Agendapunt 06. SC Raadsvoorstel septembercirculaire 2022 nummer 939066 1

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

10 november 2022 06. Z22.129432 / D22.939066 Raadsvoorstel septembercirculaire 2022

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

S. Meulblok / S. Meulblok

:

Mark de Schipper Concern

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de septembercirculaire 2022; 2. In te stemmen met de begrotingswijziging septembercirculaire 2022 voor het jaar 2022, nummer 48-2022; 3. In te stemmen met begrotingswijziging septemberciculaire 2022 voor de jaren 2023-2026, nummer 1-2023 Juridische grondslag De regels voor het gemeentefonds staan in de wet financiële verhoudingen. Het gevraagde besluit betreft de financiële verwerking van het gemeentefonds die met inachtneming van het Besluit begroten en Verantwoorden worden voorgelegd. Aanleiding Het ministerie BZK heeft eind september, na Prinsjesdag de septembercirculaire van het gemeentefonds 2022 gepubliceerd. Deze septembercirculaire volgt de meicirculaire 2022 op. Met dit raadsvoorstel worden de financiële effecten van de septembercirculaire ten opzichte van de meicirculaire 2022 inzichtelijk gemaakt. Resultaat Het resultaat van het gevraagde besluit is een correctie verwerking van de septembercirculaire in de begroting van gemeente Goes Argumenten Hieronder geven we kort een toelichting op de belangrijkste mutaties van de septembercirculaire 2022. In een bijlage bij dit raadsvoorstel staan alle financiële mutaties weergegeven. Deze zijn ook allemaal in de begrotingswijziging op taakveldniveau en op programmaniveau verwerkt. Totale mutatie In onderstaande tabel geven we de totale mutatie per jaarschijf weer.

Dit zijn de mutaties ten opzichte van de meerjarenbegroting 2023. In de kolom bruto mutaties geven we het totaal van de mutatie van de septembercirculaire weer. In de kolom netto mutatie geven we de mutatie weer na verrekening van de budgetten die we oormerken, reserveren voor specifieke taken. Dit doen we op basis van bestaande afspraken of omdat met de betreffende budgetten nieuwe taken onze kant opkomen. In dit raadsvoorstel worden al deze geoormerkte bedragen toegelicht. Jaar 2022 2023 2024 2025 2026

Bruto mutatie € 3.031.000 € 456.000 € 453.000 € 605.000 € 2.549.000

Geoormerkte middelen € 2.737.000 22.000 19.000 -/- € 61.000 -/- € 58.000

Netto mutatie € 294.000 € 434.000 € 434.000 € 666.000 € 2.607.000

WOZ waarde mutatie In het gemeentefonds wordt rekening gehouden met de belastingcapaciteit van gemeenten. Wat via de onroerendezaakbelasting kan worden binnengehaald, wordt als negatieve post in het

Agendapunt Pagina 2

gemeentefonds verwerkt. In de circulaires van het gemeentefonds wordt deze belastingcapaciteit bijgesteld door middel van het inschatten van de WOZ-waardeontwikkeling. In deze septembercirculaire zien we een bijstelling voor 2023 en voor de jaren 2024 en verder. De bijstelling is een forse verhoging van de belastingcapaciteit doorgevoerd op de WOZ-waarden woningen eigenaren. Het ministerie heeft aangegeven dat er in de berekening een foutieve waardestijging WOZ is doorgevoerd. Bij het opstellen van dit raadsvoorstel heeft het ministerie de nieuwe cijfers nog niet beschikbaar gesteld. Deze cijfers leiden dus pas tot een bijstelling in de decembercirculaire. Voor nu stellen we voor de cijfers van het ministerie te volgen. Daarmee zijn we nu voorzichtig en kan dit mogelijk leiden tot een iets hoger gemeentefonds bij de volgende circulaire. Accresontwikkeling In het Coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV is besloten tot twee belangrijke wijzigingen in de indexering van de algemene uitkering van de fondsen door te voeren. Ten eerste is besloten dat de fondsen vanaf 2026 niet langer via de normeringssystematiek geïndexeerd worden. Daarmee vervalt de koppeling aan de rijksuitgaven. Het gereserveerde accres vanaf 2026 wordt wel bijgesteld als gevolg van de jaarlijkse loon- en prijsontwikkeling zoals deze door het CPB wordt geraamd.

Ten tweede is er besloten dat tot 2025 het accres grotendeels op basis van de bestaande afspraken berekend wordt. In de Startnota heeft het kabinet aangegeven nader te bezien of het wenselijk is om het accres stabieler te maken. Het kabinet heeft daarom het voorstel aan de VNG gedaan om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten. De VNG heeft met dit voorstel ingestemd. Het volumedeel van het accres zal voor de periode 2022-2025 dan ook alleen voor de gemeenten worden vastgezet. Door het vastzetten van het volumedeel van het accres voor gemeenten zijn bij zowel het Rijk als de gemeenten veel minder budgettaire schommelingen dan voorheen. Dit betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 voor gemeenten slechts nog zullen wijzigen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Dit zien we nu in deze septembercirculaire. De loon- en prijsontwikkeling in het accres wordt bijgesteld met een gecombineerde index op basis van de CPB-indices voor de loonvoet sector overheid, de prijsontwikkeling materiele overheidsconsumptie en de prijsontwikkeling bruto overheidsinvesteringen. Jaar 2023 2024 2025 2026

Mutatie € 941.000 € 1.155.000 € 1.266.000 € 1.412.000

Ontwikkeling uitkeringsbasis De uitkeringsbasis van het totale gemeentefonds (landelijk) wijzigt continue door bijstellingen van aantallen van de maatstaven. Een stijging van de aantallen van de maatstaven (landelijk) betekent dat er minder overblijft om te verdelen via de uitkeringsfactor. Deze mutaties en de nieuwe prognoses van de landelijke aantallen leiden tot mutaties in het gemeentefonds van onze gemeente. In onderstaande tabel staan de mutaties voor Goes weergegeven. Jaar 2022 2023 2024 2025 2026

Mutatie -/- € 168.000 € 295.000 € 97.000 € 234.000 -/- € 191.000

Onderschrijding BCF-plafond Er is een inschatting gemaakt van de totale, landelijke, onderschrijding ten opzichte van het plafond van het btw-compensatiefonds. Het deel van het compensatiefonds wat landelijk niet wordt gebruikt, wordt via de uitkeringsfactor verdeeld over de gemeenten. Dit wordt gedaan voor het jaar 2022. Dit betekent voor Goes een extra uitkering in het gemeentefonds van € 747.000. Eenmalig rijksbijdrage financieringssystematiek

Agendapunt Pagina 3

Het Rijk werkt met gemeenten door aan de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaar toe stelt het Rijk eenmalig € 1 miljard extra beschikbaar. Voor gemeente Goes betekent dit extra middelen in 2026 van € 2.234.000. Sociaal domein In het gemeentefonds vinden in het sociaal domein verschillende mutaties plaats. We adviseren de middelen die beschikbaar worden gesteld, te oormerken voor de betreffende taken. In het bestuurlijk akkoord is voor de opvang van asielzoekers afgesproken dat er extra financiële middelen via het gemeentefonds beschikbaar worden gesteld voor integratie. Deze extra middelen zijn het gevolg van een hogere instroom. We stellen voor de beschikbaar gestelde middelen voor de jaren 2022 (€ 43.000), 2023 (€ 94.000) en 2045 (€ 75.000) toe te oormerken voor deze taak. Het Rijk heeft besloten om de energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen te verhogen. Dit is is net als de vorige mutatie een eenmalige toeslag voor 2022 nu van € 1.632.000. We stellen voor deze middelen te oormerken, vergeljk maar met de middelen uit de meicirculaire met hetzelfde doel. Voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden ontvangen gemeenten in 2022 in totaal € 3,5 miljoen (14.763 personen * € 2.370). Voor gemeente Goes is dit een bedrag van € 102.000. We stellen voor dit bedrag te oormerken voor deze taak.

Voor de integratie uitkering Participatie vindt een bijstelling van het budget plaats voor het jaar 2022. Conform afspraken stellen we voor deze extra middelen van € 31.000 toe te voegen aan de begrotingspost van de sociale werkplaats. De VNG en het ministerie van VWS zijn overeengekomen om met ingang van 2023 een structureel bedrag uit te nemen uit het gemeentefonds ten behoeve van de uitvoeringskosten van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voor Goes betekent een uitname van € 76.000 (2023), € 81.000 (2024), € 86.000 (2025) en € 83.000 (2026). We stellen voor om deze uitname te verrekenen met de budgetten hiervoor in het sociaal domein. Voor de Regeling vergoeding Individuele plaatsing en steun (IPS) voor de gemeentelijke doelgroep is in totaal € 21,5 miljoen beschikbaar. Volgens een bestuurlijk afspraak dragen gemeenten de helft bij van de uitgaven van de subsidie. Daarom wordt eenmalig in 2023 € 10,75 miljoen uitgenomen uit het gemeentefonds (cluster Participatie). We stellen voor om deze uitname cie voor gemeente Goes € 22.000 is, te verrekenen met de budgetten hiervoor in het sociaal domein. Omgevingswet en Wkb Het Rijk levert een bijdrage aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop van de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw.

Het betreft een bijdrage voor het jaar 2022. We stellen voor deze bijdrage te oormerken. Arbeidsmarkt regio Het actieplan ‘Dichterbij dan je denkt’ van het ministerie van SZW beoogt om op korte termijn de krappe arbeidsmarkt te benutten om mensen die nu langs de kant staan naar (parttime) werk of een leerwerkplek te begeleiden. Het ministerie van SZW wil ook arbeidsmarktregio’s in staat stellen om bij te dragen aan het actieplan. Dedecentralisatie-uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s. Dit is voor 2022 een bedrag van € 478.000 we stellen voor dit te oormerken. Middelen leerlingenvervoer Oekraïne Het ministerie geeft aan dat scholen en gemeenten enorme inspanningen leveren om deze leerlingen onderwijs te bieden, waaronder in sommige gevallen ook het vervoer naar school. Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen. De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan

Agendapunt Pagina 4

gemeenten voor de kosten die zij voor dit hebben gemaakt. Het Kabinet heeft hiervoor een bedrag van € 9,2 miljoen beschikbaar gesteld. De decentralisatie-uitkering ziet toe op de periode vanaf 1 maart 2022 tot aan de zomervakantie op 16 juli 2022. Voor gemeente Goes is dit een bedrag van € 19.304. We stellen voor dit bedrag toe te voegen aan de begrotingspost Oekraïne. Financiën In onderstaande tabel wordt in totaal het effect van de septembercirculaire 2022 weergegeven. Dit effect is gesplitst in een bruto mutatie, dit is gelijk aan de totale mutatie van de septembercirculaire. De netto mutatie laat het effect op de begrotingssaldi 2022 tot en met 2026 zien. Dit is dus het saldo na de verrekening met de verschillende begrotingsposten. Voor een meer gedetailleerd overzicht van de financiële mutaties verwijzen we u naar de bijlage “Totaaloverzicht financiële mutaties” dat bij dit raadsvoorstel is gevoegd. Omdat de septembercirculaire gepubliceerd wordt, aan het eind van het begrotingstraject, is deze geen onderdeel van de begroting en de begrotingssaldi van de komende jaren. In onderstaande tabel geven we het effect van de septembercirculaire weer op de begrotingssaldi van meerjaren begroting 2023. Jaar

Bruto mutatie

Netto mutatie

2023 2024 2025 2026

€ 456.000 € 453.000 € 605.000 € 2.549.000

€ 434.000 € 434.000 € 666.000 € 2.607.000

Saldo begroting 2023 € 373.000 € 2.309.000 € 4.338.000 € 68.000

Nieuw begrotingssaldo € 807.000 € 2.743.000 € 5.004.000 € 2.675.000

Duurzaamheid N.v.t. Communicatie & Participatie N.v.t. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? N.v.t. Uitvoering Na de behandeling in de gemeenteraad worden de financiële effecten verwerkt in de begroting 2022 en verder, conform de bijgevoegde begrotingswijzigingen. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

drs. M. Mulder MSc. Burgemeester