2026-070 Kleine windmolens op agrarische erven en grote bedrijventerreinen
Tekst van het document
Memo Onderwerp: Motie 5.1 (toezegging 22036) Datum: 26 februari 2026 Opsteller: Arjan Visser (team Duurzaamheid) Afgestemd met: Jurist Omgevingsrecht en Stedenbouw
1. Aanleiding Hoewel het aantal nieuwe aanvragen voor kleine windturbines beperkt is, groeit de noodzaak tot zelfvoorzienende energievoorziening, vooral op locaties waar bedrijven geen (extra) netcapaciteit krijgen van de netbeheerder en zon-op-dak1 geen volledige oplossing biedt. Windenergie kan in die gevallen een waardevolle aanvulling zijn. Het huidige Omgevingsplan sluit echter niet voldoende aan op de ruimte die de provinciale Omgevingsverordening Zeeland al biedt. Deze memo stelt voor om het gemeentelijke beleid hierop aan te passen, om ondernemers en agrariërs in staat te stellen hun energievoorziening te verbreden en netbelasting te beperken. In motie 5.1 (november 2022) van VVD, CDA, PVDA-GL en D66 is het college verzocht om met een beleidskader te komen teneinde [..] kleine windmolens in het buitengebied en op de industrieterreinen mogelijk te maken.2
2. Huidige situatie Maximaal toegestane tiphoogtes van windturbines in gemeente Goes:3 Bouw-regels
OPA4
BOPA5
Omgevingsplan (voorstel)
Agrarisch6
5m
20m
21m
21m
Bedrijventerrein
5m
10m
21m
21m op eigen terrein
Eventueel in combinatie met andere vormen van opwek, opslag, afname en gebruik van elektriciteit. Daarnaast is een doel van het uitvoeringsprogramma elektriciteit van de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 om per gemeentebeleid op te stellen voor kleine windturbines. 3 Daarnaast zijn in het Goese Sas volgens het bestemmingsplan (art. 15.2.3.e en 15.1.g) windturbines met ashoogte (dus niet: tiphoogte) tot 30m toegestaan. 4 Binnenplanse Omgevingsplanactiviteit 5 Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit 6 Zowel op een bouwvlak als erbuiten. 1 2
1
De provinciale Omgevingsverordening Zeeland biedt enige ruimte: •
Maximale tiphoogte: 21 meter.
•
Grotere turbines toegestaan (buiten concentratielocaties) langs grootschalige infrastructuurlijnen en op/naast grootschalige bedrijventerreinen, mits: o
Het gaat om minimaal drie turbines bij elkaar (clustering);
o
Ze niet gelegen zijn binnen een stilte- of natuurgebied.
Daarnaast zijn er instructieregels vanuit het Rijk over onder andere de toegestane hoeveelheid slagschaduw, geluid en externe veiligheid.
3. Beleidsvoorstel 1. Tiphoogte gelijktrekken met provincie: o
Pas in het Omgevingsplan de maximale tiphoogte aan van 20 naar 21 meter, conform provinciale norm.
o
Geldt voor agrarisch bouwvlak, bedrijventerrein en verblijfsrecreatie, mits voldaan wordt aan bestaande afstands- en milieueisen.
2. Ruimte Maak
op het
grootschalige in
het
bedrijventerreinen
Omgevingsplan
mogelijk
om
bij op
netcongestie: grootschalige
bedrijventerreinen (zoals Deltaweg en De Poel) windturbines tot maximaal 21 meter toe te staan, mits de windturbine op eigen erf staat, de opgewekte energie niet teruggeleverd wordt aan het net, en het dak maximaal benut is voor de opwek van zonne-energie.7 3. Tijdelijke toepassing via BOPA: o
Totdat een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Goes is vastgesteld, kunnen aanvragen die binnen bovenstaande kaders vallen worden beoordeeld via een aanvraag voor een BOPA.
o
Het vaststellen van aparte beleidsregels is juridisch niet noodzakelijk omdat een aanvraag ook per geval beoordeeld kan worden. Niet voor iedere afwijking bestaan beleidsregels. Op dit moment zijn alleen de meest voorkomende afwijkingen opgenomen in beleidsregels. Gelet op
Nadere regels hiervoor (zoals minimale afstand tussen windturbines, plaatsing uitsluitend op het achtererf en slagoppervlakte uitsluitend op eigen erf) zullen nog uitgewerkt worden. 7
2
het
beperkte
aantal
verwachte
aanvragen8
wordt
voorgesteld
locatiecriteria in het Omgevingsplan op te nemen en tot die tijd via maatwerk te werken. o
Indien in de praktijk blijkt dat het aantal aanvragen substantieel toeneemt, kan alsnog worden bezien of het wenselijk is aanvullende beleidsregels vast te stellen ten behoeve van consistentie en rechtszekerheid.
Overigens kunnen zowel bij een OPA als bij een BOPA nu al nadere eisen worden gesteld aan de exacte situering van een windturbine (bijvoorbeeld ten aanzien van positionering op het perceel, afstand tot perceelsgrenzen of landschappelijke inpassing), mits deze ruimtelijk gemotiveerd en proportioneel zijn.
De
situering
wordt
meegenomen
in
de
beoordeling
van
de
stedenbouwkundige aspecten van de aanvraag. De grondslag ligt bij een OPA in het Omgevingsplan zelf en bij een BOPA in de beoordeling van de evenwichtige toedeling van functies aan de locatie.
4. Grotere windturbines Hoewel het provinciaal ruimte biedt voor windturbines met een tiphoogte van meer dan 21 meter9 langs grootschalige bedrijventerreinen en infrastructuurlijnen, mits die windturbines opgesteld staan in een rij van drie, ziet gemeente Goes vooralsnog geen geschikte locaties voor grotere windturbines.10
5. Doelstelling Het verruimen van de mogelijkheden sluit aan bij: •
De provinciale kaders voor kleine windmolens;
Aanvragen afgelopen 10 jaar: Aan de Marquesweg 4 in Goes is een windmolen van 10 m vergund; een initiatief voor 22,5 m aan de Muidenweg 10 in Goes is ingetrokken na negatieve terugkoppeling over strijdigheid met provinciale regels. Voor dakturbines is geen enkele aanvraag ontvangen. 9 De provinciale omgevingsverordening stelt geen maximale hoogte voor windturbines op concentratielocaties; de hoogte wordt dan bepaald door het gemeentelijk omgevingsplan. 10 Plaatsing ten westen of zuiden van Deltaweg/De Poel is niet mogelijk vanwege hoogspanningslijnen en ruimtegebrek. In de Wilhelminapolder ontbreekt draagvlak; langs de A58 zijn (nog) geen geschikte locaties voor drie-op-een-rij. 8
3
•
Het streven om netcongestie te verlichten;
•
De ambitie om via lokale opwek11 bij te dragen aan klimaatdoelen;
•
Het Programma Duurzaamheid van de gemeente Goes;
•
De behoefte aan meer flexibiliteit in zelfvoorzienende energieopwek.
6. Vervolgstap Voorgesteld wordt om dit voorstel mee te nemen in de vaststelling van een Omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Goes. Voor concrete initiatieven tot die tijd, wordt gewerkt via maatwerk (BOPA) binnen de hierboven genoemde beleidsruimte.
11
Zonder teruglevering aan het elektriciteitsnetwerk
4