Agendapunt 13. Bevindingennotitie (februari 2023)

Bevindingennotitie Havengebied Wolphaartsdijk Mirjam Jebbink en Sandra Suijkerbuijk

8 februari 2023

Belangrijke bevinding havengebied Wolphaartsdijk Alle partijen: • spreken met liefde over het gebied • zijn het eens dat de potentie niet volledig wordt benut • willen graag dat het mooier wordt en dat de ‘Parel van Goes’ gaat glanzen • doen mee met het proces

Dit biedt kansen !

Aanleiding procesbegeleiding • •

•

•

Motie raad 11 november 2021 ‘procesbegeleiding deelgebied 1, havengebied. Conclusie procesbegeleider zomer 2022: ’er wordt onvoldoende draagvlak en urgentie gevoeld bij alle partijen om te komen tot een verdere gezamenlijke uitwerking en concretisering van de aandachtsgebiedsvisie deelgebied I, of een vorm van een gezamenlijk kader voor het havengebied’ De aanbevelingen van de procesbegeleider op basis van bevindingen en conclusie stoten op onbegrip bij enkele partijen. Het College van B&W besluit tot laatste poging om partijen met elkaar in gesprek te laten gaan onder begeleiding Kadaster

Doel is om met partijen te verkennen of er draagvlak is om met elkaar afspraken te maken over een betere ruimtelijke invulling van het havengebied conform de vastgestelde visies.

Procesbegeleiding Kadaster Richt zich op het organiseren van het gesprek • • • •

vertrouwen opbouwen tussen partijen zorgen dat over hetzelfde wordt gesproken (een gedeeld spelbord i.p.v. iedereen een eigen spelbord) spelregels die voor iedereen gelden duidelijkheid organiseren

Daarvoor is nodig dat voor alle partijen duidelijk is: • • • • • • •

welke kaders en uitgangspunten vaststaan welke ruimte er is voor nadere invulling wie wat doet wat de meerwaarde kan zijn van samenwerking welke randvoorwaarden/spelregels voor samenwerking gelden wat de consequenties zijn als niet wordt samengewerkt aan de gebiedsopgaven Of en hoe partijen besluiten om verder samen te werken

Procesbegeleiders: Mirjam Jebbink en Sandra Suijkerbuijk

Startsituatie november 2022 • • • • • • • • • • •

Er was geen ruimte voor een constructief gesprek over de ambities voor het gebied. Het was onduidelijk of- en in hoeverre de geformuleerde ambitie door de eigenaren gedragen werden. Het was onduidelijk welke ambities de huidige eigenaren/exploitanten hebben. Er was onduidelijkheid bij partijen over de status van de initiatieven Zuidschor en de Boei. Partijen leken primair gericht op het veiligstellen van het eigen belang en te reageren vanuit daarop gebaseerde standpunten. Er was onvoldoende inzicht bij partijen in de achterliggende belangen van alle partijen. Politiek en media werden ingeschakeld om standpunten voor het licht te brengen en veilig te stellen. Juridisering van het gesprek. Wantrouwen zowel richting de gemeente als onderling. De standpunten werden steeds scherper verdedigd omdat men het gevoel hadden dat niet werd geluisterd. Veel frustratie bij partijen over de ontstane situatie.

Processtappen Voorbereiding oktober, november 2022 • Individuele gesprekken met alle eigenaren in het gebied (vertrouwelijk) • Gesprekken met gemeente over invulling rol en beleidsuitgangspunten

Gezamenlijke bijeenkomst december 2022 (resultaat bijlage 1) • Gezamenlijk spelbord in beeld brengen • Spelregels afspreken • Inzicht in belangen en zorgen deelnemers • Huiswerkopdracht voor alle deelnemers: plannen voor kwaliteitsverbetering Gezamenlijke bijeenkomst januari 2023 (resultaat bijlage 2 en 3) • Presentatie gemeente beleidskaders en regierol Huiswerk is omgezet in initiatievenkaart en concept actie agenda • Opdracht eigenaren en gemeente om concept actie agenda aan te vullen Afsluitende bijeenkomst februari 2023 • Presentatie bevindingennotitie procesbegeleiders • Presentatie projectplan gemeente incl. actie agenda • Vervolg

Rol gemeente De gemeente speelt een cruciale rol om partijen gezamenlijk tot een betere ruimtelijke invulling te laten komen. We constateren dat gemeente: • • • • • • • • • •

heeft zowel een publieke als private rol in dit gebied is grotendeels afhankelijk van anderen om ambities uit visies te realiseren heeft (nog) geen project of investeringsbegroting om eigen projecten uit visie te realiseren worstelt met regie rol en het geven van duidelijkheid heeft onvoldoende inzicht of inrichting openbare ruimte (OR) nog voldoet voor huidige gebruik heeft geen inschatting welke consequenties evt. nieuwe functies hebben op het gebruik OR wil graag eerst zelf alles uitgewerkt en vastgesteld hebben en dit belemmert de voortgang voor initiatiefnemers (estafette model met vertraging in de beantwoording van vragen en verzoeken) reageert liever op initiatieven van derden dan zelf het voortouw te nemen heeft geen ambtelijke capaciteit vrijgemaakt voor de uitvoering van de aandachtsgebiedsvisie zoekt naar de verbinding tussen politieke wensen en mogelijkheden en beperkingen

Waar gaan we van uit, wat staat vast? • • • • • • • • • •

• • •

Gemeente heeft een beperkte grondpositie Gemeente voert géén actief grondbeleid in dit gebied Gemeente stelt daarom géén masterplan of ruilverkavelingsplan op voor ideale inrichting Functies en grenzen in het gebied kunnen alleen schuiven op initiatief van eigenaren Gemeente is bereid grond te ruilen als dat de kwaliteit in het gebied versterkt Gemeente koopt geen grond aan om het openbare gebied uit te breiden Initiatiefnemers moeten parkeerbehoefte op eigen terrein oplossen Gemeente wil een kwaliteitsslag in het havengebied conform de aandachtsgebiedsvisie Gemeente wil stimuleren dat partijen met elkaar in gesprek gaan over betere afstemming van initiatieven en invulling gebied Belangrijke spelregel daarbij is dat je alleen zeggenschap over je eigen grond hebt en indien je iets zou willen op grond van een ander dan mag je het ‘lief’ vragen. Het antwoord kan ook ‘nee’ zijn. Gemeente toetst of plannen voldoen aan (wettelijke) regels en beleid in de visies Ook provincie en waterschap hebben vanuit hun verantwoordelijkheid een toetsende rol Bezwaar en beroep blijft altijd mogelijk maar we proberen het eerst samen op te lossen

Hoe komt gemeente tot een betere invulling van het gebied?

Gemeente draagt pro- actief bij: • organiseert voldoende ambtelijke capaciteit en kwaliteit. • stelt stevige programma- of opgavemanager die regie voert en contact houdt met alle relevante stakeholders (stijl: verbindend, gericht op co-creatie, kunnen schakelen tussen lineaire en iteratieve processen). • geeft inzicht aan stakeholders door met actieprogramma te werken waarin alle activiteiten worden opgenomen. • organiseert eigen project ‘verbeteren openbare ruimte’ (onderzoek, ontwerp en uitvoering). • gesprekken gemeente- eigenaren indien voor verbeteren openbare ruimte een extra kwaliteitsslag mogelijk is door grondafdracht eigenaren of grondruil met gemeente. • gaat met de ondernemers aan de slag om gastvrijheid havengebied te versterken. • wijst een omgevingsmanager toe aan initiatiefnemers bouwprojecten voor integrale afstemming. • gaat actief communiceren richting eigenaren en ondernemers. • organiseert regulier gebiedsoverleg met eigenaren en ondernemers om de ‘vinger aan de pols’ te houden. • informeert eigenaren over voortgang en ontwikkelingen • zorgt voor afstemming om synergievoordelen tussen private projecten en budgetten investeringsbegroting gemeente te bevorderen.

Hoe komen eigenaren tot een betere invulling van het gebied? Eigenaren kunnen pro- actief bijdragen door: • constructief overleg te voeren met gemeente, collega- eigenaren en buren. • rechtstreeks, respectvol, open en eerlijk met elkaar in gesprek te gaan dus niet via juristen, advocaten en/of gemeenteraadsleden. • transparant te zijn naar elkaar over concrete plannen en dromen (korte- en lange termijn). • afstemming bouwprojecten met omgevingsmanager en naaste buren. • WSVW en Nowoho willen in gesprek gaan over mogelijke verkaveling/gewijzigde grenzen. • in gesprek met gemeente te gaan om te onderzoeken of inrichting OR verbeterd kan worden door grondafdracht eigenaren of grondruil met gemeente. • Zuidschor heeft tip gekregen om te kijken of met de eigenaren v.d. locatie midgetgolf mogelijk extra kwaliteit te realiseren is en gaat met hen het gesprek hierover aan. • deel te nemen aan regulier gebiedsoverleg met eigenaren en ondernemers om de ‘vinger aan de pols’ te houden. • gemeente te helpen met het organiseren van budget in de investeringsbegroting door gezamenlijk op te trekken richting de gemeenteraad.

Resultaten proces • • • • •

heldere presentatie van de gemeente d.d. 17 januari geeft kaders goed weer. spelregels voor samenwerking door alle partijen bekrachtigd. gemeente maakt capaciteit vrij om haar regierol adequaat in te vullen. concept actie programma aan gemeente aangeboden. gemeente stelt project plan op met input vanuit actieprogramma en checkt dit bij eigenaren voordat ze het vast stelt zodat eigenaren maximale invloed kunnen uitoefenen. • meer vertrouwen ontstaan tussen partijen in het gebied. • constructief gesprek tussen eigenaren onderling én eigenaren en gemeente in het gebied is op gang. • het is aan partijen gezamenlijk om het proces en deze manier van samenwerken verder vorm te geven en te bestendigen.

Bijlage 1: Spelbord, spelregels, belangen en zorgen Om tot een goed gesprek te komen (het spel te spelen) hebben eigenaren en gemeente met elkaar een aantal spelregels afgesproken. 1. We kijken naar- en vanuit het totaal van het havengebied (als onderdeel van de hele recreatiezone Wolphaartsdijk)(spelbord) a. Als het kijken naar ‘deelgebieden’ binnen het havengebied behulpzaam is om tot oplossingen te komen, maken we daar ruimte voor b. De grenzen van het havengebied zetten we niet krampachtig in zodat we bijv. mobiliteitsvraagstukken ook goed kunnen bespreken. 1. We praten positief over het gebied 2. We praten over de eigen grond en als je iets op grond van een ander zou willen mag je dat uiteraard lief vragen. 3. We praten over de toekomst en proberen elkaar te helpen (1+1=3) 4. We zitten vrijwillig aan tafel maar niet vrijblijvend en als je niet meer verder wil praten dan mag je vertrekken maar ben daar dan transparant over 5. We luisteren naar elkaar en we gunnen elkaar wat 6. We respecteren eerder genomen besluiten 7. We hebben respect voor elkaar 8. We mogen van mening verschillen 9. Er is ruimte voor inbreng van alle deelnemers 10. We dragen bij aan rust in dit proces om tot een gezamenlijk spelbord te komen en we onderhouden geen lijntjes buitenom die dit proces negatief beïnvloeden (pers, raad, advocaten) 11.

Gemeente heeft aangegeven dat zij open staat voor het ruilen van (haar)gronden als dit tot een betere oplossing voor het geheel leidt 12. De termijn van dit proces is maximaal vier maanden. Op dinsdag 17 januari 2023 is de tweede bijeenkomst en begin februari starten wij met het opstellen van het bevindingenrapport 13. Het bevindingenrapport van het Kadaster is openbaar 14. Gemeente heeft aangegeven dat zij dit zien als de laatste poging om tot een gezamenlijk gesprek over het gebied te komen én de gemeente zet haar beste beentje voor

Vervolg bijlage 1:

Bijlage 2: Initiatievenkaart en concept actie agenda op basis van huiswerk eigenaren

Bijlage 2: Initiatievenkaart en aangevulde concept actieagenda op basis van huiswerk eigenaren Concept actieprogramma havengebied Wolphaartsdijk van eigenaren voor gemeente d.d. 17 jan 2023

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Vervolg bijlage 2:

Bijlage 3: Presentatie gemeente

24

• Kaders: Wat staat vast, wat kan wel en wat niet? • Hoe gaat de gemeente de regierol in het havengebied invullen?

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Veerse Meer visie: Kader voor uitvoering • Doel: borgen balans tussen functies en opgaven én versterken omgevingskwaliteiten (waterkwaliteit, natuur, recreatie, landbouw, visserij, leefbaarheid) … om toegankelijk en aantrekkelijk te blijven voor verschillende functies en gebruikers • Uitgangspunt: Zeeuws DNA • Strategie voor ontwikkelen

Strategie voor ontwikkelen • Beschermen, versterken en beleven bestaande kwaliteiten • Ontwikkelen nieuwe kwaliteiten met gebiedsgerichte aanpak ▪ Verblijfsrecreatie: Oplossen knelpunten (Ontwikkelkader B-D omgevingsverordening)

Acties: • Gezamenlijk streefbeeld opstellen als basis voor ontwikkeling • Uitwerking en uitvoering kwaliteitsimpuls onder regie gemeente

Havens

Terrein

Bebouwing

Zo veel mogelijk openbaar toegankelijk

Sluit aan bij schaal, structuur en architectuur

Hekken en afrastering zoveel mogelijk voorkomen

Nieuwe bebouwing concurreert niet met oorspronkelijke dominante gebouwen (bijv. Veerhuis) Gebouwen staan direct in openbare ruimte (geen tuinen)

Passende groene invulling

Max. bouwhoogte 2 lagen met kap of 3 bouwlagen (10m), incidenteel accent tot 15m

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Keur (Waterschap)

Viking Fietsveer Baas en z’n madam

Clubgebouw WSVW

Meliefste

Midgetgolf

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Aandachtsgebiedsvisie Doel: De recreatiezone is een plek waar iedereen kan recreëren. ... De recreatiezone vormt een duidelijke eenheid en is in trek vanwege de rust, ruimte en het uitzicht over het Veerse Meer. Ook vanwege de aantrekkelijke uitstraling, de goede bereikbaarheid en de voorzieningen voor de bezoekers, bewoners en ondernemers. • Concretisering Deelgebied I de havens • Kaders voor ontwikkeling

Stip op de horizon • Stimuleren kwaliteitsslag

• Verbeteren verkeersontsluiting gebied • Stimuleren dagrecreatie • Aanleg recreatieve fiets- en voetpaden • Verblijfsklimaat verbeteren • Positieve grondhouding t.o.v. verblijfsrecreatie • Openbare ruimte upgraden • Bijzondere dijk restaureren • Verrommeling gebied tegengaan • Gastvrijheid verbeteren

Afhankelijkheden • Realisatie is afhankelijk van: - Interne (gemeentelijke) capaciteit • Plan openbare ruimte opstellen • Toetsen aan regels en voorwaarden - Initiatieven - Financiering • Publieke middelen • Business cases initiatieven

Afgestemde plannen helpen!

Bouwhoogte

Verblijfsrecreatie - Toevoegen verblijfsrecreatie - Toevoeging lokale economie, cq meerwaarde gebied - Regelgeving Provincie – Strikte voorwaarden in Omgevingsverordening - Overleg kan kwaliteit & samenhang van plannen vergroten - Beroep en bezwaar tegen plannen: altijd mogelijk

Initiatieven Zuidschor (bekend t.t.v. opstellen VM-

visie)

-Bestuurlijk gedragen -Bestemmingsplanwijziging nodig

Nowoho (voormalig de Boei) (nieuw) - Eerste overleg heeft plaatsgevonden - Binnen kaders bestemmingsplan óf Bestemmingsplanwijziging nodig

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Nieuw Bestemmingsplan Buitengebied • Vastleggen bestaande planologische situatie • Twee wijzigingen - Woning Zandkreekweg 2 (Fam. Meulmeester) -

Bouwvlakken (o.a. NoWoHo)

Bestemmingsplan Bestemmingen: - Groen: Dagrecreatie Jachthavens - Oranje: Horeca - Geel: Wonen O.a. 1. Bouwhoogte 2. Functie

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Motie Procesbegeleiding Aandachtsgebiedsvisie recreatiezone Wolphaartsdijk, deelgebied I De Havens

Oproep aan College: formuleer opdracht en zorg dat er gewerkt wordt aan breed gedragen invulling gebied

Ook mogelijkheid tot uitruil van kavels Betekenis motie: • Wel: Regie functie gemeente invullen • Niet: ruilverkavelingsplan opstellen

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitvoering

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Hoe komen we tot uitvoering? Partijen pakken de uitvoering gezamenlijk op Hierbij heeft de gemeente drie taken: • Regievoeren: Actief organiseren afstemming initiatieven (niet zelf bepalen maar partijen met elkaar in gesprek brengen: nu procesbegeleiding om randvoorwaarden helder te maken-> straks structureel projectleider. • Eigen projecten: focus op openbare ruimte en gastvrijheid/toerisme • Faciliteren uitvoering derden (toetsing, meedenken, vergunningverlening)

Hoe doet de gemeente dat? • Plannen maken • Regieplan • Projecten van de gemeente (onderhoud & investering) • Projecten van derden toetsen Bij al deze plannen horen: • Budget • Planning • Afstemming/participatie - ‘werk met werk’ - Vergunningverlening • Uitvoering • Communicatie

Wie? • Projectteam (onder constructie) • • • • •

Els Niels (Recreatie & toerisme) Dennis (Verkeer) Emile (Omgevingsmanager) …

• Overige vakspecialisten in de organisatie…

Boven gemeentelijk

Stippen op de horizon

(Provinciale) Omgevingsverordening

Veerse Meer Visie

(Waterschap) Keur en legger

Aandachtsgebiedsvisie Recreatiezone

Gemeentelijk

Juridische kaders

Motie Gemeenteraad

Procesbegeleiding Uitwerking

Amendement

(Gemeentelijk) Bestemmingsplan

Conclusie • Kaders: Wat staat vast, wat kan wel en wat niet? • Hoe gaat de gemeente de regierol in het havengebied invullen? • Gezamenlijkheid: 1 + 1 = 3