Agendapunt 10. Plan van aanpak I-criterium

Plan van aanpak

Pilot “Opschorting I-criterium”

Datum: 24-05-2023 Plan van aanpak

Versie: 1.0

Status: concept Pagina 1 van 5

Auteur: adviseur Openbare Orde en Veiligheid

Inhoudsopgave 1. Korte omschrijving 1.1 Aanleiding en achtergrond 1.2 Doelstellingen 1.3 Resultaat

2. Voorwaarden 2.1 Vergunningsvoorwaarden 2.2 Meetbaar maken effecten pilot 2.3 Verkeerskundige maatregelen 2.4 Communicatie en participatie

Datum: 24-05-2023 Plan van aanpak

Versie: 1.0

Status: concept Pagina 2 van 5

Auteur: adviseur Openbare Orde en Veiligheid

1. Korte omschrijving 1.1 Aanleiding en achtergrond

Sinds de invoering van het ingezetenecriterium (hierna I-criterium) geven coffeeshops aan dat het straathandel in de hand werkt. De gemeente heeft tot nu toe het belang van het bestrijden van drugstoerisme zwaarder laten wegen dan de eventuele straathandel die het I-criterium in de hand kan werken. Straathandel is tot nu toe bestreden met handhaving en maatregelen. Inmiddels is de wereld veranderd. Drugstoerisme ligt minder voor de hand omdat in de ons omringende landen nu gemakkelijker dan voorheen softdrugs te verkrijgen is. Daarnaast zien we dat veel gemeenten in Nederland het I-criterium inmiddels hebben afgeschaft. Het dichtstbij gelegen voorbeeld is de gemeente Vlissingen, waarvan de pilot-resultaten ons bekend zijn. De noodzaak voor de handhaving van het I-criterium lijkt te zijn komen te ontvallen. Bovendien hecht de gemeente aan een gelijk speelveld tussen coffeeshops onderling en biedt afschaffing van het I-criterium ook andere voordelen zoals minder aanleiding om te dealen op straat. Het feit dat door het I-criterium Goese inwoners wel naar de coffeeshops mogen en bijvoorbeeld arbeidsmigranten of asielzoekers die niet lang genoeg in Nederland verblijven niet, kan als een onwenselijk neveneffect van het I-criterium worden aangemerkt. Dit alles maakt dat de burgemeester aanleiding ziet om het I-criterium te schrappen als gedoogvoorwaarde.

Daarbij wil de burgemeester wel bezien of afschaffing onverhoopt niet al te grote negatieve effecten heeft. Daarom wordt schrapping van het I-criterium eerst tijdelijk voor een jaar als pilot uitgetest. De pilot wordt snel en simpel vormgegeven omdat we voor een groot deel kunnen putten uit de resultaten van de pilot die in Vlissingen is uitgevoerd. De burgemeester ondersteunt de wens van een groot deel van de raad om zo snel mogelijk te starten met de pilot en hiervoor niet hele hoge kosten te maken. Dat wil zeggen dat we niet diepgaand en wetenschappelijk onderzoek zullen gaan voeren, maar wel dat we op een simpele en zo effectief mogelijke wijze vormgeven aan een vorm van monitoring. In de G-criteria is opgenomen dat er geen verkoop van grote hoeveelheden per transactie mogen plaatsvinden. Onder transactie wordt verstaan alle koop en verkoop in één coffeeshop op eenzelfde dag met betrekking tot eenzelfde koper. De grootte van de hoeveelheden wordt ingeperkt door alleen hoeveelheden toe te staan die redelijk zijn voor eigen gebruik. Dat is landelijk vastgesteld op 5 gram. Het verminderen van de hoeveelheid softdrugs die per dag aan een klant verkocht mocht worden werd gezien als een effectieve maatregel om (drugs)toerisme te ontmoedigen en te bestrijden.

Op grond van een afspraak in de lokale drugsdriehoek (Terneuzen, Goes, Vlissingen) zijn in 2011/2012 de gedoogverklaringen door de burgemeester aangepast van 5 gram naar 3 gram per transactie per persoon per dag. Dit was een regionale maatregel om (drugs)toerisme tegen te gaan. Landelijk werd bijna gelijktijdig het I-criterium ingevoerd. Effecten van deze maatregel waren hierdoor niet meer meetbaar. Andere gemeenten, waaronder de gemeente Vlissingen, hanteren reeds geruime tijd de verkoophoeveelheid van 5 gram. De coffeeshophouders in Goes hebben zich om die reden vanaf het begin verzet tegen deze extra maatregel. Nu Goes één van de weinige gemeenten is die de 5 gram heeft ingeperkt en de regionale afspraken die hierover bestonden zijn losgelaten, ziet de burgemeester aanleiding om ook deze maatregel te schrappen en gelijk te trekken. Ook dit leidt tot een gelijk speelveld en in dit verband speelt bovendien dat door schrapping van deze maatregel minder verkeersbewegingen nodig zijn om iemand in zijn wekelijkse behoefte te voorzien. Daar waar afschaffing van het I-criterium zou kunnen leiden tot extra verkeersbewegingen wordt dat, theoretisch bezien, dan deels gecompenseerd. Het afschaffen van de handhaving op het I-criterium lijkt hiermee een natuurlijk en logisch moment om ook de maximale verkoophoeveelheid aan te passen. 1.2 Doelstellingen

We starten een pilot waarin we de handhaving van het I-criterium voor de periode van 1 jaar opschorten en daarnaast de maximale verkoophoeveelheid per transactie van 3 gram naar 5 gram verhogen. De doelstelling van de pilot is in kaart te brengen wat de gevolgen zijn van het opschorten van de handhaving van het I-criterium en om te bezien of dat omgezet kan worden naar een structurele wijziging in de gedoogvoorwaarden. De streefdatum voor de aanvang van de pilot is 1 juli 2023. Datum: 24-05-2023 Plan van aanpak

Versie: 1.0

Status: concept Pagina 3 van 5

Auteur: adviseur Openbare Orde en Veiligheid

1.3 Projectresultaat

Na 1 jaar zal een beslismoment komen waarin door de burgemeester wordt besloten om de handhaving al dan niet definitief op te schorten en de verkoophoeveelheid op te hogen naar 5 gram. Tevens wordt dan antwoord gegeven op de vraag onder welke voorwaarden dat kan. Hierbij kunnen politie en handhaving aangeven of er significante effecten van het opschorten van het handhaven van het I-criterium worden waargenomen (tijdens reguliere surveillance en aan de hand van meldingen), te evalueren of de exploitanten zich goed (kunnen) houden aan de aanvullende vergunningsvoorwaarden (zie onder 2) en te bezien of er nog aanvullende vergunningsvoorwaarden nodig zijn.

2. Voorwaarden en maatregelen Er zullen aan de voorkant een aantal flankerende voorwaarden worden opgesteld voor de pilot voor het inrichten en het in kaart brengen van de mogelijke effecten van de opschorting op de openbare orde. Deze worden hieronder nader worden toegelicht. Voorwaarden Vergunningsvoorwaarden Meetbaar maken effecten pilot

Verkeerskundige maatregelen Communicatie en participatie

Omschrijving Beveiliging/gastheer bij beide coffeeshops tijdens nader te bepalen venstertijden Relevante cijfers politie, handhaving Periodieke operationele overleggen tussen relevante partners zoals gemeente, politie, coffeeshops, afgevaardigde omwonenden Zo mogelijk bezoekersaantallen coffeeshops opvragen Verkeerstellingen op de Grote Markt Periodiek informeren van de raad middels raadsmemo’s Afgevaardigde omwonenden betrekken Informeren bewonersvereniging binnenstad

2.1 Vergunningsvoorwaarden

In het onderzoek van bureau Breuer & Intraval d.d. april 2020 naar de drugsoverlast rondom de Koepoort was één van de aanbevelingen om een gastheer/beveiliger aan te stellen. Deze beveiliger staat voor de deur en treedt regulerend op n.a.v. openbare ordeverstoringen en parkeergedrag. Hij/zij spreekt mensen aan op fout parkeren, alcohol/drugsgebruik op straat, rondhangen en dergelijke. In andere gemeenten is al ervaring opgedaan met de gastheer/beveiliger aan de deur. Daarnaast was één van de voorwaarden voor de pilot in Vlissingen het aanstellen van een gastheer. De uitkomst hiervan is dat dit als waardevol werd ervaren. Uit gesprekken blijkt dat de piektijden van de coffeeshops tussen 16:00 en 22:00 uur liggen en derhalve wordt er in eerste instantie voor gekozen om tijdens deze piektijden dagelijks beveiliging in te zetten. Als blijkt dat er ook op andere tijden beveiliging noodzakelijk is, kan dit tijdens de pilot gewijzigd worden in de voorwaarden. 2.2 Meetbaar maken effecten pilot

Bij het meetbaar maken van de effecten van de pilot zullen een aantal objectieve gegevens worden opgevraagd. Dit betreffen de cijfers met betrekking tot geregistreerde of gemelde overlast bij de politie en handhaving. Het gaat hier om zogenaamde ‘kale’ cijfers waar geen dan wel beperkt analyse op kan plaatsvinden. Een significante verandering in de cijfers kan wel aanleiding geven tot (extra) operationele overleggen met betrokken partijen waarin we zullen trachten duiding te geven aan veranderingen. Daarnaast worden de situatie en actuele relevante meldingen tussentijds besproken in de operationele overleggen tussen politie, handhaving, coffeeshophouders, gemeente en een afgevaardigde van de omwonenden. Door de aanwezige partijen kan duiding worden gegeven op meldingen. Aan de hand hiervan kan worden bepaald of overlast al dan niet gerelateerd is aan het afschaffen van het I-criterium of andere oorzaken heeft. Het overleg zal driemaandelijks plaatsvinden waarbij de mogelijkheid altijd bestaat om tussentijds een overlegmoment in te plannen. Datum: 24-05-2023 Plan van aanpak

Versie: 1.0

Status: concept Pagina 4 van 5

Auteur: adviseur Openbare Orde en Veiligheid

Het doel van deze afstemming is een vinger aan de pols houden en indien de situatie er om vraagt in te kunnen spelen op de actualiteit (bijvoorbeeld het invoeren van maatregelen om eventuele overlast te verminderen). Uit eerdere onderzoeken blijkt dat de gevolgen van het afschaffen van het I-criterium zich lastig laten voorspellen. Er vindt gedurende deze pilot geen onderzoek plaats door een extern onderzoeksbureau, wat maakt dat er geen wetenschappelijke en diepgaande onderbouwing is van de effecten van het opschorten van het I-criterium op de openbare orde en overlast. Wel kunnen door middel van de bovenstaande acties eventuele excessen dan wel significante effecten in beeld gebracht worden. 2.3 Verkeerskundige maatregelen

Uit eerdere onderzoeken naar drugsoverlast en bij het in kaart brengen van de huidige situatie is naar voren gekomen dat in de buurt van beide coffeeshops parkeren en verkeer de nodige aandacht behoeft. Voor de Grote Markt zou het gaan om overlast die wordt ervaren van bezoekers van (onder andere) de coffeeshop die hun auto (kort) parkeren daar waar dat niet is toegestaan. Om dit beter in kaart te brengen zullen wij bij aanvang, tussentijds en aan het einde van de pilot een aantal verkeerstellingen uitvoeren op de Grote Markt. Dit door middel van fysieke tellingen/observatie. Op deze wijze zijn eventuele veranderingen in beeld te brengen. Daarnaast kunnen deze gegevens ook worden vergeleken met bijvoorbeeld de overlastmeldingen. Uit eerdere onderzoeken blijkt tevens dat er verkeersdrukte c.q. parkeeroverlast werd ervaren op de Koepoort. Los van de coffeeshop ter plaatse is de Koepoort een parkeerterrein waar altijd drukte is en een hoge mate van bezetting. De verwachting is dat het meten van meer verkeer richting parkeerterrein Koepoort niks zal opleveren. Op de grote aantallen is een eventuele toename van bezoekers aan de coffeeshop niet te herleiden. De verkeersdruk die ter plaatse al aanwezig is, kan een punt zijn dat later separaat de aandacht moet krijgen. 2.4 Communicatie en participatie

Wij zullen direct omwonenden middels een brief op de hoogte stellen van de invoering van de pilot met een toelichting over het plan van aanpak en informatie over hoe zij contact kunnen opnemen met de politie en gemeente als zij vragen hebben of overlast ervaren. De bewonersvereniging binnenstad zal ook worden geïnformeerd. Vanuit de direct omwonenden kunnen afgevaardigde(n) worden aangesteld die fysiek aansluit(en) bij de operationele overleggen. Daarnaast zullen wij uw raad gedurende de pilot tussentijds op de hoogte brengen van de ontwikkelingen van de pilot middels raadsmemo(‘s). Aan het eind van de pilot volgt het beslismoment dan wel evaluatie waarbij uw raad ook zal worden geïnformeerd. De coffeeshophouders zullen actief worden betrokken in de pilot en er bestaat al een goed contact tussen de gemeente en coffeeshophouders. Voor het opstellen van dit plan van aanpak is reeds gesproken met de coffeeshophouders en er is medewerking vanuit hun kant.

Datum: 24-05-2023 Plan van aanpak

Versie: 1.0

Status: concept Pagina 5 van 5

Auteur: adviseur Openbare Orde en Veiligheid