Agendapunt 09. Resterende technische vragen jaarstukken 2022

TECHNISCHE VRAGEN FRACTIES OVER JAARSTUKKEN 2022 Partij

Vraagnummer

PvG

1

Vraag

Er wordt een claim gelegd op de algemene reserve ten behoeve van opvang van vluchtelingen. Claims kunnen de omvang van de feitelijk beschikbare reserve vertroebelen. Is er een overzicht van de vigerende claims? Is het een idee om een maximale looptijd aan de claim van bijvoorbeeld 3 jaar toe te voegen? Waarom moeten wij hiervoor geld reserveren, claimen, als we alle kosten krijgen vergoed?

Paginanummer / Verwijzing RB & RV

Antwoord

Afdeling

Bij het bereken van de vrije ruimte wordt er gekeken naar de omvang van de reserves minus eventuele claims. Door het gebruik van claims wordt inzichtelijk hoeveel vrije ruimte er overblijft. Dit zorgt voor inzicht over de feitelijk beschikbare omvang van de reserve. Op pagina 137 van het boekwerk staan de claims die op elke reserve zijn gelegd weergegeven.

CON

Claims kennen geen looptijd en zodoende ook geen maximale looptijd. Een claim vervalt/stopt wanneer deze volledig is benut (via een begrotingswijziging), het doel waarvoor de claim is ingesteld is afgerond of niet meer tot uitvoering komt. In 2022 hebben we vanuit het Rijk middelen ontvangen voor de vluchtelingen opvang. Hiervan is nog ongeveer € 2,8 miljoen over. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het jaarrekening resultaat 2022. We verwachten hiervoor nog kosten te gaan maken. Om deze middelen beschikbaar te houden over de verschillende jaren heen en ervoor te zorgen dat deze niet voor een ander doel gebruikt kunnen worden, wordt voorgesteld een claim op de algemene reserve te leggen.

PvG

2

We blijven hier jaarlijks op terugkomen: Hoe is het mogelijk dat Goes op de indicator meer dan het dubbele scoort t.o.v. landelijk en provinciaal? Als deze cijfers kloppen nopen ze lijkt ons tot actie, als ze niet kloppen dan willen we de werkelijke situatie weten.

27

Hoe vaker een leerling verzuimt, hoe groter de kans dat dit leidt tot langdurige uitval. Het uitgangspunt van het RBL is om verzuim zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen/hebben. Met de scholen (po, vo, mbo) zijn hierover afspraken gemaakt. Niet alleen het aantal uren verzuim, maar ook “zorgelijke verzuim” wordt gemeld. Doordat scholen inderdaad goed melden, zijn alle leerlingen (vroeg) in beeld en kan tijdig ingegrepen worden. Omdat verzuim goed en eerder door de scholen gemeld wordt, ligt het aantal verzuimmeldingen, niet alleen in Goes, maar in de hele Oosterschelderegio gemiddeld hoger dan het provinciale en landelijk gemiddelde. In de Oosterschelderegio wordt ongeveer anderhalf keer zo veel verzuim gemeld als het landelijk gemiddelde. In september 2022 was er een landelijke bijeenkomst over het melden van verzuim door scholen. Zo’n 40 regio’s waren vertegenwoordigd. Opvallend en zorgelijk was de constatering dat in 80% van de regio’s het melden van verzuim door scholen nog niet op orde is. Er wordt nog vaak veel te laat of helemaal niet gemeld. Doordat in de Oosterschelderegio op tijd en goed gemeld wordt, vallen onze verzuimcijfers hoger uit dan in andere regio’s in het land.

SAM

VSV Verder blijkt uit de cijfers over voortijdig schoolverlaters/uitvallers (VSV) dat de Oosterschelderegio op 2,15 % zit, dit is onder het landelijk gemiddelde van 2,34 %. Doordat scholen goed melden en we het verzuim vroegtijdig aanpakken, wordt langdurige uitval/voortijdig schoolverlaten voorkomen. Verschil absoluut en relatief verzuim Bij absoluut verzuim is een leerplichtig kind niet ingeschreven op een school. Relatief verzuim houdt in dat een leerling wel staat ingeschreven op een school, maar niet aanwezig is tijdens les- of praktijktijd (spijbelen) PvG

3

PvG

4

Wanneer zijn de cijfers voor de indicator Verwijzigingen Halt (12-17 jaar) (BBV) naar verwachting beschikbaar? Onze indruk is dat hier een behoorlijke toename is te verwachten, we zouden dat graag zien in relatie tot cijfers Zeeland en Nederland. De parkeerbelastingen zijn lager uitgevallen, volgens de toelichting door Corona, het ontbreken van effect van inflatiecorrectie en door een warme zomer en het effect daarvan op het aantal bezoekers aan Goes. Onze indruk is dat het Corona-effect afgelopen jaar niet erg groot meer is geweest, minder dan de voorziene 225k zouden we denken, en daarnaast dat het warme-zomer-effect wellicht structurele trekken krijgt. Is er aanleiding om de omvang parkeerbelastingen voor het lopende jaar en de komende jaren te herzien?

35

Zie bijlage.

SAM

50

Momenteel loopt het traject voor de Berap 2023 (peildatum 1 juli). In dat kader monitoren we de kosten/baten van de parkeerbelasting.

O&E

PvG

5

De indicator: Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Wij scoren hier als gemeente Goes ook in 2022 weer hoger dan het Zeeuwse en landelijke gemiddelde. Kunt u hiervoor een oorzaak of oorzaken benoemen en ook aangeven waarom dit door de jaren heen zo hoog blijft.

NG

1

Er is een start gemaakt met het vernieuwen van het Fietsbeleidsplan. Wordt hierin ook het doortrekken van het fietspad langs de Sinoutskerkseweg richting ’s-Heer Hendrikskinderen in meegenomen?

35

2.5.1.1 op pagina 20

Deels ligt de verklaring in de centrumfunctie die we als gemeente vervullen, deels mogelijk in een afwijking van de interpretatie en/of aanlevering van de data. We kunnen geen aansluiting vinden tussen deze data en de BItool. In gesprek met GR de Bevelanden en door verdere verdieping proberen we de oorzaak hiervan te achterhalen. Deze vraag is nu te prematuur om daar een antwoord op de kunnen geven. Het proces tot het opstellen van het Fietsbeleidsplan is net gestart. Op voorhand kunnen we al wel meegeven dat dit plan ook naar de wegen buiten de komgrenzen kijkt, maar deze wegen zijn niet van ons. De Sinoutskerseweg is bijvoorbeeld van het Waterschap.

SAM

O&E

NG

2

U schrijft in de jaarrekening:

Pagina 58

Zoals vastgelegd in het beleid van het risicomanagement kennen we verschillende methodieken. Voor het sociaal domein bepalen we het weerstandsvermogen niet op basis van kans maal impact. Zoals aangegeven in de paragraaf op pagina 59 hanteren we hier 7,5% van het programma Sociaal Domein. Voor de bouwgrond wordt op een andere wijze de risico’s geïnventariseerd en gescoord toegelicht in de jaarrekening van de bouwgrond. Wel zijn de risico’s in Naris opgenomen. De financiële vertaling, samen met alle andere opgenomen risico’s wordt voor de bouwgrondexploitatie niet gemaakt. Voor zowel de bouwgrondrisico’s en de risico’s van het sociaal domein wordt er geen Monte-Carlo simulatie toegepast. Met de toelichting op pagina 58 geven we aan dat door de verschillende methodieken de vergelijkbaarheid van alle risico’s niet mogelijk is.

CON

Pagina 59

Met de invoering van Naris hebben we ook met de verschillende beleidsafdelingen een intensief traject van risico-inventarisaties doorlopen. Dat leidde inderdaad tot het scherper inschatten van risico’s maar konden we ook meer uniformiteit toepassen. Tot op welke detailniveau ’s splitsen we risico’s uit of gaan we risico’s clusteren. Dat laatste, het clusteren is meer toegepast.

CON

‘Omdat we niet voor alle risico’s eenzelfde methodiek van risicoinventarisatie hanteren, is er geen overzicht te geven van de belangrijkste risico’s’. Op dezelfde pagina schrijft u: ‘De ambtelijke organisatie inventariseert en beoordeelt de risico’s. Om te waarborgen dat de risico’s binnen de organisatie op uniforme en objectieve wijze worden beoordeeld, wordt gebruik gemaakt van onderstaande tabel om de kans en het gevolg van een risico in te schatten. … De risicoscore van een bepaald risico wordt bepaald door een statistische berekening kans en impact’ Betekent dit dat niet voor alle risico’s gebruik wordt gemaakt van de statische berekening kans en impact? Gebruikt u hiervoor dus een andere methodiek, en zo ja, welke? Of is deze zinssnede alleen van toepassing op het gebruik van de Monte-Carlo simulatie?

NG

3

U schrijft dat u met behulp van de software van Naris ongeveer 80 risico’s ziet voor de organisatie. In de jaarrekening over 2021 zag u 125 risico’s. Kunt u uiteenzetten waar de verlaging van het aantal risico’s door komt? Is dit bijvoorbeeld toe te schrijven aan de nieuwe structurele aard (i.p.v. 2 momenten per jaar) van continue risicomanagement (dankzij Naris), waardoor u de risico’s scherper kunt inschatten, of heeft dit te maken met andere factoren? (Covid-19, inflatie, etc.)

NG

NG

4

5

U schrijft: ‘De voeding van de reserve sociaal domein komt uit de overschotten in de exploitatie van het sociaal domein, totdat het maximum is bereikt. De onttrekking aan de reserve komt uit de tekorten in de exploitatie van het sociaal domein, totdat het minimum is bereikt. Als de reserve onder het minimum komt, wordt deze aangevuld vanuit de algemene reserve.’ Zijn er risico’s geïdentificeerd voor de werkwijze m.b.t. de onttrekking van gelden uit de algemene reserve voor de exploitatie van het sociaal domein? (indien deze onder het minimum komt). (Dit is uiteraard niet van toepassing op 2022, dit betreft een vraag over de algemene werkwijze en het effect dat het kan hebben op de algemene reserve) U schrijft dat de risico’s van het sociaal domein geen onderdeel vormen van de inventarisatie van de risico's, als onderdeel van het risicomanagement. Dit is ons uiteraard bekend. Tijdens de behandeling van de begroting 2022 werd er aangegeven dat het streven is om de risico’s van het sociaal domein wel op te gaan nemen als onderdeel van risicomanagement. Kunt u wat meer vertellen over dit streven? Zijn er bijvoorbeeld al plannen om deze risico’s in de toekomst op te nemen?

Pagina 59

Nee, dit is niet door middel van het identificeren van risico’s. Zoals beschreven is het meer een open eind en dus op die manier weer een risico voor de algemene reserve.

CON

Pagina 59

Dat wordt gedaan, ook de risico’s van het sociaal domein worden geïnventariseerd in Naris.

CON

Tot het moment dat de methodiek ofwel financiële vertaling van de reserve sociaal domein niet gewijzigd wordt, zal deze inventarisatie geen financieel effect hebben.

NG

6

U schrijft: ‘In de meerjaren begroting 2023-2026 hebben we het signaal afgegeven dat we met de schuldquote hoog in de door de VNG benoemde “oranje zone”, en in 2026 zelfs in de “rode zone” gaan komen. De ontwikkeling van de schuldquote in 2022 geeft ons het vertrouwen de we “rode zone” van de schuldquote kunnen vermijden.’

Pagina 60

Vanuit het Rijk is een eerste extra bijdrage voor het jaar 2026 aan het gemeentefonds toegevoegd. Toch laat de meicirculaire zien dat we voor de jaren 2026 en 2027 nog een uitdaging hebben in de (structurele) exploitatie. Maar we zien die risico’s in eerste instantie op het gebied van een sluitende begroting dan dat we die voor de schuldquote zien.

CON

Pagina 115

De verwachting is gebaseerd op de ingediende aanslagen vennootschapsbelasting van 2018, 2019 en 2020. Voorafgaand van het indienen van de aanslagen heeft er een controle plaatsgevonden door Ernst & Young en is ook door hun de aanslag goed bevonden en voldoende onderbouwd. Voor ons is dat de reden om ook financieel de eerder betaalde voorlopige aanslagen terug te draaien, wat het positieve effect heeft. En nu uit te gaan van de ingediende aanslagen. Maar definitieve zekerheid is er dus nog niet, vandaar dat we het nog als verwachting verwoorden. De ervaring tot nu toe met de jaren 2016 en 2017 is dat de belastingdienst onze aanslag geaccepteerd.

CON

Uiteraard een positieve boodschap, toch geven ervaringen uit het verleden/heden geen garanties voor de toekomst, in deze financieel onzekere tijden. Immers schrijft u later: ‘Toch wordt het kengetal netto schuldquote sterk beïnvloed door incidentele baten. De middelen voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne hogen de baten fors op en hebben daarmee een drukkend effect op de schuldquote. Een vergelijkbare situatie zagen we in voorgaande jaren met de coronamiddelen. Het incidentele karakter van een deel van de baten, kan ervoor zorgen dat bij het wegvallen daarvan, het kengetal netto schuldquote snel kan stijgen.’

NG

7

Op grond van bovenstaande: Ziet u nog dezelfde risico’s voor het ravijnjaar (2026) als dat u aangaf tijdens de behandeling voor de begroting 2022? U schrijft: ‘Het bedrag van € 140.000 aan extra baten van de vennootschapsbelasting, is het bedrag dat we verwachten terug te ontvangen van de belastingdienst’ Het woord ‘verwachten’ lijkt wat onzekerheid aan te geven. Hoe zeker is het dat de belastingdienst de voorschotten over 2018,2019 en 2020 uitkeert op basis van de aangifte?

NG

8

Hoe komt het grote verschil 374000 euro-

4.2 blz 102

NG

9

Onderwijshuisvesting, klimaat beheersing in sommige scholen heel slecht is, is daar een overzicht van?

3.2 blz 25

NG

10

Openbaar basisonderwijs -50000 hoe komt dit?

4.1 blz 102

NG

11

Per 1 januari 2022 is een nieuw HR-systeem operationeel geworden. Dit systeem heeft diverse begin opstartproblemen gekend. Deze zijn in de loop van 2022 grotendeels opgelost

Pagina 67

Op dit moment zijn er geen problemen met het HR-systeem. Zaken die begin dit jaar speelden zijn opgelost.

CON

NG

12

Pagina 69

Veel phishing wordt door spamfilters geblokkeerd. Toch zijn deze niet altijd waterdicht.

CON

Wat zijn de problemen nog? Grote beveiligingsincidenten of datalekken hebben zich in 2022 niet voorgedaan. Phishing en CEO-fraude waarbij kwaadwillenden zich via mail voordoet als collega of leidinggevende/bestuurder vragen om blijvende alertheid Zijn er extra mogelijkheden om dat te voorkomen?

Dit is toegelicht op pagina 103 onder toelichting nummer 2 Onderwijshuisvesting. Nee, daar hebben wij geen overzicht van. Schoolbesturen zijn daar zelf verantwoordelijk voor (hoort bij de instandhouding van het gebouw). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de nieuwbouw en uitbreiding van scholen. Dit is toegelicht op pagina 103 onder toelichting nummer 1 Openbaar onderwijs.

Het herkennen van phishing is dan ook een belangrijk onderdeel in de bewustwordingscampagnes. Wanneer dergelijke pogingen worden gemeld wordt hier direct organisatiebreed extra voor gewaarschuwd en in het bijzonder aandacht gevraagd van de financiële afdeling en salarisadministratie. Ook wanneer dit elders in de Bevelanden speelt of wanneer we via de IBD gewaarschuwd worden vragen we alertheid. Daarnaast kunnen betalingen alleen via het boekhoudsysteem betaalbaar worden gesteld. Binnen de organisatie hanteren we hierop minimaal een 4-ogenprincipe.

SAM

NG

13

Er is sprake van invoering van toegangscontrole op de milieustraat per 1/1/2024 om bedrijfsafval te weren en inwoners verder te stimuleren tot afvalscheiding. De data die wordt gewonnen uit dit controlesysteem wordt gebruikt voor nadere besluitvorming over eventuele toegangsbeperking op de milieustraat of een betalingssysteem voor het brandbaar (grof) afval.

Pagina 74

Mogelijk ter verduidelijking: het gaat om een toegangscontrole, geen toegangsbeperking. De milieustraat is bedoeld als brengstation voor grof huishoudelijk afval. Inwoners die afvalstoffenheffing betalen, behouden met een slagboom onbeperkt toegang tot de milieustraat. De slagboom zorgt er enkel voor dat de ZRD de bezoekers beter en gedoseerd kunnen begeleiden bij het gescheiden aanleveren van het afval. Nu staat er bijv. ook al een stoplicht op de meeste locaties, maar dat werkt niet altijd effectief (mensen zien het niet en/of rijden door). Hoofddoel van de toegangscontrole is om ZZPers en andere bedrijfjes te weren; zij kunnen hun bedrijfsafval bij andere inzamelaars dan de ZRD kwijt en worden hierbij ook actief gewezen op mogelijkheden hiertoe. Dumping zou dan ook veroorzaakt gaan worden deze doelgroep; de inschatting is echter dat ZZP-ers dit niet zullen doen. Zeeland is uniek met milieustraten die vrij toegankelijk zijn, om die reden hebben wij ook de grootste hoeveelheid grof huishoudelijk afval. Met invoering van de slagboom krijgen we in beeld in hoeverre er sprake is/was van oneigenlijk gebruik van de milieustraten (op kosten van de inwoners). Aan de hand van de data uit het controlesysteem wordt bekeken of invoering van beperking op termijn nodig is om de hoeveelheid afval verder te verminderen.

Toegangsbeperking kan echter enkel als alle raden hiermee instemmen en zal in dat geval afzonderlijk worden voorgelegd op basis van meer gerichte data en ervaringen.

ORU

Pagina 75

€ 15.000, - voor Goes

DV

Wij vrezen dat de mensen het gaan dumpen in de natuur, en dat de kosten dan hoger zijn om het op te ruimen of ziet de gemeente dat anders ?

NG

14

Risico’s RUD

Bijdrage in eventueel exploitatietekort.

Hoeveel zou de bijdrage dan eventueel dan kunnen zijn?

NG

15

In 2023 heeft Sabewa Zeeland een nieuwe toekomstvisie voor de periode 2023-2027 opgesteld. Hierin hebben het op orde brengen van de basis, verbeteren datakwaliteit en automatiseren van processen een belangrijke plek. Vervolgens wordt het doel om de beoordeling “uitstekend” (4 sterren) van de Waarderingskamer te behalen. Dit alles moet gaan bijdragen aan een hoger serviceniveau richting de burger. Risico’s Bijdrage in eventueel exploitatietekort Hoeveel zou de bijdrage dan eventueel dan kunnen zijn?

In theorie kunnen we een bijdrage moeten leveren in een exploitatietekort van Sabewa Zeeland. Met de begrotingen en eventuele begrotingswijzigingen zorgt Sabewa Zeeland ervoor om de benodigde middelen vooraf aan de deelnemers te vragen. Daarmee wordt de kans dat er een bijdrage nodig in een exploitatietekort verkleind.

CON

NG

16

Speerpunt: Realiseren aanpak arbeidsbeperkten (beschut werken, arbeidsmatige dagbesteding). De nieuwe bouwsteen arbeidsmatige dagbesteding wordt in de praktijk nader vormgegeven. Dit is onderdeel van het Goese Koersdocument Participatiewet. Op verschillende plaatsen wordt ervaringopgedaan met arbeidsmatige dagbesteding. De ervaringen moeten nog worden verwerkt in de bouwsteenarbeidsmatige dagbesteding Wmo. Dit moet gezamenlijk met de andere zes gemeenten in deOosterschelderegio, omdat we gezamenlijk inkopen op Wmo. In 2023 wordt hier opnieuw aandacht voorgevraagd.

4.4.1 blz. 31

Zorgboerderijen vallen onder de contractering dagbesteding WMO (contractering via SWVO voor de 7 gemeenten in de O’regio). De gemeente houdt toezicht op gecontracteerde WMO zorgaanbieders waaronder zorgboerderijen. De afspraken over het toezien op de kwaliteit is vastgelegd in de contractafspraken. Aanvullend hierop is toezicht belegd bij de GGD. Daarnaast wordt voor de vergunningsverlening de panden gecontroleerd door een vergunningsambtenaar van de Gemeente Goes. Deze kijkt naar de staat van de gebouwen en brandveiligheid. Er was 1 zorgboerderij in Goes; Zorgboerderij Vrij, deze zorgboerderij was aangesloten bij koepelorganisatie SZZ. Deze koepelorganisatie is gecontracteerd door het SWVO. Vanuit het SZZ wordt de zorgboerderij geauditeerd en vinden er steekproeven plaats. Het SWVO heeft jaarlijkse gesprekken met het SZZ. Recent is deze zorgboerderij in andere handen gekomen. De contractering moet nog geregeld worden.

SAM

4.4.3 blz. 32

Ja, de klantmanagers statushouders van GR de Bevelanden voeren regelmatig voortgangsgesprekken met statushouders. Deze gesprekken gaan zowel over de taaltrajecten als de begeleiding naar werk.

SAM

Vallen daar ook de zorg boerderijen onder? Zo ja door wie worden die gecontroleerd?

NG

17

Intensivering taaltrajecten inburgeringsplichtigen. Hiervoor is een contract gesloten met Scalda als uitvoerende partij voor de taaltrajecten onder de Wet Inburgering 2021 Heeft de gemeente regelmatig persoonlijk contact met de statushouders om te horen hoe de vorderingen zijn?

NG

18

NG

19

NG

20

Minimaregelingen zijn eenvoudig aan te vragen en we communiceren met de doelgroep in begrijpelijke taal (B1- niveau). Dit is een doorlopend aandachtspunt. In 2022 hebben we ingezet op begrijpelijke brieven op B1-niveau. Ook is de website toegankelijker gemaakt. Zijn er sindsdien ook meer aanvragen binnengekomen? Taskforce RIEC, de kosten en baten van deze hulp, en wat voor effect het heeft op het functioneren van de gemeentelijke organisatie?

Leefbaarheid en veiligheid verhoogd 2022, indicatoren verduidelijken het nog niet, kunt u ons uitleg geven wat de verwachtingen zijn of moeten we wachten op de raadsmemo?

4.5.1.6 blz. 32

Over het algemeen zien we dat er in 2022 meer minimaregelingen zijn aangevraagd. We weten niet of dit komt door de begrijpelijkere brieven en toegankelijkere website. De toename kan ook veroorzaakt worden door de inflatie- en energiecrisis.

SAM

1.4.1.2

De baten zijn niet in geld uit te drukken. Van de TF-RIEC krijgen we ondersteuning in de strijd tegen ondermijning, te denken valt aan projectleiders, data analysten, cursussen om de strijd tegen ondermijning beter aan te gaan etc. Voor wat betreft de indicatoren gewelds- en seksuele delicten geldt het volgende: De geweldscijfers liggen in Goes relatief hoog t.o.v. de cijfers van Zeeland omdat Goes een uitgaanscentrum heeft. Vlissingen, Terneuzen en in iets mindere mate Middelburg laten dezelfde cijfers zien. Daar zitten met name in de weekenden de wat grotere concentraties mensen. Voornamelijk in de weekenden worden er meer geweld incidenten geregistreerd. Vaak spelen het gebruik van alcohol en drugs hier ook een rol bij. Ook is er meer toezicht door de politie tijdens de weekendnachten. Dit in combinatie met het aanwezige cameratoezicht in Goes maakt de pakkans groter waardoor ook meer incidenten geregistreerd worden.

DV

1.4.2

DV