2026-100 Raadsmemo ACM Prioriteringskader Goes

RAADSMEMO 1. Aanleiding Het elektriciteitsnet in Zeeland is vol. Door netcongestie moeten keuzes worden gemaakt over wie wanneer een stroomaansluiting krijgt. Op 12 december 2025 heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een nieuw maatschappelijk prioriteringskader vastgesteld dat bepaalt welke functies voorrang krijgen bij de verdeling van schaarse netcapaciteit. Netbeheerder Stedin werkt sinds 1 januari 2026 volgens dit kader. Met deze memo informeren wij u over de inhoud van het kader, de gevolgen voor Goes en de wijze waarop wij dit als gemeente aanpakken. Het kader heeft directe impact op onder andere woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzamingsprojecten in Goes, doordat nieuwe of zwaardere aansluitingen niet langer vanzelfsprekend beschikbaar zijn.

2. Het kader in het kort Het prioriteringskader verdeelt aanvragen voor transportcapaciteit in drie categorieën. Categorie 1 (congestieverzachters) krijgt de hoogste prioriteit: dit zijn partijen die het net ontlasten, zoals batterijopslag. Categorie 2 (veiligheid) omvat functies als hulpdiensten, drinkwater, verkeersveiligheid en defensie. Categorie 3 (basisbehoeften) betreft o.a. woningbouw, onderwijs en openbaar vervoer. Aanvragen die niet onder het kader vallen – zoals MKB, bedrijventerreinen en publieke laadpalen – krijgen geen prioriteit en komen op de wachtlijst op volgorde van aanvraagdatum. Binnen elke categorie geldt het principe ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’. Tussen categorieën kan wél worden voorgedrongen: een latere aanvraag in categorie 2 gaat vóór een eerdere aanvraag in categorie 3. Belangrijk: prioritering creëert geen extra netcapaciteit. Het regelt uitsluitend de volgorde van aansluiten. Ook voor projecten met prioriteit geldt dus dat aansluiting afhankelijk blijft van de beschikbare netcapaciteit; prioritering geeft voorrang in volgorde, maar geen garantie op realisatie. Voor meer achtergrondinformatie verwijzen wij naar het persbericht van Netbeheer Nederland: ‘Nieuwe verdeling schaarste op het stroomnet’ (www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/nieuwe-verdelingschaarste-op-het-stroomnet).

3. Wat verandert er per 1 juli 2026? Tot nu toe werden kleinverbruikers (woningen, MKB, laadpalen) buiten de wachtlijst om aangesloten vanuit een gereserveerde capaciteitsvoorraad. Vanaf 1 juli 2026 verdwijnt dit onderscheid en komen alle aanvragen in dezelfde wachtrij. Dit betekent dat ook woningen, scholen en MKB-bedrijven op de wachtlijst terechtkomen als zij geen maatschappelijke prioriteit hebben of als de gereserveerde capaciteit op is.

Van College van B&W Afdeling Omgeving & Economie Aan De gemeenteraad van Goes Datum 26 maart 2026 Onderwerp Nieuw ACM prioriteringskader netcongestie - aanpak gemeente Goes Registratienummer

Pagina 1

Tegelijkertijd gaat voor gemeenten het proces ‘Eerder Aanvragen’ open (uiterlijk 1 oktober 2026). Hiermee kan de gemeente voor toekomstige woningbouw- en onderwijsprojecten tot 10 jaar vooruit een prioriteitsaanvraag indienen bij Stedin.

4. Gevolgen voor Goes •

Woningbouw valt in categorie 3 (basisbehoeften) en komt in aanmerking voor prioriteit, mits de gemeente tijdig de juiste bewijsstukken aanlevert. Dit betekent echter geen garantie op een (tijdige) aansluiting, aangezien de daadwerkelijk beschikbare capaciteit per station bepalend blijft.

•

Onderwijs (primair, voortgezet, speciaal en MBO) valt eveneens in categorie 3.

•

Maatschappelijk vastgoed zoals GGD-taken, brandweerkazernes en afvalinzameling valt in categorie 2 (veiligheid) en heeft daarmee een hogere prioriteit.

•

MKB-bedrijven en bedrijventerreinen vallen buiten het prioriteringskader en komen daarmee in beginsel op de reguliere wachtlijst. Dit kan concreet betekenen dat ondernemers die willen uitbreiden, verduurzamen of zich willen vestigen, niet direct over een (verzwaarde) aansluiting kunnen beschikken. In de praktijk kan dit leiden tot vertraging van investeringen en bedrijfsactiviteiten.Publieke laadinfrastructuur krijgt geen prioriteit en belandt eveneens op de wachtlijst.

•

Voor nieuwe initiatieven betekent dit dat tijdige afstemming over de beschikbaarheid van netcapaciteit essentieel is. Wij zetten als gemeente in op het zo vroeg mogelijk informeren van initiatiefnemers over deze beperkingen, zodat zij hier in hun plannen rekening mee kunnen houden.

•

Netcongestie vormt daarmee een structurele randvoorwaarde voor de ruimtelijke en economische ontwikkeling van Goes.

5. Onze aanpak Nu – 1 juli 2026 1. Wij brengen alle lopende en geplande projecten die een stroomaansluiting nodig hebben in kaart, inclusief de verwachte vermogensvraag en de prioriteitscategorie. 2. Voor projecten waarvoor al een omgevingsvergunning is verleend, dienen wij zo snel mogelijk een transportaanvraag in bij Stedin. Eerder aanvragen betekent een hogere positie op de wachtrij. 3. Wij bereiden per project de vereiste bewijsstukken voor (bestuursverklaring, KvK-uittreksel, motivering noodzaak) conform de eisen van het ACM-kader. 4. Voor gemeentelijke functies die als grootverbruiker al op de wachtlijst staan (zoals afvalinzameling), dienen wij een prioriteitsaanvraag in.

Datum 26 maart 2026 Onderwerp Nieuw ACM prioriteringskader netcongestie - aanpak gemeente Goes Registratienummer

Pagina 2

5. Wij onderzoeken hoe huisnummerbesluiten voor nieuwbouwlocaties eerder kunnen worden afgegeven, omdat een huisnummer vereist is voor het indienen van een transportaanvraag. 6. Voor lopende projecten en concrete ondernemersinitiatieven die direct geraakt worden, bekijken wij per geval wat mogelijk is en onderhouden wij actief contact met de betreffende partijen.

Na 1 juli 2026 7. Zodra het proces ‘Eerder Aanvragen’ operationeel is, dienen wij voor alle geplande woningbouw- en onderwijsprojecten van de komende jaren prioriteitsaanvragen in. 8. Wij stemmen in de Energieraad Zeeland af met omliggende gemeenten en de provincie over regionale prioritering van projecten. 9. Wij volgen actief de capaciteitsberekeningen van Stedin per station en onderhouden nauw contact met hun contactpersoon. 10. Wij communiceren proactief naar ondernemers en ontwikkelaars over de gevolgen voor MKB en bedrijventerreinen en bieden waar mogelijk ondersteuning bij het verkennen van oplossingen, zoals congestieverzachtende maatregelen (bijvoorbeeld batterijopslag of flexibiliteit).

6. Communicatie Wij zijn ons ervan bewust dat het nieuwe prioriteringskader vragen oproept bij inwoners, ondernemers, woningcorporaties, projectontwikkelaars en maatschappelijke organisaties. Daarom bereiden wij een gerichte communicatie-aanpak voor: –

Wij publiceren op de gemeentelijke website(s) heldere informatie over het prioriteringskader, wat het betekent voor verschillende doelgroepen (woningbouw, MKB, maatschappelijk vastgoed) en wat de gemeente doet.

–

Wij stemmen deze communicatie af met de afdeling Communicatie van Stedin, zodat gemeente en netbeheerder één lijn trekken en inwoners en ondernemers niet met tegenstrijdige berichten worden geconfronteerd.

–

Specifieke doelgroepen – zoals ondernemersverenigingen, woningcorporaties en schoolbesturen – worden waar nodig direct geïnformeerd over wat het kader voor hen betekent en welke stappen zij kunnen nemen.

–

Wij communiceren daarbij ook transparant over de onzekerheden, zoals de nog onbekende beschikbare capaciteit per station, zodat verwachtingen realistisch blijven.

7. Aandachtspunten Wij wijzen de raad op de volgende aandachtspunten:

Datum 26 maart 2026 Onderwerp Nieuw ACM prioriteringskader netcongestie - aanpak gemeente Goes Registratienummer

Pagina 3

–

–

–

De daadwerkelijke beschikbare capaciteit per station wordt pas in de zomer van 2026 door Stedin berekend. Het is daarom nog onzeker hoeveel ruimte er feitelijk vrijkomt. Het proces ‘Eerder Aanvragen’ is nog in ontwikkeling. De exacte spelregels en bewijslast worden in het tweede en derde kwartaal van 2026 definitief. Het kader kan worden aangepast. De ACM toetst cyclisch welke functies in aanmerking komen voor prioriteit en kan het kader via een codewijzigingsprocedure bijstellen.

–

De problematiek in de FGU-regio (Flevoland, Gelderland, Utrecht), waar een volledige aansluitstop dreigt, kan invloed hebben op landelijk beleid en daarmee ook op Zeeland.

–

De gemeente heeft geen invloed op de beschikbare netcapaciteit of de toewijzing daarvan; dit is een wettelijke taak van de netbeheerder en wordt landelijk gereguleerd door de ACM. De rol van de gemeente ligt in het tijdig aanvragen, prioriteren en begeleiden van projecten.

8. Vervolg Wij houden u via de gebruikelijke kanalen op de hoogte van de voortgang. Zodra de capaciteitsberekeningen van Stedin beschikbaar zijn en het proces ‘Eerder Aanvragen’ is opengesteld, informeren wij u nader over de concrete impact voor de Goese projecten.

Datum 26 maart 2026 Onderwerp Nieuw ACM prioriteringskader netcongestie - aanpak gemeente Goes Registratienummer

Pagina 4