktober 2022 informeerden wij uw raad dat wij besloten hadden een doorstart te maken met de procesbegeleiding onder leiding van mevr. Suijkerbuijk en mevr. Jebbink, beiden verbonden aan het Kadaster. Deze procesbegeleiding is inmiddels afgerond en de bevindingennotitie is opgesteld (zie bijlage). Het doel van de procesbegeleiding was om met partijen te verkennen of er draagvlak is om met elkaar afspraken te maken over de ruimtelijke invulling van het havengebied conform de vastgestelde visies. Hiertoe zijn, na de doorstart, drie sessies georganiseerd tussen november 2022 en februari 2023, voorafgegaan door individuele gesprekken met eigenaren in oktober en november 2022. Voor deze sessies waren alle grondeigenaren in het Havengebied uitgenodigd. Zij hebben ook allemaal deelgenomen. Hieronder volgen de belangrijkste bevindingen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de bijgevoegde Bevindingennotitie Aansluitend aan de procesbegeleiding en vooruitlopend op het voorgestelde project Havengebied Wolphaartsdijk heeft er in maart 2022 een ‘Droomoverleg’ plaatsgevonden.

Dit overleg kan gezien worden als een verdiepend gesprek op de in februari opgestelde uitvoeringsagenda waarbij over kavelgrenzen heen naar het hele gebied gekeken is.

Agendapunt Pagina 2

In dit raadsvoorstel willen wij u informeren over de afronding van de procesbegeleiding en het voorstel doen om een voorbereidingskrediet voor project Havengebied Wolphaartsdijk beschikbaar te stellen. Bevindingennotitie De bevindingennotitie beschrijft de bevindingen over de rol van de gemeente, de kaders, de stappen om te komen tot een betere invulling van het gebied voor de gemeente en de eigenaren. Zo heeft de gemeente een relatief kleine grondpositie in het gebied en voert geen actief grondbeleid, waardoor zij sterk afhankelijk is van anderen om de ambities uit de vastgestelde visies te realiseren. Overeenkomstig met de Veerse Meer visie heeft de gemeente een regierol in het gebied, maar ligt de nadruk op het geven van duidelijkheid aan eigenaren over duidelijkheid van kaders en regels. De gemeente wil graag stimuleren dat partijen met elkaar in gesprek gaan over een betere afstemming van initiatieven en invulling van het gebied. Hierbij geldt dat de gemeentelijke organisatie pro-actief wil bijdragen aan de gewenste kwaliteitsslag in het gebied. Hiertoe organiseert zij voldoende ambtelijke capaciteit en kwaliteit om het project Havengebied Wolphaartsdijk op te zetten (zie projectvoorstel) Ook voor eigenaren en initiatiefnemers geldt dat zij pro-actief bijdragen aan het gebied.

Dit gebeurt door constructief overleg te voeren met gemeente en buren, waarbij de vastgestelde ‘spelregels’ blijven gelden: Eigenaren hebben alleen zeggenschap over eigen grond, maar ‘lief vragen’ aan andere partijen mag, mochten er ideeën zijn die over kavelgrenzen heen stijgen. Wel kan het antwoord van andere eigenaren “nee” zijn. Tijdens het procesbegeleidingstraject is duidelijk geworden dat de diverse belangen in het gebied niet altijd met elkaar stroken en dat het nooit zo zal zijn dat iedereen het volledig met elkaar eens zal worden. De winst van het traject is dat ieder meer inzicht in- en begrip voor- de geldende regels en uitgangspunten en elkaars situatie heeft gekregen waardoor een gezamenlijk gesprek over het gebied mogelijk is geworden. Eigenaren kunnen initiatieven ontwikkelen op eigen grond. Hierbij is afstemming met buren is belangrijk. De meerwaarde hiervan is dat er (zoveel mogelijk) rekening kan worden gehouden met hun belangen en zorgen. Anderzijds biedt het ook een mogelijkheid om te onderzoeken of je tot betere plannen kunt komen die op draagvlak kunnen rekenen. Inherent hieraan is dat een compromis niet altijd mogelijk is. In dat geval is het de rol van de gemeente om besluit te nemen (met mogelijkheid bezwaar /beroep).

Uit het traject komt duidelijk naar voren dat iedereen wat over heeft voor het gebied maar de afweging maakt vanuit eigen belang (extra kosten, extra tijd, extra onzekerheid enz.). De oproep aan ieder is om bedreigingen om te zetten in kansen door gezamenlijk oplossingen te bedenken en daarvoor verder met elkaar in gesprek te gaan. Hiertoe willen wij aan de slag met project Havengebied Wolphaartsdijk. Met het toesturen van de bevindingennotitie beschouwen wij de motie Procesbegeleiding Aandachtsgebiedsvisie recreatiezone Wolphaartsdijk, deelgebied I de Havens afgerond en uitgevoerd. Resultaat In samenspraak met de eigenaren is een concept-projectplan opgesteld. Deze is tot stand gekomen op basis van de concept-actieagenda (sessie 2). Het concept-projectplan is in sessie 3 met de eigenaren besproken, en verder aangevuld na opmerkingen gedurende het ‘Droomoverleg’. Het concept-projectplan is vervolgens uitgewerkt tot het bijgevoegde, vertrouwelijke, projectvoorstel en aanvraag voor een voorbereidingskrediet. De doelstelling van het project is om, in goed overleg met betrokken grondeigenaren, en met oog voor aanverwante projecten, de beoogde kwaliteitsslag uit de Aandachtsgebiedsvisie in het Havengebied Wolphaartsdijk verwezenlijken.

Agendapunt Pagina 3

Het proces behelst het coördineren, faciliteren en programmeren van activiteiten in het havengebied en valt uiteen in drie onderdelen: (1) regierol, (2) ideeën van derden en (3) gemeentelijke projecten. Regierol De gemeente pakt de regierol in het havengebied: Zij voert de regie op de uitwerking en de uitvoering van de kwaliteitsimpuls zoals deze zijn vastgesteld in de Veerse Meer visie en de Aandachtsgebiedsvisie. Dit betekent dat zij proactief aan de slag gaat met de ontwikkeling van het gebied door middel van het uitwerken van een plan met de ‘gemeentelijke initiatieven’ (deelproject 2) en daarnaast de uitvoering van de projecten van derden faciliteert (deelproject 1). Vanuit de regierol zorgt ze voor afstemming tussen en sturing op deze deelprojecten, een onderzoek naar de parkeerdruk in het gebied maakt hier onderdeel van uit. De gemeente heeft een kleine grondpositie in het havengebied. Om de beoogde kwaliteitsslag in het havengebied te bereiken is de gemeente afhankelijk van de andere eigenaren in het gebied. Vanuit de regierol wordt dan ook ingezet op een goede onderlinge relatie met de andere eigenaren. Een volledig overzicht van de actiepunten vindt u in het projectplan dat vertrouwelijk ter inzage ligt voor uw raad. Argumenten Vertrouwen vormt de basis voor het constructieve gesprek.

Gedurende het traject met de procesbegeleiders is het vertrouwen tussen de verschillende partijen in het Havengebied vergroot. Nu de externe procesbegeleiding is afgelopen, wil de gemeente het vertrouwen vasthouden en verder uitbouwen. De gemeente zet hiervoor onder meer in op transparantie: communicatie over voortgang en dilemma’s, duidelijkheid over uitleg van regels en voorschriften, heldere planningen en risico’s voor afwijken daarvan en concrete resultaten delen. Dit doen we samen met alle partijen. Om het vertrouwen van de partijen in de gemeente te behouden of te vergroten, is het belangrijk om de voortgang in het havengebied Kanttekeningen De gemeente Goes heeft zelf plannen in het gebied, maar toetst daarnaast ook de plannen van derden. Dit betekent dat er soms keuzes gemaakt moeten worden. Hoewel het de verwachting is dat dit tot een zekere mate van opluchting zal leiden in het gebied. Is het niet onwaarschijnlijk dat sommige partijen teleurgesteld kunnen worden. Hierdoor kan de weerstand toenemen. Verwachtingsmanagement speelt hierbij een grote rol. Het traject is, tot nu toe, doorlopen met de eigenaren in het havengebied. Het is nog onbekend hoe de verdere omgeving (inwoners/ondernemers aan de Veerweg, inwoners dorp Wolphaartsdijk, dorpsvereniging, overige recreatieondernemers in de recreatiezone) tegenover de voorgestelde aanpak en initiatieven staan.

Het Havengebied is sterk afhankelijk van de toegang via de Veerweg. Dit is meermaals benoemd in het traject met de procesbegeleiders. De Veerweg wordt echter niet in dit project meegenomen. Voor de mogelijke herinrichting van de Veerweg dient een eigen projectstructuur opgezet te worden. Hier is op dit moment nog geen projectleider voor aangewezen. De gemeente toetst of initiatieven voldoen aan de Aandachtsgebiedsvisie, de Veerse Meer visie en de Omgevingsverordening. De kaders/criteria uit deze stukken zijn nog niet uitgekristalliseerd en vaak multi-interpretabel (denk bijvoorbeeld aan criteria als ‘kleinschalig’ of ‘duurzaam uiterlijk’). De precieze invulling van deze criteria is onderdeel van een lopend gesprek met de opstellers van de Veerse Meer visie.

Agendapunt Pagina 4

Deze kredietaanvraag betreft een voorbereidingskrediet. Het is de verwachting dat dit, zeker voor deelproject 2a – Openbare Ruimte, maar mogelijk ook voor andere deelprojecten, zal resulteren in de aanvraag van een investeringskrediet. Financiën De geschatte kosten voor de voorbereiding van het Project Havengebied Wolphaartsdijk bedragen € 180.000 Dit bestaat uit €135.000 voor ambtelijke inzet, en €45.000 voor het inwinnen van extern advies.

Voor verschillende deelprojecten geldt dat de gevraagde inzet sterk afhankelijk is van externe factoren. Hiervoor geldt dat dit budget lager uit kan vallen mocht er geen of minder aanspraak op gemaakt worden. Uw Raad wordt gevraagd om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 180.000 ten laste van de algemene reserve. Wet BBV Dit voorbereidingskrediet wordt aangevraagd vooruitlopend op een nog aan te vragen investeringskrediet voor het gehele project (dit advies zal t.z.t opnieuw separaat worden voorgelegd). Deze investering zal volgens de financiële wetgeving van de wet BBV worden gekwalificeerd als een investering met een maatschappelijk nut. Pas na afronding van het gehele project zal sprake zijn van jaarlijkse afschrijvingslasten. Conform de door de raad vastgestelde nota reserves en voorzieningen, zullen de jaarlijkse afschrijvingslasten worden gedekt ten laste van de reserve afschrijvingen investeringen maatschappelijk nut. Hiervoor is op dat moment een overheveling vanuit de Algemene reserve benodigd. Met het oog daarop wordt voor dit voorbereidingskrediet voorgesteld vast een claim te leggen op de Algemene reserve van € 180.000. Het effect op het gemeentelijke weerstandsvermogen is beperkt. Duurzaamheid De aandachtsgebiedsvisie schetst een ontwikkeling in het Havengebied waarbij aandacht is voor natuurwaarden. Dit betekent dat o.a.

initiatiefnemers worden uitgedaagd om natuurwaarden toe te voegen aan het aandachtsgebied, bijvoorbeeld door middel van vergroening. Communicatie & Participatie Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Participatie zit sterk verankerd in dit project: bij de voorbereiding van het projectplan (gedurende het procesbegeleidingtraject, zie Bevindingennotitie) zijn de eigenaren in het Havengebied nauw betrokken. Zij hebben hun eigen initiatieven en wensen voor de openbare ruimte en wensen voor een gastvrije recreatiezone ingediend. Eigenaren (waaronder de gemeente) werken gezamenlijk aan de beoogde kwaliteitsslag in het havengebied. Hiermee ligt het participatieniveau van dit project op het hoogste niveau: co-creatie. In het vervolg zullen de eigenaren nauw betrokken blijven door middel van een bijeenkomst twee maal per jaar (april en oktober) en tussentijdse nieuwsbrieven. Ook het aanstellen van een structureel aanspreekpunt bij de gemeente draagt bij aan de participatie. Daarnaast zullen overige stakeholders (bijv. dorpsvereniging Wolphaartsdijk, omwonenden en ondernemers rond havengebied) betrokken worden in de toekomst. Bij het uitwerken van de plannen voor de deelprojecten zal per deelproject beoordeeld worden op welke manier het participatietraject vorm krijgt. Uitvoering Na de instemming met deze kredietaanvraag wordt het plan van aanpak uitgevoerd.

Agendapunt Pagina 5

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

drs. M. Mulder MSc. Burgemeester