Agendapunt 07. Notitie afvalstoffenheffing 2023 definitief

Bijlage notitie afvalstoffenheffing 2023 1. Inleiding Deze notitie is een bijlage bij de verordening afvalstoffenheffing en gaat in op het milieu- en financiële resultaat van het afvalbeheer 2022. Er is gebruik gemaakt van het resultaat van de eerste 3 kwartalen van 2022. De cijfers voor het laatste kwartaal zijn geëxtrapoleerd tot 31 december 2022. De gegevens bieden de basis voor de tariefstelling van de afvalstoffenheffing 2023. 2. Milieuresultaat afvalbeheer 2022 100 kilo restafval per inwoner per jaar Met de vaststelling van het afvalbeleidsplan ‘Van Afval naar Grondstof’ heeft gemeente Goes zich ten doel gesteld om 100 kilo restafval per inwoner te realiseren. Ten behoeve van de doelstelling is bij de tariefstelling voor de afvalstoffenheffing 2022 besloten om een staffel aan te brengen in het variabele deel van de afvalstoffenheffing. Dit houdt in dat de inwoners meer gaan betalen per keer, naar mate ze het restafval vaker aanbieden. De afvalcijfers van de eerste 3 kwartalen laten zien dat deze aanvullende financiële maatregel effect heeft gehad in het aanbiedgedrag. Hoeveelheid restafval 2022 De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval dat huis-aan-huis en in de grijze rolcontainer en in de daarvoor bestemde verzamelcontainers is ingezameld, bedraagt voor de periode januari t/m september 2022: 3946 ton.

Als deze hoeveelheid wordt geëxtrapoleerd is de verwachting dat het totaal neerkomt op c.a. 5260 ton en zodoende op c.a. 135 kilo per inwoner. Daarnaast is er brandbaar (grof) restafval ingezameld op de milieustraat. Dit is naar verwachting 25 kilo per inwoner in 2022. Het totale tonnage huishoudelijk restafval dat in 2022 voor verwerking is aangeboden bedraagt naar verwachting c.a. 160 kilo per inwoner. In 2021 was dit in totaal 197 kg per inwoner. Zodoende is naar verwachting sprake van een afname van het restafval over 2022. GFT- afval De hoeveelheid ingezamelde GFT-afval bedraagt voor de periode januari t/m september 2022 3380 ton. Naar verwachting zal dit in 2022 in totaal c.a. 4500 ton bedragen. In vergelijking met 2021 betreft dit een afname van c.a. 360 ton en zodoende een verwachte afname. PMD- afval (Plastic- en Metalenverpakkingen en Drankenkartons) In 2022 is voor de periode januari t/m september 615 ton PMD ingezameld (gecombineerde inzameling). Naar verwachting komt het totaal neer op c.a. 820 ton in 2022. Er is daarmee een geringe afname zichtbaar ten op zichtte van 2021. Overige afvalstromen Voor de afvalstroom glas is in vergelijking tot 2021 naar verwachting sprake van een afname van 4%, voor papier een afname van 7.5% en voor kleding een toename van 7%.

Verwacht effect 2023 Op heeft de gemeenteraad besloten om het uitvoeringsplan van het college met maatregelen om de hoeveelheid restafval ver te verminderen terug te geven aan het college. Dit zorgt ervoor dat er in 2023 geen veranderingen in inzameling doorgevoerd worden. Verwachting is dan ook dat de hoeveelheid restafval in 2023 ongeveer gelijk zal blijven. Met de invoering van pascontrole op de milieustraat is de verwachting dat de hoeveelheid brandbaar (grof) restafval op de milieustraat zal dalen naar 13 kilo per inwoner. Omdat de ZRD hier pas in 2023/2024 uitvoering aan geeft is de verwachting dat dit effect pas zichtbaar is in 2024/2025.

3. Financieel resultaat afvalbeheer 2022 Met de invoering van Diftar is ten behoeve van de kostendekkendheid een onderscheid gemaakt tussen een basistarief en variabel tarief. De begroting voor het afvalbeheer 2022 was gebaseerd op geraamde inkomsten van beide tarieven. In het onderstaande worden de resultaten op beide onderdelen weergegeven. 3.1

Resultaat begroting afvalbeheer basistarief 2022

Uitgangspunten en raming Bij de vaststelling van de tarief verordening afvalstoffenheffing 2022 is uitgegaan van 18.606 huishoudens met een vast basistarief van: € 135 voor eenpersoonshuishoudens € 177 voor meerpersoonshuishoudens Uitgangspunt van dit vaste tarief betroffen alle vaste geraamde kosten en inkomsten over 2022 (o.a. het beheer en onderhoud van de inzamelmiddelen, de uren van de medewerkers, de kapitaallasten en de kosten van de milieustraat). De inkomsten voor het basistarief 2022 zijn op dit moment €2.950.000. 3.2

Resultaat begroting afvalbeheer variabel tarief 2022

Uitganspunten en raming Het variabele tarief voor de afvalstoffenheffing is bij de afvalstoffenverordening van 2022 als volgt vastgesteld: Rolcontainer (aantal keer aanbieden)

Tarief

Afvalpas (aantal keer aanbieden)

Tarief

1 t/m 13 ledigingen 14 t/m 20 ledigingen Meer dan 21 keer

€ 6 € 8 € 10

1 - 69 70 - 100 Meer dan 101 keer

€ 1,20 € 1,60 € 2,00

Het tarief van 2022 was gebaseerd op 5 afvalzakken van 50L in een rolcontainer van 240L. Voor huishoudens met een afvalpas is dit tarief gelijk aan het tarief voor inwoners met rolcontainer. Bij voornoemde tarieven is voor de inkomstenraming 2022 uitgegaan van een gemiddeld aanbiedgedrag van de rolcontainer 8 keer voor eenpersoonshuishouden en 11 keer voor meerpersoonshuishouden. Deze aannames waren gebaseerd op de ervaringscijfers van 2021. Resultaat variabel tarief Bij een extrapolatie van de inkomsten van het variabele tarief van de periode januari 2022 - september 2022 tot 1 januari 2023 komt een gemiddeld aanbiedgedrag van de rolcontainers van c.a. 9 keer voor eenpersoonshuishoudens en c.a. 11 keer voor meerpersoonshuishoudens. Er kan dan ook geconcludeerd worden dat de ramingen nagenoeg zijn uitgekomen en neerkomt op een verwacht resultaat aan variabele inkomsten over geheel 2022 van c.a. € 1.200.000. 3.3 Resultaat op totale begroting afvalbeheer 2022 De totale inkomsten van de afvalstoffenheffing (basistarief + variabeltarief) betreft naar verwachting €4.150.000. Dit is een inschatting gebaseerd op de realisatiecijfers tot en met het derde kwartaal zoals we die van Sabewa Zeeland ontvangen. Verder heeft in 2022 een budgettaire verwerking plaatsgevonden van de begrotingswijzigingen 2022 van O.L.A.Z. voor autonome ontwikkelingen.

Het voordelige effect voor Goes daarbij was € 88.600. Er is in 2022 gekozen om geen BTW als kosten mee te nemen in de berekening van de kostendekkendheid. Op basis van de geboekte facturen en de extrapolaties daarvan voor het gehele jaar 2022, wordt verwacht dat de werkelijke kostendekkendheid uit zal komen op c.a. 99%.

4.

Afvalstoffenheffing 2023

4.1 Effecten uit gemeentelijke begroting 2023 De resultaten op de begroting 2022 bieden de basis voor het bepalen van de afvalstoffenheffing 2023. Daarnaast worden ontwikkelingen vanuit de begroting voor 2023 meegenomen. Onderstaand overzicht geeft een uitsplitsing van effecten daaruit op de afvalstoffenheffing voor 2023. Afvalstoffenheffing Berekening kostendekkendheid

(Bedragen x € 1.000)

Kosten taakvelden afvalstoffenheffing

4.364

Opbrengsten taakvelden afvalstoffenheffing

-396

Toe te rekenen kosten: - overhead

773

- btw

167

Totale kosten afvalstoffenheffing

4.908

Opbrengst afvalstoffenheffing

4.772

Dekkingspercentage afvalstoffenheffing

97%

Bron: Programmabegroting 2023

4.2

Tariefstelling afvalstoffenheffing 2023: financiële prikkel t.b.v. milieudoelstelling

Omdat het uitvoeringsplan voor het afvalbeheer 2023-2028 door de gemeenteraad is teruggeven aan het college voor aanpassing, is de verwachting dat er in 2023 geen wijzigingen in het serviceniveau worden aangebracht ten behoeve van de milieudoelstelling van 100 kilo restafval per inwoner. Om toch wat effect te bewerkstellen in de milieudoelstelling wordt u voorgesteld om de staffeling in het variabele tarief -zoals besloten voor de afvalstoffenheffing 2022- voor 2023 te intensiveren naar €8 per keer (1-13 keer aanbieden) €10 per keer (vanaf 14-20 keer aanbieden) en €14 (vanaf 21 keer aanbieden). Op deze manier worden inwoners financieel gestimuleerd om het afval nog beter te scheiden. Met het intensiveren van de staffeling worden vooral de inwoners die het afval (nog) niet goed scheiden belast. Dit zorgt ervoor dat het vaste deel van de heffing voor alle huishoudens minder verhoogd hoeft te worden. Omdat de buitendienst sinds de staffeling vaker naastgeplaatste zakken moet opruimen bij ondergrondse containers, wordt voorgesteld om in 2023 geen staffeling meer toe te passen op de gebruikers van een afvalpas. Voorgesteld wordt dit tarief vast te stellen op €1,60 per storting. Dit bedrag heeft dezelfde verhouding als inwoners met een rolcontainer met het variabele tarief van €8 per keer. (Deze verhouding is gebaseerd op het uitgangspunt van 5 zakken van 50L in een rolcontainer).

Tot slot is te noemen dat er blijvend zal worden ingezet op communicatie met als doel bewustwording en gedragsverandering, zeker met oog op de kwaliteitsborging van het gescheiden aangeboden afval. Vast tarief afvalstoffenheffing 2023 De uitgangspunten van begroting 2023, een indexering van 4,8% en een lastenverzwaring van € 290.000 (zie toelichting begroting 2023, paragraaf lokale lasten, pagina 65). Deze uitgangspunten zijn doorbelast in de tarieven 2023. Voorgesteld wordt om het vaste deel van het tarief (het basistarief) vast te stellen op: Eenpersoonshuishoudens: € 141 Meerpersoonshuishoudens: € 186 De verhouding een- en meerpersoonshuishoudens komt neer op c.a. 78%/100%. Eenpersoonshuishoudens maken gebruik van dezelfde vaste voorzieningen, maar leveren minder grote hoeveelheden aan.

Variabel tarief afvalstoffenheffing 2023 Voor het variabele deel van de heffing wordt conform de uitgangspunten zoals genoemd in 4.2 de volgende heffing voorgesteld: Rolcontainer (aantal keer aanbieden) 1 t/m 13 ledigingen 14 t/m 20 ledigingen Meer dan 21 keer

Tarief € 8 € 10 € 14

Afvalpas Per keer

€1,60

In de bijlage van deze notitie zijn 2 alternatieve tariefstellingen opgenomen: - alternatief 1: de lastenverzwaring doorbelasten in het vaste deel van de heffing en de staffeling gelijk laten als in 2022. - alternatief 2: geen gestaffeld variabel tarief maar een vast variabel bedrag van €8 per keer. Een wijziging van het variabele tarief heeft vanzelfsprekend ook effect op de hoogte van het vaste deel van de afvalstoffenheffing. Deze wijkt in beide alternatieven dan ook af. Diftar paradox In 2019 was er sprake van een ‘Diftarparadox’. Dit hield in dat inwoners het restafval minder vaak aanboden dan vooraf was ingeschat en er zodoende een tekort ontstond in de geraamde variabele inkomsten. Om de kans zo klein mogelijk te houden dat de afvalstoffenheffing in 2024 vanwege een tekort aan variabele inkomsten omhoog moet, zijn de ramingen in voorzichtig ingestoken. In geval van een overschot aan variabele inkomsten in 2023 kan in 2024 de heffing mogelijk worden verlaagd.

4.4 Medische regeling Bij de invoering van Diftar is een medische regeling vastgesteld waarbij huishoudens die buiten hun schuld om veel (medisch) afval produceren gebruik kunnen maken van een kortingsregeling waarbij een vast variabel bedrag wordt betaald, ongeacht het hoge aanbiedgedrag van het restafval. Dit bedrag omvat het basistarief plus het gemiddeld stortingsgedrag van de Goese huishoudens in 2021 (8 en 11 keer). De aanvraag van deze regeling kan gedaan worden in het laatste kwartaal van het jaar. Volgens de gegevens van Sabewa zijn er tot op heden c.a. 40 aanvragen gedaan. De medische regeling zal in de verordening voor de afvalstoffenheffing 2023 gehandhaafd blijven en worden aangepast naar vast te stellen tarieven 2023.

Datum: november 2022 Steller: Miranda van Mackelenbergh (ORU) Financiële onderbouwing: Bertram Wezenberg (CON) In afstemming met: Mark de Schipper (CON)

Bijlage 1: Alternatieven tariefstelling afvalstoffenheffing 2023 Alternatief 1: Alle verhogingen in basistarief, staffel gelijk aan staffeling 2022 Vast tarief: €159 (eph), €207 (mph) Variabel tarief: Rolcontainer (aantal keer aanbieden)

Tarief

Afvalpas (aantal keer aanbieden)

Tarief

1 t/m 13 ledigingen 14 t/m 20 ledigingen Meer dan 21 keer

€ 6 € 8 € 10

1 - 69 70 - 100 Meer dan 101 keer

€ 1,20 € 1,60 € 2,00

Alternatief 2: Geen staffel, wel extra prikkel Vast tarief: € 147 (eph) € 192 (mph) Variabel tarief: €8 per keer

Bijlage 2: Analyse aanbiedgedrag huishoudens gemeente Goes 2022 Huishoudens kunnen de restafvalcontainer nu circa 26 keer per jaar (1x per 2 weken) aanbieden. Uit een analyse van het aantal aanbiedingen in 2022 blijkt het volgende aanbiedgedrag: