Agendapunt 12. Nota rente Goes 2023 definitief
Tekst van het document
NOTA RENTE GOES - 2023
Inhoudsopgave 1.
- Inleiding .................................................................................................................................... - 3 1.1 - Aanleiding ............................................................................................................................... - 3 1.2 - Doelstelling.............................................................................................................................. - 3 1.3 - Wettelijk kader......................................................................................................................... - 3 2. - Toerekenen van rente............................................................................................................... - 3 3. - Inwerkingtreding ....................................................................................................................... - 5 -
“Rente”
-2-
1. - Inleiding 1.1 - Aanleiding De financiële verordening is het kader voor het financiële beleid van de gemeente. Deze verordening wordt per 2 november 2023 aangepast aan de wijzigingen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de verordening is opgenomen dat minstens eens in de 4 jaar de raad een nota wordt aangeboden waarin de regels voor de waardering en afschrijving van vaste activa en reserves en voorzieningen nader worden uitgewerkt. Voor beide stukken is van belang hoe de verwerking van de rentelasten en -baten in de begroting en jaarstukken plaatsvindt. Dat is de reden om deze nota rente op te stellen. Deze nota is van kracht per 2 november 2023. 1.2 - Doelstelling De doelstelling van deze nota is het formuleren van beleid en het vastleggen van uniforme regels voor de verwerking van de rentelasten en -baten in de begroting en jaarstukken en het eenduidig inzichtelijk maken van de wijze waarop Goes met de rente is omgegaan. 1.3 - Wettelijk kader De nota sluit aan bij de Gemeentewet (art. 212) en de notitie Rente 2017 (juli 2016) van de Commissie BBV is als uitgangspunt gebruikt. De stellige uitspraken en aanbevelingen zijn overgenomen. Bij rente is ook de Wet financiering decentrale overheden (Fido) met onder andere regelgeving over de kasgeldlimiet en renterisiconorm van belang.
Daarnaast speelt het besluit Treasury van gemeente Goes (vastgesteld 2 november 2023) een rol maar komt in deze nota niet verder aan de orde.
2. - Toerekenen van rente In het BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille inzicht geeft in de rentelasten uit externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Goes hanteert het onderstaande renteschema:
“Rente”
-3-
Dit schema wordt als volgt toegelicht: a. In het nieuwe BBV worden alle rentelasten en rentebaten in eerste instantie begroot en verantwoord op het taakveld Treasury. Dit betekent dat ook alle rentebaten voortkomend uit het verstrekken van leningen aan woningcorporaties, sportinstellingen, ambtenaren, etc. op het taakveld Treasury worden begroot en verantwoord. In de berekening van de renteomslag worden deze rentebaten volledig gesaldeerd met de rentelasten. Hierop zijn enkele uitzonderingen van toepassing, die zijn in het vervolg van deze notitie vermeld; b. De ontvangen baten in verband met dividend, winstuitkeringen en koers- en waardeverschillen betreffende financiële vaste activa worden als baat op het taakveld Treasury begroot en verantwoord, maar worden in de berekening van de renteomslag niet in mindering gebracht op de rentelasten; c. Investeringen in bouwgrondexploitaties (in exploitatie) hebben een langlopend karakter. Om de kosten van het kapitaalbeslag in de kostprijs op te nemen wordt over het tijdvak van vervaardiging aan het complex rente toegerekend. De rente die mag worden toegerekend aan grondexploitatie is beperkt tot de werkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen. De externe rentelast wordt daarbij direct (bij partiële financiering) of via een omslag (ingeval van totaalfinanciering) toegerekend aan de investeringen in de grondexploitatie.
De rentelast over de boekwaarde per 1 januari van het jaar wordt toegevoegd aan de activa op de balans. Er mag geen rente over het eigen vermogen aan de grondexploitatie worden toegerekend. De rentekosten van de activa die volgens de annuïtaire methode worden afgeschreven, worden bij dit onderdeel toegerekend op basis van de rekenrente, zoals die in de Perspectiefbrief voor het jaar waarin het actief in gebruik wordt genomen, is vastgesteld. De annuïteit wordt op dat moment voor de volle looptijd vastgesteld. Het te hanteren rentepercentage dient aan te sluiten bij de op het moment van opstellen van de perspectiefnota geldende kapitaalmarktrente. Als uitgangspunt geldt hierbij de rente voor een geldlening die in 25 jaar annuïtair wordt afgelost en waarvan de rente gedurende de gehele looptijd van de lening vast staat. Om praktische redenen en om enige armslag te hebben voor renteschommelingen wordt dat percentage naar boven op een kwartprocent afgerond; Het aantrekken en verstrekken van een lening betreft een Treasury activiteit. De met deze activiteit gepaarde rentelasten en rentebaten behoren op het taakveld Treasury.
Als een lening specifiek is aangetrokken voor een project of (door)verstrekking (één op één doorlening), is sprake van projectfinanciering; Ook wanneer een specifieke lening extern is aangetrokken om deze lening vervolgens voor hetzelfde bedrag door te verstrekken aan een derde partij, wordt dit aangemerkt als projectfinanciering. Zolang het directe verband tussen de aangetrokken lening en de verstrekte lening in stand blijft, is sprake van projectfinanciering. De betreffende rentelasten en rentebaten worden in dit geval vanuit het taakveld Treasury toegerekend naar het taakveld waar de verstrekte lening betrekking op heeft (bijvoorbeeld woningbouw, sport etc.) en maken daardoor geen onderdeel uit van de renteomslag; Verstrekte leningen waar geen specifieke externe financiering tegenover staat, zijn dus feitelijk integraal gefinancierd via de totaalfinanciering van de gemeente. Voor de rentebaten van deze verstrekte leningen geldt dezelfde systematiek als voor de rentelasten die aan de verstrekte leningen worden toegerekend: de rentebaten komen ten gunste van het systeem van totaalfinanciering en maken onderdeel uit van de treasuryfunctie. Deze rentebaten worden in dit geval dus begroot op het taakveld Treasury en niet op een ander taakveld; d.
De rente die aan de taakvelden wordt doorbelast, wordt toegerekend op basis van een omslagrente die jaarlijks met de begroting wordt vastgesteld. De basis hiervoor is de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die bij de verschillende taakvelden hoort. De vaste activa bestaan uit de materiële, immateriële en financiële vaste activa. De omslagrente wordt op één tiende procent afgerond. De omslagrente mag maximaal 0,5% afwijken van het werkelijke rentepercentage dat aan de taakvelden moet worden toegerekend. De omslagrente wordt berekend door de werkelijk toe te rekenen rente, die naast de externe financieringslasten ook bestaat uit de rente die over het eigen vermogen en de voorzieningen wordt toegerekend, te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De rentelasten worden toegerekend ongeacht of het actief wel of niet gereed is. Het is niet toegestaan om per investering of taakveld te differentiëren;
“Rente”
-4-
Als de werkelijke rentelasten (in euro’s) die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast, afwijken van de rentelasten (in euro’s) die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie is verplicht als deze afwijking groter is dan 25%; Vaste activa die op basis van annuïteiten worden afgeschreven en doorbelast aan taakvelden bevatten een rentecomponent die in het verleden is bepaald. Als deze rentecomponent meer dan 25% afwijkt van het (voor)gecalculeerde omslagrentepercentage, dan worden deze annuïteiten herzien; Aan de beleggingen die onder de financiële vaste activa zijn opgenomen, wordt wel rente toegerekend. De dividendopbrengsten, winstuitkeringen en koers- en waardeverschillen betreffende financiële vaste komen wel ten gunste van het taakveld Treasury maar hebben geen invloed op de bepaling van de renteomslag. De rentelasten (via de renteomslag over de boekwaarde van de beleggingen) die samenhangen met de financiering van de belegging komen ten laste van het taakveld Treasury; e. Het toerekenen van rente aan de taakvelden vindt plaats via het taakveld Treasury. Hiertoe worden alle rentelasten en rentebaten in eerste instantie op het taakveld Treasury geboekt. Dit geldt ook voor de rentelasten en –baten van projectfinanciering.
In feite fungeert het taakveld Treasury als een kostenplaats. Door deze wijze van verantwoorden resteert met betrekking tot de rente op het taakveld Treasury het renteresultaat (afronding van de renteomslag). 3. - Inwerkingtreding 1. De “Nota Rente 2021” wordt ingetrokken met ingang van de in het tweede lid genoemde datum. 2. Deze nota is door de raad op 21 december 2023 vastgesteld en treedt in werking met terugwerkende kracht vanaf 2 november 2023. 3. Deze nota wordt aangehaald als “Nota Rente Goes 2023”
“Rente”
-5-