Agendapunt 09. Programmajaarrekening 2022 def 5.6.2023

gemeente Goes

Jaarstukken 2022

www.goes.nl

Fotografie Fotografie in Zeeland, Kristian de Winter.jpg (1)

www.goes.nl

3

Inhoud 1.

Algemeen

Voorwoord

2.

Programmaverantwoording

Programma 1 Bestuur en financiën Programma 2 Ruimte en economie Programma 3 Onderwijs, sport en cultuur Programma 4 Sociaal domein Programma 5 Milieu Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Overzicht Vennootschapsbelasting

3.

Paragrafen

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Financiering Paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Grondbeleid

4.

Jaarrekening

Overzicht van baten en lasten Overzicht incidentele baten en lasten Analyse van de afwijkingen programma 1 Analyse van de afwijkingen programma 2 Analyse van de afwijkingen programma 3 Analyse van de afwijkingen programma 4 Analyse van de afwijkingen programma 5 Analyse van de afwijkingen overzicht Overhead Analyse van de afwijkingen overzicht Algemene dekkingsmiddelen Analyse van de afwijkingen overzicht Venootschapsbelasting Analyse van de afwijkingen overzicht Onvoorzien Analyse van de overschrijding restantkredieten Balans per 31 december 2022 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2022 Melding WNT Overzicht baten en lasten per taakveld programma 1 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 2 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 3 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 4 Overzicht baten en lasten per taakveld programma 5 Verantwoording specifieke uitkering (SiSa-bijlage)

5 7

11 13 18 24 29 37 41 42 43

45 47 52 57 63 67 70 84

89 91 92 96 98 102 105 109 111 112 115 116 117 120 125 129 143 149 150 151 152 153 155

4

5

1.

Algemeen

6

7

Voorwoord Hierbij bieden wij de jaarstukken 2022 aan. We leggen hiermee verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. In het afgelopen jaar 2022 is het nieuwe college gestart met een ambitieus programma. Dit programma staat voor een krachtige samenleving waarin we naar elkaar omkijken en waar zaken als passende zorg, klimaat, betaalbare woningen en een financieel stabiel beleid centraal staan. Daarnaast is door de volledige Raad de raadagenda 2022 – 2026 opgesteld. De basis van deze agenda wordt gevormd door de gemeenschappelijke thema’s van de in Goese gemeenteraad verkozen politieke partijen. Ambities op het gebied van wonen, dienstbare overheid en verduurzamen dienen door het college te worden opgepakt en nader uit te werken. De jaarrekening geeft inzicht in de voortgang die gerealiseerd is. In de jaarrekening wordt teruggekeken op het gehele jaar 2022, een jaar wat aan het begin nog gedomineerd werd door Corona. In de loop van 2022 werd langzaam maar zeker deze crisis achter ons gelaten. Maar veel ondernemers, scholen en inwoners hebben tot op de dag van vandaag last van de gevolgen hiervan. In de tussentijd zijn er andere grote problemen daarnaast gekomen; de hoge inflatie, de energiecrisis en de stikstofcisis. Veel uitdagingen waar we als gemeente Goes een antwoord op moeten vinden.

Financieel was 2022 een goed jaar voor de gemeente Goes, gesteund door incidentele baten van de Rijksoverheid. Zo kwam vanuit de decembercirculaire nog veel geld beschikbaar voor de gemeenten. Ook voor de opvang van vluchtelingen is de Rijksoverheid ruimhartig. Veel van deze laatste gelden zullen met name in de komende jaren worden uitgegeven in de vorm van huisvesting, scholing, etc. De oorlog in Oekraine heeft ook voor onze gemeente een grote impact gehad. Veel vluchtelingen zijn opgenomen in onze gemeente. Schouder aan schouder met de raad en onze inwoners heeft het college de opvang voortvarend opgepakt. Vanuit de gemeente trachten wij de impact die de diverse crisissen hebben zoveel mogelijk te beperken. Diverse regelingen voor inwoners, bedrijven maar ook voor verenigingen zijn opengesteld. Het college heeft in 2022 stappen gezet op het gebied van wonen, verduurzaming en een dienstbare overheid. Het focusplan binnen het sociaal domein is in 2022 uitgevoerd, wat heeft geleid tot het behalen van de financiële doelstellingen van dit plan, waarbij veel oog is voor het perspectief en de mogelijkheden van al onze inwoners. De eerste stappen richting het verduurzamen van ons gemeentelijk vastgoed zijn genomen, evenals het vormen van een reserve om dit te kunnen bekostigen.

In 2022 is verder uitvoering gegeven aan het versterken van veiligheid en de openbare orde in onze gemeenten. Vacatures op het gebied van OOV zijn ingevuld en extra BOA’s zijn aangenomen. Het jaar 2022 was een bijzonder jaar. Het gemeentebestuur is tevreden op de wijze waarop wij door deze moeilijke tijd heen zijn gekomen en dit verslag over 2022 aan u te presenteren. We staan gesteld om de komende jaren zowel de Raadsagenda als ook het collegeakkoord met volle kracht tot uitvoering te gaan brengen. Financiële doorkijk richting 2023 en verder Ook het komende jaar 2023 zal naar verwachting een positief exploitatieresultaat laten zien, ook als gevolg van incidentele baten als dividenduitkeringen. Voor de daaropvolgende jaren zien we meer druk op onze financiën. Het financieel perspectief zal verslechteren vooral als gevolg van de financiering systematiek door het Rijk in het gemeentefonds. De leeswijzer hieronder geeft meer informatie over de opbouw van dit rapport. Leeswijzer In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn regels opgenomen voor de samenstelling van de jaarstukken. De jaarstukken van de gemeente Goes bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. Met deze stukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad.

8 Het doel van de jaarstukken is de gemeenteraad, de hogere overheden en andere belangstellenden, te informeren over de financiële gang van zaken over het afgelopen boekjaar en de financiële positie aan het einde van het boekjaar. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (de programmaverantwoording en de paragrafen) en de jaarrekening. De programmaverantwoording is opgenomen in hoofdstuk 2 van deze jaarstukken. Het bevat de beleidsmatige verantwoording over 2022. De programmaverantwoording is verdeeld in 5 verschillende programma’s met een logische bundeling van beleidsvelden. Bij alle onderwerpen in de programmabegroting gaan we in op de vraag of het gestelde doel bereikt is en wat daarvoor is gedaan. Dit wordt weergegeven door kleurarceringen. De legenda van de kleurarceringen is als volgt:

√ activiteit is klaar of loopt volgens planning (meerjarige activiteiten). ≈ activiteit is voor een deel klaar of iets vertraagd. We verwachten daarbij dat de activiteit in 2023 wel klaar is. - activiteit is niet klaar of afgemaakt. Daarnaast zijn per programma beleidsindicatoren weergegeven. Vanaf 2017 is het opnemen van beleidsindicatoren in de begroting en jaarstukken verplicht. Er wordt enkel gewerkt met een set van verplichte indicatoren die niet altijd een link hebben met huidig vastgestelde Goese beleidsplannen en het registreren en genereren vindt (in veel gevallen) niet door ons plaats. De realisatie van deze verplichte indicatoren wordt bijgehouden via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Dit maakt benchmarks tussen gemeenten en overheden mogelijk. Tot slot zijn per beleidsveld de kosten en baten aangegeven. In hoofdstuk 3 staan de paragrafen. In de paragrafen rapporteren we over thema’s die een dwarsdoorsnede van de programmaverantwoording geven. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering van de gemeente heeft effecten op alle programma’s uit de programmaverantwoording. De wetgever stelt in het BBV 7 paragrafen verplicht. In hoofdstuk 4 vindt u de financiële vertaling van het gevoerde beleid. Dit bestaat uit een overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting.

Het overzicht van baten en lasten geeft de geraamde en werkelijke baten en lasten per beleidsveld aan. In de toelichting zijn de belangrijkste afwijkingen (€ 50.000 of groter) ten opzichte van de begroting per taakveld toegelicht. De balans is een staat waarin enerzijds de waarde van de bezittingen zijn opgenomen en anderzijds de schulden en het eigen vermogen. De bedragen in de jaarstukken zijn afgerond op € 1.000 tenzij anders weergegeven. Vanwege deze weergave kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Resultaat De jaarrekening 2022 sluit met een positief resultaat van € 14,5 miljoen. Op basis van de begroting 2022, verwachtten we dat de jaarrekening werd afgesloten met een positief resultaat van € 3,6 miljoen. Uiteindelijk is er een voordelig verschil ten opzichte van de begroting van € 11 miljoen. Op hoofdlijnen is het verschil als volgt te verklaren: Verschillen ten opzichte van de begroting na wijzigingen Gemeentefonds Nutsbedrijven Lagere opbrengsten parkeerbelasting Lagere kosten corona Vluchtelingenopvang Oekraïne Vergoedingen glasvezel Terugbetaling RUD - niet realiseren jaarplan Afval Dividend GBE Aqua B.V. Overige Totaal verschillen ten opzichte van de gewijzigde begroting

Bedrag x € 1.000 2.905 218 -395 657 2.779 510 189 282 3.835 -14 10.966

Om inzicht te krijgen in het structurele jaarrekeningresultaat en de impact van het resultaat op de vermogenspositie, is het belangrijk om het resultaat verder te analyseren en te duiden. Daarbij moeten we ook rekening houden met de

9 voorgestelde resultaatbestemming. Met het opnemen van alleen een (verplicht) cijfermatig overzicht van incidentele baten en lasten ontstaat nog niet automatisch het inzicht of er sprake is van een structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo. Hieronder is voor een goed beeld de analyse van het structurele jaarrekeningresultaat opgenomen. Analyse van het structurele jaarrekeningresultaat Samenvatting incidentele baten en lasten jaarrekening Saldo van baten en lasten (bedragen x € 1.000)

jaarrekening 2022

Af: incidentele baten Af: incidentele baten - onttrekkingen reserves

-24.185 -15.134

Bij: incidentele lasten Bij: incidentele lasten - dotaties reserves

14.329 15.955

14.572

-39.319

Structurele jaarrekeningresultaat

30.284 5.538

In de jaarrekening zijn de incidentele lasten en baten beschreven. De jaarrekening laat een positief beeld zien met een resultaat van € 14,5 miljoen. Als we dit resultaat corrigeren met de incidentele lasten en baten, zien we een positief structureel resultaat van € 5,5 miljoen. Op hoofdlijnen komt het structurele resultaat overeen met het structurele saldo van de meerjarenbegroting 2023. Resultaatbestemming De over te hevelen restantbudgetten zijn budgetten uit 2022 die niet zijn uitgegeven in 2022 en voldoen aan de voorwaarden om deze middelen via resultaatbestemming over te hevelen naar het jaar 2023. Het totale bedrag aan resultaatbestemmingen is € 3,1 miljoen. Dit is als volgt opgebouwd: € 2.745.000 vanuit het resultaat 2022 (onderdeel van het resultaat van € 14,5 miljoen), dit gaat over: • € 1.754.000 Decembercirculaire 2022 (reeds besloten door de gemeenteraad) • € 510.000 Degeneratievergoedingen glasvezelproject, ten behoeve van onderhoudsvoorziening wegen • € 166.000 Voorbereiding omgevingswet • € 100.000 Afrondende werkzaamheden Spoorproject • € 61.000 Afwikkeling deelgebieden Goese Schans BV • € 61.000 Incidentele middelen beheerplan groen • € 48.000 CAO middelen inzetten voor projectorganisatie asiel 2023 • € 32.000 Ondersteuning en facilitering bij realisatie zero emissie tankstation • € 13.000 Ontmoetingsplek op het Schenge.

€ 420.000 neutrale resultaatbestemming. Deze middelen maken geen onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2022 van € 14,5 miljoen. Dit zijn geraamde uitgaven vanuit de reserves die in 2022 niet tot uitvoering zijn gekomen. Dit gaat over: • € 225.000 Verbetering boomonderhoud en versterking groen • € 157.000 Onderhoudsmiddelen Omnium • € 16.000 Voorbereidingsbudget verduurzaming vastgoed • € 12.000 Mural Art • € 10.000 Duurzaamheidscoach Bedrijvenpark Deltaweg De resultaatbestemming wordt met een begrotingswijziging in 2023 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Van het totale resultaat van € 14,5 miljoen resteert na resultaatsbestemming van ongeveer € 2,7 miljoen een bedrag van € 11,8 miljoen als dotatie aan de reserves. Daarnaast wordt voorgesteld om een claim te leggen op de algemene reserve van € 2,8 miljoen naar aanleiding van het resultaat op de vluchtelingenopvang Oekraïne. We verwachten hiervoor aanvullende kosten te maken voor opvang en begeleiding, dagbesteding, onderwijs, zorg, veiligheid en ter dekking van extra kosten voor uitgestelde of vertraagde projecten als gevolg van de crisisopvang.

10

2. Programmaverantwoording

www.goes.nl

12

13

Programma 1 Bestuur en financiën Missie Verbinden en contact! Goes verbindt. Als centrumgemeente stimuleren we innovatief, proactief en ondernemend handelen waarbij we ons bewust zijn van onze (regie)rol. We blijven werken aan gezonde financiën. We gaan voor optimale dienstverlening en het maken en houden van echt contact met elkaar. Met bijzondere aandacht en maatwerk voor die inwoners die dat nodig hebben. Goes wonen, leven en werken voor ons allemaal.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 1.1: Positionering en profilering van Zeeland als aantrekkelijke regio om te wonen en te werken 1.1.1 Speerpunt: Meer inzetten op brede regionale samenwerking (van Goes Marketing naar Zeeland Marketing) √ 1.1.1.1 Z4 samenwerking intensiveren De Z4 werkt samen om stedelijke aantrekkelijkheid in Zeeland te vergroten. In 2022 is er vooral ingezet op het verbeteren van mobiliteit en bereikbaarheid in noordelijke en zuidelijke richting. Daarnaast wordt samengewerkt op het vlak van cultuur, binnensteden en toerisme. Steeds vanuit het perspectief van stedelijk aanbod en de verbetering hiervan. ≈ 1.1.1.2 Bijdragen aan Zeeland Marketing We werken mee aan Zeeland Marketing. Dit gebeurt via de Z4.

√

1.1.1.3 Themajaar 2022 In 2022 heeft zeer succesvolle themajaar met als thema “Europa” plaatsgevonden. Veel initiatieven, voorstellen, bijeenkomsten, etc. hebben plaatsgevonden.

HD 1.2: Stimuleren van de samenleving in 4O-verband (ondernemen, onderwijs, overheid en onderzoeksinstellingen) 1.2.1 Speerpunt: Stimuleren van sociale innovatie √ 1.2.1.1 Stimuleren netwerkverband (4O) Samenwerking De Bevelanden heeft vijf actielijnen. Dit zijn: Vitaal leven en gezondheid, Agri- / aquafoodsector, Beleving op de Bevelanden, Beweging op de Bevelandse woningmarkt én Slim en multifunctioneel grondgebruik. Hierbij worden nadrukkelijk het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen betrokken om tot concrete resultaten te komen. 1.2.2 Speerpunt: Stimuleren en verder implementeren van burger- en overheidsparticipatie ≈ 1.2.2.1 Stimuleren en verder implementeren In het afgelopen jaar is er binnen de organisatie zichtbaar dat burger- en overheidsparticipatie een steeds belangrijke rol krijgt binnen projecten en werkzaamheden. We ontwikkelen ons voortdurend om participatie binnen en buiten de organisatie te stimuleren en verder te ontwikkelen. We ondersteunen en adviseren medewerkers om participatie zo passend mogelijk aan te pakken. Daarbij onderzoeken we ook nieuwere, manieren om participatie te stimuleren. Het Burgerpanel Goes praat mee zetten we in als één van de instrumenten binnen participatie.

√

1.2.2.2 Invoeren burgerinitiatief Right 2 challenge (R2C) is het uitdaagrecht. Inwoners van Goes kunnen de gemeente uitdagen door met betere, slimmere of goedkopere ideeën te komen. R2C is geïmplementeerd binnen de organisatie en inwoners kunnen hier een beroep op doen.

HD 1.3: Optimale dienstverlening 1.3.1 Speerpunt: Voldoen aan de vereisten bescherming persoonsgegevens ≈ 1.3.1.1 Uitvoering geven aan beleidsplan AVG In 2022 is het borgingsinstrument AVG 2.0 van de VNG ingevuld en zijn de uitkomsten gedeeld met het

14 management en het college. Ook zijn meerdere DPIA (data protection impact assessment, oftewel een onderzoek dat duidelijk maakt of en waar de privacy risico’s ontstaan als u persoonsgegevens gebruikt) uitgevoerd, onder meer voor cameratoezicht en de Wet politiegegevens. Ook heeft de gemeente, op verzoek van de VNG, met de gemeente Bunschoten aan een gesprek deelgenomen over hoe we zaken binnen de organisatie oppakken en daarin van elkaar te leren.

≈

1.3.1.2 Organiseren van iBewustzijn activiteit medewerkers Het verbeteren van het IBewustzijn is een blijvend punt van aandacht. Na vijf jaar heeft er herhaling plaatsgevonden van een interne meting met betrekking tot de informatieveiligheid. De uitkomsten zijn gedeeld met het management en het college. De intentie is om de bewustwording nog verder te verbeteren.

√

1.3.1.3 Themaberichten in het kader iBewustzijn Iedere maand wordt op allerlei manier aandacht gevraagd voor informatiebeveiliging en privacy. Elke maand wordt aandacht besteed aan een andere thema. Hierbij moet gedacht worden aan datalekken, het beheer van wachtwoorden, phising.

1.3.2 Speerpunt: Meer digitaliseren (digitale toegankelijkheid) √ 1.3.2.1 Onderzoek doen naar videobellen voor de dienstverlening Wij hebben hier onderzoek naar gedaan. Het ontbreken van identiteitsbevestiging, geen betaalmogelijkheid en hoge kosten per gesprek maakt dit voor de Goese schaal op het moment niet interessant.

√

1.3.2.2 Verder uitbouwen van onze nieuwe website Goes.nl is in 2022 verder uitgebouwd. Begin 2022 is er een A status behaald waarmee goes.nl het eerste hoofddomein is van een Zeeuwse overheidsorganisatie wat compleet toegankelijk is en aan alle vijftig toegankelijkheidseisen voldoet. Het aantal digitale formulieren van de formulierengenerator van de website zelf is in het eerste jaar gegroeid naar een vijftigtal (hiervoor nul). De website is gegroeid van een kleine 300 pagina’s naar over de 500 pagina’s in 2022.

HD 1.4: Goes is veilig en leefbaar 1.4.1 Speerpunt: Ondermijnende/georganiseerde criminaliteit en mensenhandel √ 1.4.1.1 Invullen gemeentelijke rol als coördinator ondermijnende criminaliteit. In 2022 zijn we verdergegaan met integrale controles op het bedrijventerrein. De gemeente heeft de regie bij deze controles. Daarnaast is een start gemaakt met het Lokaal Informatie Overleg (LIO) waar binnen de gemeente aandacht en bewustwording voor wordt gevraagd. Ook delen we signalen die kunnen wijzen op ondermijning. De eerste signalen omtrent ondermijnende criminaliteit zijn hier al binnengekomen, evenals de meldingen via M. (Meld misdaad anoniem). Voor de raad is een informatieavond gehouden over ondermijning waarbij met name is ingezoomd op hoe je dit kan herkennen en op welke manieren het binnen onze gemeente voorkomt. Dit verhoogt de weerbaarheid van de gemeente. Het verhogen van de weerbaarheid is ook een doel waarvoor afgelopen jaar de Zeeuwse norm weerbare overheid is vastgesteld en onderdelen hieruit Zeeuws breed geïmplementeerd worden. Daarnaast is onze rol als Zeeuws trekker op het gebied van mensenhandel verdiept. Voor Zeeland West-Brabant is er een Actieplan opgesteld. Doordat we in Zeeland op Mensenhandel al een concreet plan hebben die al vanaf 2018 loopt, kan het Actieplan gezien worden als een paraplu die de onderlinge verbinding stimuleert.

Vanaf 2022 is Goes namens de Zeeuwse gemeenten aangesloten bij het aanjaagteam voor dit Actieplan. Zeeland heeft de basis op orde voor de aanpak mensenhandel. Ook hebben we de focus gelegd op het thema Criminele uitbuiting onder jongeren. In 2022 is het eerste onderzoek op middelbare scholen hieromtrent afgerond in samenwerking met het RIEC, Avans Hogeschool en de Zeeuwse schoolbesturen. In het tweede kwartaal 2022 is gestart met een onderzoek op de Zeeuwse praktijkscholen en speciaal onderwijs.

√

1.4.1.2 Taskforce RIEC. Afgelopen jaar is de samenwerking met Taskforce-RIEC voortgezet. In Goes lopen een aantal casussen waarbij we als gemeente en partners ondersteund worden door de Taskforce-RIEC. Zo is er afgelopen jaar een intelspecialist aan een casus toegevoegd waardoor we grote stappen hebben kunnen zetten hierin.

1.4.2 Speerpunt: Leefbaarheid en veiligheid wordt behouden en verhoogd √ 1.4.2.1 Uitbreiding toezicht en handhaving in de openbare ruimte. 2022 was het startjaar voor de uitbreiding van het team handhaving leefbaarheid conform raadsbesluit d.d. 22

15 april 2021. Op 31 december 2022 stellen wij vast dat er grote vorderingen zijn gemaakt en dat we op schema liggen om uitvoering te geven aan het groeiproces zoals door de raad is besloten. Per peildatum 31-12-’22 bestaat het team uit 1 teamleider en 8 handhavers en is de beschikbaarheid van de gemeentelijke handhaving buiten kantoortijden verhoogd. Inmiddels is door u besloten om door te ontwikkelen naar de zogeheten basisvariant. Er volgt een uitgebreidere raadsmemo over de doorgemaakte ontwikkeling en de behaalde resultaten van het team in de eerste helft van 2023.

HD 1.5: Goes financieel gezond 1.5.1 Speerpunt: Organiseren financiële processen √ 1.5.1.1 Datagedreven werken In het afgelopen jaar is datagedreven werken steeds meer op de voorgrond gekomen. Er is beleid vastgesteld. Ook provinciaal (via OZO) is er veel aandacht voor datagedreven werken. Van onze expertise wordt dan ook veel gebruik gemaakt.

√

1.5.1.2 Nieuw financieel systeem Het nieuwe financieel systeem is per 1 januari 2022 operationeel. In het afgelopen jaar hebben we geleerd met het systeem te werken.

≈

1.5.1.3 Rechtmatigheidsverantwoording Op 27 september 2022 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel inzake de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording aangenomen. Dit betekent dat het college met ingang van boekjaar 2023 zelf een verantwoording over de rechtmatigheid afgeeft aan de raad, in plaats van de accountant. In 2022 hebben er voorbereidingen hierop plaatsgevonden.

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

VZG GR de Bevelanden Pzem NV SeBeWa Zeeland Veiligheidsregio Zeeland (VRZ)

Bestuurlijke afstemming ICT en Personeelszaken Exploitatie nutsvoorzieningen Heffing belastingen Brandweer, crisisbeheersing, meldkamer, Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen

Bijdrage aan doelstelling programma

HD 1. Bestuur HD 1. Bestuur HD 4. Veiligheid HD 3. Dienstverlening HD 4. Veiligheid

* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Financiële verordening Goes 2021 Nota verbonden partijen Beleidsnota vergunning toezicht en handhaving Subsidieverordening Spelregels participatie Het integraal veiligheidsplan Goes Veilig 2019-2022 Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2018-2021 Beleidsnota adres gerelateerde fraude Ondermijningsbeeld Zeeland (vertrouwelijk) Nota uitvoeringsbeleid: De Wet basisregistratie personen en persoonsgebonden adresgegevens aug. 2014

Vastgesteld door

Vaststellings datum

Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W

27-05-2021 27-05-2021 4-5-2021 20-02-2020 12-12-2019 19-09-2019 21-12-2017 16-06-2017 02-07-2015

B&W

28-10-2014

16

Indicatoren: Gewelds- en seksueel misdrijven (BBV)

Winkeldiefstallen (BBV) 8

8

Per 1.000 inwoners

10

Per 1.000 inwoners

10

6 4

2,7

2,7

3,2

2,7

2,0

2,1

2020

2021

2 0

2018

2019 Zeeland

Goes

7,2

6,5

5,5

5,9

4 2 0

2017

7,6

6,8

6

2017

2022

2018

2019 Goes

Nederland

2020

2021

Zeeland

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen (Politie) Info: Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

Type indicator: BBV Bron: Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners Info: CBS - Diefstallen (Politie)

Vernielingen en beschadigingen, in de openbare ruimte (BBV)

Diefstallen uit woning (BBV) 5

Per 1.000 inwoners

Per 1.000 inwoners

10 3

1,6

1,7

2017

2018

1,5

1,2

1,2

1,2

2020

2021

2022

1

-1

2019

Goes

Zeeland

8 6

7,8 5,9

6,1

6,2

6,4

2017

2018

2019

2020

6,2

4 2 0

Goes

Nederland

Zeeland

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen (Politie) Info: Aantal vernielingen en beschadingingen in de openbare ruimte per 1.000

Type indicator: BBV Bron: CBS - Diefstallen (Politie) Info: Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (BBV)

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden (BBV)

€ 900

€ 900

€ 800

€ 800

€907

€ 700

€ 700

€829

€ 600 € 500

€645

€656

€631

€661

€695

2017

2018

2019

2020

2021

Goes

Zeeland

€ 600 € 500

2022

€713

€717

€692

2017

2018

2019

Goes

Nederland

€767

€730

2020

Zeeland

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: COELO Info: Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Type indicator: BBV Bron: COELO Info: Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan, Ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Formatie & Bezetting (BBV) 0

Gemiddelde WOZ-waarde (BBV)

8

€ 340 € 300

266,0

* 1.000

€ 280 € 260 € 240 € 200

202,0

209,0

218,0

228,0

242,0

7,8 7,5

8,0 8,0

8,0 8,2

8,0

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Formatie

Bezetting

7,3

8,0 8,0

2017

4 2 0

€ 180 € 160

7,6 7,5

6

€ 320

€ 220

7,5 7,3

2018

2019

Goes

Zeeland

2020

2021

Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: De gemiddelde WOZ waarde van woningen. (*1.000)

2022

2023

Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie Info: Formatie: De toegestane formatie in fte van het ambtelijke apparaat op peildatum 31 dec. Bezetting: Het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (excl. Inhuur) op peildatum 31 dec.

17 Externe inhuur (BBV) 20%

Apparaatskosten (BBV)

17%

Per inwoners

€ 900 € 719

€ 774

€ 773

€ 751

€ 715

% van totale loonsom

€ 1.200

€ 593

€ 600

€ 640

€ 300

12%

11%

11%

9%

9%

8% 5%

5% 4%

4%

2%

€-

2017

2019

2018

2020

2021

2022

2023

Type indicator: BBV Bron: Eigen fin.systeem + cbs aantal inwoners Info: Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. (va 2017 overhead centraal inzichtelijk)

-1%

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie (begroting/jaarrekening) Info: Kosten inhuur externen (als % van totale loonsom) + totale kosten inhuur.

Overhead (BBV)

20,0%

% van de totale lasten

14%

15,0% 10,0%

9,7%

9,8%

9,6%

9,4%

9,0%

2020

2021

7,3%

8,0%

5,0% 0,0%

2017

2018 Overhead %

2019

Overheadkosten

2022

2023

Totaal kosten

Type indicator: BBV Bron: Eigen administratie (begroting/jaarrekening) Info: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, in % van de totale lasten.

Wat heeft het gekost? Program m a 1 - Bestuur en financiën

0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandw eer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Bedragen x € 1.000,-

Begroot 2.615 1.451 787 -82 2.952 2.170 9.894

Lasten Werkelijk Verschil 2.706 -91 1.456 -6 768 20 -117 35 2.928 24 1.513 657 9.254 639

Begroot 605 935 58 0 0 245 1.843

Baten Werkelijk 568 952 46 46 0 209 1.822

Afw ijking t.o.v. actuele begroting

Mutaties reserves

Resultaat

Verschil -37 17 -12 46 0 -36 -22 618

Begroot 0

Stortingen Werkelijk

Verschil 0 0

Begroot 972

Onttrekkingen Werkelijk 351

Verschil -621 -621 -3

18

Programma 2 Ruimte en economie Missie Ruim baan voor wonen, werken en ondernemen! Goes is een gemeente die groeit omdat het fijn is om er te wonen, werken, recreëren en ondernemen. Goes is één van de vier grootste Zeeuwse steden en draagt vanuit deze positie actief bij aan de doorontwikkeling van Zeeland. Goes biedt ruimte aan iedereen. We zetten ons in voor voldoende woningen en werk en blijvend boeien en binden van ondernemers. Hierbij leggen we continue de relatie tussen stedelijke aantrekkelijkheid, het vestigingsklimaat en arbeidsmarktvraagstukken.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 2.1: Goes versterkt haar bereikbaarheid 2.1.1 Speerpunt: Vervolg geven aan project Goes beter bereikbaar 2.1.1.1 Een onderzoek voor een aanpak van de zuidelijke entree van Goes via de A58. Het gaat om het wegvak verkeerslichten Nansenbaan-Albertinaplein, waarin de verkeerlichtkruising ADRZ ook is opgenomen. Er is een verkeerskundige voorverkenning gedaan. Onderwerp van studie is nog de afstemming met de verschillende ontwikkelingen in dit gebied: vernieuwbouw van het ADRZ, nieuwbouw ‘s Heerenloo, Aria en het verbeteren van de fietsroute Goes/ ‘s-Gravenpolder.

√

2.1.1.2 In de zomer (vaarseizoen) onderzoeken we de recent aangepaste situatie rondom de Ringbrug in relatie tot de wenselijkheid van een vierde rijstrook op de ringbrug, om effecten van brugheffingen op het wegverkeer te optimaliseren. Afgelopen zomer is tijdelijk een camera geplaatst bij de Ringbrug om de effecten van brugheffingen te monitoren. De analyse en advisering volgt in 2023.

≈

2.1.1.3 Aan de westzijde Goes onderzoeken we doorstromingsverbeteringen op Tiendenplein, Ringbaan-West en Ronda Gosaplein. Onderzoek voor de aanpak van het Ronda Gosaplein is nog niet opgestart.

≈

2.1.1.4 Vervolgstudie Gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer (Wolphaartsdijk eo) Voor de ontsluiting van Wolphaartsdijk wordt er nu gestudeerd op twee mogelijke varianten om het recreatieverkeer vlot aan te sluiten op de Deltaweg. Voor de zomer 2023 zijn de varianten uitgewerkt in een schetsontwerp en getoetst op technische haalbaarheid.

-

2.1.1.5 Project Deltaweg: uitwerken van de voorkeursoplossingsrichting. Vanuit Gedeputeerde Staten is er een voorstel aan Provinciale Staten gedaan voor verbreding van de Deltaweg. Het gaat dan om optie B waarbij wordt ingezet op ongelijkvloerse kruisingen bij Goes en de Langeweg. Provinciale Staten zal na de verkiezingen van maart 2023 hierover besluiten.

2.1.2 Speerpunt: Uitvoering geven aan parkeerbeleidsplan 2018-2022 ≈ 2.1.2.1 Verbeteren parkeersituatie op de bedrijventerreinen. In meerdere delen van de Poel zijn er maatregelen genomen om het parkeren te reguleren. Uitgangspunt hierbij is zoveel mogelijk parkeren op eigen terrein en de rijbaan vrijhouden voor manoeuvres van (vracht)verkeer. Het berm parkeren wordt gemonitord. De inrichten van exclusieve ruimtes voor parkeren vrachtverkeer zal nog volgen.

≈

2.1.2.2 Verbeteren parkeersituatie wijken Oost en West. West: Met de komst van nieuwbouwplannen in deze wijk is parkeerruimte toegevoegd aan de openbare ruimte. Dit heeft een gunstig effect gehad op de parkeerdruk. Bij komende projecten blijft de aandacht gevestigd op het verlagen van de parkeerdruk. ’s-Heer Hendrikskinderendijk, Middelburgsestraat worden toegevoegd aan vergunninghouders zone omwille van parkeercomfort bewoners.

19 Oost: Om parkeerhinder op de randen op te lossen loopt een proces om enkele straten toe te voegen aan de vergunninghouder zone Oost. Het gaat hierbij voorlopig om de Bosdijklaan en de Valckeslotlaan. Voor de visie omgeving Bergweg heeft uw raad krediet verstrekt. Binnen deze visie wordt onder meer naar de mogelijkheden gekeken om de parkeersituatie te verbeteren (bewoners, werkers en bezoekers scholen).

√

2.1.2.3 Onderzoek naar haalbaarheid Hubs. In afstemming met de Bevelandse gemeenten zetten we gezamenlijk in op een regionale aanpak. Een extern bureau is gevraagd ons hierbij te begeleiden. Het onderzoek is gestart.

2.1.3 Speerpunt: Verkeersveiligheid ≈ 2.1.3.1 In Bevelands verband werken we aan een nieuw verkeersveiligheidsplan als invulling van het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Voor het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is een inventarisatie gemaakt voor gemeente Goes in 2022. In 2023 zal het plan ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd.

HD 2.2: Het vestigingsklimaat voor nieuwe inwoners en ondernemers wordt verder versterkt 2.2.1 Speerpunt: De ontwikkeling van bedrijvenpark “Deltaweg ” √ 2.2.1.1 Start aanleg Bedrijvenpark Deltaweg De aanleg van het bedrijvenpark is gestart met de eerste werkzaamheden. In 2023 gaan we verder met de aanleg van de ontsluiting en het bouwrijp maken van het bedrijvenpark. We verwachten dat de eerste bedrijven zich in 2024 vestigen. 2.2.2 Speerpunt: Vaststellen en uitvoeren visie Spoorzone Zuid. 2.2.2.1 De visie op hoofdlijnen uit 2021 wordt in 2022 met participatie aangevuld en vastgesteld. Na vaststelling kan de uitvoering starten. In afwachting van het vaststellen van de uitgangspunten van de omgevingsvisie is er een pas op de plaats gemaakt met de verdere uitwerking en vaststelling van de visie Centrum-Zuid. 2.2.3 Speerpunt: Locatie Asielzoekerscentrum 150-300 personen 2.2.3.1 Een locatiestudie naar een geschikte locatie in Goes voor de realisatie van een nieuw duurzaam AZC In overleg met het COA willen wij inzetten op een traject waarin alleen haalbare opties in een participatietraject worden meegenomen. Inmiddels zijn we in het stadium dat het COA aan het rekenen is aan de haalbaarheid van een duurzame regionale opvanglocatie in Goes. Zodra hier duidelijkheid over is zullen wij dit met uw raad communiceren, gecombineerd met een voorstel voor een participatietraject.

HD 2.3: De binnenstad als trekpleister wordt verder uitgebouwd 2.3.1 Speerpunt: Uitvoering kwaliteitsagenda Binnenstad ≈ 2.3.1.1 We gaan werken aan: - Binnenstad autoluw: aanbesteding en uitvoering - Onderzoek naar locaties fietsparkeren - Ideevorming vergroenen binnenstad Diverse projecten zijn opgestart, zoals de actualisatie van de detailhandelsvisie en de invulling van de Grote Kerk. We zijn gestart met onderzoek naar het verder autoluw maken van de binnenstad. In de coronatijd hebben wij het voetgangersgebied al iets vergroot met de toevoeging van de Grote Markt en de Korte Kerkstraat. We onderzoeken nu of we het voetgangersgebied nog wat verder kunnen vergroten. Het verder autoluw maken heeft grote consequenties, zoals het beperken van de bevoorradingsmogelijkheden en het uitplaatsen van bezoekersparkeerplaatsen. Het participatietraject is nog niet gestart. Naar verwachting wordt in de tweede helft van 2023 een voorstel voor uitvoering aan uw raad aangeboden. Onderzoek naar de uitbreiding van de locaties voor fietsparkeren wordt nog opgestart. De aanpak van de particuliere vergroening is vastgesteld en wordt vanaf 2023 uitgerold. Voor de vergroening van de publieke openbare ruimte zijn dit jaar de eerste ideeën gevormd die in het komende jaar worden uitgewerkt.

20 2.3.2 Speerpunt: Versterken Marconigebied √ 2.3.2.1 Uitwerken gebiedsvisie en inrichtingsplan - Verwerving tracé ringbaan tussen Kompasplein en Voltaplein: De aankoop bij NS Vastgoed is eind 2022 afgerond. Voor de ProRail gronden volgt een voorstel in Q1 in 2023. - Kredietaanvraag voltooiing ringbaan tussen Kompasplein en Voltaplein: Deze wordt in Q1 2023 aan uw raad ter goedkeuring voorgelegd inclusief schetsontwerp. - Visie Renaultkavel: Deze is in juli 2022 vastgesteld en er is een start gemaakt met de nadere uitwerking van een tijdelijk parkeerterrein en herbestemming van de voormalige melkfabriek Hollandia. - Herinrichting Marconigebied: Een aanvraag voor een voorbereidingskrediet wordt in Q1 2023 aan uw raad ter goedkeuring voorgelegd.

HD 2.4: Ruimte bieden voor een kwalitatief goed woningaanbod 2.4.1 Speerpunt: Uitvoering Ambitiedocument Woningbouw Goes √ 2.4.1.1 We voeren het ambitiedocument woningbouw Goes uit en monitoren de uitvoering Het woningbouwprogramma wordt continu gemonitord en geactualiseerd. In de tweede helft van 2022 is het programma in lijn gebracht met de nieuwe huishoudens- en bevolkingsprognose. Het geactualiseerde woningbouwprogramma voor Goes is opgenomen in de Zeeuwse Woondeal (zie ook 2.4.2.1). 2.4.2 Speerpunt: Uitvoering Regionale Woonvisie √ 2.4.2.1 We gaan werken aan: - Regionale aanpak toekomstbestendig maken van de woningvoorraad Op 18 juni 2022 is een eerste informatiebijeenkomst gehouden voor woningeigenaren in Goes-Oost en Kloetinge. De aanpak is geïnitieerd door Impuls Zeeland als uitvoering van het Zeeuwse Energieakkoord. Daarnaast is door de vijf Bevelandse gemeenten een gezamenlijke aanpak voor energiearmoede uitgewerkt. - Opstellen en start uitvoeren programma flexwonen (Versnellingskamer Beweging Bevelandse woningmarkt) De Bevelandse gemeenten hebben gezamenlijk een programma voor in totaal 450 flexwoningen op tijdelijke locaties opgesteld. Voor de eerste fase van circa 200 eenheden is een samenwerkingsovereenkomst van de vijf Bevelandse gemeenten met Beveland Wonen uitgewerkt (januari 2023 ondertekend).

Daarnaast is subsidie ontvangen van het Rijk om de eerste fase mogelijk te maken. De eerste woningen worden in 2023 geplaatst. - Versnellen nieuwbouwprogramma (Versnellingskamer Beweging Bevelandse woningmarkt) De Bevelandse gemeenten voeren binnen de Actielijn “Beweging op de Bevelandse woningmarkt’ regelmatig overleg met andere overheden, onderwijsinstellingen en bouwende partijen over de uitbreiding en versnelling van het woningbouwprogramma. Daarnaast zijn door provincie en de Zeeuwse gemeenten afspraken met het Rijk over woningenbouw en de versnelling daarvan opgesteld in de Zeeuwse Woondeal. Verder is voor de projecten Goese Schans en Omgeving Stationsgebied een Rijkssubsidie voor de versnelling van woningbouw in combinatie met het verbeteren van de mobiliteit toegekend. 2.4.3 Speerpunt: Herstructurering Goes-Oost √ 2.4.2.1 We gaan werken aan: - Nieuwbouw 2e fase Verzetsheldenbuurt - Herinrichting Marijkestraat Binnen 2e fase van de Verzetsheldenbuurt zijn de 36 woningen in de Marijkestraat gesloopt, zijn de werkzaamheden voor het bouwrijp maken in deze straat uitgevoerd en is de bouw van de woningen gestart (opleveringen van de woningen in 2023).

HD 2.5: Er komt meer ruimte voor de fietsers 2.5.1 Speerpunt: Optimaliseren fietsverbindingen √ 2.5.1.1 Gestart wordt met de actualisatie van het fietsbeleidsplan Een start is gemaakt met het opstellen van de hoofdlijnen en richtingsdocument inclusie plan van aanpak.

21 HD 2.6: Door samenhangende benadering versterken we de totale aantrekkingskracht van onze drie toeristische trekpleisters: de binnenstad, het Veerse Meer en Nationaal park Oosterschelde 2.6.1 Speerpunt: Recreatiezone Wolphaartsdijk ≈ 2.6.1.1 Het uitwerken van de actiepunten zoals opgenomen in het aandachtsgebied Wolphaartsdijk. Concreet gaat het hierbij om de volgende punten: Het realiseren van een herinrichting van de Veerdam met een openbare verbinding naar de Veersteiger. Het opwaarderen van de entree van de recreatiezone Wolphaartsdijk. Plaatsen van bebording Het opwaarderen fiets- en wandelverbindingen De herinrichting en opwaardering van de Veerdam, die een openbare fiets en wandelverbinding vormt naar de veersteiger, is afgerond. De entree is voorzien van vlaggen en er worden evenementenborden geplaatst in samenwerking met de ondernemersvereniging. 2.6.2 Speerpunt: Gebiedsvisie Veerse Meer √ 2.6.2.1 Vanuit de gebiedsvisie Veerse Meer werken we met alle betrokken partijen aan het actieprogramma om het Veerse Meer aantrekkelijk(er) te houden en maken. Op verzoek van de raad (motie procesbegeleiding Wolphaartsdijk) is procesbegeleiding gestart. Dit draagt bij aan het actieprogramma om het Veerse Meer. Hieruit volgt in 2023 een project- en actieplan.

2.6.3 Speerpunt: Samenwerking ‘Herkenbare beleving op de Bevelanden’ √ 2.6.3.1 Vanuit de bestaande samenwerking in het Platform de Bevelanden bestaat de brede wens om te komen tot een Strategische Agenda ter bevordering van de brede welvaart in de regio de Bevelanden. Dit doen we door het opstellen van diverse actielijnen. Vanuit de Strategische agenda is deze actielijn opgestart en deze loopt op schema. 2.6.4 Speerpunt: Nationaal park Oosterschelde 2.6.4.1 Voor het Nationaal Park Oosterschelde zal worden onderzocht hoe het gebied aantrekkelijker en meer beleefbaar gemaakt kan worden voor zowel inwoners als bezoekers. Ook een koppeling met de historische binnenstad zal hierin worden onderzocht. Een Nationaal Park Oosterschelde entreepunt is niet haalbaar gebleken. We onderzoeken of dit op een andere plaats wel te realiseren is. HD 2.7: De organisatie voorbereiden op de implementatie van de Omgevingswet 2.7.1 Speerpunt: Voorbereiden omgevingswet √ 2.7.1.1 2022 wordt het jaar waarin de nieuwe Omgevingswet zal worden vastgesteld De Omgevingswet is wederom uitgesteld; de nieuwe inwerkingtredingsdatum is nu 1 januari 2024. We hebben de nieuwe interne werkprocessen opgesteld. Hiermee gaan we begin 2023 proefdraaien op de vakafdelingen en deze worden dan ook in de DSO-software verwerkt.

2.7.2 Speerpunt: Nieuwe Omgevingsvisie ≈ 2.7.2.1 In 2022 stellen we onze nieuwe omgevingsvisie vast Er zijn meerdere participatiesessies gehouden op Goespraatmee.nl en er is een Nota van Uitgangspunten opgesteld welke in januari met de raad is besproken. Daarna wordt de participatie over deze Nota gestart. 2.7.3 Speerpunt: Pilot Omgevingsplan √ 2.7.2.1 We gaan een pilot starten met de nieuwe Omgevingswet Door de te experimenteren met de mogelijkheden uit de nieuwe Omgevingswet krijgen we een goed inzicht in wat de mogelijkheden zijn en kunnen we beargumenteerd welk planologisch regime goed past bij de gemeente Goes. In 2022 zijn ervaringen opgedaan middels een het doorlopen van alle aspecten van een Omgevingsplan voor een fictief plangebied. De lessen die hieruit geleerd zijn, nemen we mee in het opstellen van een ‘Handboek Omgevingsplan’ aan de hand waarvan we vanaf de inwerkingtredingsdatum ons gemeentelijke Omgevingsplan zullen gaan vormgeven.

22

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

Bijdrage aan doelstelling

Economische Impuls Zeeland BV Stichting Goes Marketing RWS Deelgebieden Goese Schans Verkoopmaatschappij De Goese Schans PZEM NV

Vestigingsklimaat versterken Vestigingsklimaat versterken Kwalitatief goed woningaanbod Kwalitatief goed woningaanbod en Vestigingsklimaat versterken

HD 2. Vestigingsklimaat HD 2. Vestigingsklimaat HD 4. Woningaanbod HD 2. Vestigingsklimaat en HD 4. Woningaanbod

Exploitatie nutsvoorzieningen

HD 1. Bereikbaarheid en HD 2. Vestigingsklimaat

programma

* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Vastgesteld

Groenbeheerplan 2021-2024 Kwaliteitsagenda binnenstad 2030 Gebiedsvisie Marconigebied Toetsingskader detailhandel Wolphaartsdijk Kader dagelijkse detailhandel voorzieningen Actualisatie Parkeren Goes 2018-2025 Prestatieafspraken met woningcorporatie RWS 2018 Detailhandelsvisie Strategische Agenda De Bevelanden 2017 Economische Agenda De Bevelanden 2017 Toeristische Agenda De Bevelanden 2017 Visie maatschappelijke Voorzieningen "Goes voor elkaar" Nota Gemeentelijke Vastgoedbeleid Horecavisie (2015) Groenstructuurplan 2014-2024 Kansen benutten, werken aan de economie van Goes (2014) Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan 2005,2008,2013 Woonvisie Goes 2013-2020 Structuurvisie #Goes2040 Fietsbeleidsplan ‘Goes fietst verder’ Monumenten in de openbare ruimte Beleidsplan verkeersveiligheid Zeeland 2010-2020 “op weg naar nul” Beleidsplan Parkeren 2009-2020 Landschapsontwikkelingsplan 2009 Beleidsplan Hogere Waarden Wet Geluidhinder Beleidsplan IBORG

Raad Raad Raad B&W B&W Raad B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W

Vaststellingsdatum

door

21-11-2020 2022 2022 26-3-2019 20-3-2018 15-3-2018 29-11-2017 23-11-2017 20-4-2017 20-4-2017 20-4-2017 16-12-2016 16-12-2016 10-9-2015 18-12-2014 9-12-2014 7-1-2014 24-10-2013 14-6-2012 31-5-2012 19-5-2011 21-4-2011 18-2-2010 16-6-2009 14-4-2009 15-3-2005

Indicatoren: Functiemenging (BBV)

Vestigingen, van bedrijven (BBV)

60%

59,0%

58,7%

58,4%

59,6%

60,3%

55% 50% 45%

2017

2018

2019

Goes

Zeeland

2020

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: LISA (aantal banen) & CBS (aantal woningen) Info: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen aantal banen en het aantal (fysieke)woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen banen). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

Aantal banen v woningen

65%

200 180

173,2

177,3

184,0

186,5

2019

2020

191,9

160 140 120 100

2017

2018 Goes

Zeeland

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: LISA Info: Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 1564 jaar.

23 Demografische druk (BBV) 100%

20

16,0

16

8

14,4

12,8

10,7

12

Aantal banen v woningen

Aantal per 1.000 woningen

Nieuwe gebouwde wonigen (BBV)

11,8

6,5

4 0

2017

2018

2019 Goes

2020 Zeeland

2021

90% 80% 70% 60% 50%

2022

77%

77%

79%

2017

2018

2019

Goes

Nederland

79%

2020 Zeeland

79%

79%

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: CBS Info: De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. (boven 50 meer 20/65 jaar personen)

Type indicator: BBV Bron: ABF, systeem woningvoorraad Info: Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen. Deze indicator heeft een 'vertraging'/verwerkingstijd van n-2 jaar.

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000,-

Program m a 2 - Ruim te en econom ie Lasten Begroot 0.3 Beheer overige gebouw en en gronden

Werkelijk

Baten Verschil

Begroot

Werkelijk

Verschil

4.556

5.041

-485

4.194

4.364

301

321

-20

0

0

0

2.1 Verkeer en vervoer

8.709

9.171

-462

902

1.850

949

2.2 Parkeren

2.020

1.923

97

3

4

1

873

919

-46

77

55

-22

1.2 Openbare orde en veiligheid

2.4 Economische havens en w aterw egen 3.1 Economische ontw ikkeling

170

158

115

43

0

2

2

3.271

2.516

754

3.651

3.076

-574

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

402

379

23

209

172

-36

3.4 Economische promotie

147

153

-6

3

20

17

5.5 Cultureel erfgoed

256

264

-8

3

0

-3

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

4.765

4.412

354

51

124

73

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.094

757

337

31

1

-30

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

8.862

8.970

-109

10.852

9.921

-932

2.229

2.334

-106

1.576

1.781

205

37.642

37.276

367

21.552

21.372

-179

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

8.3 Wonen en bouw en

Afw ijking t.o.v. actuele begroting

187 Stortingen Begroot

Mutaties reserves

4.498

Werkelijk 12.405

Onttrekkingen Verschil

Begroot

-7.907

3.442

Werkelijk 11.733

Verschil 8.291 384

Resultaat

572

24

Programma 3 Onderwijs, sport en cultuur Missie Verbinden en ontwikkelen! Er is een samenhangend en breed activiteiten- en voorzieningenaanbod in onderwijs, sport en cultuur. Hierin verbinden we organisaties en activiteiten met elkaar. We stimuleren álle Goesenaren om hun talenten te ontwikkelen. Het Goese onderwijs zorgt voor een passende onderwijsloopbaan voor alle leeftijden met daarbij aandacht voor aansluiting op vervolgonderwijs en kansen op de arbeidsmarkt.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? HD 3.1: Behalen van een startkwalificatie en verbetering aansluiting op de arbeidsmarkt 3.1.1 Speerpunt: Doorontwikkeling Health Campus Zeeland √ 3.1.1.1 Goes positioneren als stad van sport, zorg en gezondheid, en – daarmee – als een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken, in het bijzonder voor zorgprofessionals. Het College heeft Goes als zorgstad benoemd in haar collegeprogramma. Net als het belang van sport en (positieve) gezondheid. Dit geldt ook voor het aantrekkelijk kunnen wonen in Goes. Speciale aandacht voor medewerkers in de zorg is er in de contacten met de zorginstellingen en door de Zeeuwse Zorgcoalitie. Aantrekkelijk wonen en werken in Goes krijgt ook aandacht. Dit gebeurt vooral door uitbreiding van het woningaanbod in alle prijsklassen, met bijzondere aandacht voor de betaalbaarheid. 3.1.2 Speerpunt: Inzetten op voortijdig schoolverlaten (VSV) √ 3.1.2.1 Uitvoering geven aan de projectplannen 2021-2024 VSV. Het Regionaal Bureau Leerlingenzaken (RBL) geeft uitvoering aan de projectplannen 2021-2024 VSV. Deze lopen volgens planning. De VSV plannen voor deze periode worden uitgevoerd zijn: • verzuimaanpak 18 plus op het mbo i.s.m.

de GGD; • met Scalda wordt de GGZ problematiek aangepakt middels het project Tussentijd (Voorkomen van thuiszitten door jongeren met GGZ problematiek door gerichte ondersteuning met focus op basisvaardigheden en behoud van ritme en regelmaat) • aanpak oud VSV, dit zijn de jongeren die zonder opleiding of werk thuis zitten, d.m.v. de KICK aanpak; • omdat jongeren vaak niet op brieven of telefoontjes reageren zijn de bezoeken van jongeren aan huis geïntensiveerd; • vanaf schooljaar 2022-2023 is de pilot jongeren loket gestart: 2 dagdelen per week zijn er RBL consulenten aanwezig in de bibliotheek van Goes, zodat jongeren laagdrempelig met allerlei vragen terecht kunnen. Hierbij wordt samengewerkt met jongerenwerk en werk en inkomen. • aanpak jongeren in kwetsbare positie d.m.v. een maatwerktrajecten, vaak een combinatie van onderwijs, zorg en/ of dagbesteding. 3.1.3 Speerpunt: Samenwerking √ 3.1.2.1 Verdere facilitering van het hybride leren (samenwerking onderwijs en maatschappelijke organisaties: Goes United) zodat er zoveel mogelijk praktijkleerplaatsen zijn en daarmee een verbetering van de aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt ontstaat. Om de samenwerking nog verder te faciliteren heeft Scalda een onderzoek uitgevoerd. Doel is optimalisering van de hybride leeromgeving Goes United. Dit levert punten op om de samenwerking nog beter te doen.

Deze punten zijn opgenomen in de doorontwikkeling van Goes United.

HD 3.2: Passend onderwijs voor iedereen en onderwijsachterstanden voorkomen 3.2.1 Speerpunt: Integrale aanpak onderwijs 3.2.1.1 In de eerste helft 2022 wordt de lokale aanpak van het versterken van de zorgstructuur op de scholen (PO) geëvalueerd, waarna advies volgt. Door personele omstandigheden en capaciteitsinvestering op andere acute vraagstukken (bv Oekraïne) is dit niet gelukt in 2022. Dit wordt nu gerealiseerd in 2023.

25

√

3.2.1.2 De (financiële) mogelijkheden onderzoeken voor het verder uitrollen van het project ‘Jongerencoach voor kwetsbare jongeren’. Extra inzet van de jongerencoach voor kwetsbare jongeren wordt momenteel deels geborgd door deelname aan het project Gelijke Kansen Alliantie. Dit project loopt. Het project gaat over talentontwikkeling en loopbaanontwikkeling voor jongeren die de kansen niet krijgen of pakken. Samenwerkingspartners zijn de VOscholen en SMWO, maar ook politie, Bureau leerlingen zaken en 1nul1 preventie. Doel is komen tot een toekomstplan en het voorkomen van verschuiving naar crimineel gedrag. Voor een structurele inzet na de pilot worden de (financiële) mogelijkheden nog nader bekeken. E.e.a. zal ook blijken uit de evaluatie die aan het einde van de pilot zal plaatsvinden (2024).

≈

3.2.1.3 Versterken van de zorgstructuur op het VO, in het kader van het nationaal programma onderwijs in regionale samenwerking In samenwerking met de scholen en de ketenpartners worden de mogelijkheden voor het versterken van de zorgstructuur op het VO in het kader van het nationaal programma onderwijs in beeld gebracht. Focus ligt in eerste instantie op de lokale samenwerking, maar er wordt ook gekeken naar de regionale samenwerking. We starten in schooljaar 2023-2024 met de uitvoering van de plannen met betrekking tot het nationaal programma onderwijs.

3.2.2 Speerpunt: Onderwijshuisvesting ≈ 3.2.2.1 In 2022 is er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het V(S)O. In januari 2023 wordt het IHP V(S)O in concept afgerond en ter besluitvorming voorgelegd. 3.2.3 Speerpunt: Bestrijden van onderwijsachterstanden ≈ 3.2.3.1 In samenwerking met het onderwijs uitvoering geven aan de in het najaar van 2021 vastgestelde, plannen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. In samenwerking met de scholen en de ketenpartners worden de mogelijkheden voor de inzet van de middelen met betrekking tot het nationaal programma onderwijs en daarbij passende interventies onderzocht. Dit onderzoek wordt vertaald naar een uitvoeringsplan. We starten in schooljaar 2023-2024 met de uitvoering van de plannen met betrekking tot het nationaal programma onderwijs.

≈

3.2.3.2 Eind 2022 ligt er een nieuw vastgesteld regionaal meerjaren onderwijsachterstandenbeleidsplan Met de partners (de Bevelandse gemeenten, scholen, kinderopvang en GGD) is het huidige onderwijsachterstandenbeleidsplan in 2022 geëvalueerd. Naar aanleiding van de evaluatie zijn/worden onderdelen uit het plan aangevuld en/of aangepast. Ook worden nieuwe afspraken met de partners gemaakt. Over de aanvullingen, aanpassingen en afspraken wordt nog overleg gevoerd met de partners. Dit kost meer tijd dan vooraf gepland. Doel is dat het nieuwe plan in 2023 wordt vastgesteld.

HD 3.3: De diversiteit en kwaliteit van cultuur en cultureel erfgoed versterken 3.3.1 Speerpunt: Doorontwikkelen van online bezoekersportaal (gemeentearchief) ≈ 3.3.1.1 Het verder digitaliseren van fysieke documenten, waaronder historische kaarten, plattegronden, bouwtekeningen, foto’s. Fysieke documenten, waaronder historische kaarten, plattegronden, bouwtekeningen, foto’s zijn gedigitaliseerd om de vindbaarheid en toegankelijkheid van digitale documenten in het online bezoekersportaal voor inwoners, bedrijven en andere geïnteresseerden te vergroten. Verder zijn er (technische) voorbereidingen getroffen voor Oral History ook wel bekend als Vertelarchief. Dit zijn verhalen en persoonlijke herinneringen van inwoners van Goes op video/film die wij na 2022 via het online bezoekersportaal voor publiek toegankelijk maken. 3.3.2 Speerpunt: Cultuurvisie ≈ 3.3.2.1 Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde cultuurvisie, in samenhang met Samen in Zee en de ambities van de Cultural Board. Er zijn in 2022 bijeenkomsten georganiseerd met diverse stakeholders (vertegenwoordigers vanuit de culturele setting, raadsleden, etc.) om input op te halen voor de cultuurvisie. De cultuurvisie zelf is echter nog niet helemaal gereed en daarom nog niet vastgesteld. Dit gebeurt in Q2 2023.

√

3.3.2.2 In samenwerking met de provincie en in de Oosterschelderegio wordt vervolg gegeven aan het regioarrangement. Er is een nieuwe ronde van het regioarrangement van start gegaan. Nieuw aan deze ronde is dat er meerjarige subsidies uit worden verstrekt. Aan zeven culturele organisaties is vanuit het regioarrangement een meerjarige subsidie die toegekend voor de periode 2022-2024.

26

≈

3.3.2.3 Uitvoering geven aan het door de raad gekozen scenario voor de toekomst van het museum. Na de oplevering van het onderzoek van Erfgoed Zeeland over de toekomst en focus van het Historisch Museum de Bevelanden zijn gemeente en museumbestuur verder in gesprek gegaan over de mogelijke toekomstscenario’s van het museum. Er is nog geen scenario definitief gekozen, omdat deze scenario’s ook afhankelijk zijn van de huisvesting van het museum. Het museum heeft aangegeven ambitie te hebben om naar de Grote Kerk te verhuizen. De haalbaarheid hiervan zal nader moeten worden onderzocht.

3.3.3 Speerpunt: Nieuwe impuls aan de bibliotheek √ 3.3.3.1 Bibliotheekbeleid verbreden en borgen, doorgaande lijn voor educatief beleid (0-4 en 12 +) bibliotheek als bron voor een leven lang leren, bibliotheek als laagdrempelige plek tot informatie en hulpbron voor inclusie. De Bibliotheek Oosterschelde maakt nu 1 jaar gebruik van de nieuwe vestiging aan de Kolveniershof. De bibliotheek heeft op deze locatie een echte ontmoetingsfunctie, waarvan veelvuldig gebruik wordt gemaakt. De aanwezigheid van de bibliotheek rond het Bleekveld heeft ook een positieve uitwerking op de onderlinge samenwerking tussen de culturele organisaties die aan het Bleekveld gehuisvest zijn. De bibliotheek heeft daarnaast de diensten geleverd ter bevordering van een leven lang leren, leesbevordering, het terugdringen van taalachterstand. 3.3.4 Speerpunt: Impuls aan het behoud van cultureel erfgoed ≈ 3.3.4.1 Er wordt uitvoering gegeven aan de kerkenvisie. Rond de kerkenvisie heeft in 2022 participatie plaats gevonden en de kerkenvisie is bijna gereed. De visie wordt aangeboden in het eerste kwartaal 2023. HD 3.4: Iedereen beweegt met plezier op zijn eigen manier 3.4.1 Speerpunt: Vitale en toekomstgerichte sportaanbieders √ 3.4.1.1 Verenigingsondersteuning aan de hand van de keuzegids.

Er hebben 7 verenigingen deelgenomen aan inspiratiesessies Goes NOC-NSF, sport specifieke trainingen zijn aangeboden aan 3 verschillende verenigingen, 4 verenigingen hebben een microbudget toegewezen gekregen en 2 zijn een traject met Rabobank ondersteuning ingegaan. Er waren 27 mensen aanwezig bij de bijeenkomst veilig sportklimaat. 3.4.2 Speerpunt: Beweegvriendelijk en motorisch vaardig opgroeien √ 3.4.2.1 Inzet MQ scan en Beweeg ABC op 100 % van de scholen, om inzicht te geven in de motorische vaardigheid en het beweeggedrag van kinderen. Driekwart van de scholen (15 van de 19) hebben eenmaal of al meerdere malen de test uitgevoerd. Vier scholen willen niet meedoen. 3.4.3 Speerpunt: Iedereen doet mee √ 3.4.2.1 We stimuleren sport-onderwijs en zorgaanbieders om een structureel beweegaanbod te organiseren. Via Goes United zijn er bij meer organisaties meer beweegactiviteiten ontstaan. Samenwerkingspartners zijn bijvoorbeeld Ter Weel, Het Gors, COA, basisscholen, SMWO, Omnium (seniorensport) en de Sprienke.

√

3.4.2.2 We stimuleren sportaanbieders een aanbod te organiseren voor specifieke en of kwetsbare doelgroepen conform de vastgestelde beweegvisie. Via bijeenkomsten worden clubs meegenomen in trends en ontwikkelingen in Goes en de mogelijkheden voor het binden van specifieke doelgroepen. Seniorensport is bij sommige clubs ontwikkeld, voor mensen met een beperking is vaak maatwerk nodig. Het vraagt blijvende aandacht en stimulering om inclusief aanbod te creëren voor specifieke doelgroepen.

3.4.4 Speerpunt: Speerpunt: Omnium, een financieel gezonde organisatie en het vitale hart van sport, bewegen en onderwijs √ 3.4.4.1 We geven uitvoering aan de prestatieafspraken die met het Omnium gemaakt zijn. In 2022 zijn alle prestatieafspraken nageleefd en uitgevoerd. 3.4.5 Speerpunt: Afstemming tussen partners over het sportaanbod, rollen en verantwoordelijkheden √ 3.4.5.1 Goes United (hybride leeromgeving) zorgt voor afstemming en samenwerking tussen Goese organisaties waarbij een structureel, kwalitatief beweegaanbod voor specifieke doelgroepen centraal staat Alle opdrachten van studenten sport- en bewegen en maatschappij- en zorg bij lokale instellingen en onderwijsorganisaties richten zich op kwetsbare inwoners vanuit gemeentelijke doelstellingen ‘Goes voor Elkaar’. Scalda en SMWO coördineren de uitvoering.

27

Bijdrage verbonden partijen aan doelstellingen gemeente: Verbonden partij

Speerpunt/reguliere taak

Bijdrage aan doelstelling programma

Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) Zeeuwse Muziekschool

Coördinerende rol voor de beleidsontwikkeling: bibliotheek en cultuureducatie

HD 2. Onderwijs en HD 3. Cultuur

Uitvoering van muziekonderwijs en cultuureducatie

Goes Goed BV

Goes Goed BV exploiteert het Omnium; Met een subtropisch zwembad, een tropisch bos en diverse sportaccommodaties is Omnium het sporten recreatiecomplex van Zeeland.

HD 2. Onderwijs en HD 3. Cultuur HD 4. Sport

* Voor meer informatie over de genoemde verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.

Relevante beleidsdocumenten: Beleidsnota

Vastgesteld door

Cultuurvisie 2023-2027 Focusplan Goes en uitvoeringsagenda, gericht op versnelling van de transformatie Meerjarig onderwijsachterstanden beleidsplan Beweegvisie 2019-2023 Programmaplan transformatie Goes 2019-2020. (Goes voor elkaar) Van bidbook cultuur naar regioprofiel cultuur Nota Jeugdbeleid 2018-2022 Visie ‘toekomst onderwijsvoorzieningen’ Nota cultureel erfgoed Beleidsnota Archeologie Sportnota 2008-2011

Vaststellingsdatum

Raad Raad Raad Raad Raad B&W Raad Raad Raad Raad Raad

Indicatoren: Relatief verzuim (BBV) Aantal per 1.000 leerlingen

4 3 2 1 0

1,0

0,6 2017

2018

2019

Goes

2020

Zeeland

2021

% deelnamers VO en MBO

2,0% 1,5% 1,7%

2,1%

1,6%

0,5% 0,0%

2017

2018 Goes

2019

2020 Zeeland

61

60

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Ingrado, 'Zeeland' = 'Totaal gemiddelde centrumgemeente' Info: Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

54 41

40 20 0

2017

2018 Goes

2,5%

1,9%

79

72

Nederland

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (BBV)

1,7%

80

2022

Type indicator: BBV Bron: Ingrado Info: Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar.

1,0%

100

2019 Zeeland

2020

2021

2022

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Ingrado Info: Het relatieve aantal leer- en kwalificatieplichtige jongeren zonder vrijstelling dat langer dan 4 opeenvolgende weken niet ingeschreven was op school.

Niet-sporters (BBV) 100%

% niet-wekenlijkse sporters

Aantal per 1.000 leerlingen

Absoluut verzuim (BBV) 5

80% 60% 40% 20% 0%

51,2%

50,2%

2016

2012 Goes

Zeeland

53…

2020

2024

Nederland

Type indicator: BBV Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen) GGD, CBS en RIVM Info: Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Deze Indicator wordt één keer per 4 jaar verstrekt.