Agendapunt 07. Veiligheidsplan noodopvang Goes 23092023
Tekst van het document
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Veiligheidsplan Beoogde noodopvanglocatie Hotel Van der Valk Goes Anthony Fokkerstraat 100, 4462 ET Goes 20-09-2023
1
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Inhoudsopgave
Voorblad veiligheidsplan
1
Inhoudsopgave
2
1. Algemeen
4
2. Doelstelling
4
3. Opvanglocatie Goes/Van der Valk Hotel 3.1 Soort opvang, doelgroep en aantallen 3.2 Reguliere opvang 3.3 AMV-opvang
4 4 5 5
4. Werkwijze COA 4.1 Zelfredzaamheid 4.2 Zelfwerkzaamheid 4.3 Bereikbaarheid en klachtenregeling
6 6 6 6
5. Uitgelicht: werkwijze AMV-doelgroep 5.1 Pedagogische visie 5.2 Beheer in de opvang 5.3 Mentor en de voogd 5.4 Methodische begeleiding 5.5 Trainingen
6 6 7 7 7 8
6. Crisisbeheersing
8
7. Openbare Orde en Veiligheid 7.1 Handelingsvrijheid 7.2 Strafbare feiten en het aangiftebeleid 7.3 Beveiliging op het terrein van COA 7.4 Beveiliging buiten het terrein van COA 7.5 Communicatie, afstemming en overleggen 7.6 Scenario’s 7.7 Bereikbaarheid
9 9 10 10 11 11 12 12
8. Aandachtspunten 8.1 Onderzoek naar identiteit en herkomst van vluchtelingen 8.2 Houding en gedrag bewoners 8.3 Verkeersveiligheid 8.4 Grote plaatselijke evenementen 8.5 Radicalisering 8.6 Omgang met kwetsbare groepen 8.7 Geluidsoverlast 8.8 Schoolverkeer kinderen 8.9 Veiligheid winkeliers en bedrijven 8.10 Nazorg en traumazorg
12 12 13 13 13 13 13 13 14 14 14
2
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Bijlage 1 Politie en camerabeelden Bijlage 2 Huisregels amv Bijlage 3 Huisregels regulier Bijlage 4 Maatregelenbeleid Bijlage 5 COA klachtenregeling voor bewoners en derden Bijlage 6 Werkinstructie Trigion
1.
15 16 19 22 40 42
Algemeen
Gemeente Goes stelt binnen haar grenzen een locatie ter beschikking aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor de opvang van maximaal xxx [wordt in bestuursovereenkomst vastgesteld] asielzoekers. De opvang vindt plaats in het Van der Valk 3
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Hotel op adres Anthony Fokkerstraat 100 in Goes. Concrete afspraken over de opvang worden vastgelegd in de bestuursovereenkomst.
2.
Doelstelling
Het veiligheidsplan voor de locatie Goes/Van der Valk Hotel heeft als doel: ✓ Het realiseren van een gecoördineerde en efficiënte hulpverlening tijdens incidenten en/of calamiteiten, waarbij een beroep wordt gedaan op hulpdiensten; ✓ Het uitwerken van multidisciplinaire scenario’s die mogelijk ook elders in de regio toepasbaar zijn; en ✓ Het benoemen van verantwoordelijkheden en werkwijzen. Een veiligheidsplan met waarborgen ten aanzien van veiligheidsproblematiek, preventie en handelingsperspectieven is van groot belang. COA, gemeente en hulpdiensten kunnen aan de hand van een veiligheidsplan acteren in preventieve en repressieve zin om de veiligheid in en buiten de opvanglocatie zo veel mogelijk te waarborgen. Het veiligheidsplan komt tot stand met een samenwerking tussen het COA, de gemeente Goes en politie/hulpdiensten. Het plan treedt in werking na goedkeuring door de burgemeester in overleg met de gemeente en politie. Afgesproken is dat de betrokkenen partijen dit veiligheidsplan na nader te bepalen tijd evalueren en het COA dit waar nodig bijstelt. Het COA zal minstens halfjaarlijks initiatief nemen om het veiligheidsplan te evalueren. Wijzigingen komen tot stand in samenwerking met, en met goedkeuring van, de gemeente Goes.
3.
Opvanglocatie Goes/Van der Valk Hotel
De organisatie van de opvang en het beheer van de locatie Goes/Van der Valk Hotel zijn de verantwoordelijkheid van het COA. Die verantwoordelijkheid loopt tot de grenzen van de locatie. Buiten de grenzen van de locatie, in de openbare ruimte, is de gemeente verantwoordelijk. In het geval zich incidenten voordoen buiten de locatie zal het COA zich inspannen om in samenwerking met de politie te de-escaleren. 3.1 Soort opvang, doelgroep en aantallen De locatie in Goes biedt noodopvang voor reguliere asielzoekers en Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV). Dit betekent dat bewoners uit alle verblijfsfasen na registratie in Ter Apel geplaatst kunnen worden op de locatie. De gemeente Goes en het COA hebben specifiek over de doelgroep ‘Veiligelanders’ afgesproken dat er niet meer worden opgevangen dan het landelijk gemiddelde. Het COA zal hierover half jaarlijks rapporteren aan de gemeente. Mocht er een tussentijdse ophoging plaatsvinden zal het COA dit middels het veiligheidsoverleg met de gemeente afstemmen. De reguliere bewoners en alleenstaande minderjarige vreemdelingen worden in aparte delen van de locatie opgevangen. Regulier en amv zullen met een eigen team en eigen (locatie)manager aangestuurd worden. De opvang van de twee doelgroepen vindt in hetzelfde gebouw plaats maar is wel fysiek van elkaar gescheiden.
Een bewoner van het reguliere gedeelte heeft geen toegang tot de amv-opvang en visa versa. Zodra het COA de exacte inrichting van de locatie heeft afgerond zal deze worden toegevoegd aan het veiligheidsplan. Er wordt in totaal voor maximaal 350 bewoners aan basiscapaciteit en 100 bewoners aan reservecapaciteit gerealiseerd. Binnen de basiscapaciteit zal plaats gemaakt worden voor 80 plaatsen amv. 4
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Doordat het COA en de gemeente Goes al geruime tijd en op verschillende locaties hebben samengewerkt, ligt er rond onderwerpen als veiligheid, zorg, welzijn, onderwijs en sport een goed en ervaren netwerk om de hierboven benoemde aantallen, samen met netwerkpartners, een omgeving te bieden waarbinnen zowel bewoner als omgeving/omwonenden zich veilig kunnen voelen. De amv doelgroep is wel nieuw binnen de gemeente Goes. Het COA zal samen met voogdijinstelling St. Nidos naar de gemeente, politie en andere netwerkpartners proactief investeren in het opbouwen van een netwerk rond deze doelgroep. Veel van de netwerkwerkpartners zijn hier overigens dezelfde als bij de reguliere doelgroep. Doordat de 80 amv intensief begeleid worden door SKJ geregistreerde agogen van het COA en onder voogdij van St Nidos staan, ontstaat een positief begeleidingsklimaat waarbinnen de jongere kan groeien. De amv medewerkers van het COA zijn ook ’s nachts aanwezig waardoor het COA te allen tijden het gedrag van de jongere kan monitoren en beïnvloeden. Ook kan door de continue aanwezigheid van het AMV personeel op elke moment ingespeeld worden op interne of externe situaties.
3.2 Reguliere opvang De reguliere doelgroep bestaat in principe uit een gemiddelde van de landelijke instroom. Op dit moment wordt 80% van de asielaanvragen gehonoreerd. Dit gemiddelde is onder andere afhankelijk van (geo-)politieke en veiligheidsomstandigheden in het buitenland en kan daarmee niet worden gegarandeerd. Binnen de doelgroep gaat het om alleenstaande mannen en vrouwen, stellen en gezinnen. Over het algemeen is gemiddeld 70% van de bewoners van het COA mannelijk. De gemeente Goes en het COA hebben specifiek over de doelgroep ‘Veiligelanders’ afgesproken dat er niet meer worden opgevangen dan het landelijk gemiddelde. Het COA zal hier maandelijks over rapporteren richting de gemeente/burgemeester. Reguliere bewoners worden opgevangen in tweepersoonskamers. Het COA deelt hen zoveel mogelijk in naar taalgroepen. Gezinnen en stellen verblijven uiteraard bij elkaar en alleenstaande mannen en vrouwen worden niet gemengd samen op een kamer geplaatst. Waar mogelijk zal het COA trachten de verschillende groepen in verschillende vleugels op te vangen. Gezinnen bij gezinnen, etc. 3.3 Amv-opvang Alleenstaande minderjarige asielzoekers tussen de 15 en 18 jaar worden in een procesopvanglocatie voor AMV opgevangen.
Hier verblijven tot ze ofwel een verblijfsvergunning krijgen en doorstromen naar een kleinschalige opvang van het NIDOS ofwel, in het geval er geen vergunning wordt toegekend, naar een kleinschalige opvang van het COA tot hun 18 e jaar. Alle jongeren die tijdens hun verblijf in een AMV locatie de leeftijd van 18 jaar bereiken zullen worden doorgeplaatst naar een reguliere plek in het AZC. Iedere AMV wordt begeleid door een persoonlijke mentor (amv-medewerker). Daarnaast krijgt een AMV een jeugdbeschermer van het Nidos toegewezen. Amv vallen onder de leerplicht. Het aanbieden van onderwijs is belegd bij de gemeente. Het volgen van onderwijs is van grote waarde in de begeleiding van de amv doelgroep. Daarnaast is het perspectief naar de toekomst, wat binnen het onderwijs handen en voeten krijgt, van belang voor de ontwikkeling van de jongere en daarmee voor de leef- en beheersbaarheid van de groep jongeren in hun omgeving.
4.
Werkwijze COA
Het COA is primair verantwoordelijk voor de opvang van de asielzoekers in een opvang. Het COA is een uitvoeringsorganisatie. Het ministerie van Justitie en Veiligheid bepaalt het nationale vreemdelingenbeleid. COA is primair verantwoordelijk voor het welzijn en de 5
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
veiligheid van de bewoners op locatie. Daarbij maakt men gebruik van een beveiligingsorganisatie die desgewenst op kan schalen naar politie en/of gemeente en de betrokken veiligheidsregio. 4.1 Zelfredzaamheid De bewoners van een opvanglocatie worden intensief gestimuleerd in zelfredzaamheid. Ze zijn bijvoorbeeld zelf verantwoordelijk voor het schoonhouden van hun persoonlijke leefomgeving, het nakomen van gemaakte afspraken met bijvoorbeeld arts, IND of COAmedewerkers. Ook worden zij gestimuleerd deel te nemen aan bijvoorbeeld lessen basaal Nederlands, NT2, of Kennismaking Nederlandse Maatschappij. Bewoners hebben 24 uur per dag toegang tot medische zorg door spreekuur of praktijktelefoon. Ook zijn bewoners betrokken bij ontruimingsoefeningen, die samen met personeel COA, de op het terrein aanwezige ketenpartners en beveiliging worden georganiseerd. Oefeningen worden geëvalueerd en gedocumenteerd in de map met het bedrijfsnoodplan op locatie. 4.2 Zelfwerkzaamheid Bewoners van een azc worden gestimuleerd tot zelfwerkzaamheid; een programma waarbij bewoners een klein bedrag per week extra kunnen verdienen door mee te helpen met de dagelijkse taken in de schoonmaak of activering. Zij helpen bijvoorbeeld met de werkzaamheden van de huismeesters in afvalbeheer, in de schoonmaak en reparatie/onderhoudsklusjes als vrijwilliger of tegen een kleine vergoeding.
Dagelijks zijn er op locatie twee overdrachtsmomenten waar de ‘stand van zaken’ op de locatie wordt besproken. In het algemeen gaat het hierbij om specifieke bewoners en of de taken rond het begeleiden van deze bewoners zijn vastgesteld. 4.3 Bereikbaarheid en klachtenregeling Zodra een opvanglocatie van het COA operationeel is, beschikt deze over een telefoonnummer dat 24 uur per dag beantwoord wordt door een beveiligingsmedewerker die 24 uur per dag de receptie bemant. Vanuit hier kan een bereikbaarheidsdienst ingezet worden die buiten kantoren ten alle tijden bemand is door een van de locatiemanagers in de regio Zuid, waar Goes binnen valt. Ook heeft elke locatie een e-mailadres beschikbaar waarmee omwonenden contact kunnen opnemen met de locatiemanager. Deze contactgegevens worden gepubliceerd op coa.nl onder opvanglocatie. De gemeente mag deze gegevens ook op haar website publiceren als daar behoefte aan is. Het COA neemt klachten van omwonenden en bewoners uiterst serieus. In bijlage 6 wordt de werking van de klachtenregeling beschreven.
5.
Uitgelicht: werkwijze AMV-doelgroep
5.1 Pedagogische visie Op grond van de uitgangspunten van het pedagogisch kader en de kenmerken van de doelgroep heeft het COA de volgende visie op de opvang en begeleiding van de amv vastgesteld: De opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen is er primair op gericht om continuïteit en stabiliteit in levensomstandigheden te bieden en de voorwaarden te scheppen waaronder de jongeren zich kunnen herstellen en verder kunnen ontwikkelen. Het is essentieel dat vaardigheden om richting te geven aan het eigen leven worden ontwikkeld en dat de jongeren zelf keuzes gaan maken voor de toekomst. Gezien de kenmerken van de 6
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
doelgroep kan die toekomst zowel (tijdelijk) in Nederland, het land van herkomst of elders (‘wereldburger’) liggen. Daarvoor is een deskundige, cultuur sensitieve, alerte en presente begeleiding noodzakelijk, omdat de omstandigheden waarbinnen de jongeren zich kunnen ontwikkelen per definitie niet optimaal zijn. Een duidelijke begeleidingsstructuur, begeleidingsorganisatie en een methodisch kader, dragen bij aan het creëren van een evenwichtig opvangklimaat waarin initiatieven van jongeren om zichzelf te ontwikkelen gestimuleerd worden in een mensvriendelijke omgeving. 5.2 Beheer in de opvang Het COA is 24/7 verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in AMV-opvang. Dit is het vakmanschap van het COA. Het COA verplicht zich daarmee in te spannen om maatregelen te treffen op het gebied van sociale en fysieke veiligheid. Deze maatregelen bestaan onder andere uit: ✓ Het AMV team is verplicht alle jongeren in kennis te stellen van hun rechten en plichten op en buiten de opvanglocatie en stuurt aan op naleving hiervan. ✓ Huisregels kenbaar maken aan de jongeren die de leefbaarheid in en buiten de opvang moeten borgen en stuurt aan op naleving hiervan. ✓ Signalen over spanningen tussen jongeren op te pakken en zo nodig nadere maatregelen te treffen. ✓ Zorgen voor dag- en avondinvulling.
✓ Het informeren over de gedragsregels in Nederland en het begeleiden van de jongeren in de kennis van de algemene gedragsregels in Nederland en sturen op naleving hiervan. ✓ Indien nodig op te schalen en de assistentie van politie of andere hulpdiensten te vragen. 5.3 De mentor en de voogd Bij het bieden aan opvang en begeleiding aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen (in de materiële als in de immateriële zin) is een mentor verantwoordelijk voor de dagelijkse begeleiding van de jongere en fungeert hij/zij als eerste aanspreekpunt. Hij ondersteunt de jongere in zijn ontwikkeling door present te zijn en aan te sluiten bij zijn beleving, waar nodig intervenieert hij. Dit alles doet hij vanuit de pedagogische visie. Mentor en voogd (vanuit het Nidos) hebben een gedeelde verantwoordelijkheid in de begeleiding van de jongere naar de volwassenheid. Om goed te kunnen samenwerken, is het van belang dat voor beiden helder is wat ieders taken en verantwoordelijkheden zijn. De samenwerking rondom de jongeren is op elkaar afgestemd door de zogenaamde driegesprekken (jongere/mentor/voogd) en zorgen ervoor dat en elkaar op de hoogte houden van de ontwikkelingen rondom de jongere. In de multidisciplinaire overleggen en de individuele casus overleggen wordt vanuit de verschillende expertises ingezoomd op casuïstiek en beleid gevormd hoe te handelen met en naar de jongere.
5.4 Methodisch begeleiden Amv worden begeleid middels de amv-methodiek. Mentoren begeleiden de jongeren bij hun ontwikkeling naar zelfredzaamheid en volwassenheid. Ook bereiden zij hen voor op hun toekomst in Nederland of het land van herkomst. Dit is echt op maat. Dit kan bijvoorbeeld gaan over zelfzorg en hygiëne, omgangsregels tot aan juridische vraagstukken. Dit doen ze door samen de huidige vaardigheden in kaart te brengen, ontwikkeldoelen te formuleren en deze om te zetten in een begeleidingsplan. De doelen stemmen ze af met de Nidosjeugdbeschermer. De jongeren werken onder begeleiding van hun mentor aan de doelen en kunnen zo hun zelfstandigheid vergroten. Het COA toetst regelmatig of de jongeren zich veilig voelen, want alleen dan kunnen zij zich goed ontwikkelen. Ook spreken de mentoren jongeren aan op ongewenst gedrag op zowel binnen als buiten de locatie. Hierbij worden ze
7
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
ondersteund door een gedragsdeskundige. Voor amv zijn zorgafspraken gemaakt tussen COA, Nidos, JGZ en het GZA. Amv worden begeleid door SKJ-geschoolde medewerkers en amv-woonbegeleiders. SKJ-geschoold houdt in dat deze amv-medewerkers aangesloten zijn bij het Stichting Kwaliteitsregister Jeugd: het beroepsregister voor professionals in de jeugdsector. 5.5 Trainingen Amv-medewerkers worden getraind op uiteenlopende thema’s zoals amv-methodiek, diverse gespreksvoeringen (cultureel, traumasensitief, etc), BHV, agressiebeheersing, radicalisering en middelengebruik. Voor thema’s als mensenhandel & mensensmokkel of LHBTIgerelateerde zaken worden specifieke functionarissen per team getraind. Indien deze functionarissen niet op de betreffende locatie aanwezig zijn zal een beroep worden gedaan op collega’s van andere locatie voor ondersteuning.
6.
Crisisbeheersing
Binnen de nood opvang kunnen zich door de samenkomst van een hoge concentratie mensen met een verschillende achtergrond, nationaliteit en mogelijke levenservaringen incidenten voordoen. Bij deze incidenten is het COA primair verantwoordelijk en neemt zij maatregelen om zelfstandig te voorzien in een afdoende veiligheidsoptreden. Mocht onverhoopt door de aard- en omvang van het incident het optreden niet toereikend zijn kan de hulp ingeroepen worden van de hulpdiensten. Indien er sprake is van een overstijgend incident waarbij multidisciplinaire afstemming noodzakelijk is kan opgeschaald worden naar een GRIP situatie. Deze opschaling en de regie hierop ligt in handen van de hulpdiensten of het operationeel centrum. Om te komen tot een gedegen aanpak zijn de veel voorkomende scenario’s nader uitgewerkt in bijlage. Hierbij heeft de COA een primaire verantwoordelijkheid om binnen de locatie de veiligheid te waarborgen en maatregelen te treffen. Het adres van de locatie: Van der Valk Hotel Goes Anthony Fokkerstraat 100 4462 ET Goes De plattegrond wordt toegevoegd aan dit veiligheidsplan als het COA de inrichting definitief heeft gemaakt. Hieronder volgt een Google afbeelding van de ligging van de locatie.
8
Veiligheidsplan
7.
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Openbare Orde en Veiligheid
7.1 Handelingsvrijheid De bewoners van de locatie Goes/Van der Valk Hotel zijn vrij om te gaan en te staan waar zij willen. Zij moeten zich wel houden aan de wetgeving en gedragsregels in Nederland, gemeente Goes en de opvanglocatie. Vluchtelingen die nieuw zijn in een opvanglocatie krijgen van het COA een intakegesprek en moeten tekenen voor de ontvangst van documentatie over de rechten en plichten in Nederland. Ook onze omgangsregels en gewoonten worden besproken. De algemene huisregels die geldend zijn op alle COA-locaties zijn bijgevoegd in bijlage 4. Houdt een bewoner zich niet aan de regels, dan wordt hij/zij hierop aangesproken. Als het vaker voorkomt wordt een aantekening gemaakt in het dossier en volgt zo nodig een maatregel. Als een asielzoeker strafrechtelijk berecht is kan dat invloed hebben op de asielprocedure. Als de medewerkers van het COA, of het beveiligingspersoneel, dat nodig of noodzakelijk achten melden zij een voorval bij de politie of bij de wijkagent. Omwonenden van de opvanglocatie mogen altijd telefonisch of per e-mail contact opnemen met de receptie van de locatie of de wijkagent. Het maatregelenbeleid van het COA (zie bijlage 5) dient een tweeledig doel: aan de ene kant gedragsbeïnvloeding en aan de andere kant optreden bij onaanvaardbaar gedrag.
In een uiterste situatie kan het COA hierbij overgaan tot uitplaatsen van een bewoner naar een andere locatie (time out, overplaatsing of plaatsing in de Handhaving en Toezichtlocatie). De manier waarop maatregelen worden opgelegd verschilt tussen de reguliere en de amv-opvang. Binnen de amv-opvang zal in eerste instantie worden gekeken naar pedagogische maatregelen waarbij rekening wordt gehouden met de leeftijd en de competenties van de jongere om gedrag om te buigen. Hierbij kunnen preventieve maatregelen worden ingezet zoals een correctiegesprek, een waarschuwingsbrief, een leermaatregel of een afkoelperiode buiten de opvanglocatie. Onder uiterste terughoudendheid kan een ROV-maatregel worden opgelegd waarbij sprake is van een financiële inhouding. Het is niet toegestaan om amv in het kader van een ROV-maatregel de toegang tot de opvang te ontzeggen.
9
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
7.2 Strafbare feiten en het aangiftebeleid Bij agressie en geweld tegen COA-personeel of andere medewerkers met een publieke taak gelden strafverzwarende omstandigheden. Strafbare feiten die zich afspelen buiten de opvanglocatie vallen onder de openbare orde. Het COA registreert incidenten om het beeld van de bewoner up to date te houden zodat de begeleiding hierop afgestemd kan worden. Dossieropbouw kan ook gebruikt worden om eventuele maatregelen te verantwoorden. Het COA zal zich te allen tijden inspannen om overlast buiten de opvang in samenwerking met politie en gemeente aan te pakken. 7.3 Beveiliging op het terrein van COA Trigion Het COA schakelt vanuit zijn verantwoordelijkheid voor een veilige, leefbare en beheersbare bewoningssituatie op het terrein van de opvang de particuliere beveiligingsorganisatie Trigion in. Zij krijgt van het COA de taak en opdracht om 24/7 toe te zien op de veiligheid en leefbaarheid en waar nodig passende maatregelen te treffen. Trigion is slechts in het geval van een calamiteit of incident waarbij veiligheid van een bewoner of medewerker in het geding is gemachtigd om een kamer slaapkamer te betreden. Naast het aanwezige COA personeel (van zowel het reguliere als het amv-team) is tussen 08:00 en 22:00 op locatie een beveiliger van Trigion actief. Tussen 22:00 en 08:00 werken er drie beveiligers naast de nachtdienst van het amv-team.
Als de inrichting van de locatie gereed is, zal een veiligheidsplan/objectinstructie gemaakt worden. Deze zal worden toegevoegd aan he tveiligheidsplan. Cameratoezicht Voor de locatie Goes/Van de Valk Hotel zal op elk toegangspunt naar de locatie een camera komen te staan. Inpandig worden geen camera’s gebruikt omdat het COA dit door de lengte van het verblijf van haar bewoners ziet als een inbreuk op de privacy. Beelden worden onder verantwoordelijkheid van het COA opgenomen. Ook het terugkijken valt onder COAverantwoordelijkheid. Het COA neemt geen beelden op voor andere partijen. Indien andere partijen gebruik willen maken van de COA-beelden, wordt het verzoek gedaan aan de locatiemanager. Hij/zij bepaalt wie de beelden kan bekijken zodat de juiste analyse gemaakt kan worden. Bij geconstateerde strafbare feiten worden de beelden toegevoegd aan de aangifte. Bij onderzoek vanuit de politie kunnen de beelden gevorderd worden. De politie kan een schriftelijk verzoek tot delen van camerabeelden indienen. Bij strafzaken kan de vordering mondeling worden gedaan (via gegevensverantwoordelijke); binnen drie dagen na deze vordering wordt dit alsnog schriftelijk ingediend door de politie. Bijlage 3 geeft meer informatie over de politie en camerabeelden. Het COA kan met toestemming van de locatiemanager te allen tijden de beelden terugkijken.
De beelden worden opgeslagen op de server bij de beveiliging. De noodzaak voor het gebruik van cameratoezicht wordt bepaald door: ✓ Proportionaliteit: staat belang in verhouding tot de inbreuk? ✓ Subsidiariteit: is dit de beste manier om het te bereiken? Of zijn er nog andere manieren? ✓ Doeltreffendheid: bereik ik met inbreuk wat ik wil bereiken? BHV organisatie Het COA heeft 24/7 een voldoende bemenste, adequate en ter zake geoefende BHV organisatie op de locatie paraat. Tijdens de nachtelijke uren word deze taak vervuld door onze beveiligingsorganisatie Trigion, die dezelfde hoge norm hanteert als het COA. Zie bedrijfsnoodplan (BHV-plan en ontruimingsplan, wat opgesteld wordt als de locatie operationeel wordt).
10
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
7.4 Beveiliging buiten het terrein van COA Politie De politie is belast met de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde, evenals de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Daarnaast reageert de politie zo snel mogelijk op meldingen vanuit het COA of de omgeving wanneer er sprake is van onregelmatigheden die de openbare orde verstoren of de veiligheid in het geding raakt. Binnen en rondom de locatie zal in een dergelijke situatie de politie opgevangen worden door een COA medewerker of de beveiliging, waarna uitleg wordt gegeven over de situatie en de precieze plek van een eventuele calamiteit. De politie start vervolgens hiervoor bestaande protocollen op en bespreekt dit in het veiligheidsoverleg. Bij spoedzaken wordt direct geschakeld c.q. afgestemd met de desbetreffende instanties. Er is te allen tijden een BHV ploegleider op locatie. Deze zal de ontvangst van politie en hulpdiensten coördineren. De locatietekening of plattegrond wordt toegevoegd als het COA de inrichting heeft voltooid. Hieruit zal duidelijk blijken waar de politie en/of hulpdiensten zich kunnen melden. BOA/straatcoaches In gemeente Goes zijn BOA’s actief in de openbare ruimte. Deze inzet vindt plaats in nauwe samenwerking met het politie basisteam Goes.
In het geval een BOA grensoverschrijdend gedrag in de openbare ruimte door een bewoner van de noodopvang constateert, worden door het COA in eventuele aanwezigheid van de betreffende BOA of politie of wijkagent stopgesprekken gevoerd. 7.5 Communicatie, afstemming en overleggen Uitgangspunt is dat steeds een frequente en adequate communicatie en afstemming plaatsvindt tussen de gemeente, COA, politie en andere betrokken partijen. Dit vindt zoveel mogelijk plaats binnen bestaande structuren en op logische momenten die zullen worden gecoördineerd en afgesproken met de verschillende partijen. De frequentie van het de oevrlegvormen wordt in onderling overleg door de betrokken partijen bepaald. Omwonenden overleg Het omwonendenoverleg vindt een keer in de maand plaats en bestaat uit: omwonenden, locatiemanager, manager amv, managementassistent, wijkagent en gemeente. Afhankelijk van de agenda kunnen andere instanties uitgenodigd worden. Het doel van het omwonendenoverleg is om in contact te blijven met elkaar en om de lijntjes kort te houden. Er is ruimte om eventuele bijzonderheden, signalen en/of klachten te bespreken. Veiligheidsoverleg Het veiligheidsoverleg vindt een keer in de twee weken plaats en bestaat uit: COA, politie/handhaving en gemeente. Doel van het veiligheidsoverleg is om de veiligheid binnen en buiten de locatie te bespreken.
Tijdens dit overleg worden de politie en gemeente op de hoogte gehouden van binnengekomen klachten en uitgezette acties rondom deze klachten. Ook wordt gezamenlijk optreden tegen eventuele overlastgevers besproken. Lokaal Keten Overleg Het Lokaal Keten Overleg (LKO) vindt een keer in de zes weken plaats en bestaat uit de volgende ketenpartners: COA, Nidos, Afdeling vreemdelingenpolitie, identificatie en mensenhandel (AVIM), Dienst terugkeer en vertrek (DT&V), Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), en Politie. Doel van het ketenoverleg is het zelfstandig, desnoods gedwongen vertrek van een vreemdeling te bewerkstelligen, door intensief samen te werken, contact te zoeken en te onderhouden. Het LKO bespreekt ook een mogelijke gezamenlijke aanpak van overlastgevers. Het LKO kan ook andere relevante partijen uitnodigen, zoals de gemeente, de
11
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Raad voor de Kinderbescherming, de wijkagent of Vluchtelingenwerk Nederland, waarmee enkel binnen de grenzen van de AVG-informatie gedeeld mag worden. Operationeel overleg Het operationeel overleg vindt twee wekelijks plaats en bestaat uit: gemeente, wijkagent, veiligheid en locatiemanager. Doel van het operationeel overleg is om zaken aangaande de locatie te bespreken. Dit overleg kan eventueel worden gecombineerd met het veiligheidsoverleg. 7.6 Scenario’s Bij incidenten of een crisis stemt de regionale crisisorganisatie haar activiteiten af met het COA, maar ook met andere overheden en externe partners. Dit is afhankelijk van de aard en omvang van het incident. Alarmering geschiedt conform de reguliere Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijding Procedure1. Daar waar er sprake is van een (dreigende) verstoring van de openbare orde of maatschappelijke onrust, dan komt (ook) de lokale driehoek Goes in beeld. Politie en COA zullen de volgende scenario’s voor opening van de locatie verder uitwerken. Deze worden als bijlage per scenario toegevoegd aan dit veiligheidsplan. -
Vechtpartij openbare ordeverstoring Bommelding/ verdacht object Brand/ groot met ontruiming Demonstratie of maatschappelijke onrust bij de locatie
7.7 Bereikbaarheid Meldkamer spoed Melding politie Operationele diensten
8
112 0900 8844 (geen spoed) Via de algemene meldkamer
Aandachtspunten
Andere aandachtspunten die een rol kunnen spelen in de veiligheidsbeleving van de locatiebewoners en de omwonenden in de gemeente Goes en zijn per item hieronder beschreven. 8.1 Onderzoek naar identiteit en herkomst van vluchtelingen Bij binnenkomst in Nederland wordt het paspoort door de Immigratie- en Naturalisatie Dienst onderzocht en van elke persoon vingerafdrukken afgenomen. Deze gegevens gaan in een internationaal systeem waarin onderzocht wordt of de identiteit klopt en of al in een ander land asiel is aangevraagd. De IND, marechaussee en andere veiligheidsinstanties werken nauw samen om het vluchtverhaal en documenten te controleren. In afwachting van de procedure ontvangt de asielzoeker een registratiepas die geldig is in de locatie waar hij verblijft. 1
Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) is de naam van de werkwijze waarmee bepaald wordt hoe de coördinatie tussen hulpverleningsdiensten verloopt. In deze procedure is de centrale gedachte dat grotere incidenten anders afgehandeld moeten worden dan kleinere. Omdat er meer middelen en bestuurslagen betrokken raken, moet er opgeschaald worden.
12
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
8.2 Houding en gedrag bewoners Het COA ziet toe dat er tijdens de voorlichting aan de verschillende doelgroepen binnen de opvang regelmatig aandacht wordt besteed aan houding en gedrag. Ook dat van de aanwezige jongeren en hoe hun houding (bijvoorbeeld samenscholing of gedrag naar voorbijkomende inwoners van Goes) kan overkomen op andere mensen. Mochten er desondanks klachten komen over bewoners van de locatie, wordt dit per situatie onderzocht en opgenomen met de overlastgevers. 8.3 Verkeersveiligheid De fysieke verkeersveiligheid is in eerste aanleg een verantwoordelijkheid voor de plaatselijke gemeente. De bewoners van het azc krijgen naar behoefte verkeerslessen en fietslessen aangeboden om de veiligheid van zichzelf en de mede verkeersdeelnemers zoveel mogelijk te borgen. 8.4 Grote plaatselijke evenementen Om de integratie en onderling vertrouwen te bevorderen worden de bewoners van de opvanglocatie zoveel als mogelijk uitgenodigd om, naast sport en spel buiten de locatie en binnen bepaalde kaders, deel te nemen aan grote plaatselijke culturele activiteiten. Uiteraard geheel volgens de regels welke ter plaatse voor die bepaalde activiteit geldend zijn. 8.5 Radicalisering Alle COA-medewerkers volgen cursussen en trainingen waarin zij getraind worden op waarnemen van afwijkend gedrag, zoals mogelijke radicalisering van bewoners.
Geleerd wordt om verdachte signalen op te pikken en dit zo nodig door te geven aan de veiligheidsorganisaties. 8.6 Omgang met kwetsbare personen Bij het COA werken naast mannen, uiteraard ook veel vrouwen in de locaties. Het COA zou dit niet doen als zij niet veilig zouden kunnen werken. Ook bewoners die tot de LHBTI groep behoren, krijgen in de maatschappij en binnen opvanglocaties van het COA te maken onheuse bejegening. Het COA zal ook hierin actief uitdragen dat dit niet getolereerd wordt. Dit geldt ook voor herkennen van mogelijke prostitutie en geestelijke en/ of fysieke mishandeling2. Medewerkers van locaties spreken zo nodig bewoners aan op ongepast gedrag buiten de locatie. Het COA deelt de normen en waarden, die in Nederland gewoon zijn op het gebied van discriminatie, met de bewoners van de opvanglocatie. Dit gebeurt tijdens de reguliere bijeenkomsten en gesprekken met de bewoners aan de hand van voorbeelden. Een onheuse bejegening wordt niet getolereerd. 8.7 Geluidsoverlast Op geluidsoverlast op de locatie na 22:00 uur wordt na een eerste waarschuwing aan de desbetreffende bewoner intern een sanctie opgelegd. Overlast buiten de locatie wordt via gemeentelijke politieverordening opgepakt. Na overleg met de politie kan ook in de locatie een gesprek door het COA met de overlastgever volgen.
13
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
8.8 Schoolverkeer kinderen Uiteraard moet de schoolgaande jeugd, net als de Goesse jeugd, een veilige weg worden geboden van en naar school. Het gaat hier om zelfredzame jeugd die zelfstandig naar het onderwijs gaat.
8.9 Veiligheid winkeliers en bedrijven Het reguliere optreden, dat normaal ook geldt in gevallen van winkeldiefstal en verstoring van de openbare orde, word ook toegepast bij verstoringen op dit gebied door bewoners van de noodlocatie. 8.10 Nazorg en traumazorg Na een calamiteit waar slachtoffers bij zijn betrokken en/of sterke emotionele ervaringen zijn opgedaan, kunnen de hulpverleners acuut of vertraagd geestelijke klachten ondervinden. Nazorg in de vorm van onmiddellijke geestelijke eerste hulp is daarom van essentieel belang. De praktische maatregelen hierop zijn te verdelen in preventieve acties voor, tijdens en na de calamiteit. COA heeft mantelleveranciers die deze nazorg op zich kunnen nemen.
14
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Bijlage 1 - Politie en camerabeelden In de samenwerking met en in de afhankelijkheid van de politie is het op het moment van schrijven niet geheel duidelijk waar de verantwoordelijkheid3 voor de camerabeelden ligt. Basis is dat het COA geen camera’s heeft hangen met als doel de openbare orde te handhaven. Dit is niet de opdracht van het COA. Het COA terrein is ook geen openbaar terrein en valt daarom niet onder dezelfde wetgeving. Als de politie de beelden die voor COA doelstellingen zijn opgenomen meent te kunnen gebruiken binnen het strafproces, kunnen zij deze beelden te allen tijde vorderen en zal het COA deze met hen delen. Het wettelijk kader is vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering, artikel 126nda lid 3 en 4 zeggen: • De vordering kan mondeling worden gegeven. De vordering bevat een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van de gegevens die worden gevorderd en de titel van de vordering. De opsporingsambtenaar stelt de vordering, in het geval deze mondeling is gegeven, achteraf op schrift en verstrekt deze binnen drie dagen nadat de vordering is gedaan aan degene tot wie de vordering is gericht.
• De opsporingsambtenaar maakt van de vordering en de verstrekking van gegevens proces-verbaal op, waarin wordt vermeld: o de titel van de vordering; o de verstrekte gegevens; o het misdrijf en indien bekend de naam van de verdachte; o de feiten of omstandigheden waaruit blijkt dat de voorwaarden, bedoeld in het eerste lid, zijn vervuld. Indien het COA aangifte doet van een strafbaar feit en zij vermoeden dat de camerabeelden informatie bevat die de aangifte kunnen onderbouwen, kunnen deze beelden aan de politie op initiatief van het COA overhandigd worden.
3
Op 30 mei 2018 is een memo verspreid aan alle uitvoeringsunits over de vordering van camerabeelden door de politie.
15
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Bijlage 2 – Huisregels amv Wat zijn de huisregels? Welkom in de opvang. Om je verblijf zo goed mogelijk te laten verlopen hebben we een aantal spelregels opgesteld. Algemene regel is dat je tijdens je verblijf in de opvang de wetgeving en de normen van de Nederlandse samenleving dient na te leven. 1. Woonruimte en leefomgeving 1.1 Eigen woonruimte Op de locatie heb je je eigen woonruimte. We verwachten dat je deze ruimte zelf schoon en netjes houdt. De meubels en andere voorwerpen die er staan mogen alleen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn. Je mag geen veranderingen aanbrengen in en om de woonruimte zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het COA. Als je dat wel doet kun je aansprakelijk worden gesteld voor de herstelkosten. Je mag geen eigen meubels in je woonruimte neerzetten. Deze zijn namelijk niet brandveilig, de COAmeubels wel. Hetzelfde geldt voor de gordijnen, de matrassen en de dekens. Deze zijn brandvertragend, dus daar mag je niets aan veranderen. Bij vertrek laat je de woonruimte achter in de staat waarin je deze aantrof. Al je persoonlijke spullen neem je weer mee. Wat je niet meer nodig hebt gooi je zelf weg. 1.2 Gemeenschappelijke woonruimte De gemeenschappelijke woonruimte is bestemd voor jou en je medebewoners. Houd ook deze ruimte schoon en netjes en spreek medebewoners die dat niet doen hierop aan.
Datzelfde geldt voor alle gemeenschappelijke ruimtes en terreinen van de opvanglocatie en de directe omgeving. Het is niet toegestaan om huisdieren te houden of toe te laten op het terrein, tenzij er schriftelijk toestemming is verkregen van de leiding van de opvanglocatie. 1.3 Toegang tot de woonruimte Als het voor de begeleiding van jou of de groep nodig is, hebben medewerkers van het amv-team altijd toegang tot je woonruimte. Bij onderhouds- en herstelwerkzaamheden moet je COA medewerkers toelaten tot je woonruimte. Daarbij volg je de aanwijzingen van de medewerker van het amv-team. 1.4 Zelf bewonen De ruimte waarin je woont is alleen voor jou bedoeld en geldt gedurende je verblijf in de opvang als jouw hoofdverblijf. Je mag er geen andere mensen in laten wonen. 1.5 Bezoekers Bezoekers van buiten moeten zich melden bij de receptie van de locatie en bij de medewerkers van het amv-team. De regels die voor jou gelden, gelden ook voor je bezoekers. Tijdens schooltijden en tussen 22.00 uur en 8.00 uur mag je geen bezoek ontvangen. 1.6 Onderling bezoek Bij gescheiden wooneenheden is tussen 22.00 en 08.00 uur geen mannenbezoek toegestaan in de vrouwenwoonunits en geen vrouwenbezoek in de mannenunits. 2.
Wat mag niet? 2.1 Discriminatie, intimidatie en geweld Gewelddadig gedrag en discriminatie en intimidatie van medebewoners, medewerkers en andere mensen waar je mee te maken krijgt is verboden. Opmerkingen of andere beledigende uitingen over geloof, sekse, seksuele geaardheid, leeftijd of nationaliteit worden niet getolereerd.
16
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
2.2 Drugs, alcohol, gestolen goederen, verboden wapens en illegale handel Bezit, handel en/of gebruik van drugs, alcohol, gestolen goederen en/of verboden wapens is verboden. Als er een redelijk vermoeden is dat je drugs, alcohol, gestolen goederen of verboden wapens in je bezit hebt, verkoopt en/of gebruikt, kan je tas, kast of kamer worden gecontroleerd. Je bent verplicht hieraan mee te werken. Als er een langere tijd veel incidenten op de locatie zijn, kunnen er voor de veiligheid op de locatie bij iedereen controles worden gedaan. 2.3 Overlast We verwachten dat je rekening houdt met je medebewoners en omwonenden en geen overlast of hinder veroorzaakt. Denk er aan dat harde muziek door anderen als storend kan worden ervaren. Ook van bezoekers verwachten we dat ze zich houden aan onze regels. Tussen 10 uur ’s avonds en 8 uur ’s morgens respecteren we de nachtrust van bewoners en omwonenden. 3. Onderwijs Net als voor alle jongeren in Nederland geldt ook voor jou de leerplicht. Dat wil zeggen dat je verplicht bent om naar school te gaan en niet mag verzuimen zonder geldige reden. Doe je dat wel, dan kan de leerplichtambtenaar worden ingeschakeld. Kun je door ziekte, of andere goede reden niet naar school, dan moet je dat voor aanvangstijd school melden bij de medewerkers van het amv-team. 4.
Meldplicht 4.1 Je bent verplicht je te melden op het tijdstip dat het COA aangeeft bij een daartoe aangewezen medewerker van het amv-team en/of op een daartoe aangewezen plaats. 4.2 Heb je goede redenen om niet aan deze meldplicht te voldoen dan moet je dit vooraf aan de medewerkers van het amv-team melden. Je moet bewijsdocumenten kunnen tonen waaruit blijkt dat je verhinderd bent op de meldplicht te komen. 4.3 Als je je niet houdt aan deze meldplicht, kan een (straf)maatregel worden opgelegd of kunnen de opvangvoorzieningen worden stopgezet. 5. Aansprakelijkheid 5.1 Het COA is niet aansprakelijk voor schade aan of verlies van jouw eigendommen, ook niet als de schade door medebewoners of door anderen is veroorzaakt. 5.2 Jij bent volledig aansprakelijk voor beschadiging die je aanbrengt in of aan de woonruimte, de gemeenschappelijke ruimte en / of aanwezige voorwerpen, of vermissing van voorwerpen. Deze kosten zijn voor jouw rekening. 5.3 Wanneer je je niet houdt aan de regels om je eigen leefomgeving te onderhouden kan het COA jou aansprakelijk stellen voor de kosten van het onderhoud. Eventuele hiermee gepaard gaande kosten kunnen ook op jou verhaald worden.
5.4 Wanneer niet kan worden aangetoond wie van de bewoners in een specifieke woonruimte de beschadiging heeft aangebracht of geen onderhoud heeft gepleegd, is ieder van deze bewoners voor de aangebrachte schade (hoofdelijk) aansprakelijk. 6. Goederen in bruikleen
17
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
6.1 Je kunt bepaalde goederen tijdelijk in bruikleen krijgen. Hiervoor moet je vooraf toestemming vragen. Goederen die je in bruikleen hebt gekregen, moet je op het afgesproken tijdstip aan het COA teruggeven. 6.2 Voor het tijdelijk in bruikleen krijgen van goederen kan het COA een borgsom vragen. Deze borgsom krijg je terugbetaald als je de goederen op het afgesproken tijdstip onbeschadigd en in goede staat teruggeeft. Gebeurt dit niet, dan wordt de schade op de borgsom ingehouden en wordt (eventuele) verdere schade bij je teruggevorderd. 7. Gebruik water, gas en elektriciteit Een meer dan gemiddeld gebruik van water, gas of elektriciteit moet je zelf betalen. 8. Brandvoorschriften Om veilig te kunnen wonen zijn er regels om brand te voorkomen: Je kunt alleen buiten roken. Open vuur, bijvoorbeeld kaarsen, wierook en olielampen mag je niet in je kamer hebben. Als je kookt, blijf dan altijd bij je pannen, totdat je het vuur uitzet. Omdat het COA jouw leefomgeving voor jou zo veilig mogelijk wil maken, zijn er technische maatregelen die in geval van brand gebruikt kunnen worden. Omdat het voor jouw eigen veiligheid is (en de veiligheid van anderen!), mag er hieraan niets worden veranderd. Doe je dat wel, dan zullen de maatregelen niet werken wanneer je ze nodig hebt.
Voorbeelden hiervan zijn: Het afplakken of kapot maken van een brandmelder; Het uit elkaar halen of losmaken van een deurdranger of het openhouden van deuren die brand tegenhouden en normaal dichtvallen. Je mag alleen veilige apparaten gebruiken. Dit moet altijd op een veilige manier gebeuren. Mentoren bepalen of een apparaat veilig is of niet. Bij vluchtwegen mogen er geen dingen in de gang of voor de deur staan. Er mogen in de gebouwen dus nooit kinderwagens of fietsen in de weg staan. Ook het laten afgaan van het brandalarm terwijl er geen brand is, mag niet. Bewaar nooit benzine, alcohol of andere stoffen die snel kunnen branden op de plaats waar je woont. De wasdroger verzamelt stof in de filter. Om ervoor te zorgen dat deze niet in brand vliegt, verwijder je de stof vóórdat je de droger gebruikt. Wanneer je het brandalarm hoort, ga zo snel mogelijk naar buiten en wacht daar totdat mentoren of anderen je vertellen wat je moet doen. 9. Overtreding van de huisregels De overtreding van een van deze huisregels kan aanleiding geven tot het opleggen van een (straf)maatregel op grond van het Sanctiebeleid - Reglement Onthoudingen Verstrekkingen (rov). ONDERTEKENING -
18
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Bijlage 3 Huisregels regulier
Huisregels - Nederlands mei 2020 1
Huisregels op COA-opvanglocaties (Huisregels) Voor de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op COA-opvanglocaties hanteert het COA huisregels (huisregels). Deze huisregels zijn aanvullend op de Nederlandse wet- en regelgeving en zijn geldig op alle COA-opvanglocaties. Maatregelen bij overtreding van de huisregels U moet altijd de instructies van COA-medewerkers volgen en de huisregels nakomen. Wie zich niet aan deze huisregels houdt, kan een maatregel opgelegd krijgen door de COAmedewerkers op uw COA-locatie. Een maatregel kan zijn dat een deel van uw weekgeld voor een bepaalde tijd wordt ingehouden. Bij zware overtredingen kan het COA u overplaatsen naar een COAlocatie met streng regime. Bij crimineel gedrag schakelt het COA de politie in. Ook bij vermoedens van strafbare feiten. 1. Discriminatie, intimidatie en geweld In Artikel 1 van de Nederlandse grondwet staat dat discriminatie is verboden. Discriminatie vanwege godsdienst, levensovertuiging, politieke voorkeur, ras, geslacht, seksuele geaardheid, of welke grond dan ook, is niet toegestaan. Voor het COA is dit een heel belangrijke wet, omdat op COA-locaties heel veel verschillende mensen met verschillende achtergronden veilig moeten samenleven. Elke vorm van (het aanzetten tot) agressie en geweld tegen anderen is in Nederland verboden en wordt bestraft.
Agressief en gewelddadig gedrag naar COA-medewerkers wordt zwaarder bestraft. Als u slachtoffer bent van bijvoorbeeld agressie, geweld of strafbaar seksueel gedrag, adviseert het COA u om aangifte te doen bij de politie. Is een familielid gewelddadig naar andere familieleden? Dan kan het COA hulp bieden. Heeft u hulp nodig of kent u iemand die hulp nodig heeft? Bespreek dit met een COA-medewerker. Er wordt dan naar de best mogelijke oplossing gezocht. Wij gaan discreet om met de informatie die u ons geeft. Uw veiligheid nemen wij serieus. Voor meer informatie kunt u kijken op de website van Veilig Thuis. 2. Politieke of religieuze activiteiten Het COA is een politiek/religieus neutrale organisatie. Op een COA-locatie bent u vrij u geloof te belijden of uw politieke opvattingen te hebben. Maar anderen mogen op geen enkele wijze last hebben van uw politieke of religieuze activiteiten. 3. Drugs, alcohol, wapens en illegale handel Illegale drugs zijn verboden op COA-opvanglocaties. U mag geen illegale drugs bezitten, verhandelen of gebruiken. Openbare dronkenschap is verboden. Wapens zijn verboden. Het bezit van wapens en de handel in wapens zijn verboden. 4. Verbod op gezichtsbedekkende kleding Het is wettelijk verboden om gezichtsbedekkende kleding te dragen op een COA-locatie, omdat een COA-medewerker u dan niet kan identificeren.
Denk bij gezichtsbedekkende kleding aan een nikab of boerka, maar ook een bivakmuts of een integraalhelm. Dit verbod geldt voor medewerkers, bewoners en bezoekers in het azc. Het verbod geldt op de hele COA-locatie inclusief uw eigen woonruimte. Ook in scholen, zorginstellingen en overheidsgebouwen geldt dit verbod. Mondkapjes zijn wel toegestaan om besmettingsgevaar te verkleinen. 5. Verplichte TBC-screening In sommige landen komt de besmettelijke ziekte tuberculose (TBC) veel voor. Als u uit een van deze landen komt, dan moet u verplicht een TBC-screening ondergaan. Dit onderzoek is pijnloos en Huisregels - Nederlands mei 2020 2
19
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
ongevaarlijk. Wanneer u tuberculose heeft, dan moet u zich verplicht laten behandelen. Tuberculose is over het algemeen goed te behandelen. 6. Meldplicht Op alle COA-locaties heeft u meldplicht (meldplicht). U bent verplicht zich te melden op het tijdstip en de plek aangegeven door het COA. Specifieke informatie over uw meldplicht ontvangt u van een COA-medewerker op uw locatie. Heeft u een goede reden om niet aan deze meldplicht te voldoen? Dan moet u die vooraf aan een COA-medewerker laten weten. U kunt dan vragen of u (tijdelijk) niet aan de meldplicht hoeft te voldoen. De COA-medewerker kan u vragen om bewijsdocumenten te laten zien waaruit blijkt dat u een geldige reden heeft om niet bij de meldplicht aanwezig te zijn. 7. Woonruimte U mag gebruikmaken van een tijdelijke woonruimte van het COA. Deze ruimte is uw hoofdverblijf. Deze ruimte is alleen bestemd voor u en uw medebewoners. U mag hier geen andere mensen in laten wonen. U mag geen veranderingen aanbrengen aan de woonruimte of de meubels. U mag geen eigen meubels meenemen. Vanwege de brandveiligheid mag u geen eigen gordijnen of wandkleden ophangen. Als u iets beschadigt aan uw woonruimte, dan moet u zelf de reparatiekosten betalen. Dat geldt ook voor alle goederen die u van het COA in bruikleen heeft ontvangen. Uw woonruimte moet u zelf schoonhouden. Wanneer u verhuist, moet u uw woonruimte schoon achterlaten.
U mag dan geen goederen van het COA meenemen. Alle bewoners zijn verantwoordelijk voor het schoonhouden van de gemeenschappelijke faciliteiten van de woonruimtes en de directe omgeving rond de woonruimte. U mag geen huisdier hebben, tenzij u schriftelijk toestemming heeft van de leiding van de COAlocatie. U moet COA-medewerkers toegang geven tot uw woonruimte. Dit is nodig voor verplichte kamercontroles, onderhoud of reparaties. COA-medewerkers kunnen de woonruimte ongevraagd betreden als er gevaar dreigt voor de veiligheid en de volksgezondheid, bijvoorbeeld bij besmettingsrisico’s. Het kan gebeuren dat u naar een andere ruimte verhuist of dat een andere bewoner bij u in de woonruimte geplaatst wordt. 8. Goederen in bruikleen U kunt bepaalde goederen tijdelijk van het COA lenen. Denk aan borden, bestek, linnenpakket, of een babypakket. Goederen die u heeft geleend, moet u weer inleveren zoals afgesproken met het COA. 9. Brandvoorschriften Voor uw eigen veiligheid en die van anderen gelden de volgende brandvoorschriften: U mag niet roken in COA-gebouwen. Ook niet in uw eigen woonruimte. U mag geen open vuur aansteken. Denk aan kaarsen, wierook, olielampen, etc. U mag alleen koken op de vaste kooktoestellen in de keukens. Tijdens het koken moet u altijd opletten. Blijf altijd in de buurt van het kooktoestel.
U mag alleen elektrische apparatuur gebruiken die het COA veilig vindt. Vraag dus om goedkeuring van een COA-medewerker. Huisregels - Nederlands mei 2020 3
20
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Het is streng verboden een brandmelder af te plakken. U mag het brandalarm niet activeren als er geen brand is. Als er brand ontstaat, moet u ongehinderd kunnen vluchten. Daarom moeten de vluchtwegen altijd vrij zijn. Zorg dat kinderwagens of fietsen niet in de weg staan. Wanneer het brandalarm afgaat, moet u het gebouw direct verlaten en buiten wachten. Vervolgens volgt u de instructies op van COA-medewerkers. Zelfsluitende, brandwerende deuren moet u nooit openhouden. Daarom mag u een deurdranger nooit verwijderen. Bewaar nooit benzine, alcohol of andere licht ontvlambare stoffen in uw woonruimte. Van de wasdroger moet u altijd het stoffilter schoonmaken. Verwijder voor én na gebruik het stof uit de filter van de droger. Een vervuilde droger kan vlam vatten. 10. Aansprakelijkheid Het COA is niet aansprakelijk voor schade aan of verlies van uw eigendommen, ook niet als de schade door medebewoners of door anderen is veroorzaakt. U bent volledig aansprakelijk voor beschadigingen die u aanbrengt in of aan de woonruimte en/of de COA-inventaris en voor onzorgvuldig gebruik hiervan. De kosten voor herstel of vervanging verhaalt het COA op u. Als het niet duidelijk is wie een beschadiging heeft gemaakt aan een woonruimte, moet iedere bewoner van die woonruimte meebetalen aan de reparatiekosten.
Bij verdwijning of beschadiging van COA-eigendommen doet het COA in veel gevallen aangifte bij de politie. 11. Geluidsoverlast U mag geen geluidsoverlast maken. Tussen 22.00 en 8.00 uur moet het rustig zijn, zodat iedereen ongestoord kan slapen. 12. Privacy De privacy op COA-opvanglocaties is belangrijk. Daarom is het verboden om zonder toestemming foto-, video- of geluidsopnamen te maken van medebewoners, medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen op de locatie. Deze regels gelden op alle locaties voor bewoners, medewerkers en bezoekers. 13. Bezoekers Bezoekers die niet op de COA-locatie wonen, moeten zich melden bij de receptie bij aankomt en afmelden als zij vertrekken. Bezoekers zijn welkom van 8.00 uur tot 22.00 uur. U bent verplicht uw bezoek op te halen bij de receptie. U bent verantwoordelijk dat uw bezoekers zich ook aan de huisregels houden. Op elke COA-locatie kunt u een ‘Bezoekersreglement’ opvragen. Deze geldt voor alle bezoekers. 14. Kinderen U bent verantwoordelijk voor de veiligheid en het handelen van uw minderjarige kinderen. Als uw kinderen niet op school of in kinderopvang verblijven, bent u verantwoordelijk toezicht op uw kinderen te houden. Schade veroorzaakt door uw minderjarige kinderen moet u betalen. Alle kinderen van 5 tot 18 jaar moeten in Nederland verplicht naar school.
Als ouder of verzorger bent u verantwoordelijk dat uw kinderen naar school gaan. Als uw kinderen niet naar school gaan, maakt Huisregels - Nederlands mei 2020 4
het COA of de school daarvan melding. U kunt dan een forse geldboete krijgen. U kunt bij de infobalie vragen hoe u uw kind aanmeldt bij een school in de buurt.
21
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Bijlage 4 – Maatregelen beleid
Maatregelenbeleid COA
datum:
15 maart 2022
bedrijfsonderdeel:
beleid primair proces
versie:
2.0
22
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Inhoudsopgave 1.
Inleiding 24
2.
Visie op het maatregelenbeleid 24 2.1 Missie, visie en kernwaarden
24
2.2 Doelgroep 26 3.
Wettelijke kaders
26
3.1 Wet COA en de Rva 2005 26 4.
De maatregelen van het COA 26 4.1 Impactniveaus 27 4.2 Maatregelen waarbij geen verstrekkingen ingehouden worden 29
4.2.1 Het correctiegesprek 29 4.2.2 De waarschuwingsbrief 4.2.3 De leermaatregel
29
29
4.3 Maatregelen waarbij verstrekkingen ingehouden kunnen worde 29 4.3.1 Maatregelen voor azc’s
29
4.3.2 Maatregelen voor de col en de pol 30 4.3.3 Amv-maatregelen
31
4.3.4 Maatregelen spoor 2 31 4.3.5 Overtreden huisregels
32
4.3.6 Niet voldoen aan de meldplicht
33
4.3.7 Handhaving en toezichtlocatie (htl) 36
23
Veiligheidsplan
1.
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Inleiding
Het COA biedt opvang aan een omvangrijke groep bewoners en heeft daarbij de verantwoordelijkheid en zorg om de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid te waarborgen.
Op asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen die onder de doelgroep van de Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005 (hierna: Rva 2005) 4 vallen en gebruik maken van de opvang van het COA, rusten de verplichtingen, zoals vastgesteld in art. 19 van de Rva 2005. Bij niet-naleving voorziet de Rva 2005 in de mogelijkheid tot het opleggen van maatregelen.
Afhankelijk van het incident of gedrag kan een maatregel aan de asielzoeker/vreemdeling worden opgelegd, met of zonder gevolgen voor zijn/haar verstrekkingen. Deze maatregelen worden ook wel rov-maatregelen genoemd. Deze zijn gebonden aan een aantal uitgangspunten en kaders. Rov is de afkorting voor reglement onthouding verstrekkingen.
Overige vreemdelingen die niet onder de doelgroep van de Rva 2005 vallen, maar wel door het COA feitelijk opvang krijgen5, kunnen naar analogie ook maatregelen opgelegd krijgen. Het COA legt deze maatregelen op namens de staatssecretaris.6
2.
Visie op het maatregelenbeleid
2.1
Missie, visie en kernwaarden
Het COA werkt vanuit een missie en een visie. Deze uitgangspunten liggen ten grondslag aan de visie bij het opleggen van een maatregel. De missie van het COA luidt als volgt:
Het COA biedt asielzoekers leefbare en veilige opvang en begeleidt hen naar een toekomst in Nederland of daarbuiten, in samenwerking met partners in de samenleving.
De visie van het COA is uitgebreid en staat beschreven op coa.nl 7. De volgende delen uit de visie zijn nadrukkelijk van toepassing op het maatregelenbeleid:
4
https://wetten.overheid.nl/BWBR0017959/2021-01-01 Zie art. 3, tweede lid van de wet COA : “ Onze minister kan het COA taken als bedoeld in het eerste lid opdragen met betrekking tot andere categorieën vreemdelingen.” In dit verband de buitenwettelijke opvang van de vreemdelingen in een vrijheidsbeperkende locatie (vbl) of gezinslocatie (gl) 6 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2017-68395.odt 7 https://www.coa.nl/nl/missie-en-visie 5
24
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
Wij zijn de professionals op het gebied van menswaardige en duurzame opvang en begeleiding van asielzoekers. Wij bieden kwalitatief hoogwaardige begeleiding aan onze bewoners. Daarmee stimuleren wij hen en stellen we hen in staat zelfredzaam te zijn in een voor hen nog onbekende omgeving. Zo kunnen zij zo vroeg mogelijk verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen toekomst en een bijdrage leveren aan de samenleving. Als onze bewoners geen recht hebben op asiel, draagt onze begeleiding bij aan terugkeer met perspectief.
We creëren, samen met partners, doelmatige, duurzame, veilige, menswaardige en flexibele opvangvormen en bieden daarbij maatschappelijke meerwaarde, bijvoorbeeld op het gebied van (arbeids)participatie, lokale investeringen en huisvesting.
Wij kennen onze bewoners en hun talenten in een vroeg stadium en kunnen daarom maatwerk bieden.
Een van de kernwaarden van het COA is ‘menswaardig’:
Wij bieden veilige en menswaardige opvang en staan naast de bewoner.
Doordat het COA haar bewoners in een vroeg stadium leert kennen, onder andere door de methodiek de 6 domeinen8 en het methodisch kader voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv)9, worden veel incidenten voorkomen. Als bekend is wie de bewoner is, kan begeleiding op maat worden aangeboden. Begeleiding op maat verkleint de kans op onacceptabel gedrag. Vanuit het oogpunt van begeleiding op maat wordt mede gekeken naar de op te leggen maatregel.
Bij het interveniëren op overlastgevend gedrag staat bij het COA de begeleiding centraal en kiest het COA in eerste instantie voor interventies die het gedrag beïnvloeden. Pas als die interventies geen gewenst effect hebben wordt overgegaan op maatregelen die een prikkel moeten zijn om het gedrag alsnog te veranderen.
Als echter bij gedrag de veiligheid van medewerkers, medebewoners en/of omwonenden in het geding komt, worden andere prioriteiten gesteld. Het borgen van de veiligheid is dan het uitgangspunt wat zelfs kan betekenen dat de betrokken bewoner het centrum moet verlaten. In het maatregelenbeleid is daarin voorzien.
8 9
https://www.coa.nl/nl/methodisch-begeleiden https://www.coa.nl/nl/alleenstaande-jongeren
25
Veiligheidsplan
COA | Hotel Van der Valk | Goes
2.2 Doelgroep Het maatregelenbeleid is van toepassing op bewoners die vallen onder de werking van de Rva 2005.
Het maatregelenbeleid geldt in de praktijk dus voor asielzoekers en vergunninghouders die in een opvangvoorziening verblijven en voor personen die administratief zijn geplaatst of gebruik maken van tijdelijke regelingen voor verblijf buiten een opvanglocatie, zoals het zelfzorgarrangement (zza) of de logeerregeling voor vergunninghouders.
3.
Wettelijke kaders
3.1 Wet COA en de Rva 2005 Het recht op opvang wordt in de Nederlandse wetgeving geregeld in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers (wet COA) en de Rva 2005. De Wet COA bepaalt dat het COA wordt ingesteld om de materiële en immateriële opvang van asielzoekers te verzorgen. De specifieke regels over de verstrekkingen aan asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen zijn uiteengezet in de Rva 2005. De Rva 2005 bepaalt welke verstrekkingen er worden geboden (zie artikel 9 Rva), maar ook de mogelijkheid deze te beperken of in te trekken. De wettelijke grondslag voor de bevoegdheid van het COA om verstrekkingen te beperken of te onthouden en daarmee een maatregel op te leggen aan bewoners, is neergelegd in artikel 10 van de Rva 2005. De Rva 2005 gaat in artikel 19 in op de rechten en de plichten van de bewoner. Uit Artikel 11 Rva volgt dat het COA bepaalt in welke opvangvoorziening een asielzoeker wordt geplaatst en is het COA de bevoegdheid verleend een asielzoeker naar een andere voorziening over te plaatsen.
4.
De maatregelen van het COA
Indien de bewoner zich niet aan de verplichtingen als bedoeld in artikel 19 Rva (waaronder de huisregels) houdt, of het gedrag van de bewoner de grens van het aanvaardbare overschrijdt, kan het COA maatregelen treffen. Bij strafbare feiten wordt de politie ingeschakeld en adviseert het COA altijd om aangifte te doen. Agressie- en geweldsincidenten tegen COA-medewerkers en andere personen die op de locatie werkzaam zijn10 worden volgens de eenduidige landelijke afspraken van Veilige Publieke Taak (VPT)11 afgehandeld. Mocht hier sprake van zijn dan kan dat worden gezien als verzwarende omstandigheid. Het doel van deze afspraken is een eenduidige, effectieve en snelle afhandeling van agressie en geweld tegen functionarissen met een publieke taak door politie en Openbaar Ministerie. Groepsgedrag kan eveneens als verzwarende omstandigheid gelden. Onder groepsgedrag kan groepsgeweld en hinderlijk groepsgedrag worden gerekend.12