Agendapunt 04. Raadsvoorstel Strategische aankoop

Raadsvoorstel Datum vergadering Agendapunt Zaaknummer Onderwerp

: : : :

Portefeuillehouder Programma Opgesteld door: Afdeling

: : :

Z23.146900 / D23.1037721 Strategische aankoop J. Veldhuizen/S. Meulblok Ruimte en economie Jody Poortvliet - de Jonge Omgeving & Economie

Gevraagd besluit 1. De bijlagen (met uitzondering van de bewonersbrief met kaartje) van het voorstel vertrouwelijk te behandelen 2. Een krediet voor de bouwgrond beschikbaar te stellen voor aankoop, bijkomende kosten en planvoorbereiding ad € 9.940.000; 3. De hieruit voortvloeiende structurele rentelasten ad € 185.760 te dekken ten laste van het gemeentelijk begrotingssaldo (tot het moment dat het kavel in exploitatie wordt genomen); 4. De 42e begrotingswijziging 2023 vast te stellen. Juridische grondslag Op grond van artikel 150 Gemeentewet ligt de bevoegdheid tot het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen (waaronder aankopen vastgoed) van de gemeente bij het college van Burgemeester en Wethouders. Het budgetrecht ligt bij de gemeenteraad. Aanleiding Omdat deze strategische aankoop niet is opgenomen in een eerdere begroting wordt uw raad verzocht een krediet te verlenen. De gemeente wenst een strategische grondpositie in te nemen voor een nieuwe uitbreidingslocatie woningbouw. De beoogde nieuwe uitbreidingslocatie bestaat uit de kadastrale nummers AC776 (140.107 m²), AC731 (7.650 m²) en AC779 (10.448 m²). De kavel is agrarisch in gebruik en ligt tussen de randweg Wilhelminadorp en de westzijde van het dorp. Eigenaar van de te verwerven locatie is de Koninklijke Maatschap de Wilhelminapolder.

Collegeprogramma In het collegeprogramma is opgenomen dat het college inzet op de planvorming van minimaal één uitbreidingswijk (in deze collegeperiode) om de druk op de woningmarkt te verlichten. Verder staat in het collegeprogramma te lezen: • • • •

Deze wijk wordt landschappelijk ingepast en wordt zo duurzaam mogelijk gebouwd. Samen met de gemeenteraad gaan we op zoek naar een locatie voor deze uitbreidingswijk. Bij nieuwbouwprojecten gaan we natuurinclusief bouwen. We onderzoeken welke methode we hiervoor het beste kunnen gebruiken. Goes zet in op de bouw van voldoende en betaalbare woningen in versneld tempo. Dit doen we met woningbouwprojecten met woningen in een gevarieerde mix in woningbouwprijs. Goes focust daarbij extra op sociale en middeldure huurwoningen.

Uitgangspunten Omgevingsvisie Recent zijn de uitgangspunten voor de op te stellen Omgevingsvisie door de gemeenteraad vastgesteld. Onderdelen hierin zijn o.a.: •

•

Een royaal aanbod aan woningen in de gemeente maakt dat de woningmarkt voor alle doelgroepen te betreden en te betalen is. Een flexibele woonschil biedt ruimte om schommelingen in de vraag naar huisvesting op te vangen. Om wonen en werken als basisvoorziening voor haar bewoners te waarborgen voert de gemeente waar mogelijk een actieve grondpolitiek. Goes versterkt de verbinding tussen de historische binnenstad en de Oosterschelde door middel van een ‘blauwe’ ontwikkelingscorridor. Deze ‘blauwe’ corridor verbindt de

Agendapunt Pagina 2

(binnen)stad opnieuw met de Oosterschelde, waarbij beschikbaar ontwikkelingsprogramma (wonen, werken, onderwijs, cultuur, sport en recreatie, natuurontwikkeling) wordt ingezet om de historische verbinding tussen Goes en de Oosterschelde ruimtelijk en functioneel te herstellen. In het kader van de Omgevingsvisie wordt nagedacht welke verschijningsvorm van de ‘blauwe’ corridor bijdraagt aan de identiteit van de stad. Tussen de ontwikkelingscorridor en de Oosterschelde blijft voldoende ruimte gereserveerd om de hier aanwezige kwaliteit van het open landschap te waarborgen. In het gesprek met uw raad over de uitgangspunten voor de Omgevingsvisie is gesproken over de logische, gewenste uitbreidingswijk in Wilhelminadorp, zodat ruimtelijk gezien Goes zich hiermee ontwikkelt richting de Oosterschelde. Bovendien helpt het om in het dorp voorzieningen te houden, zoals de school, of aan te trekken. Zeeuwse woondeal en raadsmoties In maart 2023 is de Zeeuwse Woondeal vastgesteld. In deze Woondeal hebben Rijk, provincie en gemeenten onder andere afspraken vastgelegd over (versnelling van) woningbouw en betaalbaarheid. Deze woonafspraken leggen ook de basis voor een langjarige samenwerking tussen overheden, woningcorporaties en marktpartijen. Voor Zeeland zijn in totaal 16.500 extra woningen voorzien.

Waarvan volgens de Rijksdoelstelling 2/3 betaalbaar zal zijn, onderverdeeld in 1/3 sociale huurwoningen en 1/3 woningen voor middenhuur met een maximale huurprijs van € 1.000 per maand en betaalbare koopwoningen tot € 355.000. Deze cijfers zijn niet in beton gegoten. Voor Goes gaat het om circa 2.700 woningen. Hierbij is het realiseren van een nieuwe uitbreidingswijk in Goes in de Woondeal opgenomen als gemeentelijk sleutelproject. Hiermee heeft de ontwikkeling van deze woningbouwontwikkeling een prioriteit in de woonafspraken. De afspraken in de Zeeuwse Woondeal sluiten aan bij de raadsmotie over een nieuwe grote uitbreidingswijk. Met deze strategische aankoop kan tegemoet worden gekomen aan die raadsmotie van een nieuwe grote uitbreidingswijk (bij voorkeur 250+ woningen) in de stad Goes uit november 2022, waarbij rekening wordt gehouden met de volgende uitgangspunten: • • •

Streven dat merendeel woningen een prijs krijgt onder de NHG-norm (op het moment van de motie € 355.000) of een lagere huizenprijs Vrije sector huurwoningen blijven onder de € 1.000 (per maand) Bij voorkeur start bouwrijp maken uiterlijk Q3 2024

In dezelfde motie heeft uw raad het college gevraagd om bij voorkeur in Q1 2024 te komen met een verzoek voor een voorbereidingskrediet voor een passende uitbreiding van de dorpen. Uw raad wil dat rekening wordt gehouden met de volgende uitgangspunten: • • • •

Streven dat merendeel woningen een prijs krijgt onder de NHG-norm (op het moment van de motie € 355.000) of een lagere huizenprijs Vrije sector huurwoningen blijven onder de € 1.000 (per maand) Sociale huurwoningen blijven de onder liberalisatiegrens Bij voorkeur start bouwrijp maken uiterlijk Q2 2025

Raadsagenda In de raadsagenda (april 2022) staat dat de gemeenteraad in het bijzonder aandacht en ambities heeft voor het thema wonen omdat de woningmarkt meer dan ooit in de knel zit. We staan voor de uitdaging om zo snel mogelijk voldoende, geschikte en betaalbare woningen voor huidige en toekomstige inwoners te (laten) realiseren. Onder de ambitie wordt genoemd dat we actiever opereren met het grondbeleid. Met deze strategische aankoop kan tegemoet worden gekomen aan de speerpunten uit het collegeprogramma, de invulling van de afspraken uit de Zeeuwse Woondeal, de uitgangspunten uit de raadsmotie van november 2022 en de ambitie in de raadsagenda.

Agendapunt Pagina 3

Resultaat Met de aankoop krijgen wij een strategische grondpositie voor een uitbreidingslocatie woningbouw. Argumenten

Op basis van de vastgestelde nota grondbeleid is de ontwikkeling en aankoop beoordeeld aan de hand van de in die nota genoemde belangrijke afwegingscriteria urgentie, regie en rendement. Bij urgentie worden vragen gesteld over ruimtelijke ambities en beleidsdoelstellingen. De ontwikkeling van deze strategische aankoop draagt bij aan onze uitgangspunten Omgevingsvisie om de functie van centrumstad voor de regio en Zeeland te versterken en ruimtelijk gezien weer een stad aan de Oosterschelde te worden daarnaast zal deze ontwikkeling een belangrijke invulling geven aan ons woonbeleid. Bij regie worden vragen gesteld over de eigendomspositie en marktfalen. Indien de locatie in eigendom komt van een ontwikkelaar dan hebben wij zeker minder sturingsmogelijkheden dan wanneer wij eigenaar zijn. De doelstellingen van een ontwikkelaar kunnen op gespannen voet staan met de beoogde woonsegmenten (kwantiteit en kwaliteit), snelheid/tijdigheid en bijvoorbeeld duurzaamheidsambities. Bij het aspect rendement kijken we naar financieel resultaat, maatschappelijke waarden en risicoprofiel. Wij achten de urgentie om deze strategische aankoop te doen hoog, de gewenste regie is hoog en het verwachte rendement is financieel verantwoord. Zowel de criteria urgentie, regie en rendement leiden tot een advies om de locatie zelf te verwerven.

Voor de verdere argumenten/aspecten om tot aankoop over te gaan verwijzen wij naar de vertrouwelijke bijlage. Kanttekeningen Voor de kanttekeningen (risico’s en kansen) verwijzen wij ook naar de vertrouwelijke bijlage. Financiën Wat kost het? Voor de aankoop en planvoorbereiding is een voorbereidingskrediet benodigd van € 9.940.000. Hoe worden de kosten gedekt? De rentekosten worden gedekt uit het begrotingssaldo. De vertrouwelijke bijlagen geven aan dat de aankoop verantwoord is. Zijn er grote gevolgen voor het weerstandvermogen? Het effect op het weerstandsvermogen is beperkt. Vanuit de spelregels BBV wordt het strategisch object verantwoord onder de materiële vaste activa en worden de planvoorbereidingskosten verantwoord onder de immateriële vaste activa totdat een eventuele exploitatieberekening (GREX) door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Het weerstandsvermogen van de bouwgrond (de reserve bouwgrond) is ruim voldoende om eventuele tegenvallers op te vangen. Duurzaamheid Duurzaamheid speelt niet bij de aankoopbeslissing. Bij de planontwikkeling wordt dit aspect uiteraard wel meegewogen. Communicatie & Participatie Wie zijn de betrokken bij dit raadsbesluit? Gezien de vertrouwelijkheid wordt tot behandeling van deze stukken in de raadsvergadering slechts met de eigenaar gecommuniceerd. Participatie over de aankoop vindt niet plaats.

Een communicatiestrategie is in de vertrouwelijke bijlagen opgenomen. Alle bewoners van Wilhelminadorp ontvangen een bewonersbrief met kaartje. Andere stakeholders worden (zoveel mogelijk) op dezelfde dag geïnformeerd. Hoe wordt aan participatie uitvoering gegeven? Bij de verdere planontwikkeling zal een participatiestrategie worden gekozen.

Agendapunt Pagina 4

Uitvoering Na verstrekking van het krediet zullen wij de verdere stappen om eigenaar te worden van deze grondpositie in gang zetten en starten met de planvoorbereiding. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

M.A. Fränzel MSc. Burgemeester