2025-135 Brief Gemeenteraden Doe Mee Onderzoek Onderbesteding

Rekenkamer De Bevelanden & Tholen Aan de gemeenteraden van de gemeenten Borsele, Goes, Noord-Beveland, Reimerswaal en Tholen

Ons kenmerk: RDBT-250530-01 Uw brief van: Aantal bijlage(n): 0 Kopie aan: College van B&W Gemeentesecretarissen

Behandeld door: E-mail: Datum:

A.C.F. Metz rekenkamer@rkdbt.nl 30 mei 2025

Onderwerp: NVVR DoeMee Onderzoek naar onderbesteding Beste raadsleden, De Nederlandse vereniging van rekenkamers (NVRR) heeft besloten om dit jaar het zogenoemde ‘DoeMee Onderzoek’ uit te voeren naar onderbesteding. Zoals in het onderzoeksplan 2025 reeds aangegeven doet ook de rekenkamer De Bevelanden & Tholen mee met dit onderzoek. Er doen in totaal ruim 150 decentrale overheden mee. Doel van een DoeMee Onderzoek Met een DoeMee Onderzoek wil de NVRR onderwerpen onderzoeken die relevant zijn voor decentrale overheden c.q. de rekenkamers van deze overheden. De uitkomsten van een DoeMee Onderzoek bieden rekenkamers allereerst inzicht over de stand van zaken rond dit onderwerp binnen de eigen organisatie. Doordat er verschillende gemeenten meedoen, kan ook een vergelijking worden gemaakt met andere deelnemers. Onderbesteding Onderbesteding, oftewel minder geld uitgeven dan oorspronkelijk gepland of juist meer ontvangen en dat niet (op tijd) kunnen besteden, wordt minder als een probleem gezien dan begrotingsoverschrijding. Het het betekent wel dat er (democratisch toegekend) gemeenschapsgeld op de plank blijft liggen, dat besteed had kunnen worden aan nuttige dingen. Soms kan omvangrijke of structurele onderbesteding ook duiden op problemen in de overheidsorganisatie.

Rekenkamer De Bevelanden & Tholen Het vaststellen van de begroting (budgetrecht) is een essentiële taak van de volksvertegenwoordiging. Veel mensen, inclusief veel volksvertegenwoordigers, beschikken echter niet over de benodigde kennis en/of tijd om een begroting of jaarrekening goed te doorgronden. Met dit onderzoek willen we als rekenkamers bijdragen aan meer inzicht. Aanpak van het onderzoek De aanpak van het onderzoek is dit jaar vernieuwd ten opzichte van voorgaande DoeMee Onderzoeken. Deelnemers, waaronder ook de rekenkamer De Bevelanden & Tholen, vonden dat de DoeMee Onderzoeken van vorige jaren te weinig diepgang hadden, waarop soms besloten werd om aanvullend onderzoek uit te voeren (zoals bijvoorbeeld op dit moment gebeurt naar de energiehandhavingsplicht). Daarom gaat het DoeMee Onderzoek dit jaar meer de diepte in. Rekenkamers en gemeenten moeten daarom wel ook zelf meer inzet plegen om aanvullende input over de lokale situatie aan te leveren. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: geeft de wijze waarop in de aan dit onderzoek deelnemende provincie/gemeente/waterschap, wordt begroot, de volksvertegen– woordigers een goed inzicht in de baten en lasten en kan dit worden verbeterd? De hoofdvraag is nader uitgewerkt in 3 deelvragen: 1a. Is er sprake van onderbesteding ten opzichte van de oorspronkelijke of gewijzigde begroting in de organisatie? 1b.

En zo ja, hoe groot is de onderbesteding (gescheiden naar baten en lasten)? 1c. Is daarnaast ook sprake van structurele onderbesteding? 1d. Binnen welke programma’s c.q. op welke taakvelden? 2a. Wat zijn de landelijke regels voor provincies/ gemeenten/ waterschappen over de wijze waarop moet worden begroot en onderbesteding moet worden verantwoord? 2b. Welke normen kunnen uit deze regels worden afgeleid? 2c. In hoeverre zijn deze normen bekend binnen de organisatie? 2d. Welke normen heeft de organisatie zelf toegevoegd (art 212 Gemeentewet/ Financiële verordening), actie rekenkamers lokaal. 2e. In hoeverre zijn deze normen in interne documenten overgenomen door de onderzochte organisatie?

Rekenkamer De Bevelanden & Tholen 2f. Wordt daadwerkelijk volgens deze normen begroot en verantwoord over onderbesteding? 3a. Wat zijn de oorzaken van de onderbesteding (gescheiden naar baten en lasten)? 3b. Wat zijn de (politieke) gevolgen van de onderbesteding? 3c. Hoe problematisch vindt de organisatie c.q. de volksvertegenwoordiging de onderbesteding? Planning van het onderzoek Mei: documenten verzamelen en uploaden Mei/juni: enquête met vragen over begrotingssystematiek plus specifieke uitkeringen laten invullen September: gesprek met controller September: gesprek met volksvertegenwoordigers November/december: wederhoor De afspraken met de controller en de volksvertegenwoordigers plannen wij graag bijtijds met u in. Uitvoering van het onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd door de faculteit Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit Nijmegen. Via deze link gaat u naar de volledige onderzoeksopzet van het onderzoek. Uiteraard houden we ook het college en de ambtelijke organisatie goed aangesloten bij dit onderzoek, onder meer door het toesturen van een afschrift van deze brief. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Drs. A.C.F. Metz Voorzitter rekenkamer De Bevelanden & Tholen