Agendapunt 08. Raadsvoorstel Woon(zorg)visie De Bevelanden 2024 -2028 versie college

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: : :

Z23.148202 / D24.1121664 Vastellen Woon(zorg)visie De Bevelanden J. Veldhuizen / A. van der Reest Ruimte en economie Arnold Bakker Omgeving & Economie

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van: a. De Woon(zorg)visie De Bevelanden 2024 – 2028; b. Het uitvoeringsprogramma bij de Woon(zorg)visie; c. De memo met een uitleg over de woningbehoefte onderzoeken en de Zeeuwse Woondeal. 2. Vast te stellen de Woon(zorg)visie De Bevelanden 2024 – 2028. Juridische grondslag − Woningwet en Huisvestingswet. − Nationale Woon- en Bouwagenda met programma zoals ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en zorg voor ouderen’. − De Zeeuwse Woondeal (2023). Aanleiding In 2019 stelden de vijf Bevelandse gemeenten samen voor het eerst een woonvisie vast. Deze visie legde de doelen voor het woonbeleid voor de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal voor vijf jaar vast, dus tot en met 2023. In deze periode waren er belangrijke veranderingen voor het woonbeleid. De nationale beleidscontext wijzigde. Zo kwam er de Nationale Woon- en Bouwagenda. Ondertekenden wij de Zeeuwse Woondeal. En werkt het Rijk aan de Wet versterking regie op de volkshuisvesting. Dit betekent dat verschillende thema’s een plek krijgen in de visie. Of procesmatige eisen stellen voor nieuw woonbeleid. Hiernaast veranderde ook de situatie op de woningmarkt, en hebben onze inwoners andere woonbehoeftes. Een belangrijk onderdeel voor de nieuwe visie is wonen en zorg.

Dit sluit aan bij landelijke programma’s, zoals ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en zorg voor ouderen’. Voor onze regio is er een urgentie om tot oplossingen te komen voor de vergrijzing en voor het aanbod van geschikte woningen voor ouderen. Daarom gebruiken wij het woord ‘woon(zorg)visie’ als opvolger van de ‘woonvisie’. De nieuwe visie bevat een analyse en ambitie voor de verschillende thema’s: − Nieuwbouw; − (Ouderen)zorg; − Aandachtsgroepen; − Bestaande bouw & toekomstbestendigheid; − Betaalbaarheid. Resultaat Vaststellen van de Woon(zorg)visie De Bevelanden 2024-2028. Met de Woon(zorg)visie vernieuwen wij de vorige woonvisie van de vijf Bevelandse gemeenten uit 2019. Met de nieuwe visie leggen wij onze doelen vast voor verschillende opgaven voor wonen en wonen en zorg. De Woon(zorg)visie geeft ons een belangrijke basis voor de invulling van onze rol als regisseur voor het woonbeleid. En voor de acties die wij willen uitwerken en de afspraken die wij willen maken met de woonpartijen. Argumenten De Woon(zorg)visie legt voor de volgende vier jaar (tot en met 2028) vast wat wij willen bereiken. De visie bestaat uit de volgende drie onderdelen: een beleidscontext, een brede behoefteanalyse en doelen in samenwerking met betrokken partijen. Ook schenken we aandacht aan beleidsinstrumenten om de doelen waar te maken.

Agendapunt Pagina 2

Voor de behoefteanalyse maakten wij gebruik gemaakt van een onderzoek naar de woonbehoefte en een onderzoek naar de ontwikkeling van de woon en zorgvraag in Zeeland tot 2040. Daarnaast staan in de Woon(zorg)visie de doelen uit de Zeeuwse Woondeal. In maart 2023 zetten het Rijk, de provincie Zeeland en de Zeeuwse gemeenten een handtekening onder de Woondeal. De rapporten van beide onderzoeken en de Zeeuwse Woondeal zijn als bijlage toegevoegd. De Woon(zorg)visie vormt de basis voor de nieuwe prestatieafspraken met de huurdersvereniging en de woningbouwcorporaties. En afspraken mat andere belanghouders voor wonen en wonen en zorg. In het uitvoeringsprogramma staan de verschillende doelen met een planning van de te ondernemen acties en met welke belanghouders wij dat samen gaan doen. Kanttekeningen Woningmarktinstrumenten Wij hebben de mogelijkheid om verschillende woningmarktinstrumenten voor het woonbeleid in te zetten. In het uitvoeringsprogramma geven wij de instrumenten aan die wij willen gebruiken. Naast de Starterslening bekijken wij andere mogelijkheden om koopstarters financieel te steunen. Daarnaast willen wij een huisvestingsverordening maken. Vooral voor de huisvestingsverordening geldt dat wij die niet zomaar kunnen inzetten. De gemeente moet uitleggen dat er een probleem is. En de regels daarvoor een gepaste oplossing zijn.

Daarnaast vraagt het een keuze hoeveel uren het uitvoeren van een regeling vraagt tegenover het gewenste resultaat. Wij brengen dat in beeld en leggen dit aan u voor. Doelgroepenverordening en Omgevingswet Met de Woon(zorg)visie zetten wij in op de bouw van betaalbare woningen. Het gaat dan om sociale huurwoningen, woningen met middenhuur en sociale koopwoningen. Tot voor kort was het mogelijk met de doelgroepenverordening voorwaarden voor de bouw van deze woningen te regelen. De Omgevingswet brengt daar verandering in. Deze wet geeft gemeente de mogelijkheid regels over woningcategorieën vast te leggen in een Omgevingsplan (Artikel 5.161c Besluit kwaliteit leefomgeving). De voorwaarden voor deze regels zijn hetzelfde als met de doelgroepenverordening. Het gaat dan om de doelgroepen, de prijsgrenzen en instandhoudingstermijnen te bepalen. Een aparte doelgroepenverordening is dus niet meer nodig. Nieuwe wetgeving Op dit moment werkt het Rijk aan nieuwe wetgeving voor wonen. Zo hebben wij in de Woon(zorg)visie al aandacht voor de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting. Daarnaast gaat het om de Wet betaalbare huren. De uitvoering van deze wetten gaan zorgen voor het nodige werk. Wij weten niet precies hoeveel. Dit komt boven op de uren die nodig zijn voor de acties uit het uitvoeringsprogramma.

Financiën Wat kost het? De Woon(zorg)visie hebben wij zoveel mogelijk zelf binnen de Bevelandse Actielijn Woningmarkt, geschreven. Voor de begeleiding en ondersteuning van het proces maakten wij gebruik van een adviseur. Deze adviseur was een expert van het ‘Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen’ van het Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Aan de inzet van deze expert zijn voor ons geen kosten verbonden. Hoe worden de kosten gedekt? De onkosten voor het maken van de Woon(zorg)visie betaalden wij uit het werkbudget van de actielijn van de Bevelandse samenwerking. De provincie en het Rijk namen de kosten voor de inhuur van de expert voor hun rekening. Voor de acties in het uitvoeringsprogramma hebben wij nog geen raming van de kosten gemaakt. Voor zover nodig leggen wij een afzonderlijk voorstel voor geld aan uw gemeenteraad voor. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Er zijn geen gevolgen voor het weerstadvermogen.

Agendapunt Pagina 3

Duurzaamheid Het onderwerp duurzaamheid maakt onderdeel uit van de thema’s ‘nieuwbouw’ en ‘Bestaande bouw & toekomstbestendigheid’ in de Woon(zorg)visie. Communicatie & Participatie Wie zijn de betrokken bij dit raadsbesluit? De woon(zorg)visie is een integraal document. We streven naar breed gedragen doelen binnen onze regio. Hiervoor hebben wij verschillende belangenhouders betrokken en gesproken. Wij hebben ervoor gekozen de doelen uit te werken met vertegenwoordigers van belangenhouders. Via verschillende bijeenkomsten hebben wij gesproken met Beveland Wonen en de Huurdersvereniging. En daarnaast zijn de koepels van ontwikkelaars, bouwers en makelaars betrokken. Rol van de raad & terugkoppeling informerende raadsbijeenkomsten In april 2023 stelden wij een plan van aanpak voor de Woon(zorg)visie vast. Gevolgd door een discussienota in juli 2023 om de gemeenteraden van de vijf gemeenten te informeren en mee te nemen in het proces voor het schijven van de visie. Tijdens de regionale raadsbijeenkomst op woensdag 27 september 2023 gingen raadsleden in gesprek over de discussienota. En hebben wij ideeën opgehaald voor de concept Woon(zorg)visie. Dit concept legden wij in december 2023 ter kennisname aan uw gemeenteraad voor.

De volgende voortgangsdocumenten hebben wij ter kennisname aan uw gemeenteraad aangeboden: − Plan van aanpak (april 2023); − Discussienota (juli 2023); − Aangepaste discussienota na regionale raadsbijeenkomst (oktober 2023); − Concept Bevelandse Woon(zorg)visie (december 2023); − De evaluatie van de vorige Bevelandse Woonvisie 2019-2023 (december 2023). In januari 2024 is in iedere gemeente aan de gemeenteraden informatie gegeven over de woon(zorg)visie. Tijdens deze presentatie zijn de doelstellingen voor ieder thema van de concept visie aan uw gemeenteraad gepresenteerd. Hierbij bestond de mogelijkheid vragen stellen en te reageren op de inhoud. Hieronder een korte opsomming van de aanpassingen die zijn gemaakt na de opmerkingen van raadsleden: − Aanpasbaar bouwen: een uitleg toegevoegd waarom aanpasbaar bouwen belangrijk is als standaard voor nieuwbouwopgave. Deze standaard geldt speciaal voor professionele partijen. − Begrip betaalbare koop: een uitleg toegevoegd. We houden vast aan de Woondeal en landelijke begrippen. We zetten instrumenten in om woningen betaalbaar te maken en te houden en kopers met middeninkomens/koopstarters financieel te steunen. − Relatie tussen eenzaamheid en welzijnsaanbod: opmerking gemaakt om duidelijker te maken hoe we ontmoeting en signalering willen aanmoedigen.

In de visie staat de samenwerking tussen fysiek en sociaal domein hierin centraal. − Nieuwbouw die rekening houdt met zeespiegelstijging: toegevoegd als uitleg van het doel voor klimaatadaptatie. − Bestaande voorraad beter benutten: woningsplitsen en woningdelen worden beschreven als een oplossing voor de uitbreiding van de woningvoorraad − Doelgroepenmix & knarrenhofjes: uitleg toegevoegd wat wij onder deze begrippen verstaan. − Monitoren van wachttijden: toegevoegd dat wij wachttijden en kans van slagen van verschillende doelgroepen volgen in plaats van het gemiddelde. − Benutten van de kracht van sterke gemeenschappen: toegevoegd, met link naar de uitwerking van verzorgingsgebieden in onze regio. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Voor wonen en zorg hebben wij de adviezen van het Burgerberaad Zorg Zeeland gebruikt. Daarnaast hebben wij een Bevelands ‘bestuurlijk regieoverleg woonzorgopgave ouderen’ opgezet. Hieraan namen de bestuurders van Beveland Wonen, het CZ Zorgkantoor en een vertegenwoordiging van de Bevelandse zorginstellingen voor ouderen deel. Met deze belanghouders hebben wij samen een eerste aanzet gedaan voor doelen voor de woonzorgopgave voor ouderen in onze regio. Deze aanpak willen wij ook toepassen met de partijen in de geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg.

Agendapunt Pagina 4

Ook binnen en tussen de vijf gemeenten hebben we ingezet op meer samenwerking en een meer gezamenlijke aanpak. Tussen de taakvelden wonen, duurzaamheid en het sociaal domein vindt structureel overleg plaats over de gezamenlijke opgaven die op de regio afkomen. Voor lokale partijen zien wij een rol in de uitvoering van de visie voor de regio en voor de gemeenten apart. Voor de uitwerking van het regionale en lokale uitvoeringsprogramma volgen er afhankelijk van de doelen nog aparte participatie trajecten. De Bevelandse Woon(zorg)visie publiceren wij na vaststelling op Overheid.nl en op de vijf gemeentelijke websites. Uitvoering Voor de uitvoering van de Woon(zorg)visie hebben wij een uitvoeringsprogramma gemaakt. Dit programma bestaat uit acties die de vijf gemeenten samen uitwerken. Een aantal acties werken wij voor Goes uit. Deze Goese acties staan apart in het uitvoeringsprogramma. Het regionale uitvoeringsprogramma leggen wij ter kennisname aan u voor. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester