AGendapunt 05. Raadsvoorstel Haalbaarheidsonderzoek verplaatsing gemeentewerf en steunpunten

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

20 februari 2024

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: :

J. Veldhuizen Milieu Victor de Vries Openbare Ruimte

:

Z22.114512 / D24.1119770 Haalbaarheidsonderzoek verplaatsing gemeentewerf en steunpunten

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van het Locatie- en haalbaarheidsonderzoek Verplaatsing Milieustraat en Gemeentewerf; 2. Akkoord te gaan om daarnaast drie scenario's te onderzoeken: 0. Handhaven steunpunt 1, 3 en gemeentewerf/ verplaatsing steunpunt 2 naar een n.t.b. plaats; 1. Handhaven gemeentewerf/ verplaatsen steunpunten 1, 2 en 3 naar bedrijvenpark Deltaweg; 2. Handhaven gemeentewerf/ verplaatsen steunpunten 1, 2 en 3 naar een n.t.b. plaats. Voor scenario 0 en 2 wordt het uitgevoerde locatieonderzoek gebruikt. In alle scenario's wordt de milieustraat verplaatst. 3. Hiervoor een aanvullend voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 35.000. De hieruit vanaf 2025 ontstane rentelasten van € 1.400 voor € 700 te dekken uit het begrotingssaldo en voor € 700 neutraal mee te nemen bij de taakvelden afval en riolering (programma 5 Milieu). Hiervoor de 16e begrotingswijziging 2024 vast te stellen. Juridische grondslag De gemeente is wettelijk verplicht om de openbare ruimte voor langere tijd 'schoon, heel en veilig' te houden en is wettelijk aansprakelijk voor ongelukken die ontstaan door fouten of te lang uitgesteld onderhoud.

Aanleiding In navolging van het raadsbesluit op 9 november 2023, waarbij de raad akkoord is gegaan om locatie bedrijvenpark Deltaweg Fase 1 verder te onderzoeken in het haalbaarheidsonderzoek, is in samenwerking met O.L.A.Z., ZRD, het haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de verplaatsing van de gemeentewerf (Troelstralaan) en steunpunten (Geldeloozepad en Lorentzstraat). In het haalbaarheidsonderzoek zijn ook de ruimtelijke synergiekansen onderzocht tussen dit haalbaarheidsonderzoek en het aparte haalbaarheidsonderzoek van de O.L.A.Z./ ZRD naar o.a. de verplaatsing van de milieustraat (Geldeloozepad) en de uitvoering van een circulair ambachtscentrum. Tegelijk is een onderzoek uitgevoerd naar de herbestemmingsmogelijkheden van de locaties die worden verlaten. Dit onderzoek wordt uw raad in een apart vertrouwelijk raadsmemo aangeboden. Hoofddoelstelling O.L.A.Z./ ZRD Hoofddoelstelling van O.L.A.Z.1/ ZRD2 voor de opdracht is het aanleggen van een Milieustraat Compleet Plus met een Circulair Ambachtscentrum3 op een centraal gelegen locatie binnen de regio de Bevelanden. Het Algemeen Bestuur van O.L.A.Z. heeft in 2020 een onderzoek laten uitvoeren door adviesbureau RHDHV naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland. Op basis van dit onderzoek heeft O.L.A.Z. besloten om het regionaal spreiden van de milieustraten zoals weergegeven in de 1

Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland Zeeuwse Reinigingsdienst 3 Een circulair ambachtscentrum is een locatie waarbij partijen samenwerken aan het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Daarbij worden de functies van een milieustraat, kringloopwinkel en demontagewerkplaats gecombineerd, waardoor spullen en materialen langer in gebruik blijven en onnodig storten en verbranden wordt voorkomen. 2

Agendapunt Pagina 2

rapportage van RHDHV als principebesluit te steunen. Dit principebesluit kan rekenen op steun binnen O.L.A.Z. Hiernaast is O.L.A.Z./ ZRD op zoek naar een ander gebouw voor remise en kantoor van de ZRD. Doelstellingen Gemeente Voor de gemeente Goes zijn de doelstellingen van de opgave gericht op verplaatsing van de bestaande Steunpunten 1 en 2 van de afdeling Openbare Ruimte gemeente Goes en Milieustraat ZRD aan het Geldeloozepad en realisatie van een toekomstbestendige en efficiënte bedrijfsvoering van afdeling Openbare Ruimte door concentratie van alle activiteiten op één locatie. Verplaatsing van Steunpunten 1 en 2 van de gemeente en de Milieustraat ZRD aan het Geldeloozepad 1 is in lijn met de ontwikkelambitie om het havenindustrieterrein van de stad van bedrijventerrein naar gemengd stedelijk gebied met hoofdzakelijk een woonfunctie om te vormen. Hiermee wordt voor de omgeving van het Geldeloozepad ook de verkeersveiligheid verbeterd en de overlast minder. Resultaat De gemeente wil de milieustraat aan het Geldeloozepad, de gemeentewerf (opslag en stalling) aan de Troelstralaan, en de steunpunten aan het Geldeloozepad en de Lorentzstraat verhuizen naar één locatie die klaar is voor de toekomst. De ZRD wil voor de regio graag één grote centrale milieustraat, met ruimte voor kringloop en hergebruik. Zo’n milieustraat heet ook wel een circulair ambachtscentrum.

Uit het onderzoek van de gemeente en de ZRD blijkt dat de locatie op het bedrijvenpark Deltaweg in Goes geschikt is voor zo’n milieustraat, en de gemeentewerf en de steunpunten. Een gezamenlijke plek biedt ook voordelen, bijvoorbeeld gedeeld gebruik van kantoren en parkeerplaatsen. Daarnaast bekijken we aanvullende opties met lagere kosten. We vragen de gemeenteraad om een voorbereidingskrediet, daarmee gaan we de aanvullende opties onderzoeken. Argumenten Belopen proces In de eerste fase is een Locatieonderzoek uitgevoerd, wat in de raad van 9 november 2023 is behandeld. Daarna zijn de volgende stappen gezet in het haalbaarheidsonderzoek, inclusief onderzoek naar de synergie kansen, met als resultaat bijgevoegde rapportage. Het haalbaarheidsonderzoek naar de milieustraat is apart door de O.L.A.Z./ ZRD uitgevoerd. De ontwikkeling van een vlekkenplan op de kavel van het bedrijvenpark Deltaweg en het onderzoek naar synergie kansen is in overleg met O.L.A.Z./ ZRD uitgevoerd. Varianten In het onderzoek zijn de volgende varianten op de locatie bedrijvenpark Deltaweg onderzocht: A. Stand-alone gebouw en terrein, conform programma van eisen B. Gezamenlijke gebouwen en terrein, inclusief synergiekansen volgens vlekkenplan C. Variant B plus extra synergiekansen D. Variant B plus andere kansen Aanvullend aan het rapport: E.

Een combinatie van variant C en D Planning Voor het project is geen officiële planning afgesproken. Het besluit tot het uitvoeren van een locatieen haalbaarheidsonderzoek voor verplaatsing gemeentewerf en milieustraat is vooral voortgekomen uit overwegingen over verkeersoverlast en -onveiligheid rondom de huidige locatie aan het Geldeloozepad. In dit kader heeft de gemeente Goes op 19/3/2021 O.L.A.Z. bericht, dat de gemeente het plan heeft om op 1/1/2024 de huurovereenkomst van de milieustraat met het O.L.A.Z. op te zeggen. Het opzeggen van de huur is nog niet gebeurt, en moet minimaal een jaar van tevoren plaats te vinden. Het gezamenlijk Locatieonderzoek Verplaatsing Milieustraat en Gemeentewerf was gereed in mei 2023, de beslissing hierover in de gemeenteraad is gebeurd op 9 november 2023. De aparte

Agendapunt Pagina 3

haalbaarheidsonderzoeken van Gemeente Goes en O.L.A.Z. / ZRD voor respectievelijk verplaatsing gemeentewerf en milieustraat zijn beide afgerond in januari 2024. Besluitvorming over het vervolgproces binnen O.L.A.Z. vindt naar verwachting plaats op 29 februari 2024. In geval van een positieve beslissing voor de verplaatsing van gemeentewerf en de milieustraat kan tussen gemeente Goes en O.L.A.Z./ ZRD een samenwerkingsovereenkomst voor realisatie van gezamenlijke gebouwen en terreinen op bedrijvenpark Deltaweg worden opgesteld. Eventuele ingebruikname van de gemeentewerf zal – in geval van een soepel proces – naar alle waarschijnlijkheid niet eerder dan Q4-2027 gebeuren. In geval van vertraging in het (gezamenlijk) proces zal het moment van ingebruikname van gemeentewerf en milieustraat mogelijk verschuiven naar 2028-2029. Kanttekeningen Tijdens het haalbaarheidsonderzoek is het risicodossier herijkt. Risico’s die alleen betrekking hebben op het proces van O.L.A.Z./ ZRD ten aanzien van milieustraat en aanverwante functie zijn opgenomen in het haalbaarheidsonderzoek van O.L.A.Z./ ZRD. Onderstaand kort samengevat de meest dringende c.q. belangrijke risico’s op dit moment: • O.L.A.Z./ ZRD kan niet voor 1/1/2024 de huidige locatie aan het Geldeloozepad verlaten: De gemeente heeft al 19/3/2021 O.L.A.Z.

bericht, dat de gemeente het plan heeft om op 1/1/2024 de huurovereenkomst van de milieustraat met het O.L.A.Z. op te zeggen, maar deze datum is niet gehaald. Het gevolg is dat de verkeersonveilige situatie ter plaatse van het Geldeloozepad flink later dan 2024 kan worden weggenomen. o NB: dit risico is gebeurd: een verplaatsing van de milieustraat en de gemeentewerf voor 1/1/2024 is niet mogelijk en zal naar alle verwachting niet eerder dan Q4-2027 gebeuren. • De beoogde kavel op Bedrijvenpark Deltaweg kan niet worden gekocht. De Hoge Raad heeft bepaald dat overheden de verkoop van onroerend goed – dus ook grond – niet langer via een-op-een transacties met een marktpartij mogen afsluiten. Andere gegadigden moeten kunnen kans maken. Sinds het Didam-arrest van de Hoge Raad dd. 26/11/2021 (ECLI:NL:HR2021.1778) gelden meer spelregels voor gemeenten bij grondverkoop met als doel een gelijk speelveld voor alle geïnteresseerden in de gronden. De gemeente heeft de kavel buiten de verkoop gehouden, en gaat ervan uit dat gezien het maatschappelijke belang van partijen de gemeente kan uitleggen waarom dat O.L.A.Z. en de gemeente als enige gegadigde juist recht hebben op de betreffende kavels. In geval dit uiteindelijk niet zo blijkt, is vooralsnog geen andere locatie voor gebouwen en terreinen van gemeentewerf en milieustraat beschikbaar, en zal een flinke vertraging optreden.

o Beheersmaatregel: Didam procedure belopen t.b.v. van het plan tot verkoop van de kavels • Netcongestie Provincie Zeeland: Door de sterk groeiende vraag naar elektriciteit bereikt het landelijke hoogspanningsnet van TenneT zijn capaciteitsgrenzen in de provincie Zeeland. Het elektriciteitsnet van Stedin is hiermee verbonden en hier afhankelijk van. Stedin en TenneT deden daarom op 19/7/2023 een vooraankondiging van congestie voor dit gebied bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Dit betekent dat grootverbruik klanten > 3x80 Ampère wel kunnen worden voorzien van een aansluiting, maar dat zij op een wachtlijst komen voor transportvermogen voor afname van elektriciteit. o Beheersmaatregel: Op basis van het energieverbruik op de huidige locaties en het programma van eisen is onderzocht hoeveel het verwachte benodigde elektravermogen bedraagt. Met technische maatregelen is naar verwachting 3x80 Ampère net voldoende. Het elektrificeren van het wagenpark kan echter pas plaatsvinden als er weer meer ruimte beschikbaar komt op het elektranetwerk. • Verplaatsing van de functies milieustraat en gemeentewerf blijkt voor de ene partij wel haalbaar en voor de andere niet. Gemeente Goes en O.L.A.Z./ ZRD kennen beide eigen afwegingen en dynamiek besluitvormingsproces, waarmee mogelijk geen integraal besluit over gezamenlijke huisvesting kan plaatsvinden.

Mogelijke effecten zijn vertraging in het proces en het onbenut laten van synergiekansen.

Agendapunt Pagina 4

Beheersmaatregel: De huidige besluitvormingstrajecten van O.L.A.Z. en de gemeente zijn op elkaar afgestemd. Uw college en/ of de gemeenteraad kan tijdens de behandeling van de kadernota eventueel besluiten dat zij verplaatsing gemeentewerf en steunpunten financieel niet haalbaar acht, waarmee een besluit over verplaatsing gemeentewerf en steunpunten niet wordt genomen en de huidige situatie in stand blijft. Gevolgen zijn onder meer dat de huidige locaties niet vrijkomen voor (her)ontwikkeling, er geen synergie wat betreft gezamenlijke huisvesting wordt behaald en de bedrijfsvoering van de afdeling Openbare Ruimte verspreid over meerdere locaties (suboptimaal) wordt uitgevoerd. o Beheersmaatregel: Uw college wordt voorgesteld om de volgende aanvullende scenario's te onderzoeken: ▪ Handhaven steunpunt 1, 3 en gemeentewerf/ verplaatsing steunpunt 2 naar een n.t.b. locatie; ▪ Handhaven gemeentewerf/ verplaatsen steunpunten 1, 2 en 3 naar bedrijvenpark Deltaweg; ▪ Handhaven gemeentewerf/ verplaatsen steunpunten 1, 2 en 3 naar een n.t.b. locatie. Voor scenario 0 en 2 wordt gebruikgemaakt van het uitgevoerde locatieonderzoek. In alle scenario's wordt de milieustraat verplaatst. Als de gemeente besluit één van de bovengenoemde aanvullende scenario’s uit te voeren zal dit ook gevolgen hebben voor het vervolgtraject voor O.L.A.Z.

Als bijvoorbeeld alleen de steunpunten worden verplaatst naar de Deltaweg en niet de gemeentewerf Troelstalaan, is het de vraag of er voldoende synergievoordelen voor de ZRD overblijven/ te vinden zijn, om bij de remise voor de ZRD-voertuigen en circulair ambachtscentrum De Bevelanden, ook het hoofdkantoor voor de ZRD te realiseren. Ondanks de centrale ligging van Goes, zal deze ontwikkeling zorgen voor een mogelijke heroverweging van het te vestigen hoofdkantoor voor de ZRD in Goes. Vanzelfsprekend zullen wijzigingen van onderdelen van gemeente Goes gevolgen hebben voor het vlekkenplan uit de haalbaarheidsstudie, de kavel omvang en vorm en de mogelijke synergie, omdat er dan een andere situatie ontstaat aan te combineren functies. o

•

•

Financiën Investeringskosten varianten Vanuit de uitgangspunten, het programma van eisen, de synergiekansen en de overige kansen zijn de investeringskosten voor de varianten geraamd. Varianten C en D vragen verdere uitwerking in een volgende fase, en kunnen slechts zeer indicatief worden omschreven. Aanvullend aan de rapportage kan variant C en D samen worden gevoegd tot variant E, wat de laagste investeringskosten oplevert. In de volgende fase worden de P.M. posten nader onderzocht. A. Stand-alone huisvesting Investeringskosten 15.410.00 Grondkosten 2.726.000 Totaal 18.136.000 B. Gezamenlijke huisvesting incl. synergiekansen Investeringskosten 14.430.000 Grondkosten 2.453.000 Totaal 16.883.000 C. Variant B plus aanvullende synergiekansen Investeringskosten P.M. Grondkosten P.M. Totaal P.M.

Agendapunt Pagina 5

D. Variant B plus overige kansen Investeringskosten 12,6 a 13,0 mln (indicatief) Grondkosten P.M. Totaal P.M. E. Een combinatie van variant C en D Investeringskosten P.M. Grondkosten P.M. Totaal P.M. Exploitatiekosten varianten Om het financieel effect van realisatie van een nieuwe gemeentewerf op de gemeentelijke begroting in beeld te brengen zijn de investeringskosten vertaald in jaarlijkse exploitatiekosten. Onderstaand zijn de exploitatiekosten in het eerste jaar van ingebruikname 2028 in beeld gebracht. Overige jaren zijn opgenomen in paragraaf 4.3 van de rapportage. Aanvullend aan de rapportage kan variant C en D samen worden gevoegd tot variant E, wat de laagste exploitatiekosten oplevert. In de volgende fase worden de P.M. posten nader onderzocht. Huidige situatie Exploitatiekosten 363.500 A. Stand-alone huisvesting Exploitatiekosten 1.355.300 B. Gezamenlijke huisvesting incl. synergiekansen Exploitatiekosten 1.270.300 C. Variant B plus aanvullende synergiekansen Exploitatiekosten P.M. D. Variant B plus overige kansen Exploitatiekosten 1.137.300 a 1.180.300 (indicatief) E. Een combinatie van variant C en D Exploitatiekosten P.M. Dekking investeringskosten varianten De investeringskosten van de verschillende varianten wordt voor de helft gedekt door het begrotingssaldo en voor de andere helft door verhoging van de heffing rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Variant A leidt tot een verhoging van de rioolheffing met 4,0% en voor de afvalstoffenheffing met 5,0%. Voor de berekening is uitgegaan van de cijfers uit de Programmabegroting 2024. Variant B leidt tot een verhoging van de rioolheffing met 3,6% en voor de afvalstoffenheffing met 4,5%. Voor de berekening is uitgegaan van de cijfers uit de Programmabegroting 2024. De verhoging van de rioolheffing en de afvalstoffenheffing van de varianten C, D en E worden bepaald als de investeringskosten van deze varianten in beeld zijn gebracht4. Voorbereidingskosten volgende fase In 2022 is een voorbereidingskrediet ter beschikking gesteld van € 183.000. Hiervan is op 9 januari 2024 nog ongeveer € 48.000 overgebleven. 4

Tariefvoorstellen worden jaarlijks apart aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. De afschrijvingslasten gaan pas starten na afronding van het gehele project. Op het moment dat er een definitief investeringskrediet wordt aangevraagd en definitief duidelijk is wat de exploitatielasten zijn, wordt hiervoor een aanvullend dekkingsvoorstel gedaan.

Agendapunt Pagina 6

Voor het aanvullende scenario onderzoek wordt nu voorgesteld aanvullend € 35.000 voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. De hieruit ontstane rentelasten komen voor 50% ten laste van het begrotingssaldo. Voor de andere 50% geldt dat dit wordt doorbelast aan de taakvelden afval en riolering binnen het programma 5 Milieu. Hiervan wordt voorgesteld dit neutraal te verwerken, aangezien het uitgangspunt is deze kosten te verwerken in de heffingen. Bij de tariefstelling afval- en rioolheffing voor de jaren 2025 en 2026 wordt in overeenstemming met het collegeprogramma geen extra lastenverzwaring doorgerekend buitenom de indexatie. De begroting 2027 wordt opgesteld door het nieuwe college. Het voorliggende besluit heeft geen invloed op het weerstandsvermogen. Duurzaamheid De volgende duurzaamheidseisen zijn meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek: • Klimaat adaptief, Energieneutraal en gebruik van duurzame en (waar mogelijk) circulaire materialen; • Eisen bedrijvenpark Deltaweg en een BREEAM-label (minimaal 3 maar bij voorkeur 4 sterren). Communicatie & Participatie Aan de medewerkers van de afdeling Openbare Ruimte is in een bijeenkomst informatie verstrekt. Daarnaast is opnieuw de ondernemingsraad geïnformeerd.

Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Opzichters Openbare Ruimte en de bedrijfsleider van het gemeentelijk aannemingsbedrijf zijn betrokken geweest bij het haalbaarheidsonderzoek. Omdat de potentiële locatie op het nog te ontwikkelen bedrijvenpark Deltaweg is gelegen is participatie met de omgeving over het haalbaarheidsonderzoek niet van toepassing. Uitvoering Huidige fase De gemeente en O.L.A.Z./ ZRD kennen beide een eigen besluitvormingstraject naar de apart uitgevoerde Haalbaarheidsonderzoeken. Besluitvorming gemeente Goes over het haalbaarheidsonderzoek en eventuele vervolgstappen verplaatsing gemeentewerf staat gepland op voor 11 april 2024 in de gemeenteraad. Besluitvorming over het vervolgproces binnen O.L.A.Z. vindt plaats op 29 februari 2024. In geval van positieve – en parallelle – besluitvorming aan zowel zijde van gemeente als O.L.A.Z./ ZRD kan mogelijk Q4-2027 verhuizing van gemeentewerf en milieustraat naar de betreffende locatie op Bedrijvenpark Deltaweg plaatsvinden.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

C.H. van den Bos Burgemeester