Agendapunt 10. raadsmemo pilot afschaffen I-criterium

Z0817C9B7B3

Raadsmemo Hierbij verzoek ik uw raad kennis te nemen van deze raadsmemo en bijgevoegde concept plan van aanpak voor een pilot opschorting Icriterium. Als burgemeester hecht ik er waarde aan u als raad te consulteren over het plan van aanpak, hoewel het opschorten van de handhaving formeel een burgemeestersbevoegdheid betreft. Achtergrond In Goes zijn twee gedoogde coffeeshops: coffeeshop High Life en coffeeshop Aarden (Plan B). Als burgemeester volg ik de AHOJGI-criteria bij de handhaving van gedoogde coffeeshops. Coffeeshops mogen geen reclame maken (affichering: A), geen harddrugs voorhanden hebben of verkopen (harddrugs: H), geen overlast veroorzaken (overlast: O), niet toegankelijk zijn voor en niet verkopen aan jeugdigen (jeugd: J), slechts een beperkte hoeveelheid verkopen per transactie en een beperkte handelsvoorraad hebben (geringe hoeveelheid: G). Daarnaast is het ingezetenencriterium (hierna I-criterium) één van deze zes landelijke gedoogcriteria voor coffeeshops. De gemeente Goes (i.c. de burgemeester van Goes) handhaaft op het I-criterium. Dit houdt in dat nietingezetenen van Nederland niet mogen worden toegelaten tot coffeeshops. De overheid wil overlast en criminaliteit die verband houden met coffeeshops en de handel in drugs tegengaan. Daarom mogen alleen meerderjarige ingezetenen van Nederland in een coffeeshop komen en er cannabis kopen.

Als burgemeester kan ik in de gedoogverklaring strengere voorwaarden opnemen. Er is in de gedoogverklaring van de gemeente Goes opgenomen dat maar 3 (drie) gram softdrugs per persoon per dag mag worden verkocht (in plaats van vijf). Het doel van de 3 gram norm was om drugstoeristen en doorverkoop te ontmoedigen. Dit is toentertijd in afstemming in de lokale drugsdriehoek (Vlissingen, Goes en Terneuzen) afgesproken. Effecten I-criterium De Nederlandse coffeeshopgemeenten gaan op meerdere manieren met het I-criterium om, hetgeen tot verschillende resultaten leidt. Het I-criterium is van invloed op de mate van coffeeshoptoerisme in een gemeente en kan een geschikt instrument zijn om dit terug te dringen. De handhaving van het I-criterium kan echter ook gerelateerd worden aan een groei van de illegale markt voor softdrugs en een toegenomen zichtbaarheid van straatdealers in de openbare ruimte. In de praktijk blijkt dat de gevolgen van het afschaffen van het I-criterium zich lastig laten voorspellen en dit is afhankelijk van lokale context en factoren. In de gemeente Vlissingen is recent de pilot opschorting I-criterium afgerond. Het afschaffen van het I-criterium heeft er één jaar na de start van de pilot niet toe geleid dat de gemeente Vlissingen een trekpleister is geworden voor cannabisconsumenten die in het buitenland woonachtig zijn.

Daarnaast is er geen toename van de ervaren overlast bij omwonenden en omwerkenden. Er zijn aanwijzingen dat er vrijwel geen afzetmarkt meer is voor drugsdealers in de directe omgeving. In de gemeente Vlissingen hebben deze resultaten geleid tot een besluit om het I-criterium niet langer te handhaven. Hier zijn voor de coffeeshophouders wel strikte voorwaarden aan verbonden, met als belangrijkste voorwaarde dat binnen bepaalde tijdsvensters een beveiliger voor de deur verplicht is gesteld. Deze beveiliger heeft tevens een gastheerfunctie voor de omgeving.

Van Burgemeester Aan Gemeenteraad Datum 24 mei 2023 Onderwerp raadsmemo pilot afschaffen Icriterium Registratienummer Z23.152107 / D23.1022674 Pagina 1

Pilot opschorting I-criterium In 2019 is naar aanleiding van overlast op de Koepoort een onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Breuer & Intraval. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn o.a. maatregelen in de fysieke leefomgeving getroffen om overlast tegen te gaan en werd deze locatie ook veelvuldig door politie meegenomen in de surveillance. In 2020 heeft uw gemeenteraad een motie ingediend om een onderzoek uit te voeren naar straathandel en drugsoverlast binnen Goes. Daarnaast hebben coffeeshophouders aangegeven dat de sprake is/was van toegenomen straathandel, mede door het zogenoemde I-criterium voor coffeeshops. Naar aanleiding hiervan is wederom een onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Breuer & Intraval, welke aan uw gemeenteraad zijn gepresenteerd. Eén van de zaken die binnen de raad en in het onderzoek destijds al aan de orde kwam was de discussie over het al dan niet afschaffen van het Icriterium. Inmiddels is door uw raad een motie ingediend om een pilot in te voeren waarbij de handhaving op het I-criterium voor de duur van 1 jaar wordt opgeschort en welke ingaat op 1 juli 2023. Deze motie is niet aangenomen. Echter de burgemeester heeft wel toegezegd een plan van aanpak voor een pilot waarin de handhaving op het I-criterium wordt opgeschort verder uit te werken.

Het opschorten van het handhaven van het I-criterium betreft formeel een bevoegdheid van de burgemeester en gaat in afstemming met de driehoek. Aangezien dit onderwerp reeds geruime tijd de belangstelling heeft van de raad, is het inmiddels vast gebruik dat de burgemeester zo veel mogelijk de gevoelens van de raad betrekt in de te vervolgen weg. Een groot deel van de raad heeft gepleit voor spoedige start van een pilot en aangegeven dat er geen grote som geld aan onderzoek zou moeten worden besteed. We kunnen immers putten uit de resultaten van de pilot die reeds in Vlissingen is uitgevoerd. Dit standpunt deel ik. Daarom geef ik vorm aan mijn toezegging in de raad d.d. 20 april 2023 om een concept plan van aanpak aan u voor te leggen en u hierover te consulteren. In dit concept plan van aanpak tracht ik vorm te geven aan een spoedige start met monitoring zonder hoge kosten en derhalve zonder wetenschappelijk verantwoord uitgebreid onderzoek.

Datum 24 mei 2023 Onderwerp raadsmemo pilot afschaffen Icriterium Registratienummer Z23.152107 / D23.1022674 Pagina 2