2024-23 Raadsmemo Stand van zaken Vluchtelingenopvang

Z0ACCFC96AA

RAADSMEMO Invulling opgave De instroom van vluchtelingen in Nederland houdt aan. Zowel voor wat betreft reguliere asielzoekers als Oekraïense ontheemden. Goes voldoet op dit moment ruim aan de opgave. Zowel de wettelijke opgave voor asielzoekers als de inspanningsverplichting voor Oekraïners. Per 1 januari 2025 wordt de opgave voor Oekraïense ontheemden evenwel verhoogd. Omdat de huur van Motte bij Emergis en de sloopwoningen van Beveland Wonen in de Schildersbuurt is opgezegd, kan niet aan die opgave worden voldaan. Sterker nog, er is daardoor niet voldoende plek om alle Oekraïense ontheemden die nu worden opgevangen op 1 januari 2025 een bed te geven. In ieder geval 48 Oekraïners moeten een andere plek krijgen, al dan niet binnen Goes. Het college heeft daarom op 9 juli 2024 besloten om: 1. De invulling van de vluchtelingenopgave te richten op het totaal van het aantal gevraagde opvangplekken voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden samen; 2. De inzet van 100 reserveplekken in Van der Valk in principe opnieuw met een half jaar te verlengen en wel tot 1 mei 2025 en daarover in het vierde kwartaal definitief te beslissen; 3. Het aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden niet uit te breiden met nieuwe locaties; 4.

De Oekraïense ontheemden waarvoor op 1 januari 2025 geen opvangplek meer beschikbaar is te verhuizen naar andere gemeenten; In het tweede kwartaal van 2025 wordt de inzet van Goes op het vluchtelingendossier opnieuw bezien. Er is veel onzekerheid over het verloop van de instroom en de gevolgen daarop door de maatregelen die het nieuwe kabinet wil nemen (onder meer het afschaffen van de Spreidingswet). In onderstaande tabel vindt u de diverse opgaven en de invulling daarvan in Goes per 1 januari 2025:

Asiel regulier Asiel AMV Oekraine Totaal

Opgave 1-1-‘25

Werkelijk 1-1-‘25

Extra

192

370

178

18 403 613

80 287 737

62

Tekort

-116 124

% gerealiseerd tov opgave 193% 444% 71% 120%

Goes heeft ook voldaan aan de taakstelling voor statushouders voor de eerste helft van 2024. De verhoogde taakstelling vraagt meer inzet op het gebied van huisvesting. Hiervoor worden nieuwe prestatieafspraken met Beveland Wonen voorbereid. De gemeente biedt, bij bereiken van de 18jarige leeftijd, een persoonlijk inburgerings- en participatietraject aan met aandacht voor de ontwikkeling van de taal en begeleiding naar werk. Scalda heeft sinds dit schooljaar de instroommomenten voor inburgering verhoogd van 2 naar 4. De resultaten van het onderzoek naar de verschillende nieuwkomers in onze gemeente (overzicht, inzicht en handelingsperspectieven) worden dit halfjaar verwacht. Onderwijs In het tweede kwartaal is hard gewerkt door de gemeente in samenwerking met het onderwijs om ervoor te zorgen dat de

Van College van burgemeester en wethouders Aan Gemeenteraad Datum 20 augustus 2024 Onderwerp Stand van zaken vluchtelingenopgave Registratienummer Z24.190543 / D24.1192766 Pagina 1

minderjarige alleenstaande vluchtelingen (AMV) volwaardig onderwijs kunnen volgen. Dit heeft geresulteerd in de oprichting van een Tijdelijke nieuwkomersvoorziening onderwijs aan de Lijnbaan onder de vlag van ISK Middelburg. Na de meivakantie is de school beperkt opengegaan. Na de zomervakantie zal de school volwaardig functioneren. Voor een aantal AMV zijn onderwijs maatwerktrajecten ingezet. Zorg en welzijn De directe verantwoordelijkheid voor zorg en dagbesteding van vluchtelingen ligt bij COA. De gemeente heeft een ondersteunende rol door COA in contact te brengen met betrokken instanties. Zo is inmiddels georganiseerd dat minderjarige vluchtelingen zwemlessen kunnen volgen. De eerstelijnszorg wordt verzorgd door COA en komt niet voor rekening van de gemeente. Wanneer er jeugdzorg nodig is of beroep wordt gedaan op WMO, komt dat wel voor rekening van de gemeente. Organisatie OpenDoor is ingeschakeld en gaat op straat het (adviserende) gesprek met de jonge vluchtelingen aan. Er is periodiek overleg met de locatiemanagers van COA waarin deze onderwerpen worden besproken. Afspraak met COA is ook dat gemeente en COA in gesprek gaan over compensatie van de meerkosten die de gemeente moet maken. De zorgkosten voor deze doelgroep worden daarom periodiek inzichtelijk gemaakt.

Voor de huisartsenzorg voor de Oekraïense ontheemden is een triageapp ingezet en zeer binnenkort start de inzet van een psychosociale hulpverlener. Veiligheid Het bewaken van de openbare orde en veiligheid is een belangrijk thema rond de opvang van vluchtelingen. Met name de opstart van de AMVlocatie in Van der Valk is niet zonder incidenten verlopen. Het COA is hier transparant over geweest. De incidenten hadden impact op de locatie, veiligheidsgevoel én de inzet van politie. Dit heeft ertoe geleid dat hierover intensief gesproken is in het veiligheidsoverleg en er maatregelen genomen zijn. COA heeft inmiddels ook een plan van aanpak overgelegd om het risico op incidenten te verminderen. Dit werkt en de situatie is daarmee onder controle. De gemeente heeft zelf Stichting Opendoor ingeschakeld om ondersteuning te bieden bij de begeleiding. Aan COA is gevraagd deze kosten te vergoeden omdat dit uit onze reguliere budgetten moet worden betaald. De burgemeester zal het veiligheidsaspect vanuit zijn portefeuille uiteraard verder monitoren en de raad over de ontwikkelingen informeren. Ambtsbericht Commissaris van de Koning (cdK) De Zeeuwse Provinciale Regietafel (PRT) onder leiding van de cdK heeft in bijgevoegd persbericht van 27 mei 2024 aangegeven achter de Zeeuwse asielaanpak te blijven staan.

Al voordat er sprake was van de komst van een Spreidingswet stelden gemeenten en provincie een Zeeuwse aanpak op. In die aanpak kwamen de gemeenten met elkaar overeen dat zij gezamenlijk willen voldoen aan de opgave voor asielopvangplekken in Zeeland. In het kader van de Spreidingswet moet de cdK voor 1 november 2024 verslag doen van de wijze waarop in Zeeland invulling wordt gegeven aan de opgave van deze wet. Zeeland moet op 1 juli 2025 2.109 opvangplekken gereed hebben. Dat lijkt te lukken nu de meeste gemeenten concrete besluiten hebben genomen om opvangplekken voor asielzoekers te faciliteren. Daarmee is de behoefte aan opvangplekken voor de korte termijn evenwel nog niet ingevuld. Wat betreft het college

Datum 20 augustus 2024 Onderwerp Stand van zaken vluchtelingenopgave Registratienummer Z24.190543 / D24.1192766 Pagina 2

wordt hiervoor gekeken naar de gemeenten die nog geen concrete plannen hebben gepresenteerd om opvangplekken te realiseren. In bijgaand Ambtsbericht van de cdK aan de nieuwe minister van Asiel en migratie is de stand van zaken in Zeeland aangegeven. In de bijlagen vindt u de stand van zaken per gemeente per 3 juni 2024. Oosterschelderegio Ook in de Oosterschelderegio vindt bestuurlijk overleg plaats over de inzet van de regio in de Zeeuwse aanpak. U treft hierbij tevens een dashboard aan met een overzicht van de opgave en de (voorgenomen) inzet per gemeente per 1 juli 2025 (peildatum Spreidingswet). Oekraïense ontheemden De opgave voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is – in tegenstelling tot de opgave voor asielzoekers – een inspanningsverplichting. Tot op dit moment heeft Zeeland niet aan deze opgave kunnen voldoen. Goes heeft altijd meer Oekraïense ontheemden opgevangen dan verhoudingsgewijs naar inwoneraantal van ons werd gevraagd. Per 1 januari zullen we door de genoodzaakte sluiting van locaties echter minder Oekraïense vluchtelingen een plek kunnen geven. Vanwege de onzekerheid in het dossier – zowel qua instroom als financieel - heeft het college besloten het aantal opvangplekken niet uit te breiden door nieuwe opvanglocaties te realiseren.

Datum 20 augustus 2024 Onderwerp Stand van zaken vluchtelingenopgave Registratienummer Z24.190543 / D24.1192766 Pagina 3