Agendapunt 13. Definitieve kadernota grondbeleid

8.3

Verkoop gemeentelijk vastgoed

De gemeente heeft voor de realisatie van haar doelstelling vastgoed in eigendom (bijvoorbeeld sportvelden of onderwijsgebouwen). In het kader van heroverwegingen kan het zijn dat de gemeente het vastgoed wil afstoten voor sloop/nieuwbouw of transformatie. Vanuit de specifieke expertise en mogelijk fiscale aspecten kan het van belang zijn de verkoop via het grondbedrijf te laten lopen. Vooraf dient het grondbedrijf hierin gekend te worden. Het gaat dan om verkoop van grond voor de realisatie van vastgoed. De verkoop van restpercelen openbaar gebied voor tuingrond is hier niet van toepassing.

24 van 28

NOTA GRONDBELEID

9

SITUATIE GOES

9.1

Situatie Goes

De gemeente Goes heeft in 2019 de ambitie uitgesproken om de komende 10 jaar 1.650 woningen netto aan de voorraad toe te voegen. Om deze doelstelling te realiseren heeft de gemeente een aantal gronden in eigendom, de zogenaamde strategische voorraad. Daarnaast heeft de gemeentegronden in eigendom om doelstellingen op andere beleidsterreinen te realiseren, denk hierbij aan bedrijfsterreinen, commerciële en maatschappelijke voorzieningen. In de bestaande stad zijn er mogelijk transformatie gebieden en inbreidingslocaties waar de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente gerealiseerd kunnen worden. De visie op het nieuwe ruimtelijke kader van de gemeente Goes zal worden aangegeven in de Omgevingsvisie, waar de gemeente Goes een aanvang heeft gemaakt. Tot die tijd blijft het huidige beleid (structuurvisie) van kracht en kan er waar mogelijk al geanticipeerd worden op de nieuwe omgevingsvisie en mogelijke programma’s. Inzichtelijk kan gemaakt worden welke gebieden voor inbreiding of transformatie in aanmerking komen en welke uitbreidingslocaties gewenst zijn. Op basis hiervan kan een eerste afweging gemaakt worden tussen actief of faciliterend grondbeleid op basis van het benoemde afwegingskader. Bij eventuele uitbreidingslocaties lijkt actief grondbeleid een logische keuze. Hierdoor kan het gewenst zijn om strategisch gronden aan te kopen voor de korte en middellange termijn.

Om daadkrachtig te kunnen handelen kan, mede afhankelijk van de kansen en risico, besloten worden het college mandaat te geven voor het doen van strategische grondaankopen, met verantwoording achteraf. De hoogte van het (jaarlijks) budget dient indicatief onderbouwd te worden. Ook dient bezien te worden welke ambtelijke capaciteit en kennis er benodigd is voor een goede uitvoering van het beleid. Als er gekozen wordt voor faciliterend grondbeleid is het van belang dat de gemeente haar kosten maximaal kan verhalen. Natuurlijk is het zo dat er niet meer kosten verhaald kunnen worden dan er grondopbrengsten zijn, maar er kan gekeken worden hoe het kostenverhaal mogelijk in kader van omgevingsvisie en programma’s nog geoptimaliseerd en beter onderbouwd kan worden. In de nota kostenverhaal is opgenomen welke kosten er momenteel door de gemeente verhaald worden op ontwikkelende partijen. Daarnaast is vastgelegd welke afdrachten er vanuit grondexploitaties in kader van actief grondbeleid worden verricht. Deze werkwijze blijft tot de invoering van de omgevingswet van toepassing. In de nota kostenverhaal wordt inzicht gegeven welke kosten er in kader van de omgevingswet (aanvullingswet grondeigendom) op basis van omgevingsvisie of programma verhaald kunnen worden en aan welke eisen voldaan dient te worden.

25 van 28

NOTA GRONDBELEID

BIJLAGE A AFWEGINGSKADER GRONDBELEID Voorbeeld Casus De gemeente heeft in haar Woonvisie de ambitie vastgelegd om een aanzienlijk aantal sociale huur en koopwoningen te realiseren. Ook is er een opgave voor de realisatie van zorgwoningen, met name voor senioren en fysiek beperkten. De afgelopen jaren heeft de markt deze opgaven onvoldoende opgepakt en voor de aankomende jaren lijkt dit ook niet te gebeuren. De gemeente heeft op dit moment geen grondposities om deze opgave te kunnen verwezenlijken, maar heeft wel gronden op het oog om deze te verwerven. Er zijn onderzoeken gedaan naar de financiële haalbaarheid van de eventuele verwerving van gronden en de realisatie met een betaalbaar en sociaal woningbouwprogramma. Het financieel resultaat is negatief, circa een half miljoen euro. De risico’s zijn te overzien en lijken gering. Ondanks het financieel tekort draagt de ontwikkeling wel bij aan maatschappelijke waardecreatie: er wordt bijgedragen aan een meer inclusieve samenleving. Actief grondbeleid kan aan de orde zijn als een ruimtelijke ontwikkeling urgent is, overheidsregie daarbij wenselijk of noodzakelijk is en het rendement (verhouding financieel resultaat, risicoprofiel en maatschappelijke waardecreatie) aanvaardbaar is. In onderstaande tabel wordt de keuze voor actief grondbeleid nader toegelicht aan de hand van bovenstaand fictief voorbeeld.

Let wel, de toelichting in dit voorbeeld is op hoofdlijnen, in werkelijkheid is het wenselijk om meer toelichting te geven en context te schetsen.

Bovenstaand voorbeeld maakt duidelijk dat voor actief grondbeleid niet alle vragen in het voordeel van actief grondbeleid hoeven te worden beantwoord om toch als gemeente te besluiten voor een actief grondbeleid. Het is een afweging die nooit volledig zwart-wit zal zijn.

26 van 28

NOTA GRONDBELEID

BIJLAGE B MAATSCHAPPELIJKE WAARDE Er zijn verschillende tools beschikbaar om naast financieel rendement te kijken naar maatschappelijke waarden. De effecten op verschillende beleidsvelden worden inzichtelijk gemaakt en op geld gewaardeerd om indicatief de maatschappelijke effecten op geld te waarderen om op een verantwoorde wijze te investeren. Bij Arcadis maken we gebruik van de zogenaamde BART-tool op een aantal thema’s, vergelijkbaar met een maatschappelijke kosten-baten analyse

27 van 28

NOTA GRONDBELEID

COLOFON NOTA GRONDBELEID RICHTINGGEVEND KADER

KLANT Gemeente Goes AUTEUR Kees Swinkels ONZE REFERENTIE

DATUM 23 juli 2021 STATUS Definitief GECONTROLEERD DOOR

VRIJGEGEVEN DOOR

Cor Fokkinga senior Planeconoom

Kees Swinkels senior Planeconoom

Arcadis Nederland B.V. Postbus 220 3800 AE Amersfoort Nederland +31 (0)88 4261261 www.arcadis.com

28 van 28