2024-75 Def Reactie aanbevelingen Zeeuwse spoorverbinding NS-ProRail

Aan geadresseerde

Datum Ons kenmerk Onderwerp

ProRail Regiodirectie Zuid Adres Postbus 2038 3500 GA Utrecht 088 - 231 68 53

www.prorail.nl

NS Regiodirectie Zuid Adres Postbus 6344 5600 HK Eindhoven 088 – 67 14 163

www.ns.nl

4 november 2024 2024-227753041 Reactie op de aanbevelingen Zeeuwse spoorverbinding

Geachte leden van de PvdA-GroenLinks Statenfractie, Zeeland Lokale Partij Middelburg (LPM), Partij Voor Zeeland Statenfractie, GroenLinks-PvdA Middelburg, GroenLinks-PvdA Bergen op Zoom, GroenLinks-PvdA Noord Beveland, PvdA Kapelle, PvdA Vlissingen, GroenLinks Vlissingen, Hartelijk dank voor uw document met aanbevelingen waarin u het belang van een goed functionerende Zeeuwse spoorverbinding uiteenzet. NS en ProRail waarderen uw betrokkenheid zeer. Dagelijks werken wij in nauw overleg met elkaar aan een comfortabele reis voor onze reizigers op de Zeeuwse Lijn en in heel Nederland. Dit betekent dat we met elkaar kritisch naar onze prestaties kijken. Hier vraagt u terecht aandacht voor. Op vrijdag 13 september jl. hebben wij met elkaar een goed overleg gevoerd over de Zeeuwse lijn, de komende ontwikkelingen en de uitdagingen die hierbij horen. We hebben het gehad over de prestaties t.a.v. trein en treinvervangend busvervoer, het verbeteren van de communicatie, het verbeteren van de baanstabiliteit door het nemen van toekomstbestendige maatregelen, de reizigersbeleving van de Zeeuwse stations en de uitdagingen als gevolg van klimaatverandering en personeelstekorten. Veel van wat toen is gezegd, is gerelateerd aan de verbeterpunten die in uw document ook worden genoemd.

In deze reactie zullen we daarom in grote lijnen terugkomen op de verbeterplannen zoals ook besproken op 13 september. Proefbaanvak ERTMS Ondertussen heeft de wereld niet stilgestaan en heeft het nieuws dat de Zeeuwse Lijn het proefbaanvak voor ERTMS (European Rail Traffic Management System) wordt, u bereikt. Dit konden wij op 13 september niet met u bespreken. Het definitieve besluit over het proefbaanvak is aan de staatssecretaris van IenW. Wij worden als spoorse partijen nauw betrokken bij de plannen rondom het proefbaanvak en begrijpen de zorgen vanuit de provincie. 1/4

Op initiatief van de provincie Zeeland en het ministerie van IenW zijn een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarin stakeholders en bestuurders nader worden geïnformeerd over het proefbaanvak door de programmadirectie ERTMS en experts van ProRail en NS. Toen duidelijk werd dat Zeeland de voorkeur bleef houden is om de impact van een proefbaanvak op de Zeeuwse lijn voor reizigers en de regio te verkleinen en te verzachten, een pakket aan maatregelen afgesproken. Onderdeel hiervan is uitgebreide communicatie over de hinderplanning en vervangend vervoer waarbij wordt ingespeeld op de specifieke Zeeuwse situatie. Bussen starten eerder en rijden langer door dan de treindienst en er wordt ook voorzien in expresdienst Vlissingen – Middelburg – Goes. De precieze uitwerking voor het vervangend vervoer zal NS in goed overleg met provincie en gemeenten vormgeven. ProRail en NS zullen alles in het werk stellen om de impact van het proefbaanvak op de Zeeuwse reiziger te beperken tot het minimale. Ontwikkeling en verbeterpotentieel op de Zeeuwse lijn ProRail en NS werken dagelijks met vele collega’s hard om reizigers een comfortabele reis over de Zeeuwse Lijn te bieden. U geeft in uw document aan dat u zich wilt richten op het verbeterpotentieel van de Zeeuwse Lijn.

Daar gaan wij hieronder op in en richten ons op de onderdelen dienstregeling, maatregelen op het spoor, communicatie en stations. Dienstregeling Met een directe treinverbinding tussen Vlissingen en Zwolle realiseren wij een verbeterde verbinding tussen Zeeland en Noord-Brabant. Vanaf december 2025 zal NS (voor tenminste drie jaar) deze directe treinverbinding eens per uur realiseren. Hierdoor kunnen reizigers zonder over te stappen in Roosendaal direct doorreizen naar o.a. Breda, Tilburg, Arnhem en Zwolle. Dit is de uitkomst van nieuwe afspraken tussen de Provincie Zeeland, NS, ProRail en het Ministerie van I&W. De afspraken zijn onderdeel van het compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen’. Daarnaast vindt er vanaf december 2024 een kleine wijziging plaats in de dienstregeling op de Zeeuwse Lijn. Eén van de drie treinseries vertrekt één minuut eerder vanuit Vlissingen, waardoor er meer ruimte is voor een overstap in Roosendaal. Helaas zal het zo blijven dat vooraf bekende maar ook onverwachte situaties de treindienst kunnen verstoren. Het is door heel Nederland een grote uitdaging om de KPI's op punctualiteit te halen. Dit kan liggen aan infra, aan materieel, aan werkzaamheden of bijvoorbeeld aan personen of dieren die langs het spoor lopen. In het geval van grote verstoringen zet NS vervangend vervoer in.

De inzet van bussen blijft landelijk een grote uitdaging, met name door personeelstekorten die over de sector spelen en ook bij busbedrijven. Het verbeteren van vervangend vervoer staat hoog op de agenda bij NS en we nemen maatregelen om dit landelijk te verbeteren.

2/4

Maatregelen op het spoor De afgelopen jaren is er veel werk uitgevoerd op de Zeeuwse Lijn. De beveiligingstechniek is vernieuwd en er zijn veel wissels gesaneerd. Ook op de toeleidende baanvakken waar veel Zeeuwen gebruik van maken, zijn omvangrijke werkzaamheden uitgevoerd om de baanstabiliteit toekomstbestendig te verbeteren. Deze werkzaamheden hebben tot hinder geleid voor de reizigers, maar verkleinen op de lange duur de kans op verstoringen. Het vertrouwen in de Zeeuwse Lijn liep eind 2023 een deuk op doordat er wegens hevige regenval verzakkingen in het spoor zijn ontstaan. Het baanlichaam van de Zeeuwse Lijn mist op een aantal plekken een goed fundament en het is hierdoor gevoelig voor verzakkingen. Door intensiever onderhoud weten we dit grotendeels te beheersen, maar op de lange termijn moet het fundamenteel worden aangepakt. Hiervoor doet Movares samen met ProRail en VolkerRail onderzoek dat bijna is afgerond. Om de situatie te beheersen zijn er onder meer 32 sensoren in het spoor aangebracht om de baanstabiliteit te monitoren en zet de aannemer extra werktreinen in (zgn. stoptrein) om te zorgen voor een zo stabiel mogelijke ligging van het spoor. Op dit moment ligt het zwakste punt bij Rilland waar een tijdelijke snelheidsbeperking van kracht is. We kunnen helaas niet uitsluiten dat er in de toekomst weer verzakkingen opspelen.

We verwachten wel dat met de beheersmaatregelen en het extra onderhoud de kans hierop minder groot is geworden. Tegelijkertijd blijven we vanzelfsprekend zeer alert. De komende jaren is onze inzet om stap voor stap het baanlichaam te verbeteren met verschillende maatregelen, bijvoorbeeld door het aanbrengen van een zandbed en drainage. Dit zal altijd gepaard gaan met periodes van werkzaamheden en alternatief vervoer. Het is echter wel de beste en enige manier om voor de toekomst een robuustere dienstverlening te bereiken. Wij zullen onze uiterste best doen om de hinder zoveel mogelijk te beperken, goed alternatief vervoer aan te bieden en waar mogelijk werk-met-werk te maken. Tot slot wordt de staat van het spoor middels regelmatige inspecties in kaart gebracht. Dit is een doorlopend proces wat zich ieder jaar herhaalt en leidt tot plannen voor vernieuwing van de infrastructuur, met bijbehorende werkzaamheden aan het spoor. Hiermee voorkomen we achterstallig onderhoud, in Zeeland en in de rest van Nederland. Communicatie Het verbeteren van de communicatie naar de reiziger is een belangrijk aandachtspunt. NS is continu bezig om de NS-app en informatievoorzieningen bij stations te optimaliseren. Wij begrijpen dat tijdige en accurate informatie van groot belang is voor reizigers, vooral tijdens verstoringen, en zullen ons blijven inzetten om de app verder te verbeteren.

Er zitten meer mogelijkheden in de NS-app dan waar sommige mensen zich bewust van zijn. Zo kan men door meldingen aan te zetten in de app altijd via een pushbericht op de hoogte worden gesteld van vertragingen, uitval of bijvoorbeeld overstap op bus of Westerschelde Ferry.

3/4

Daarnaast geven we in de app aan welke drukte je in de trein kunt verwachten. Zo kan men zien of een trein eerder of later minder druk is, waardoor je prettiger reist. De zitplaatskans op de Zeeuwse Lijn is gelukkig groot bij een onverstoorde dienstregeling. Volgens reizigersvereniging Rover wordt de NS-app het beste gewaardeerd (onderzoek januari 2024). Met een rapportcijfer van 7,6 scoort de app het best op overzichtelijkheid, functionaliteiten, kwaliteit van de reisadviezen en gebruiksvriendelijkheid. Stations Op de Zeeuwse lijn hebben we prachtige, historische en monumentale stations. In Vlissingen werken NS en ProRail samen aan een masterplan op initiatief van de gemeente. En we zijn nu grote stappen aan het maken bij renovatie- en onderhoudsprojecten gepland voor de Zeeuwse stations, waaronder in Middelburg en Vlissingen. Middelburg is een uniek gebouw met bijzondere grandeur. Gezamenlijk willen we het gebouw, met respect voor het verleden (de bouwtijd is 1872 en we willen de monumentale waarde van het gebouw versterken), weer een duurzame toekomst geven. De werkzaamheden omvatten onder andere een renovatie van perronkappen, reizigerstunnel, fietsenstallingen en het stationsgebouw. De renovatie- en onderhoudsprojecten voor de Zeeuwse stations zullen in nauwe samenwerken met gemeenten uitgevoerd worden om er een succes van te maken.

NS en ProRail zijn niet overal de eigenaar van het station, zoals in Arnemuiden. Het blijft een uitdaging om een goede bestemming te vinden voor een stationsgebouw, waarvan de oorspronkelijke functie heden ten dage niet meer altijd relevant is voor treinreizigers. Maatschappelijke initiatieven, zoals het Taalpunt op station Kapelle-Biezelinge, zijn zeer welkom als invulling van het stationsgebouw. Tot slot Nogmaals dank voor het document met aanbevelingen. Op veel vlakken sluiten de aanbevelingen aan bij onze acties, plannen en ambities. Hiermee verwachten we de treinreis van de Zeeuwse reiziger structureel verder te verbeteren. Tot slot willen ProRail en NS u graag uitnodigen om in het voorjaar van 2025 met een delegatie van vertegenwoordigers bij ons langs te komen op de verkeersleidingspost in Roosendaal waar we u graag willen bijpraten over de stand van zaken. We horen graag of u hier gebruik van zou willen maken.

Met vriendelijke groet,

Dimitri Kruik Regiodirecteur ProRail Zuid

Magdalena Piotrowska NS Regiodirecteur Zuid

4/4