2024-112 Evaluatie cameratoezicht 2020-2023

2020-2023 Evaluatie cameratoezicht Goes

Sophie Eijgenraam, trainee Gemeente Goes 2020-2023

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 1 1.

Inleiding ................................................................................................................................ 2 1.1 Doelstelling van het onderzoek ................................................................................................... 3

2.

Cameratoezicht in gemeente Goes ......................................................................................... 4 2.1 Instellen cameratoezicht in 2001 ................................................................................................ 4 2.2 Doel cameratoezicht .................................................................................................................. 5 2.2.1 Noodzakelijkheid ................................................................................................................. 5 2.2.2 Proportionaliteit ................................................................................................................... 5 2.2.3 Subsidiariteit ....................................................................................................................... 5 2.2.4 AVG en cameratoezicht ........................................................................................................ 5 2.3. Locaties cameratoezicht ........................................................................................................... 6 2.3.1 Vaste en draaibare camera’s ................................................................................................ 8 2.4. Tijdstippen en registratie camerabeelden ................................................................................... 8 2.5.

Bewaartermijn camerabeelden .................................................................................................. 8

3.

Terugblik 2020-2023 ............................................................................................................... 9 3.1 Objectieve cijfers politie ............................................................................................................. 9 3.1.1 Aantal geregistreerde misdrijven ........................................................................................... 9 3.1.2 Aantal geregistreerde overlastmeldingen............................................................................. 11 3.1.3 Veiliggestelde beelden ....................................................................................................... 12 3.2 Objectieve cijfers handhaving ................................................................................................... 13 3.3 Invloed Coronapandemie ......................................................................................................... 14 3.4 Subjectieve veiligheid............................................................................................................... 15

4.

Conclusie en aanbevelingen ................................................................................................. 16 4.1

Conclusie ............................................................................................................................ 16

4.2 Aanbevelingen ......................................................................................................................... 19 Bijlage 1: Adviezen en resultaten partners ........................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 2: Overzicht cameralocaties binnenstad Goes....................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 3: Wettelijke grondslag cameratoezicht ................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 4: Cijfers geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen ...... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 5: Cijfers handhaving 2022 tot en met de helft van 2024 ......... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 6: Veiliggestelde camerabeelden voor opsporing en vervolgingFout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 7: Veiliggestelde camerabeelden uitgebreide versie ............... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

1

1. Inleiding Sinds 2001 maakt de gemeente Goes gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte. Destijds werden zestien camera’s opgehangen met als hoofddoel om de veiligheidsgevoelens bij uitgaande jongeren te verhogen. In 2014 heeft een renovatie plaatsgevonden van alle zestien cameralocaties waarbij de meeste camera’s vernieuwd zijn. Na een evaluatie in 2020 is besloten om het cameratoezicht te verlengen van een periode van vijf jaar. Ondertussen hangen er op 33 locaties camera’s in Goes. Voor deze camera’s biedt artikel 151c van de Gemeentewet de wettelijke grondslag: het doel is het handhaven van de openbare orde. Eind 2024 eindigt het aanwijzingsbesluit van de afgelopen periode van vijf jaar voor het cameratoezicht in de binnenstad. Om te toetsen of het na deze vijf jaar noodzakelijk is om te beschikken over 33 camera’s als gemeente, is besloten om een nieuwe evaluatie uit te voeren. Dit in overleg met Politie, handhaving, ondernemers in de binnenstad en het Openbaar Ministerie. In bijlage 2 is door middel van een kaart een overzicht te zien van alle cameralocaties in de binnenstad van Goes.

2

1.1 Doelstelling van het onderzoek Binnen een periode van zes maanden zal een evaluatie worden uitgevoerd om de noodzakelijkheid van het cameratoezicht in de binnenstad van Goes te beoordelen. Dit wordt gedaan met behulp van zowel kwantitatieve gegevens vanuit de politie, handhaving en de veiligheidsmonitor als met kwalitatieve gegevens door middel van interviews met relevante belanghebbenden. Het zal resulteren in een rapport met bevindingen en aanbevelingen.

3

2. Cameratoezicht in gemeente Goes 2.1 Instellen cameratoezicht in 2001 Zoals in de inleiding beschreven is, beschikt gemeente Goes sinds 2001 over cameratoezicht. Goes stond destijds bekend als uitgaansgemeente waarbij het hoofddoel van het cameratoezicht was om de veiligheidsgevoelens bij uitgaande jongeren te verhogen. Om die reden zijn er 16 camera’s geplaatst in het centrum van Goes. Cameratoezicht kan sinds 2006 op basis van artikel 151c van de Gemeentewet ten behoeve van de handhaving van de openbare orde worden ingezet. Nadat ze in Goes in 2001 geplaatst zijn, is in 2006 besloten het toezicht uit te breiden met 4 extra camera’s. Daarbij is afgesproken om na een periode van 5 jaar het cameratoezicht te evalueren en per periode te kijken of het met bepaalde locaties uitgebreid of beëindigd wordt.

Bron: Provinciaalse Zeeuwse courant, 2001

Uit de resultaten van de evaluatie 2006-2011 blijkt dat cameratoezicht een nuttig en noodzakelijk instrument is, zowel preventief als repressief. Daarom is destijds het cameratoezicht gecontinueerd. Er is nagedacht over een uitbreiding van het cameratoezicht op de Kolveniershof, Bleekveld en Oostwal maar dit bleek niet te gerechtvaardigd kunnen worden. In het collegeprogramma uit 2014 is naar voren gekomen dat het cameratoezicht in toenemende mate gezorgd heeft voor het aantal delicten dat opgelost is door het gebruik van de camerabeelden. Wel is gebleken dat er een aantal blind spots in de binnenstad aanwezig waren. Om die reden is besloten om het cameratoezicht verder uit te breiden met een extra 6 cameralocaties. Deze zijn in de periode van 2015 tot en met 2017 geplaatst. In de laatste periode 2017 tot 2020 zijn er nog 5 cameralocaties bijgekomen. Uit de evaluatie is gebleken dat de politie dankzij de camera’s sneller kan ingrijpen als een incident dreigt te escaleren. De pakkans neemt toe evenals de aangiftebereidheid van slachtoffers en er komen meer feiten ter kennis van de politie zodat ze beter zicht krijgt op de reële veiligheidssituatie in de Goese binnenstad. Begin 2024 zijn de laatste twee camera’s toegevoegd. Uit analyses is gebleken dat er twee blinde vlekken waren: het Damplein en de Stenen Brug. Daarom zijn deze cameralocaties nog toegevoegd.

Dit maakt dat het huidige totaal aan camera’s in de binnenstad 33 is. Het Damplein en de Stenen Brug zullen in deze evaluatie niet onderzocht worden omdat er nog geen feitelijk oordeel genomen kan worden over de noodzakelijkheid van deze camera’s. Daarnaast zal de cameralocatie in de Smallegangenbuurt ook niet in deze evaluatie worden meegenomen omdat hiervoor een ander afwegingskader geldt. Uit de evaluatie zal blijken of de overige 30 cameralocaties nog steeds noodzakelijk zijn. Daarnaast wordt tijdens de evaluatie onderzocht of alle 30 cameralocaties nog beschikken over de juiste kwaliteit of dat zij aan vervanging toe zijn. Ook dit aspect zal in het advies worden meegenomen.

4

2.2 Doel cameratoezicht In artikel 151c van de Gemeentewet is bepaald dat het doel bij het toepassen van gemeentelijk cameratoezicht het handhaven van de openbare orde is. Hieronder valt ook de voorkoming van strafbare feiten die invloed hebben op de orde en rust in de gemeente. Cameratoezicht op basis van artikel 151c heeft primair een signalerende functie, waarbij camera’s meer kunnen waarnemen en deze informatie gebruikt kan worden om de politie en andere hulpdiensten aan te sturen. 2.2.1 Noodzakelijkheid Voor het instellen of voortzetten van cameratoezicht moet er wettelijk gezien een duidelijke noodzaak zijn. Dit betekent dat het alleen kan worden toegepast in openbare gebieden waar regelmatig onveilige situaties voorkomen en waar eerdere maatregelen niet effectief zijn gebleken. Kortom, als de doelen kunnen worden bereikt met andere maatregelen of als de veiligheidssituatie niet ernstig genoeg is om cameratoezicht te rechtvaardigen, mag er wettelijk gezien geen cameratoezicht worden ingesteld of voortgezet. 2.2.2 Proportionaliteit De proportionaliteitseis betekent dat cameratoezicht in verhouding moet staan tot de geconstateerde criminaliteit en overlast.

Als het invoeren of voortzetten van cameratoezicht en de verwachte effecten hiervan niet in verhouding staan tot de vastgestelde criminaliteit en overlast, mag er volgens artikel 151c van de Gemeentewet geen cameratoezicht worden ingevoerd of voortgezet. 2.2.3 Subsidiariteit De subsidiariteitseis betekent dat om een handhavingsdoel te bereiken, het lichtste middel moet worden ingezet waarmee dat doel bereikt kan worden. Als het doel kan worden bereikt met alternatieve, minder ingrijpende maatregelen, mag cameratoezicht wettelijk niet worden ingesteld of voortgezet. 2.2.4 AVG en cameratoezicht Zie bijlage 3 voor de wettelijke grondslag van cameratoezicht.

5

2.3. Locaties cameratoezicht De cameralocaties in de gemeente Goes zijn ten alle tijden nauwkeurig bepaald met de politie aan de hand van proefopstellingen. Aan de randen van het cameragebied staan attentieborden zodat bezoekers weten dat zij het cameragebied betreden. Camera Camera 1 Grote Markt Camera 2 Grote Markt Camera 3 Grote Markt Camera 4 Grote Markt Camera 5 Opril Grote Markt Camera 6 Haven Camera 7 Haven Camera 8 Sint Jacobstraat Camera 9 Oude Vismarkt Camera 10 Korte Vorstraat Camera 11 Singelstraat Camera 12 Blaauwe steen Camera 13 Lange Kerkstraat Camera 14 Lombardstraat Camera 15 Korte Kerkstraat Camera 16 Sint Adriaanstraat Camera 17 Vlasmarkt Camera 18 Koepoort Camera 19 Stalstraat Camera 20 Station Camera 21 Station Camera 22 Lange Vorst Camera 23 Klokstraat Camera 24 Kreukelmarkt Camera 25 Koningstraat Camera 26 Kolveniershof Camera 27 Bleekveld Camera 28 Oostwal Camera 29 Beestenmarkt Camera 30 Smallegangebuurt

Locatie Aan lantaarnpaal bij kapsalon BWIZE hairstyling Aan lantaarnpaal bij winkel Bomont Aan lantaarnpaal bij pizzeria Al Mercato/winkel de Zeeman Aan lantaarnpaal bij winkel Rituals. Ter hoogte van Papegaaistraat Kruising Opril Grote Markt Grote Kade (2 camera’s) Grote Kade (2 camera’s) Kruising Sint Jacobsstraat / Pijntorenstraat Achterkant restaurant Postkantoor Kruising Papegaaistraat/ Korte vorststraat Hangt aan het Historisch museum de Bevelanden (gemeentelijk eigendom) Blaauwe steen tegenover feestcafé de Kelder Boven winkel Holland&Barret In de straat naar uitgaansgelegenheid El Toro Winkelstraat Winkelstraat Kruising Vlasmarkt/ Wijngaardstraat Bij coffeeshop Highlife Stalstraat Station in Goes (2 camera’s) Station in Goes (2 camera’s) Lange Vorststraat Kruising Klokstraat/ Ganzenpoortstraat Winkelstraat Boven restaurant Lilou Boven de Albert Heijn/ Kolveniershof Boven de Mythe (gemeentelijk domein) Parkeerplaats de Oostwal Boven concertzaal/filmhuis het Beest (gemeentelijk domein) Adolf van Westerwijkplein

Soort Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Vast Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Vast Vast Vast Vast Vast Draaibaar Draaibaar Vast Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar Draaibaar

6

Camera 31 Wijngaardstraat Camera 32 Damplein Camera 33 Stenenbrug

Kruising Wijngaardstraat/ Zusterstraat Parkeerplaats Damplein (achterkant winkel de Hema) De Stenenbrug

Draaibaar Draaibaar Draaibaar

7

2.3.1 Vaste en draaibare camera’s In het Goese centrum hangen momenteel 33 camera’s. Dit zijn zowel vaste als draaibare camera’s. Tijdens de renovatie in 2014 zijn het aantal vaste camera’s teruggedrongen naar 6 en zijn de andere 27 vervangen naar draaibare camera’s. De vaste camera’s staan op één punt gericht en kijken uitsluitend naar één en hetzelfde beeld. De draaibare (dome) camera’s kunnen op afstand bediend worden en brengen 360 graden rondom in beeld. Een belangrijk detail is dat deze camera’s niet continu de gehele omgeving in beeld brengen. Ook deze camera’s kijken slechts naar één richting tegelijk en kunnen dus ook gedeeltes missen wat buiten hun blikveld valt. 2.4. Tijdstippen en registratie camerabeelden Op het politiebureau in Goes is een uitkijkruimte ingericht voor de camerabeelden. De camera’s zijn in principe 24/7 in de week in werking en leggen alle beelden voor een periode van vier weken vast. Dit betekent niet dat de beelden continu gemonitord worden door politiemedewerkers. Vanuit de politie worden op de zogenoemde ‘horecadagen’, doorgaans de vrijdag en zaterdag avond/nacht, evenals tijdens evenementen, door de Operationeel Coördinator (OPCO) de beelden uitgekeken. Daarnaast wordt aangegeven dat zij wekelijks de camerabeelden als middel inzetten tijdens een melding of incident om hierop te anticiperen en te beschikken van meer ‘ogen’. 2.5.

Bewaartermijn camerabeelden De camerabeelden worden niet langer dan vier weken bewaard. Afwijkend hiervan kunnen beelden langer bewaard worden mits er een concrete aanleiding of vermoeden bestaat dat de beelden noodzakelijk zijn voor de opsporing van een gepleegd strafbaar feit. De politie kan deze beelden veiligstellen en gebruiken in een strafprocedure. Zie bijlage 6 en 7 met de lijst van veiliggestelde beelden van 2020 tot en met 2023.

8

3. Terugblik 2020-2023 3.1 Objectieve cijfers politie Vanuit de politie zijn er cijfers bekend van de hoeveelheid misdrijven en geregistreerde meldingen van de afgelopen periode (2020 tot en met 2023) in de gemeente Goes. Het verschil tussen misdrijven en meldingen ligt in de aard en ernst van het gedrag dat wordt gemeld. Hierbij gaat het bij een misdrijf om een ernstige overtreding van de wet die strafbaar is gesteld in het strafrecht. Een overlastmelding betreft hinderlijk of storend gedrag dat niet direct strafbaar is onder het strafrecht, maar wel hinderlijk of ongewenst is voor anderen. De volledige tabellen met daarin ook het soort misdrijven of meldingen zijn terug te vinden in bijlage 4. 3.1.1 Aantal geregistreerde misdrijven Het aantal geregistreerde misdrijven per cameralocatie fluctueert in de afgelopen jaren waarbij er een toename te zien is vanaf 2021:

Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in de afgelopen vier jaar zijn er 230. Om een goed overzicht te geven van de misdrijven per locatie, zijn de gegevens gestructureerd en de trends en patronen te geanalyseerd. Hieruit is het volgende naar voren gekomen: De meeste misdrijven vinden plaats op de volgende locaties: - Grote Markt (41) - Klokstraat (34) - Oostwal (17) - Kolveniershof (16) - Oude Vismarkt (15) - Wijngaardstraat (15)

9

Toename van misdrijven op de volgende locaties: - De Grote Markt laat een duidelijke toename zien van 5 misdrijven in 2020 naar 18 misdrijven in 2023 (verschil van 13) - Bij het Kolveniershof is een toename te zien van 1 in 2020 naar 6 in 2023 (verschil van 5) - De Sint Jacobstraat laat een toename zien van 0 misdrijven in 2020 naar 4 in 2023 (verschil van 4) - Als laatste is een toename te zien bij de Vlasmarkt van 0 misdrijven in 2020 naar 4 in 2023 (verschil van 4) De minste misdrijven vinden plaats op de volgende locaties: - Opril Grote Markt (1) - Koningstraat (2) - Stalstraat (2) - Papegaaistraat (2) - Blaauwe Steen (3) - Bleekveld (3) - Grote Kade (3) Afname van misdrijven op de volgende locaties: - Bij de Lange Vorstraat is een afname te zien van 2 in 2020 naar 0 in 2023 (verschil van 2) - De Sint Adriaanstraat laat een afname zien van 3 in 2020 naar 1 in 2023 (verschil van 2) Meest voorkomende soort misdrijven: Hierbij gaat het om de soort overlastmeldingen die het vaakst terug zijn gekomen per locatie: -

Eenvoudige mishandeling (54) Vernieling overige objecten (53) Bedreiging (28) Zware mishandeling (18)

10

3.1.2 Aantal geregistreerde overlastmeldingen Het aantal geregistreerde meldingen per cameralocatie zijn in de afgelopen jaren toegenomen:

Het totaal aantal geregistreerde overlastmeldingen in de afgelopen vier jaar zijn er 425. Om een goed overzicht te geven van het aantal geregistreerde overlastmeldingen per locatie, zijn de gegevens gestructureerd en de trends en patronen te geanalyseerd. Hieruit is het volgende naar voren gekomen: De meeste overlastmeldingen vinden plaats op de volgende locaties: - Kolveniershof (105) - Grote Markt (91) - Oostwal (35) - Kreukelmarkt (27) - Wijngaardstraat (20) Toename van overlastmeldingen op de volgende locaties: - De Kreukelmarkt laat een toename zien van 1 in 2020 naar 17 in 2023 (verschil van 16) - De Grote Markt laat een toename zien van 20 in 2020 naar 35 in 2023 (verschil van 15) - Bij de Kolveniershof is een toename te zien van 14 in 2020 naar 26 in 2023 (verschil van 12) - In de Korte Vorstraat is een stijging te zien van 0 in 2020 naar 9 in 2023 (verschil van 9) De minste overlastmeldingen vinden plaats op de volgende locaties: - Koningstraat (0) - Klokstraat (0) - Stalstraat (1) - Papegaaistraat (2) - Lombardstraat (2) - Opril Grote Markt (3) Afname van overlastmeldingen op de volgende locaties: - Bij de Koepoort is een afname te zien van 7 in 2020 naar 0 in 2023 (verschil van 7)

11

Meest voorkomende soort overlastmeldingen: Hierbij gaat het om de soort overlastmeldingen die het vaakst terug zijn gekomen per locatie: -

Melding overlast jeugd (158) Overlast door verward/overspannen persoon (124) Overlast i.v.m. alcohol/drugs (95) Openbare dronkenschap (22) Overlast zwervers (22)

3.1.3 Veiliggestelde beelden Om na te gaan of het cameratoezicht ook nog regelmatig repressief wordt ingezet, zijn de cijfers in de periode van 2020 tot en met 2023 opgehaald hoe vaak de politie camerabeelden veiligstelt voor opsporing en gebruik als bewijslast bij strafrechtelijke onderzoeken. Op de volgende locaties zijn de meeste beelden veiliggesteld: - Koepoort (30) - Oude Vismarkt (22) - Lombardstraat (20) - Station (18) - Vlasmarkt/Wijngaardstraat (18) - Oostwal (18) - Klokstraat (16) - Papegaaistraat (16) - Grote Markt (16) Op de volgende locaties zijn de minste beelden veiliggesteld: - Blaauwe steen (0) - Korte Vorstraat (2) - Opril Grote Markt (5) In bijlage 5 is aan de hand van een tabel weergeven hoeveel beelden zijn veiliggesteld in de periode van 2020 tot en met 2023. In bijlage 6 is de volledige lijst met veiliggestelde beelden uitgewerkt.

12

3.2 Objectieve cijfers handhaving De handhavers van de gemeente Goes werken sinds 2022 met City Control. Daarom zijn er geen cijfers bekend van de jaren daarvoor. Ondanks dat hebben wij alsnog de cijfers van de jaren 2022, 2023 tot de helft van 2024 meegenomen in de evaluatie. 2024 is enkel ter illustratie meegenomen om te laten zien dat, als we naar de toekomst kijken en ervan uitgaan dat de tweede helft van 2024 gelijk verloopt als de eerste, we ongeveer op dezelfde cijfers eindigen als in 2023. 2024 zal niet worden meegenomen in de evaluatie omdat dit een vertekend beeld kan geven aangezien we de cijfers van 2024 ook niet vanuit de politie beschikbaar hebben. Vanuit de handhaving is in City Control gekeken naar welke cijfers gaan over openbare orde en veiligheid. Enkel deze cijfers zijn meegenomen in de evaluatie. Het gaat hierbij om waarschuwingen, combisancties en waarnemingen. De volledige lijst van 2022 tot en met de helft van 2024 staan in bijlage 5 cijfers handhaving 2022 tot en met de helft van 2024.

De meeste openbare orde en handhavingscijfers vonden plaats op de volgende locaties: - Kolveniershof (43) - Grote Markt (35) - Oostwal (19) - Wijngaardstraat (9) - Lange Kerkstraat (9) De minste openbare orde en handhavingscijfers vonden plaats op de volgende locaties: - Papegaaistraat (0) - Opril Grote Markt (0) - Lombardstraat (0) - Beestenmarkt (0) - Blaauwe Steen (0)

13

3.3 Invloed Coronapandemie In 2020 en 2021 had Nederland te maken met een coronapandemie. In die jaren was de horeca lange tijd gesloten en was er dus relatief weinig uitgaansgeweld. Na deze coronapandemie lijkt het uitgaan onder jongeren minder te zijn volgens (horeca)ondernemers. Dit is niet alleen in Goes zo, maar in heel Nederland is dit naar voren gekomen. Uit het Grote Uitgaansonderzoek 2023 van het Trimbos-instituut is het percentage van wekelijkse kroegbezoekers gedaald van 48,3% in 2020 naar 25,3% in 2023. Bij clubs ging het om een daling van 24,3% in 2020 naar 13,1% in 2023. Het is daarom ook belangrijk om de coronapandemie als een ‘verstorende’ factor mee te nemen in de resultaten van het cameratoezicht van de afgelopen vier jaar.

14

3.4 Subjectieve veiligheid Iedere twee jaar wordt er in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een Veiligheidsmonitor afgenomen. Dit is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap. De vorige Veiligheidsmonitor vond plaats in 2021 en Onlangs zijn de resultaten voor het onderzoeksjaar 2023 gepubliceerd. Aan de hand van de resultaten van 2021 en 2023 kan een vergelijking worden gemaakt of er een toe- of afname is te zien tussen deze twee periodes. In het staafdiagram hieronder worden de cijfers weergeven van 2021. Het diagram toont het percentage inwoners dat zich vaak of soms in algemene zin veilig voelt. Hieruit is te zien dat 17% van de inwoners in Goes zich weleens onveilig voelt en 2,3% zich vaak onveilig voelt.

Bron: CBS Veiligheidsmonitor 2021 In het staafdiagram hieronder worden de cijfers weergeven van 2023. Net als in de cijfers hierboven toont het diagram het percentage van inwoners dat zich vaak of soms in algemene zin veilig voelt. Hieruit is te zien dat 19% van de inwoners in Goes zich weleens onveilig voelt en 2,5% zich vaak onveilig voelt. Dit betekent dat er een hele lichte toename is te zien in het onveiligheidsgevoel in vergelijking tot de cijfers van 2021 (2% en 0,2%).

Bron: CBS Veiligheidsmonitor 2023

15

4. Conclusie en aanbevelingen 4.1 Conclusie Uit de resultaten van de evaluatie blijkt dat cameratoezicht een nuttig en noodzakelijk instrument is zowel in preventief als repressief opzicht. Objectieve veiligheid De geregistreerde politiecijfers en handhavingsgegevens geven een beeld van de objectieve veiligheid binnen het cameragebied. Het is belangrijk om de invloed van de coronapandemie als verstorende factor mee te nemen bij de interpretatie van deze cijfers. Uit de politiecijfers blijkt een toename te zien in zowel het aantal meldingen van misdrijven als in overlastmeldingen. Tussen 2020 en 2023 zijn in totaal 957 aan cijfers geregistreerd. Tevens is duidelijk geworden dat enkele cameralocaties nog steeds regelmatig worden gebruikt, terwijl andere locaties weinig tot niet worden ingezet. Dit laatste geldt voor de Sint Jacobstraat, Opril Grote Markt, Stalstraat, Smallegangenbuurt, Sint Adriaanstraat en de Lange Kerkstraat. Daarnaast heeft de politie ook cijfers over het aantal veiliggestelde beelden voor opsporing en vervolging. Deze cijfers laten fluctuaties zien met zowel toenames als afnames, waarbij er het afgelopen jaar een aanzienlijke afname was in het aantal veiliggestelde beelden. Tussen 2020 en 2023 zijn het totaal aantal geregistreerde veiliggestelde beelden 299. Uit de handhavingscijfers komt naar voren dat er een stijging te zien is van 2022 naar 2023.

In totaal zijn er in deze periode 116 meldingen geregistreerd. Ook hier blijkt dat sommige cameralocaties regelmatig worden gebruikt, terwijl andere locaties slechts sporadisch worden ingezet. Dit laatste geldt voor de Korte Vorststraat/Papegaaistraat, Opril Grote Markt, Lombardstraat, Beestenmarkt en de Blaauwe Steen. Subjectieve veiligheid Naast objectieve veiligheid is de subjectieve veiligheid een belangrijk criterium bij de beoordeling van de noodzaak voor cameratoezicht. Om dit te evalueren, is gebruikgemaakt van de Veiligheidsmonitor en zijn er gesprekken gevoerd met diverse partijen, waaronder de politie, handhaving, de Ondernemers Organisatie Goes (OOG), en Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Veiligheidsmonitor Om te bepalen of het veiligheidsgevoel van de inwoners van Goes is veranderd, is een vergelijking gemaakt tussen de Veiligheidsmonitor 2021 en 2023. Uit deze vergelijking blijkt een lichte toename in het onveiligheidsgevoel. Het percentage mensen dat zich af en toe onveilig voelt is gestegen met 2%, terwijl het aantal mensen dat zich vaak onveilig voelt met 0,2% is toegenomen. Gesprekken Uit de gesprekken met de politie blijkt dat cameratoezicht voor hen een belangrijk hulpmiddel en essentieel instrument is in de basisveiligheidszorg.

Hoewel ze positief zijn over het gebruik van camera’s, benadrukken ze dat de noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit per locatie kritisch moeten worden beoordeeld. Vanuit de politie is eenzelfde onderzoek gedaan naar het cameratoezicht op basis van politiegegevens. Hieruit is gebleken dat niet elke cameralocatie aan deze criteria voldoet. De politie adviseert om een twaalftal camera’s op te heffen. Zie hiervoor bijlage 1 waarin het advies vanuit de politie nader is uitgewerkt. De handhaving deelt een vergelijkbaar standpunt. Ook zij zien cameratoezicht als een nuttig hulpmiddel, mits het op de juiste manier wordt ingezet. Echter, op dit moment wordt er volgens hen te weinig gebruik gemaakt van de camerabeelden en werken zij hier dus weinig mee. Ze zijn van mening dat niet elke cameralocatie voldoet aan de criteria van noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit. Zij zijn het eens dat hier kritisch naar gekeken moet worden of naar een andere oplossing gezocht moet worden om

16

het uitkijken van de camerabeelden te verhogen. Zie hiervoor ook bijlage 1 waarin het advies vanuit de handhaving nader is uitgewerkt. Horecaondernemers geven aan dat cameratoezicht preventief bijdraagt aan het voorkomen van incidenten en misdrijven. Bovendien stellen zij dat er maatschappelijk draagvlak is voor cameratoezicht in de binnenstad; het wordt door veel mensen als 'normaal' beschouwd om gefilmd te worden. Na een vergelijking van zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid is geconcludeerd dat niet elke camera nog noodzakelijk is, of dat sommige camera’s vervangen zouden moeten worden op basis van de verminderde kwaliteit van de camera. Om die reden is het niet langer noodzakelijk om op de volgende locaties permanent cameratoezicht te handhaven: 1. Sint Jacobstraat De Sint Jacobstraat is de straat tussen uitgaansgelegenheid El Toro en de Kelderbar. Op deze cameralocatie is in de afgelopen vier jaar geen sprake geweest van voortdurende onveilige situaties die zich hebben voorgedaan. Cijfermatig gezien gaat het om 6 geregistreerde misdrijven en 6 geregistreerde overlastmeldingen. Het aantal veiliggestelde beelden van de Sint Jacobstraat zijn er 7. Dit betekent dat er niet langer sprake is van een openbaar ordeprobleem op deze locatie. 2. Opril Grote Markt De cameralocatie bij de Opril Grote Markt geeft zicht op het winkelgebied en een stuk van de Grote Markt.

Op deze cameralocatie is in de afgelopen vier jaar geen sprake geweest van voortdurende onveilige situaties die zich hebben voorgedaan. Cijfermatig is een afname te zien en gaat het om 1 geregistreerd misdrijf en 3 geregistreerde overlastmeldingen. Het aantal veiliggestelde beelden van de Opril Grote Markt zijn er 8. Dit betekent dat er niet langer sprake is van een openbaar ordeprobleem op deze locatie. 3. Stalstraat De Stalstraat geeft zicht op een smalle straat richting de Grote Markt. In deze straat zijn geen uitgaansgelegenheden of winkels aanwezig. Op deze cameralocatie is in de afgelopen vier jaar geen sprake geweest van voortdurende onveilige situaties die zich hebben voorgedaan. De stalstraat behoort tot een van de locaties met de minste cijfers van misdrijven en overlast. Cijfermatig gezien gaat het om 2 geregistreerde misdrijven en 1 geregistreerde overlastmelding. Het aantal veiliggestelde beelden van de stalstraat zijn er 0. Dit betekent dat er niet langer sprake is van een openbaar ordeprobleem op deze locatie. 4. Sint Adriaanstraat De cameralocatie bij de Sint Adriaanstraat geeft zicht op het winkelgebied en is een straat dat toegang geeft tot de Grote Markt toe. Op deze cameralocatie is in de afgelopen vier jaar geen sprake geweest van voortdurende onveilige situaties die zich hebben voorgedaan.

Cijfermatig gezien gaat het om 5 geregistreerde misdrijven en 5 overlastmeldingen. Het aantal veiliggestelde beelden van de Sint Adriaanstraat zijn er 0. Dit betekent dat er niet langer sprake is van een openbaar ordeprobleem op deze locatie. 5. Lange Kerkstraat De camera geeft zicht op het winkelgebied en is een straat dat toegang geeft tot de Grote Markt. Op deze locatie is in de afgelopen vier jaar geen sprake geweest van voortdurende onveilige situaties die zich hebben voorgedaan. Cijfermatig gezien gaat het om 6 geregistreerde misdrijven en 5 geregistreerde overlastmeldingen. Het aantal veiliggestelde beelden van de Lange Kerkstraat zijn er 14. Bovendien hangt deze camera relatief dichtbij één van de camera’s van de Grote Markt die draaibaar is. Wanneer de camera uit de Lange Kerkstraat verdwijnt is er altijd een mogelijkheid om het beeld de Lange Kerkstraat in te kunnen laten draaien. Dit betekent dat er niet langer sprake is van een openbaar ordeprobleem.

17

Cameralocaties die vervangen moeten worden: 6. Lombardstraat De cameralocatie aan de Lombardstraat geeft zicht op de uitgaansgelegenheid El Toro. Vanuit de politie is naar voren gekomen dat deze camera dusdanig is verouderd qua beeld om nog goed zicht te hebben op deze straat. Zij geven aan dat dit een van de redenen is waarom er weinig cijfers geregistreerd zijn op deze locatie. Ondanks de weinig feitelijke cijfers, wordt geadviseerd om deze camera te laten hangen doordat op deze locatie zich één van de twee uitgaansgelegenheden bevindt in Goes. Hierbij wordt wel aanbevolen om de camera te vervangen naar een (dome) camera en deze in de straat te verplaatsten waardoor de mogelijkheid ontstaat om de camera ook te kunnen richten op de Sint Jacobstraat mits dit nodig is. 7. Blaauwe steen De cameralocatie bij de Blaauwe steen geeft zicht op de uitgaansgelegenheid de Kelderbar. Ook bij deze cameralocatie is vanuit de politie naar voren gekomen dat deze camera dusdanig verouderd is qua beeld om nog goed zicht te hebben op de straat. Gezien op deze locatie de andere enige uitgaansgelegenheid zicht bevindt, wordt geadviseerd om deze camera te laten hangen mits deze vervangen wordt naar een (dome) camera.

18

4.2 Aanbevelingen 1. Definitief beëindigen van vijf cameralocaties De huidige situatie in Goes rechtvaardigt niet langer het gebruik van alle 33 cameralocaties in de binnenstad. Door de afname van het nachtleven en het verminderde aantal openbare ordeproblemen, wordt aanbevolen om zes cameralocaties definitief stop te zetten. Er zijn twee opties voor het beëindigen van de vijf cameralocaties: - De camera’s direct uitschakelen en verwijderen; - De camera’s tijdelijk uitzetten en de situatie na één jaar evalueren. 2. Vervangen van twee verouderde cameralocaties De cameralocaties bij de Blaauwe Steen en de Lombardstraat zijn verouderd en leveren niet langer optimaal beeld. Gezien het belang van deze locaties voor het toezicht op uitgaansgelegenheden in de binnenstad, wordt aanbevolen om deze twee camera’s te vervangen. Hierdoor zal het beeldkwaliteit verbeteren waardoor er sneller en eenvoudiger verdachte activiteiten gedetecteerd kunnen worden. Bovendien heb je hierdoor meer bruikbare bewijsmaterialen. 3. Voortzetten van 25 cameralocaties voor een periode van vijf jaar Voor 25 cameralocaties blijft cameratoezicht noodzakelijk, omdat hier nog sprake is van openbare ordeproblemen. Het advies is om deze camera's in de huidige vorm voor een periode van vijf jaar, zoals beschreven in het aanwijzingsbesluit cameratoezicht, te behouden.

Na deze periode wordt de noodzaak en voortzetting van het cameratoezicht opnieuw getoetst en wordt het aanwijzingsbesluit verlengd. Zoals aangegeven in de conclusie is vanuit de politie eenzelfde evaluatie opgesteld met enkel politiegegevens. Het advies vanuit de politie is in bijlage 1 verder uitgewerkt. De gemeente-evaluatie verschilt op enkele punten van de evaluatie van de politie. De locaties die in het gemeentelijke onderzoek anders worden beoordeeld, zijn: Koningstraat, Sint Jacobstraat, Smallegangenbuurt, Lange Vorststraat, Korte Vorststraat, Kreukelmarkt en de Klokstraat. Gemeente Goes heeft ervoor gekozen om deze cameralocaties anders te beoordelen dan de politie om de volgende redenen: -

-

-

Koningstraat: in de Koningstraat bevindt zich een horecagelegenheid waar vanuit de gemeente nog regelmatig meldingen binnenkomen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Cijfermatig betreft deze locatie weinig meldingen. Het gaat hierbij om 2 geregistreerde misdrijven en 0 geregistreerde overlastmeldingen. Er zijn 8 veiliggestelde beelden vastgesteld. Ondanks de lage hoeveelheid aan cijfers vinden wij als gemeente, op basis van veiligheidsgevoel en signalen van interne partners, dat de camera op deze locatie moet blijven hangen. Sint Jacobstraat/Lombardstraat: de gemeente zal de camera in de Sint Jacobstraat weghalen en een combinatie maken met de cameralocatie in de Lombardstraat. De camera in de Lombardstraat zal iets verder in de straat worden geplaatst, zodat hij ook de Sint Jacobstraat kan monitoren wanneer hierop wordt ingezoomd. Smallegangenbuurt: voor de cameralocatie in de Smallegangenbuurt geldt een ander afwegingskader vanuit de gemeente Goes en is derhalve niet meegenomen in deze evaluatie.

Winkelgebied: Voor de cameralocaties in het winkelgebied hebben we, naast de verkregen cijfers, ook het veiligheidsgevoel van bewoners en ondernemers meegenomen als aanvullende overweging om de camera’s in het winkelgebied voor de komende periode te behouden. -

Lange vorststraat: als gemeente vinden wij dat het cijfermatig gezien een locatie is waar rekening mee gehouden mag worden. Het gaat hierbij om 4 geregistreerde misdrijven en 12 geregistreerde overlastmeldingen. Er zijn geen beelden veiliggesteld op deze cameralocatie.

19

-

-

Korte Vorststraat: als gemeente vinden wij dat het cijfermatig gezien een locatie is waar rekening mee gehouden mag worden. Het gaat hierbij om 5 misdrijven en 11 geregistreerde overlastmeldingen. Er zijn geen beelden veiliggesteld op deze cameralocatie. Kreukelmarkt: als gemeente vinden wij dat het cijfermatig gezien een locatie is waar rekening mee gehouden mag worden. De Kreukelmarkt behoort bovendien tot één van de locaties met de meeste overlastmeldingen. Het gaat hierbij om 7 misdrijven en 27 geregistreerde overlastmeldingen. Er zijn 18 veiliggestelde beelden vastgesteld. Klokstraat: als gemeente vinden wij dat het cijfermatig gezien een locatie waar rekening mee gehouden mag worden. De Klokstraat behoort bovendien tot één van de locaties met de meeste misdrijven. Cijfermatig gezien gaat het om 34 misdrijven en 0 geregistreerde overlastmeldingen. Er zijn geen beelden veiliggesteld op deze cameralocatie.

4. Inzetten van flexibel cameratoezicht bij drukte of evenementen Flexibel cameratoezicht kan worden ingezet om de openbare orde te bewaken of bij drukke periodes of evenementen in te zetten wanneer dat noodzakelijk blijkt. De criteria voor flexibel cameratoezicht zijn vergelijkbaar met die voor vast cameratoezicht. Het belangrijkste verschil ligt bij de ‘analyse van problemen’, specifiek wat betreft de duur van de verstoring. Voor vast cameratoezicht moet er sprake zijn van een langdurige verstoring van de openbare orde. Flexibel toezicht kan daarentegen worden ingezet bij recente verstoringen, zoals een geweldsgolf in het uitgaansgebied of bij te verwachten verstoringen, bijvoorbeeld tijdens de piek van het zomerseizoen. Flexibel cameratoezicht biedt diverse voordelen, zoals tijdwinst, maatwerk, en het vermogen om snel in te spelen op verplaatsing van overlast. Daarnaast hebben flexibele camera’s een preventieve werking, en doordat ze voor een kortere periode worden ingezet, wordt de privacy minder geschonden dan bij vaste camera’s. De burgemeester kan bepalen welke vorm van mobiel cameratoezicht het meest passend is. Een nadeel van flexibel cameratoezicht is dat dezelfde strikte eisen gelden als voor vast cameratoezicht. Dit betekent dat er altijd een lokale driehoek gevormd moet worden om het besluit te nemen om cameratoezicht in te stellen.

Bovendien moet er een Data Protection Impact Assessment (DPIA) worden uitgevoerd, en moet er overtuigend worden beargumenteerd dat cameratoezicht noodzakelijk en proportioneel is. De wettelijke grondslag over een DPIA is terug te lezen in bijlage 3.

20

21