Agendapunt 07. Bestuursovereenkomst COA

SEPTEMBER 2023 2.0 BESTUURSOVEREENKOMST OVER DE VESTIGING VAN EEN OPVANGLOCATIE

1

OPVANGLOCATIE

: Hotel vd Valk

ADRES

: Anthony Fokkerstraat 100

PLAATS

: Goes

Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

BESTUURSOVEREENKOMST OVER DE VESTIGING VAN EEN OPVANGLOCATIE Partijen Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, gevestigd en kantoorhoudende te Den Haag, aan de Rijnstraat 8 ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer J. Kapteijns, bestuurslid, hierna te noemen: het COA; en de gemeente Goes, ingevolge artikel 171 van de Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar burgemeester, de heer M. Fränzel Msc, en handelend ter uitvoering van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 26 september 2023, hierna te noemen: de gemeente; in aanmerking nemende dat:   

dat sinds september 2021 een opvanglocatie van COA operationeel is in de Zeelandhallen in Goes; dat deze opvanglocatie minimaal voldoet aan de eisen die daaraan gesteld worden; dat gelet op de aanhoudende hoge instroom van asielzoekers en beperkte structurele opvangcapacteit, een opvanglocatie noodzakelijk blijft;  dat COA de gemeente op 5 juni 2023 daarom formeel heeft verzocht akkoord te gaan met de ingebruikname van Hotel vd Valk aan de Anthony Fokkerstraat 100 te Goes als opvanglocatie per 1 december 2023;  dat het college van B&W op 26 september 2023 onder voorwaarden heeft ingestemd met de realisering van deze opvanglocatie, hierna te noemen: de opvanglocatie;  dat deze opvanglocatie zal dienen voor de opvang van vreemdelingen;  dat de gemeente bereid is mee te werken aan de opvang van vreemdelingen;  dat het COA en de gemeente een optimaal functioneren van de opvanglocatie in de plaatselijke gemeenschap en in relatie tot de betrokken diensten en instellingen willen bewerkstelligen door het maken van afspraken en het treffen van de nodige voorzieningen;  dat het gemeentebestuur zich binnen haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheden inspant voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening;  dat het COA en de eigenaar c.q.

exploitant afspraken maken over de wijze waarop overlast in de directe omgeving en voor de te huisvesten vreemdelingen tot een minimum wordt beperkt;  dat het Faciliteitenbesluit opvangcentra d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636) en de aanvullingen van 8 juni 1998 (Stb. 347) en 25 januari 2001 (Stb. 60) van toepassing zijn, alsmede eventuele toekomstige wijzigingen en aanvullingen;  dat partijen op verzoek van de gemeente vanwege de bijzondere locatie, zijnde een evenementenhal met stapelbedden ten behoeve van de opvang van alleenreizende mannen, en het borgen van de leefbaarheid, in de huidige bestuursovereenkomst voor de Zeelandhallen overeen zijn gekomen dat geen vreemdelingen opgevangen zullen worden binnen Spoor 2 (vreemdelingen uit een veilig land of die elders in de EU al bescherming hebben) en/of vreemdelingen die op de landelijke lijst van overlastgevers voorkomen;  dat COA de afspraak dat geen vreemdelingen opgevangen zullen worden binnen Spoor 2 in een nieuwe situatie niet wil maken omdat die voorwaarde discriminatoir is vanwege de categoriale uitsluiting van personen en toepassing van die voorwaarde vanwege de hoge instroom en beperkte Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

2





opvangcapaciteit een evenwichtige verdeling van vreemdelingen binnen Spoor 2 over het land onmogelijk maakt en bovendien de bijzondere situatie van de Zeelandhallen niet van toepassing is; dat COA wel bereid is de omvang van het aantal vreemdelingen binnen Spoor 2 in de opvanglocatie te begrenzen en gemeente en COA bovendien overeenstemming hebben bereikt over een maatregelenpakket waarmee de mogelijke overlast door deze vreemdelingen moet worden beperkt; dat over dit maatregelenpakket positief is geadviseerd door de politie.

verklaren te zijn overeengekomen:

Hoofdstuk 1 - Definities Artikel 1 In deze overeenkomst wordt verstaan onder: a. Vreemdeling: de persoon die in de opvanglocatie van het COA wordt opgevangen, zoals bedoeld in artikel 3 van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers; b. Capaciteitsplaatsen: plaatsen in een opvanglocatie beschikbaar voor de opvang van vreemdelingen; c. Opvanglocatie: opvangvoorziening, waarin door het COA aan vreemdelingen opvang wordt geboden. Hoofdstuk 2 - Afspraken over opvanglocatie, bewoners en capaciteitsplaatsen, duur en uitkering Faciliteitenbesluit Artikel 2 1. Het gemeentebestuur gaat akkoord met de inzet van Hotel vd Valk, gevestigd aan de Anthony Fokkerstraat 100 in Goes, als opvanglocatie, zodra de gemeenteraad hiermee heeft ingestemd en de vereiste vergunningen zijn verleend. 2. De opvanglocatie zal onder verantwoordelijkheid van het COA gebruikt worden voor de opvang van vreemdelingen. Artikel 3 1. Het COA draagt zorg voor de plaatsing, opvang en begeleiding van de vreemdelingen in het opvanglocatie. 2. Het COA draagt zorg voor een adequate aanpassing, inrichting en instandhouding van het opvanglocatie in overeenstemming met de ter zake geldende wettelijke bepalingen en gemeentelijke verordeningen. Het COA zal in het bezit zijn van de benodigde vergunningen. 3.

Het COA schept de voorwaarden en omstandigheden welke nodig zijn om diensten en instellingen in de opvanglocatie hun taken te laten uitvoeren. Daarnaast zal het COA ook zorgdragen voor alle aanvullende voorzieningen die nodig zijn voor de opvang van vreemdelingen, waaronder onder Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

3

meer wordt verstaan zinvolle voorzieningen voor dagbesteding- en recreatie die bijdraagt aan een start van een integratie althans in ieder geval participatie in Nederland. 4. Het COA maakt met de gemeente en eigenaar c.q. exploitant van de locatieaanvullende afspraken op basis van het uitgangspunt dat omliggende bedrijven daar geen directe hinder van ondervinden. Onderdeel van deze afspraken zal zijn het houden van toezicht op het buitenterrein en in de directe omgeving van deze opvanglocatie. Artikel 4 1. De reguliere opvangcapaciteit in de opvanglocatie is standaard maximaal 350 vreemdelingen, waarvan ten hoogste 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). 2. Als reservecapaciteit zullen tijdelijk 100 extra vreemdelingen worden opgevangen zolang dit gelet op de hoogte van de instroom, de landelijke bezetting van het COA en het gebrek aan permanente opvangplekken voor vreemdelingen aantoonbaar nodig is. 3. Hiertoe worden door het COA maximaal 450 capaciteitsplaatsen gerealiseerd. 4. Het college van B&W en het COA beslissen halfjaarlijks gezamenlijk over de inzet van de reservecapaciteit op basis van een onderbouwd verzoek van het COA met voorstel hoe de daarvoor benodigde capaciteit te creëren.

COA is ermee bekend dat het college van B&W in het kader van solidariteit in de afweging ook zal meenemen in hoeverre andere gemeenten in de Oosterschelderegio op dat moment een bijdrage leveren aan de asielopgave. 5. Het COA draagt zorg voor een evenwichtige samenstelling van de vreemdelingen voor wat betreft herkomst, geslacht, leeftijd en gezinssituatie. Dat betekent ook dat vanwege de aanwezigheid van een kwetsbare groep, te weten alleenreizende jongeren: a. er geen vreemdelingen gehuisvest worden die vermeld staan op de landelijke lijst van overlastgevers (Top-X-lijst). Deze lijst wordt iedere maand geactualiseerd en bekendgemaakt door de Rijksoverheid op basis van gegevens van de politie en het COA; b. het percentage van te huisvesten asielzoekers uit spoor 2 (vreemdelingen uit een veilig land of die elders in de EU al bescherming hebben) een afspiegeling zal zijn van het landelijk percentage. COA legt hierover halfjaarlijks verantwoording af aan het college. 6. COA en gemeenten hebben – na een positief advies van de politie - overeenstemming bereikt over veiligheidsplan met betrekking tot de opvang, begeleiding en toezicht en handhaving in en rond de locatie, waarin in ieder geval een escalatieladder is opgenomen en wordt ingegaan op de inzet van daartoe geschoold personeel, een ambulant overlastteam en een time-outvoorziening.

Het veiligheidsplan maakt onderdeel uit van de Aanvullende werkafspraken als bedoeld in artikel 10 van deze overeenkomst. 7. Op verzoek van het gemeentebestuur verstrekt het COA informatie over het aantal vreemdelingen dat in de gevraagde periode in de opvanglocatie verblijft. Eveneens verstrekt het COA daarbij informatie over de samenstelling van de bewoners.

Artikel 5 1. De bestuursovereenkomst geldt voor de periode van 1 oktober 2023 tot 1 januari 2029. 2. De datum van de feitelijke ingebruikname van de opvanglocatie ingebruikname wordt vastgelegd in een addendum bij deze overeenkomst, zoals weergegeven in bijlage A. 3. De aanspraak op verstrekking van de uitkering als bedoeld in artikel 3, eerste lid en artikel 4, eerste lid van het Faciliteitenbesluit, vangt aan op de datum van ingebruikname. 4. Opvang in de opvanglocatie vindt in ieder geval plaats tot 1 januari 2027. COA beslist uiterlijk 1 september 2026 of de opvanglocatie gedurende de resterende periode van de bestuursovereenkomst operationeel blijft. Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

4

5. Wanneer de gemeente aantoonbaar meer kosten maakt voor het faciliteren van de opvanglocatie dan wordt vergoed overeenkomstig het Faciliteitenbesluit, treden COA en de gemeente in overleg over de compensatie van de door de gemeente gemaakte kosten. Hoofdstuk 4 - Voorlichting, informatie en overleg Artikel 6 1. Vanaf de ingebruikname van de opvanglocatie in de gemeente Goes draagt het COA, in overleg met de gemeente, zorg voor de communicatie over de opvanglocatie. 2. Het COA vergoedt aan de gemeente een eenmalige uitkering als bijdrage in de kosten van de door de gemeente te verzorgen communicatie voorafgaand aan de ingebruikname van de opvanglocatie. Artikel 7 1. Het COA en de gemeente verstrekken aan elkaar onverwijld de informatie die van belang is voor de uitvoering van de taken van eenieder die verband houdt met de aanwezigheid van een opvanglocatie in de gemeente. 2. Op ambtelijk niveau zal er tenminste 1x per maand, of zoveel vaker als nodig c.q. wenselijk is, overleg plaatsvinden tussen het COA en de gemeente. Het COA neemt op verzoek van de gemeente deel aan een tweewekelijks overleg van de gemeente met de politie over mogelijke ontwikkelingen binnen en in de directe omgeving van de opvanglocatie.

Hieraan zal in ieder geval de locatiemanager van de opvanglocatie deelnemen en – indien noodzakelijk geacht – ook een vertegenwoordiger van de afdeling communicatie van het COA. Mogelijke aanvullende maatregelen, voor het functioneren van de opvanglocatie en/of het borgen van de veiligheid worden tijdens dit overleg besproken. 3. Tenminste één keer per kwartaal, of zoveel vaker als nodig c.q. wenselijk is, zal afstemmingsoverleg plaatsvinden tussen het COA en de gemeente; 4. Eén maal per jaar hebben partijen bovendien bestuurlijk overleg over de voortgang. Hoofdstuk 5 – Onderwijs en Gezondheidszorg Artikel 9 1. De gemeente neemt maatregelen die bewerkstelligen dat wordt voorzien in onderwijs aan de leerplichtige kinderen die in de opvanglocatie verblijven. 2. De maatregelen zijn in beginsel gebaseerd op de wijzigingen van het Faciliteitenbesluit (Staatsblad nr. 347, d.d. 8 juni 1998); de Regeling Onderwijshuisvestingsbudgetten Asielzoekers (OHBA) als gepubliceerd in de Staatscourant nummer 181 d.d. 23 september 1998, alsmede de reguliere onderwijswet- en regelgeving. 3. De verantwoordelijkheid voor het onderkennen en bestrijden van besmettelijke ziekten in de opvanglocatie en de overige preventieve gezondheidszorgtaken voor de bewoners, heeft het COA contractueel belegd bij GGD-GHOR Nederland.

Dit laat de verantwoordelijkheid van de gemeente op grond van de Wet Publieke gezondheid te dien aanzien onverlet. 4. Het COA zorgt ervoor dat de huisartsenzorg op de locatie plaats kan vinden. In de opvanglocatie worden meerdere ruimten voor de GZA gerealiseerd (onderzoeks- en een wachtruimte). Er zijn zoals te doen gebruikelijk afspraken met GZA gemaakt waar deze ruimte aan moet voldoen. Dat zijn in principe medische ruimtes van het COA die door GZA gebruikt worden, met onder meer een eigen lichtvoorziening. Afgesproken wordt dat tenminste één van deze ruimten ook open moet zijn voor de huisartsenpost. 5. De verantwoordelijkheid van het eerste- en tweedelijns zorgaanbod heeft het COA contractueel belegd bij de zorgverzekeraar die de Regeling Zorg Asielzoekers (RZA) uitvoert. Als daar aanleiding toe bestaat treden Partijen in overleg over aanvullende maatregelen en/of faciliteiten om de gezondheid van de aanwezige Vluchtelingen en medewerkers te waarborgen en leggen zij daartoe noodzakelijke aanvullende afspraken met elkaar vast. Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

5

6. De huisartsenzorg voor de opvanglocatie is ook beschikbaar voor statushouders en Oekraïense vluchtelingen die de gemeente opvangt in het kader van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne te kunnen garanderen. 7. Partijen maken nadere afspraken over beschikbaarheid en bekostiging van de huisartsenzorg. 8. Wanneer de gemeente over haar verantwoordelijkheid op het terrein van onderwijs en gezondheidszorg als gevolg van het operationeel zijn van de opvanglocatie meer kosten maakt dan de middelen die daarvoor vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld, treden COA en de gemeente gezamenlijk in overleg met de verantwoordelijke ministeries over de compensatie van de door de gemeente gemaakte meerkosten. Hoofdstuk 6 - Aanvullende werkafspraken Artikel 10 1. In aanvulling op de bijlagen A en B kunnen het gemeentebestuur en het COA, onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden, nadere werkafspraken maken welke onderdeel uitmaken van deze overeenkomst. Deze worden vastgelegd in een separaat document ‘Veiligheidsplan COA Hotel Van der Valk Goes’. Hoofdstuk 7 - Overige bepalingen Artikel 11 1. Het COA zorgt te allen tijde gedurende de opvang voor beveiliging en toezicht door een daartoe gecertificeerde beveiligingsdienst. 2.

De burgemeester en de officier van justitie maken in het driehoeksoverleg afspraken over de (mogelijke extra) inzet van de politie in de gemeente. Zo ook als dit een gevolg blijkt van de aanwezigheid van de opvanglocatie voor asielzoekers in die gemeente1. 3. Als de politiecapaciteit in incidentele gevallen tekortschiet, zal dit eerst op districtsniveau en vervolgens op regionaal niveau worden opgelost. Als het niet lukt om binnen de regionale eenheid een oplossing te vinden voor de behoefte aan extra capaciteit, bestaat de mogelijkheid tot tijdelijke opschaling van politiecapaciteit conform de Politiewet 20122. 4. In situaties waarin deze overeenkomst niet voorziet of in geval van geschillen, de uitleg en/of de uitvoering ervan, zullen partijen een maximale inspanning verrichten om deze geschillen in onderling overleg op te lossen. Artikel 12 1. COA is bekend met de aanleg van bedrijventerrein Deltaweg direct achter de opvanglocatie en aanvaardt alle overlast en beperkingen als gevolg hiervan. 2. De eigenaar c.q. exploitant van het hotel heeft de gemeente medewerking gevraagd aan de bouw van een nieuw hotel naast en op de huidige locatie. COA is hiermee bekend en accepteert dit. De gemeente is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor mogelijke geschillen tussen de eigenaar c.q.

exploitant en COA als gevolg van de gevraagde medewerking, noch voor gevolgen hiervan voor de (looptijd van de) exploitatie van de opvanglocatie. 3. COA vergewist zich ervan dat de eigenaar, exploitant en/of aanvrager van het nieuw te realiseren hotel akkoord is met de exploitatie van de opvanglocatie door COA onder de voorwaarden zoals in deze overeenkomst opgenomen en is aansprakelijk voor eventuele directe schade die de gemeente lijdt door geschillen tussen COA en eigenaar, exploitant en/of aanvrager over dan wel naar aanleiding van de exploitatie van de opvanglocatie.

1 2

Zie artikel 13 Politiewet 2012. Zie artikel 56 Politiewet 2012.

Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

6

Artikel 13 1. Partijen stellen vast dat de gemeente Goes met de vaststelling van deze overeenkomst en de daaraan voorafgaande bestuursovereenkomst voor de Zeelandhallen meer dan vijf jaar aaneensluitend opvang van vreemdelingen heeft gefaciliteerd danwel faciliteert. 2. Gedurende de looptijd van deze bestuursovereenkomst zal de gemeente zich evenwel inspannen om in overleg en afstemming met COA een locatie voor een nieuwe duurzame opvanglocatie te faciliteren overeenkomstig het besluit van de gemeenteraad van 24 juni 2021, zodat deze gereed is voor de afloop van onderhavige overeenkomst op 1 januari 2029. 3. Gemeente en COA sluiten voor het realiseren van een duurzame locatie een anterieure overeenkomst af waarin het kostenverhaal wordt geregeld. COA verstrekt daarbij in ieder geval een redelijke bijdrage voor de inzet van ambtelijke uren door de gemeente. 4. Als de opvanglocatie na 1 januari 2027 door omstandigheden niet meer beschikbaar is, treden de gemeente en het COA tijdig in overleg over de mogelijkheid een (tijdelijke) alternatieve opvanglocatie te realiseren. De gemeente neemt de verplichting op zich in dat kader een inspanning te leveren. De uiteindelijke haalbaarheid zal evenwel afhankelijk zijn van het reguliere bestuurlijke besluitvormingsproces. Artikel 14 Deze overeenkomst wordt gesloten onder voorbehoud van instemming door de gemeenteraad van de gemeente Goes.

Aldus overeengekomen, in drievoud opgemaakt en ondertekend. 7 Goes

Den Haag

………………. (datum) gemeente Goes

…………………. (datum) Centraal Orgaan opvang asielzoekers

de heer M. Fränzel Msc burgemeester

de heer J. Kapteijns bestuurslid

BIJLAGEN Bijlage A: Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie; Bijlage B: Veiligheidsplan COA Hotel Van der Valk.

Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

Bijlage A

Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie

College van burgemeester en wethouders van de gemeente Goes Ten aanzien van de Burgemeester, de heer M. Fränzel Msc M.A. De Ruijterlaan 2 4461 GE Goes …………………. (datum) [ kenmerk ] Onderwerp: verklaring datum ingebruikname opvanglocatie Goes Geacht College, Overeenkomstig artikel 4 van de bestuursovereenkomst inzake gebruik van de opvanglocatie in het vd Valk Hotel in Goes, deel ik u mede dat de opvanglocatie op [ dd/mm/jjjj ] voor bewoning in gebruik wordt genomen. U treft dit schrijven in tweevoud aan. Ik verzoek u om binnen twee weken een door u getekend exemplaar te retourneren aan: Centraal Orgaan opvang asielzoekers, Postbus 3002, 2280 ME Rijswijk. Met vriendelijke groet, Den Haag, Centraal Orgaan opvang asielzoekers

de heer J. Kapteijns Bestuurslid

Ondertekening namens de gemeente Goes: [ plaats ], [ datum ]

De heer M. Fränzel Msc burgemeester

Paraaf Gemeente: Paraaf COA:

8