Agendapunt 07. Raadsvoorstel Vervolgstappen Goes Spelen 2023-2030

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: : :

Z22.135468 / D23.979490 Vervolgstappen Goes Spelen 2023-2030 J. Veldhuizen Sociaal domein Dini Osté - Frerichs Samenleving

Gevraagd besluit -Kennis te nemen van de Quickscan Speelruimte Gemeente Goes 2022. -Voor benodigde vervanging van de speeltoestellen en ondergronden in de periode 2023-2030 in te stemmen met scenario 2 -Hiertoe de 20e begrotingswijziging 2023 vast te stellen: o Hiervoor jaarlijks een extra investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 66.000 (2023), € 67.620 (2024), € 80.620 (2025), € 79.325 (2026) bovenop het jaarlijks beschikbare vervangingsinvesteringskrediet van € 220.000,-. o De extra kapitaallasten van € 6.380 (2024), € 6.537 (2025), € 7.793 (2026) en € 7.668 (2027) te dekken uit het begrotingssaldo. Juridische grondslag De speelvoorzieningen moeten blijven voldoen aan de wettelijke veiligheidseisen uit het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS) Aanleiding In december 2021 heeft u de nota Goes Spelen 2022-2030 vastgesteld met daarin de visie op spelen, de kaders en de uitgangspunten. Voor de vervolg besluitvorming voor de uitvoering van het beleid en de benodigde vervanging van de speeltoestellen zijn twee belangrijke stappen gezet: - Het opstellen van een volledige, actuele, eenduidige basisinventarisatie van onze speellocaties, speeltoestellen en ondergronden in ons registratie system Obsurv. - Het actualiseren van de Quickscan Speelruimte Goes om inzicht in speelruimtebehoefte van de wijken en dorpen te verkrijgen.

Hiertoe is een opdracht verstrekt aan Bureau Buitenruimte. De Quickscanrapportage is eind 2022 opgesteld. Deze gegevens vormen, tezamen met onze uitgangspunten van het speelvoorzieningenbeleid, de basis voor de besluitvorming over de verhoging van de vervangingsinvesteringen en de uitvoeringsplanning. Drie speerpunten van ons speelvoorzieningenbeleid hebben daarbij expliciete aandacht: toegankelijkheid/inclusiviteit, aanpassen aan demografische ontwikkelingen/leeftijdsopbouw per wijk/dorp en duurzaamheid/natuurlijk spelen. Resultaat We gaan in de periode 2023-2026 aan de slag met de benodigde vervanging van toestellen en ondergronden in een zestal wijken en dorpen. Het resultaat is dat er voldoende, veilige, aantrekkelijke speelplekken zijn waar alle kinderen elkaar kunnen ontmoeten en kunnen samenspelen en dat recht doet aan de speerpunten van ons beleid. Argumenten Spelen is belangrijk voor een gezond ontwikkelingsklimaat voor jeugdigen en vormt een basis voor veel elementen zoals opgenomen in het Sociaal Domein (preventief gezondheidsbeleid, beweegvisie, ontmoeting en activering, veilige en aantrekkelijke woonomgeving). We vinden het dan ook belangrijk om ons aanbod en de variatie op peil te houden. Voor de vervanging en aanpassing van onze speeltoestellen en ondergronden zijn scenario’s opgesteld waaruit een keuze gemaakt kan worden.

Agendapunt Pagina 2

Quickscan Speelruimtebehoefte In Goes zijn er nu voldoende speelplekken. Dit wordt ook onderschreven in de recent gehouden Quickscan speelruimtebehoefte Goes. Het afgelopen jaar is gewerkt aan het op orde maken van onze basisinventarisatie in Obsurv. Per speelplek is voor elk toestel en bijbehorende ondergrond een vervangingsjaar opgenomen en dit wordt bij de jaarlijks inspectieronde gecheckt en zo nodig aangepast. De actualisatie van de Quickscan Speelruimte Goes (QS) is uitgevoerd door Bureau Speelruimte. Een eerder onderzoek is uitgevoerd in 2011. De rapportage 2022 treft u als bijlage aan. Bij de uitvoering van dit onderzoek zijn voor de beoordeling van de spelplekken de beleidsuitgangspunten en de criteria gehanteerd zoals opgenomen in de nota Goes Spelen 2022-2030. De QS kan worden beschouwd als een hulpmiddel dat samen met onze basisinventarisatie speeltoestellen en ondergronden (Obsurv en de vervangingsplanning) de te maken keuzes voor het speelvoorzieningenbeleid ondersteund. Per wijk/kern is beoordeeld of er genoeg jeugdigen wonen en of er voldoende ruimte beschikbaar is die sociaal veilig en veilig (zelfstandig) te bereiken zijn voor de verschillende leeftijdsgroepen. Per wijk/ kern is een advies geformuleerd over de speelplekken.

Er is geadviseerd over totaal 125 locaties: Het advies heeft betrekking op de ligging, de betekenis voor de omgeving en het gebruik in relatie tot de leeftijdsopbouw. De aanbevelingen worden betrokken bij het uitvoeringstraject voor de vervanging van speeltoestellen en ondergronden. Eerder is toegezegd dat deze Quickscan beschikbaar wordt gesteld aan de gemeenteraad. Bijgaand treft u deze ter kennisgeving aan. Scenario’s In december 2021 is bij het vaststellen van de Nota Goes Spelen onderschreven dat we ons meer moeten richten op de speerpunten toegankelijkheid/inclusiviteit, demografische ontwikkelingen/leeftijdsopbouw en duurzaamheid/natuurlijk spelen. Voor de vervanging en aanpassing van onze speeltoestellen en ondergronden zijn de volgende scenario’s opgesteld waaruit een keuze gemaakt kan worden.

Scenario 0

Omschrijving Geen vervanging van toestellen

Wat gaan we doen Toestellen/speelplekken die niet meer voldoen aan veiligheid om met te hoge onderhoudskosten worden verwijderd/opgeheven.

Kosten -eenmalige kosten verwijdering en omvorming groen -jaarlijks onderhoud groen

1

Basis

Vervangen van toestellen en ondergrond i.v.m. veiligheid en beheer. In overleg met wijk/dorp kijken naar mogelijkheid clustering en summiere aanpassing toegankelijkheid binnen beschikbaar budget.

-vervangingskosten bestaande toestellen en ondergronden cf. inventarisatie 1:1

Extra budget voor aanpassingen toegankelijkheid (specifieke toestellen, ondergronden) Extra budget voor flexibiliteit i.v.m. leeftijdsopbouw Extra budget voor flexibiliteit

10 % bovenop huidige vervangingsbudget 10 % bovenop huidige vervangingsbudget 10 % bovenop huidige vervangingsbudget

2

Beleidsvolledige variant met hoog ambitieniveau met aandacht voor toegankelijkheid, demografie en duurzaamheid

(meerjarenbegroting) - geen extra budget

Agendapunt Pagina 3

i.v.m. duurzame investeringen)

Totaal 30 % bovenop huidige vervangingsbudget

3

Voorkeursscenario waarbij keuze uit 2 van de drie speerpunten per inrichtingsgebied

Combinatie van twee keuzes uit toegankelijkheid, leeftijdsopbouw en duurzaamheid/natuurlijk spelen.

20 % bovenop huidig vervangingsbudget voor een passend en redelijk aanbod dat aansluit bij de specifieke behoefte van een wijk/dorp en waarbij de keuze gemaakt wordt in overleg (bewonersparticipatie)

4

Bij deze variant wordt gekozen voor 1 extra toevoeging per inrichtingsgebied

Keuze uit één van de speerpunten toegankelijkheid, leeftijdsopbouw en duurzaamheid/natuurlijk spelen.

10 % bovenop huidig vervangingsbudget voor een passend en redelijk aanbod dat aansluit bij de specifieke behoefte van een wijk/dorp en de keuze gemaakt wordt in overleg

Toelichting per scenario en afweging Bij scenario 0 (geen vervanging van toestellen en ondergronden) vallen er te veel toestellen of zelfs hele speelplekken weg. Dit gaat ten koste van een gezond ontwikkelingsklimaat voor jeugdigen en past niet in het beleid op gebied van het Sociaal Domein (preventief gezondheidsbeleid, beweegvisie, ontmoeting en activering, veilige en aantrekkelijke woonomgeving). In het kader van bewonersparticipatie is te verwachten dat dit zal leiden tot veel weerstand. Verschraling van het aanbod en variatie achten we onwenselijk. Deze variant komt in de verdere berekeningen niet terug. Scenario 1 kan beschouwd worden als de minimum variant. Hierbij worden de te vervangen toestellen en ondergronden 1:1 vervangen. Ook dit past niet bij ons ambitieniveau en de visie en uitgangspunten van het beleid zoals verwoord in de nota Goes Spelen. Scenario 2 gaat uit van het hoogste ambitieniveau waarbij ingezet wordt op de drie speerpunten: - Toegankelijkheid/inclusiviteit: in de komende beleidsperiode wordt bereikt dat er in elke kern minimaal 1 speelplek is, waar kinderen met een beperking samen kunnen spelen met leeftijdsgenoten zonder beperking. Voor de aanpassingen en specifieke speeltoestellen is extra budget benodigd. - Er wordt ingezet op meer flexibiliteit qua leeftijdsopbouw zodat de speelplekken beter aansluiten bij de leeftijdsopbouw van een wijk.

Over het algemeen zijn de speeltoestellen voor de leeftijdscategorieën 6-12 jaar of 12+ duurder dan de speeltoestellen voor de allerkleinsten. De speelhoogte maakt veelal dat de toestellen op aangepaste ondergrond moeten worden geplaatst zoals kunstgras, snippers etc. wat ook extra uitgaven vergt. - Naast bovengenoemde meer aandacht voor duurzaamheid (materiaalkeuze, circulariteit) en voor natuurlijk spelen. Hiervoor is een opslagpercentage van 30% benodigd. Scenario 3, de combinatievariant, gaat uit van een uitwerking waarbij, in samenspraak met de wijk, gekeken wordt welke twee van de drie speerpunten qua aanpassing op gebied van toegankelijkheid, leeftijdsopbouw en duurzaamheid aansluiten. De inschatting op basis van ervaringscijfers is dat met een opslagpercentage van 20% de benodigde specifieke keuzes per wijk/speelvoorziening gemaakt kunnen worden. Scenario 4: Deze variant gaat uit van 1 keuze uit de drie speerpunten. Hiervoor is een

Agendapunt Pagina 4

opslagpercentage van 10% benodigd. Voorstel: Voorgesteld wordt om te kiezen voor scenario 2. Deze optie sluit het beste aan het ambitieniveau van de raadsagenda en het collegeprogramma en doet recht aan het vastgestelde speelvoorzieningenbeleid, waarmee we alle jeugd in Goes een fijne, aantrekkelijke speelomgeving willen bieden. We bereiken hiermee dat er in elke wijk en dorp minimaal een speelvoorziening is waar kinderen met en zonder beperkingen samen kunnen spelen. In samenspraak met bewoners wordt gekeken op welke wijze we de aanbevelingen vanuit de Quickscan vormgeven waarbij we integraal kijken naar toegankelijkheid, clustering/leeftijdsopbouw, duurzaamheid en/of vergroening/natuurlijk spelen. Er wordt gebruik gemaakt van de kennis en ervaringen van de doelgroep (o.a. ambassadeurs toegankelijkheid) en we kunnen advies vragen aan o.a. het Milieu Educatief Centrum (MEC), natuurorganisaties (IVN) en scoutinggroepen, Mytylschool etc. Met deze variant wordt zowel recht gedaan aan de visie en uitgangspunten van het speelbeleid als de gewenste participatie van inwoners en sluiten we aan bij de gezonde wijkaanpak/Goes voor elkaar.

Kanttekeningen - De voorstellen voor aanpassingen en herinrichting die wij op basis van ons beleid, de vervangingsplanning en adviezen vanuit de Quickscan Speelruimte voorleggen aan de wijken en dorpen kunnen op weerstand stuiten. - Grondstofprijzen; gezien de huidige economische ontwikkelingen is het risico aanwezig dat de kosten van toestellen en ondergronden stijgen. Financiën Wat kost het? Overzicht kosten vervanging speeltoestellen Scenario 1 vervanging toestellen

2023 € 2024 € 2025 € 2026 €

Totaal €

220.000 221.246 231.246 230.250

Scenario 2: 3 keuzes

Scenario 3: 2 keuzes

Scenario 4: 1 keuze

begroot in investeringsplan ning 2023

€ € € €

€ € € €

€ € € €

€ € € €

220.000 220.000 220.000 220.000

993.016 €

880.000

902.742 €

286.000 287.620 300.620 299.325

264.000 265.495 277.495 276.300

1.173.565 € 1.083.290 €

242.000 243.371 254.371 253.275

Op basis van de inventarisatie is er een prioritering opgesteld voor de vervanging van de speelplekken en zijn de kosten voor de verschillende scenario’s doorgerekend. Hieruit blijkt dat enkel de vervanging van de toestellen (scenario 1) door de inflatie al duurder is, dan opgenomen is in de investeringsplanning in de begroting 2023. Gedurende de periode 2023 – 2026 zal dit € 22.742 aan extra kosten met zich meebrengen. Wanneer er aan de speelplek extra toevoegingen (toegankelijkheid/inclusiviteit, demografie en duurzaamheid) worden gedaan, betekent dit dat de speelplek per toevoeging 10% duurder wordt. In bovenstaande tabel zijn deze verschillende scenario’s door gerekend.

Agendapunt Pagina 5

Voorkeursscenario 2 ; vervanging van de toestellen met toevoeging 3 keuzes

Overzicht investering scenario 2 Scenario 2: 3 keuzes

2023 € 286.000 2024 € 287.620 2025 € 300.620 2026 € 299.325 Totaal € 1.173.565

begroot in investeringsplanni ng 2023

€ € € € €

220.000 220.000 220.000 220.000 880.000

extra investering

€ € € € €

66.000 67.620 80.620 79.325 293.565

In dit scenario worden de toestellen van de speelplekken vervangen, waarbij er per speelplek 3 extra toevoegingen plaatsvinden m.b.t. toegankelijkheid/inclusiviteit, demografie en duurzaamheid. De toevoeging van de 3 extra keuzes, betekent dat de kosten zo’n 30% hoger (€ 270.823) zullen zijn dan bij oorspronkelijke vervanging van de toestellen. In dit geval betekent het dat de kosten in totaal € 293.565 hoger zullen zijn gedurende de periode 2023-2026 dan in de investeringsplanning was opgenomen. De investeringen fluctueren jaarlijks omdat niet alle speelplekken tegelijk zijn aangelegd en omdat ze verschillen qua grootte. Effect kapitaallasten In de begroting 2023 zijn de vervangingsinvesteringen en de hierbij behorende kapitaallasten opgenomen voor de speelvoorzieningen. Omdat de investeringen hoger zullen uitvallen, zullen ook de kapitaallasten stijgen. In onderstaande tabel zijn de extra kapitaallasten voor voorkeurscenario 2 in beeld gebracht.

Overzicht extra kapitaallasten voorkeursscenario 2 Investeringsbedrag € 286.000 € 287.620 € 300.620 € Kapitaallasten per jaar 2024 2025 2026 jaarlijkse rente € 8.580 € 8.629 € 9.019 € jaarlijkse afschrijving € 19.067 € 19.175 € 20.041 € totale kapitaallasten € 27.647 € 27.803 € 29.060 € opgenomen kapitaallast begroting extra jaarlijkse kapitaallast extra kapitaallast cumulatief

€ € €

299.325 2027 8.980 19.955 28.935

21.267 € 21.267 € 21.267 € 6.380 € 6.537 € 7.793 € 6.380 € 12.917 € 20.710 €

21.267 7.668 28.378

De extra kapitaallast die in niet in de begroting is opgenomen, zal gedekt worden t.l.v. het begrotingssaldo. Het begrotingssaldo voor 2024 en verder blijft positief. De financiële effecten van het voorstel zijn verwerkt middels 20e begrotingswijziging 2023. Investering 2027 en verder Na 2026 is de vervanging van de speeltoestellen nog niet afgerond. De investeringen voor 2027 en verder zullen worden meegenomen in de jaarlijkse investeringsplanning bij het opstellen van de kadernota en begroting. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Het effect op het weerstandsvermogen is beperkt.

Agendapunt Pagina 6

Duurzaamheid Duurzaamheid vormt één van de speerpunten van het combinatiescenario. Leveranciers van speeltoestellen en ondergronden bieden steeds meer producten aan die duurzaam zijn geproduceerd. Bij de vervanging worden de verschillende alternatieven afgewogen en in de aanbestedingsprocedure meegenomen. Communicatie & Participatie Er volgt een algemeen informerend artikel op “Goes Praat Mee” en/of in Samenspel over de vervolgstappen Spelen in Goes. Daarnaast wordt er voor de zes wijken en dorpen waar we de komende periode mee aan de slag gaan een communicatie- en participatieplan opgesteld afhankelijk van de omvang van de voorstellen en de uitvoeringswerkzaamheden. Daarbij wordt samenwerking gezocht ervaringsdeskundigen. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? We gaan in overleg met wijk- en dorpsverenigingen en de buurtbewoners/kinderen om wensen en behoeften te peilen en samen een plan op te stellen voor de aanpassingen. De wijze waarop is mede afhankelijk van de omvang van de benodigde vervanging. Uitvoering Afhankelijk van uw besluit gaan we aan de slag met de uitvoering. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

drs. M. Mulder MSc. Burgemeester