Agendapunt 10. Bijlage - achtergrondinformatie kwaliteitsagenda binnenstad 2030
Tekst van het document
Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030
Bijlage Gemeente Goes 7 december 2021
Goes - Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 Achtergrondinformatie – d.d. 07.12.2021
Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 – een actiegericht programma
Deze PowerPoint presentatie is tijdens de totstandkoming van de Kwaliteitsagenda binnenstad Goes gebruikt om betrokken stakeholders te informeren over de achtergrond en inhoud van het project.
Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030 – een actiegericht programma Werkproces: • Bottom-up in ontwikkeling en uitvoering: opgesteld op basis van gesprekken met circa 40 stakeholders, drie stadsdebatten en participatie via Goes Praat mee, vanaf 2022 uitwerking deelprojecten samen met direct betrokkenen; • Planningshorizon van circa 10 - 20 jaar: - Visie tot 2040 - Uitvoeringsprogramma tot 2030 • Plan met een programmatisch karakter (planbaar/meetbaar).
De historische binnenstad
De betekenis van de (binnen)stad van Goes:
Van oudsher een plaats voor handel, (militair) bestuur, ontmoeting, rechtspraak…
De betekenis van de (binnen)stad van Goes:
Ontwikkeling van Goes en de ontwikkeling van de Bevelanden zijn nauw verbonden…
Functioneel programma binnenstad Goes in bijvoorbeeld 1740:
KLOETINGE
MILITAIRY DEFENCE SERVICES AGRICULTURAL PRODUCTION AGRICULTURAL PRODUCTION
RETAIL
MEAT INDUSTRIES LOGISTICS TEXTILE INDUSTRIES TRADE AND FINANCIAL SERVICES SERVICE INDUSTRIES WAREHOUSING BAKERY PRODUCTS FRUIT PRODUCTION MILITAIRY INDUSTRIES MEEKRAP INDUSTRIES LEISURE
S‘HEER HENDRIKSKINDEREN
Grote maatschappelijke en economische verscheidenheid binnen een klein gebied… Rode contour is loopafstand 30 minuten
Ontwikkeling na WO II:
Verschraling van het stedelijk programma van de binnenstad door uitplaatsing van functies…
Ontwikkeling na WO II:
… groei van automobiliteit en schaalvergroting…
Ontwikkeling na WO II:
… en afnemende betekenis als bestuurscentrum door vertrek van (overheids)diensten.
Wat altijd bleef: op dinsdag is er markt in Goes…
… op basis waarvan Goes steeds meer de regionale ‘koop- en uitgaanstad’ werd!
Autobereikbaarheid vanuit regio - en parkeren- was een belangrijk onderwerp in jaren ‘70/’80/’90…
… maar ook in 2000 tijdens de discussie over het toenmalige ‘Masterplan Binnenstad’…
Conclusie… Het maatschappelijk en economisch programma van de binnenstad werd na WO II steeds meer gericht op detailhandel en horeca. Functies die nu om verschillende redenen onder druk staan…
Digitale ontwikkelingen en Covid-19 hebben invloed op toekomst binnenstad
Veranderende sociaalmaatschappelijke en economische trends bijvoorbeeld…
Thuiswerken, vraag naar kantoorruimte, woningmarkt, regionale verbondenheid, eerlijke mode, gezond eten…
Betekenis eigen woonomgeving, ‘betekenis-toerisme’, elektrificatie mobiliteit…
… inrichting openbare ruimte, vergroening, kleinschaligheid, culturele identiteit, musea, monumenten…
Klimaatdoelstellingen worden breder (h)erkend dan ‘voor Corona’…
’Glasgow’ bewijst breed draagvlak voor concrete uitwerking noodzakelijke klimaatdoelstellingen...
De vergelijking met de binnenstad van ‘Smallegange uit 1696 gaat niet meer op…
… maar Goes is de centrumstad van de Bevelanden gebleven: •
Middelbaar en bijzonder onderwijs, hoger (beroeps) onderwijs
•
Zorg (ADRZ, Emergis, GGD, functies als hospice, crematorium, etc.)
•
Zakelijke dienstverlening voor de Bevelanden (advocaat, notaris, bank, verzekeringen, accountants etc.)
•
Hoogwaardige bedrijven/werkgelegenheid
•
Wonen voor ouderen + bijzondere doelgroepen
•
Beurzen, symposia, culturele functies
•
Bestuurscentrum voor de Bevelanden ‘nieuwe stijl’
•
‘Stedelijke’ vrijetijdsbesteding
•
Horeca
•
Detailhandel
•
…
… en deze functies liggen voor een groot deel van de Bevelanden op 30 ‘elektrische’ fietsminuten!
Centrum Goes en de historische binnenstad…
•
‘Regionaal’* onderwijs
•
‘Regionale’* overheidsdiensten
•
‘Regionale’* winkelvoorzieningen
•
‘Regionale’* vrijetijdsvoorzieningen
•
Hoogwaardige arbeidsintensieve zakelijke dienstverlening
*Regionaal moet gelezen worden als ‘Beveland stad’
Een groot deel van de Bevelandse centrumfuncties liggen echter buiten de historische binnenstad…
Centrum Goes en de historische binnenstad:
Historische binnenstad: binnen de vesten. Studiegebied centrum Goes: max 14 min. lopen van markt
Startpunt stedelijk programma centrum Goes: •
Grote vraag naar wonen in de (binnen)stad voor alle doelgroepen;
•
Senioren en gezinnen: aangepaste openbare buitenruimte;
• Vrijkomende m2 detailhandel; •
Voor restaurants en cafés: ‘buiten is het nieuwe binnen’;
• Cultuur als economische impuls: historische binnenstad als cultureel openluchtpodium, straat als theater? •
Groeiende markt voor maatwerk (buiten)events;
• Vergroening van de stad is een ‘must’; • (Electrische) fiets wordt steeds belangrijker…
Belangrijke functies van de historische binnenstad: 1. Stedelijk wonen 2. Winkelen en horeca 3. Cultuur en educatie 4. Dagrecreatie en verblijven 5. Startup, werken en praktijkeducatie
1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12
Ruimtelijk economisch programma centrum Goes
Toekomstige functies van de historische binnenstad en haar overgangszones
1, 2, 3, 4, 7, 8, 10, 12
1, 4, 5, 8, 9, 12
1. Stedelijk wonen 2. Winkelen 3. Horeca 4. Cultuur en educatie 5. Zorg en wonen 6. Zorg en wellness 7. Dagrecreatie 8. Startup, werken en educatie 9. Administratieve dienstverlening 10. Gewoon verblijven 11. Waterrecreatie 12. Kopen
Historische binnenstad:
De historische binnenstad
1, 2, 3, 4, 7, 8, 10, 12
1. Stedelijk wonen 2. Winkelen 3. Horeca 4. Cultuur en educatie 5. Zorg en wonen 6. Zorg en wellness 7. Dagrecreatie 8. Startup, werken en educatie 9. Administratieve dienstverlening 10. Gewoon verblijven 11. Water recreatie 12. Kopen
Centrum - Noord: 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11
Centrum-Noord 1. Stedelijk wonen 2. Winkelen 3. Horeca 4. Cultuur en educatie 5. Zorg en wonen 6. Zorg en wellness 7. Dagrecreatie 8. Startup, werken en educatie 9. Administratieve dienstverlening 10. Gewoon verblijven 11. Water recreatie 12. Kopen
Centrum - Zuid
Centrum-Zuid 1. Stedelijk wonen 2. Winkelen 3. Horeca 4. Cultuur en educatie 5. Zorg en wonen 6. Zorg en wellness 7. Dagrecreatie 8. Startup, werken en educatie 9. Administratieve dienstverlening 10. Gewoon verblijven 11. Water recreatie 12. Kopen (Marconi)
1, 4, 5, 8, 9, 12
Kwaliteitsagenda Binnenstad 2030: visie en programma
Startpunten historische binnenstad: Functioneel toegankelijk: Voor voetganger, collectief vervoer, (elektrische) fiets, boot en auto. Sociaal toegankelijk: Voor een breed publiek: stadsbewoner, regiobewoner, (dag)toerist en student, ongeacht leeftijd of nationaliteit. Waard om in te wonen en om te bezoeken: Door een compleet pakket aan binnenstedelijke functies en commerciële en culturele activiteiten. Zorgvuldig ingepast in de context als historische stad aan de Oosterschelde.
Toegankelijk centrum en historische binnenstad
P
P
P
Een goed toegankelijk centrum en historische binnenstad is een voorwaarde…
Toegankelijk centrum en historische binnenstad met (elektrische) fiets
Vlotte en veilige bereikbaarheid van de historische binnenstad met de (elektrische) fiets…
Toegankelijk centrum en historische binnenstad met (elektrische) fiets
Beter fietsparkeren: o.a. Oostwal, Beestenmarkt, Zusterstraat/Singelstraat, Damplein/Stenen Brug
Toegankelijke en veilige historische binnenstad voor alle gebruikers
Historische binnenstad: autoluw, venstertijden bevoorrading, parkeren bewoners…
Conclusie analyse Kwaliteitsagenda Binnenstad Goes:
Centrumstad
Goes Bevelanden
Wilhelminadorp / Goese meer
Versterkte historische binnenstad
P
P
P
P
P
P P
P
Bestaand Zoekgebied
Toekomstig parkeerbeleid Kwaliteitsagenda Binnenstad grijpt in op ontwikkeling centrumschil
Naar een nieuwe parkeerbalans: onderzoek in voorbereiding
Als onderdeel van de Kwaliteitsagenda wordt vanaf 2022 een onderzoek gestart naar de uitbreiding van de autoparkeerplaatsen in de centrumschil van de historische binnenstad.
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad:
Goes: een onontdekte monumentenstad…
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad:
Monumenten vertellen het verhaal van Goes als havenstad aan de Oosterschelde…
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad:
…haar verbondenheid met het omringende Bevelandse platteland…
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad:
…haar slot en haar kerken…
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad: •
1. Schorren, slikken en polders | Land van overkanten
•
2. Strijd tegen het water | Verdronken en herrezen
•
3. Poort naar de wereld | Ondernemen en ontdekken
•
4. Sterk Zeeland | Strijdtoneel in de delta
•
5. Heren en kerken | Macht en geloof
•
6. Zwarte schuren, stoere paarden | Leven en werken op het platteland
•
7. Zilt en zoet | Smaken van Zeeuwse bodem
•
8. Het Zeeuwse licht | De kust ontdekt
•
9. Nieuw Zeeland | Moderne bedrijvigheid in een veranderend landschap
Drie van de negen Zeeuwse erfgoedlijnen komen samen in Goes…
Waard te bezoeken monumentale historische binnenstad:
•
Stadshaven
•
Historisch woongebied
•
Winkelen- grootwinkelbedrijf
•
Historisch hart
•
Winkelen- zelfstandigen
•
Grens tussen oud en nieuw
…en illustreren Goes’ veelzijdigheid als Bevelands centrum van cultuur, handel en ontmoeting…
Waard te bezoeken historische binnenstad:
•
Stadshaven
•
Historisch woongebied
•
Winkelen- grootwinkelbedrijf
•
Historisch hart
•
Winkelen- zelfstandigen
•
Grens tussen oud en nieuw
… met eigen betekenis en identiteit…
Waard te bezoeken (groene) binnenstad
Waard te bezoeken (groene) binnenstad
Pleinen en geveltuintjes
Waard te bezoeken (groene) binnenstad
Vergroenen pleinen
Waard te bezoeken (groene) binnenstad
Molenplein Oostwal Beestenmarkt Koepoort Damplein Singelstraat
Vergroenen pleinen
Waard te bezoeken (groene) binnenstad Deze goed bereikbare, monumentale en groene binnenstad versterken we verder met: •
Wonen boven winkels en nieuwe stadswoningen als onderdeel van kleinschalige gebiedsontwikkelingen
•
Nieuwe culturele, ondernemers- en bewonersinitiatieven
•
versterkte ruimtelijk-functionele verbindingen en een verbeterde verblijfskwaliteit
Stedelijk wonen in de historische binnenstad: uitgangspunten
Historische panden
Nieuwbouw appartementen
• Grote panden, relatief kleine kavel (kleine buitenruimte);
• Commerciële plint;
• Duurdere stadswoningen of opgesplitst in middeldure appartementen; • Parkeren in de openbare ruimte of in een private/publieke garage.
• Boven of in de omgeving van een bestaande parkeergarage: auto altijd in een parkeergarage; • Kleine privé-buitenruimte, binnentuinen of in de omgeving van een groene publieke ruimte.
Stedelijk wonen in de historische binnenstad: uitgangspunten
Wonen boven winkels (1) • Volledige (gezinswoningen); • Eigen woningopgang; • Parkeren in de openbare ruimte of in een private/publieke garage.
Wonen boven winkels (2) • Studio’s (bij voorkeur geen kamerverhuur); • Gedeelde woningopgang; • Fietsparkeren integraal onderdeel van de ontwikkeling; • Parkeren in de openbare ruimte of in een private-/publieke garage.
Stedelijk wonen in de historische binnenstad: uitgangspunten
Moderne herenhuizen/gezinswoningen • Grotere woningen op relatief klein kavel; • Parkeren in eigen parkeerkelder of binnenterrein; • Fietsparkeren integraal onderdeel van de ontwikkeling; • Kleine privé buitenruimten, (gezamenlijke) binnentuin.
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Zes gekoppelde rondjes vormen samen een aaneengesloten winkel-/wandelgebied met een eigen karakter door de historische binnenstad: • • • • • •
Stadshaven: Grote Markt, Opril Grote Markt, Koningstraat, Bierkade, Keizerstraat, Magdalenastraat; Historisch woongebied: Grote Markt, St. Jacobstraat, Blaauwe Steen, Koningstraat; Winkelen- grootwinkelbedrijf: Grote Markt, Lange Kerkstraat, Lange Vorststraat, Papegaaistraat; Historisch hart: Grote Markt, Korte Kerkstraat, Wandelkerk, Singelstraat, Klokstraat, Lange Kerkstraat; Winkelen- zelfstandigen: Grote Markt, Papegaaistraat, Lange Vorststraat, Oude Vismarkt; Grens tussen oud en nieuw: Grote MarktVlasmarkt- Bleekveld- St Adriaanstraat.
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Permanent vergrote terrassen geven ruimte aan ‘buiten is het nieuwe binnen’…
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Permanent vergrote terrassen geven ruimte aan ‘buiten is het nieuwe binnen’… Openbare ruimte en horeca – onder voorwaarden- verbinden voor een levendige binnenstad waar ontmoeten centraal staat…
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Wandelkerk wordt onderdeel van de openbare ruimte van de historische binnenstad door een relatie te leggen met de traditionele weekmarkt (sinds 1400) en nieuwe trends en ontwikkelingen op het gebied van…
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: … gezond voedsel, cultuur en ontmoeten. De Wandelkerk als eigentijds visitekaartje voor de traditionele ontmoeting tussen het stedelijk centrum Goes met de rurale Bevelanden…
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: … waarbij de Wandelkerk de publieke ontvangstruimte voor zowel bewoner als bezoeker is: de huiskamer van Goes!
Mercado Antwerpen, Boekhandel Dominikanen Maastricht, Grote kerk Veere…
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: • • •
Focus op aaneengesloten winkelfront behouden in circuit Lange Vorststraat en Lange Kerkstraat; Programma voor pop-up winkels en starters concentreren in dit gebied; Veranderend karakter aanloopstraten waar mogelijk/gewenst ondersteunen met kleine ruimtelijke aanpassingen.
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Pop-up programma: • Winkelpand-eigenaren kunnen panden inbrengen; • Gemeente draagt gedurende beperkte contractperiode zorg voor gevelpresentatie en dagelijks beheer; • Culturele instellingen, opleidingen en (wellicht) startende ondernemers kunnen (in onderlinge samenwerking) onder ‘zachte condities’ invulling geven aan panden; • Toewijzing en begeleiding door de gemeente in samenspraak met Goes marketing, detailhandel, cultuur, horeca en zo mogelijk educatie.
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: • • •
Focus op aaneengesloten winkelfront behouden in circuit Lange Vorststraat en Lange Kerkstraat; Programma voor pop-up winkels en starters concentreren in dit gebied; Veranderend karakter aanloopstraten waar mogelijk/gewenst ondersteunen met kleine ruimtelijke aanpassingen.
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Startup programma: • • • • • •
Winkelpand-eigenaren kunnen panden inbrengen; Gemeente draagt gedurende afgesproken contractperiode zorg dagelijks beheer; Actief werven van aantal startende jonge ondernemers Ondernemingsplan onder begeleiding taskforce jong ondernemerschap (toezicht op vernieuwing, innovatie, geen verdringing etc.); Financiering van initiatieven via adoptie/mentorschap van gevestigde Bevelandse ondernemers (?) en/of (crowdfunding)fonds; Jaarlijkse publieksevaluatie met uitroepen van ‘starter van het jaar’ gedurende ondernemersevent in bijvoorbeeld Grote Kerk.
Uitwerken: doelgroepen o.a. • Bevelandse jeugd via ‘ondernemersfamilies’ • ROC leerlingen • Jonge ondernemers uit EU-landen • Geselecteerde statushouders
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
Bestaande culturele instellingen zijn fundament…
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
Ook voor cultuur is ‘buiten het nieuwe binnen’…
De cultuurverdubbelaar
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
Vier seizoenen programmering: Evenementenwerkgroep zo nodig versterken: Mythe, Bibliotheek, ‘t Beest, Bevelands Museum, Stoomtrein, Horeca ondernemers, Scalda, Hogeschool, private lokale eventorganisaties zoals Zeelandhallen en Goes Marketing.
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
Pop-up cultuur en evenementpleinen met Bleekveld, Markt en Wandelkerk als hart…
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
….nodigen uit tot georganiseerde en spontane activiteiten!
Cultuur en educatie in de historische binnenstad:
Cultuur- en evenementenpleinen: •
Molenplein en Schenge/Westhavendijk: grootschalige evenementen en festivals;
•
Beestenmarkt, Vlasmarkt, Bleekveld, Koepoort, Damplein, Keizersdijk, Oostwal: kleinschalige culturele evenementen;
•
Markt + Wandelkerkpassage: bijzondere evenementen.
Cultuur en educatie in de historische binnenstad: Bij ‘Goese verhaallijn’ passende murals (voorbeeld 1)
Cultuur en educatie in de historische binnenstad: Bij ‘Goese verhaallijn’ passende murals (voorbeeld 2)
Winkelen en horeca in de historische binnenstad: Ruimtelijke aanpassingen Openbare toiletten in combinatie met elektrische fietsparkeerplaatsen en ‘presentatie-follies’ voor activiteiten
Versterkte historische binnenstad: Centrum –Noord Noordelijke binnenstad wordt de poort naar de Oosterschelde en krijgt een extra impuls door versterking van de relatie tussen de uit te breiden stadshaven en het gebied rond de Westelijke Havendijk, waar o.a. extra ruimte voor wonen, leisure, onderwijs en wellness wordt geboden. De versterkte relatie ‘stad aan de Oosterschelde’ wordt hier gematerialiseerd. Het Omnium krijgt een centrale rol als te ontwikkelen drager van het gebied.
Versterkte historische binnenstad: Centrum –Zuid Zuidelijke binnenstad: extra impuls door versterking van relatie tussen het historisch centrum en het te revitaliseren Marconigebied. Herontwikkeling van (een deel van) de Poel I en IV versterkt het draagvlak voor (dagelijkse) voorzieningen in de historische binnenstad. De omgeving van de Historische Stoomtrein ontwikkelen tot een volwaardige toeristische dagattractie.
Deze Powerpointpresentatie is samengesteld met gebruikmaking van in 2020 - 2021 rechten-vrij beeldmateriaal van internet